ဧရာဝတီ https://burma.irrawaddy.com Covering Burma and Southeast Asia Tue, 21 Nov 2017 12:07:18 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.8.3 ဒုက္ခသည်အရေး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် သဘောတူညီမှုရမည်ဟု မြန်မာ မျှော်လင့် https://burma.irrawaddy.com/news/2017/11/21/146443.html Tue, 21 Nov 2017 12:00:51 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=146443 နိုင်ငံအတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က “အဲဒါတွေဖြစ်ခဲ့သလား၊ မဖြစ်ခဲ့ဘူး လားဆိုတာ ကျမတို့ မပြောနိုင်ပါဘူး။ အစိုးရရဲ့ တာဝန်တရပ်အနေနဲ့ ဒါမျိုးမဖြစ်အောင် သေသေ ချာချာ ကိုင်တွယ်ရမှာပါ” ဟု ယနေ့ နေပြည်တော်၌ ကျင်းပသည့် အာရှ- ဥရောပ အဆင့်မြင့် အရာရှိကြီးများ အစည်းအဝေး နောက်ဆုံးနေ့တွင် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ မေးမြန်းမှုများကို ပြန်လည်ဖြေကြားရာ၌ ထည့်သွင်း ပြောကြားခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

The post ဒုက္ခသည်အရေး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် သဘောတူညီမှုရမည်ဟု မြန်မာ မျှော်လင့် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ရခိုင်မြောက်ပိုင်းမှ ထွက်ပြေးသွားသည့် မွတ်စလင်များ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးနှင် ဆန္ဒအလျှောက် ပြန်လာနိုင်ရေး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် နားလည်မှု စာချွန်လွှာကို ယခုရက်သတ္တပတ်၌ လက်မှတ်ရေး ထိုးနိုင်ရန် မျှော်လင့်ကြောင်း နိုင်ငံအတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ယနေ့ပြောသည်ဟု Reuters သတင်း က ဆိုသည်။

ပြီးခဲ့သည့် သြဂုတ်လ ၂၅ ရက်နေ့က ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းရှိ ရဲစခန်းများကို ARSA အကြမ်းဖက် အဖွဲ့က တိုက်ခိုက်ရာ တပ်မတော်မှ နှိမ်နင်းရေးများ လုပ်ခဲ့ချိန်မှ စ၍ ရခိုင်မြောက်ပိုင်းမှ မွတ်စလင် များ ထွက်ပြေးသွားခြင်းဖြစ်သည်။

အနောက်နိုင်ငံများနှင့် လူ့အခွင့်ရေးအဖွဲ့များကမူ မြန်မာစစ်တပ်သည် လူမျိုးတုံး သုတ်သင်မှုများ ပြုလုပ်နေသည်ဆိုသည့် စွပ်စွဲမှုများ ရှိခဲ့သည်။

နိုင်ငံအတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က “အဲဒါတွေဖြစ်ခဲ့သလား၊ မဖြစ်ခဲ့ဘူးဆိုတာ ကျမတို့ မပြောနိုင်ပါဘူး။ အစိုးရရဲ့တာဝန်တရပ်အနေနဲ့ ဒါမျိုးမဖြစ်အောင် သေသေချာချာကိုင် တွယ်ရမှာပါ” ဟု ယနေ့ နေပြည်တော်၌ ကျင်းပသည့် အာရှ- ဥရောပ အဆင့်မြင့် အရာရှိကြီးများ အစည်းအဝေး နောက်ဆုံးနေ့တွင် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ မေးမြန်းမှုများကို ပြန်လည်ဖြေကြား ရာ၌ ထည့်သွင်း ပြောကြားခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

အာဏာရ NLD အစိုးရမှာ ထိုအကျပ်အတည်းကိုင်တွယ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာမှ ပြင်းထန် သည့် ဝေဖန်ထိုးနှက်မှုများဖြင့် ရင်ဆိုင်နေရပြီး၊ ယင်း မွတ်စလင်များ နေရပ်ပြန်ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ လာမည့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့နှင့် ကြာသပတေးနေ့တို့တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးနှင့် တွေဆုံမည် ဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။

“ဘေးကင်းလုံခြုံရေးနဲ့ သူတို့ဆန္ဒအလျှောက် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ပြီး ပြန်နိုင်ရေး စတင်နိုင်ဖို့ အဲဒီဆွေး နွေးပွဲ ရလာဒ်အနေနဲ့ ကျမတို့ နားလည်မှု စာချွန်လွှာ(MoU)ကို ခပ်မြန်မြန်ပဲ လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်မယ် လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်” ဟု ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ဆိုသည်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် ရိုဟင်ဂျာဆိုသည့် အသုံးအနှုန်းကို သုံးစွဲသွားခြင်းမရှိဟု သိရသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဘက်သို့ ထွက်ပြေးသွားသည့် မွတ်စလင်များအား လက်ခံရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ၁၉၉၃ ခုနှစ် စစ်အစိုးရလက်ထက် မြန်မာ- ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သဘောတူညီချက်အတိုင်း လက်ခံမည်ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

“ဒါဟာ နေထိုင်မှု အပေါ်မှာပဲ အခြေခံပါတယ်၊ အရင်အစိုးရ ၂ ဆက်မှာလည်း အောင်အောင်မြင်မြင်နဲ့ပဲ ဒါကိုသဘောတူညီခဲ့ပါတယ်။ ကျမတို့လည်း ဒီအတိုင်း လိုက်နာသွားဖို့ ချမှတ်ထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ၎င်းပြောသည်။

အဆိုပါ သဘောတူညီချက်တွင် ရိုဟင်ဂျာဟု မိမိကိုယ်မိမိ ခေါ်ဆိုနေသူများကို နိုင်ငံသားဖြစ်ရန် ဖြေ ရှင်းပေးထားခြင်းမရှိဘဲ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံအနေဖြင့် ၎င်းတို့ကို ပြန်ပို့ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်အတွက်သာ အထောက်အကူပြုရန် ဖြစ်ကြောင်း Reuters ကဆိုသည်။

နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးလည်းဖြစ်သည့် နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်း စုကြည်က ရခိုင် ပြည်နယ်တွင် လုံခြုံရေး ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မှု သေချာစေရန် ဆောင်ရွက်စရာရှိသည့် ကိစ္စရပ်များကို ဆောင်ရွက်နေကြောင်း၊ သို့သော် ယင်းကိစ္စရပ်များ ဖြေရှင်းနိုင်ရန် အချိန်ယူရန်လိုကြောင်း ပြောသည် ဟု သိရသည်။

The post ဒုက္ခသည်အရေး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် သဘောတူညီမှုရမည်ဟု မြန်မာ မျှော်လင့် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
AA ကို ရဟတ်ယာဉ်သုံး တိုက်ခိုက်မှု သမ္မတရုံး ခွင့်ပြုချက် မလိုဟု ဆို https://burma.irrawaddy.com/news/2017/11/21/146441.html Tue, 21 Nov 2017 11:37:05 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=146441 မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ် ဘူးသီးတောင် မြို့နယ် အတွင်း ရက္ခိုင့် တပ်မတော် (AA)နှင့် ဖြစ်ပွားလျက် ရှိသော တိုက်ပွဲ များတွင် မြန်မာ့ တပ်မတော်က စစ်ရဟတ်ယာဉ်သုံး တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံးသို့ ခွင့်ပြုချက် တောင်းခံရန် မလိုဘဲ

The post AA ကို ရဟတ်ယာဉ်သုံး တိုက်ခိုက်မှု သမ္မတရုံး ခွင့်ပြုချက် မလိုဟု ဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ် ဘူးသီးတောင် မြို့နယ် အတွင်း ရက္ခိုင့် တပ်မတော် (AA)နှင့် ဖြစ်ပွားလျက် ရှိသော တိုက်ပွဲ များတွင် မြန်မာ့ တပ်မတော်က စစ်ရဟတ်ယာဉ်သုံး တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံးသို့ ခွင့်ပြုချက် တောင်းခံရန် မလိုဘဲ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်တွင် လုပ်ပိုင်ခွင့် ရှိကြောင်း အစိုးရ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးဇော်ဌေး က ပြောသည်။

“အဲဒါတွေက ခွင့်ပြုချက် မလိုပါဘူး။၂၀၀၈ဖွဲ့စည်းပုံအရ မလိုဘူး။ Constitution မှာ တပ်ကို အကုန် ပေးထားပြီးသား”ဟု သမ္မတရုံး ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးဇော်ဌေးက ပြောဆိုသည်။

ထို့အပြင် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် တိုက်ပွဲများတွင်လည်း စစ်ရဟတ်ယာဉ် အသုံးပြုခဲ့ခြင်း များ ရှိခဲ့ရာ ထိုစဉ်ကလည်း သမ္မတရုံးသို့ ခွင့်ပြုချက် တောင်းခံခဲ့ခြင်း မရှိကြောင်း သိရသည်။

နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်၊ ၁၉ ရက်များက ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် နဟန်းကျေးရွာ အနီး တပ်မတော်နှင့် AA တို့ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွား ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် တိုက်ပွဲများ ရပ်တန့် သွားခဲ့ကြောင်း၊ ပထမရက်တွင် တိုက်ပွဲမှာ ၄ နာရီ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး နောက်ရက်တွင် တိုက်ပွဲအတွင်း ပိတ်မိနေသည့် စစ်သားများကို ကယ်ထုတ်ရန် ရဟတ်ယာဉ် သုံးခဲ့ကြောင်း AA မှ ပြောရေး ဆိုခွင့်ရှိသူ ခိုင်သုခက ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

ခိုင်သုခက “ကျောက်ဖြူ အခြေစိုက် တပ်နဲ့ ရက္ခိုင့် တပ်မတော်နဲ့ ဘူးသီးတောင်နားက နဟန်းဆိုတဲ့ ရွာနားမှာ ဖြစ်တာ။ အဲဒီ တိုက်ပွဲမှာ မြန်မာ့ တပ်မတော် ဘက်ကနေ အရာရှိအပါအဝင် ၇ ဦး ကျဆုံးတယ်။ ပြီးရင် အများအပြား ဒဏ်ရာ ရသွား တယ်။ အဲဒီနောက်ပိုင်း နောက်ရက်မှာ မနက် ၁၀ နာရီ ၅၀ ကနေ ၁၁ နာရီ ၂၀ အထိ ဟယ်လီကော်ပတာ ၂ စီးနဲ့ လာပြီး တော့မှ အရင် တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့တဲ့ နေရာကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်တယ်။ အဲဒီမှာ ပိတ်မိနေတဲ့ ခလရ ၅၄၃ က တပ်ဖွဲ့တွေကို လာပြီး ကယ်ထုတ်တဲ့ သဘောပါ”ဟုလည်း ပြောပြသည်။

ပြည်တွင်းစစ်တွင် ရဟတ်ယာဉ်သုံး တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် ဂျနီဗာ ကွန်ဗန်းရှင်းကို ချိုးဖောက်ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း၊ နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်မှ ၉ ရက်နေ့အထိ ပလက်ဝဒေသ တိုက်ပွဲများအတွင်း မြန်မာ့တပ်မတော်က ကျေးရွာတချို့ကို မီးရှို့ခြင်း၊ တောင်ယာ များ ကို မီးရှို့ခြင်းများ ပြုလုပ်၍ AA အဖွဲ့ ရိက္ခာမရစေရန် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများ ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟု AA က ပြော သည်။

“ကျနော်တို့ ရိက္ခာတွေ မရအောင်လို့ လုပ်တာပါ။ ကျနော်တို့ ဘက်ကတော့ နိုဝင်ဘာ တိုက်ပွဲတွေကနေစပြီး အခုချိန်ထိ ၂ ယောက် ကျဆုံးတာရှိတယ်။ အသေးစား ဒဏ်ရာရရှိတာတွေ ရှိတယ်”ဟုလည်း ခိုင်သုခက ဆိုသည်။

လက်ရှိတွင် ရခိုင် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ဖြစ်သည့် ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေး ပါတီ (ALP) နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးနေဆဲ ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းရောက်မှသာ ပေါ်ပေါက်လာသည့် AA ကို အသိအမှတ်ပြုပါက အခြား တိုင်းရင်းသား အဖွဲ့ များကလည်း လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့များ လုပ်လာနိုင်ကြောင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးနေသည့် တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့ များ နှင့် အတူ တန်းတူမထားသည့် တပ်မတော်၏ သဘောထားကို ထောက်ခံကြောင်း နိုင်ငံရေး လေ့လာသူတဦး ဖြစ်သူ ဦးရဲထွန်းက ပြောသည်။

ဦးရဲထွန်းက “သူတို့(AA)ကို အပြတ် တိုက်ပစ်လိုက်တာ ကောင်းတယ်။ အပြုတ် တိုက်ပစ်ရမယ်။ ရဟတ်ယာဉ် သုံးလည်း ကိစ္စ မရှိဘူး။ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေမှာ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် က ကြိုက်တာသုံးလို့ ရတယ်။ တကယ်လို့ အနုမြူဗုံးရှိရင် အနုမြူဗုံး ချပစ်လိုက်လည်း ရတယ်။ တပ်မတော်က ဖွဲ့စည်းပုံအရ သမ္မတကို ခွင့်တောင်းစရာ လိုတယ်လို့ မပါဘူး”ဟုလည်း ဆိုသည်။

တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း ဦးလှဌေးဝင်း ကလည်း “ဂျနီဗာ ကွန်ဗန်းရှင်းက သူပုန်တွေအတွက် အကျူံးမဝင်ဘူး။ တို့ ရဟတ်ယာဉ် သုံးတာကလည်း နိုင်ငံအချင်းချင်း တိုက်လေယာဉ်လို ဟာမျိုး နယ်စပ်မှာ ဘယ်နှစ်မိုင်အတွင်း မသုံးရဘူး ဆိုတဲ့ သတ်မှတ်ချက်တော့ ရှိတယ်။ အဲဒါက နိုင်ငံချင်း စကားပြောရမယ့် ကိစ္စ၊ တပ်မတော်မှာ လုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်။ AA ကို အကြမ်းဖက် အဖွဲ့လို့ ပြောထားပြီးသားပဲ”ဟု ပြောဆိုသည်။

The post AA ကို ရဟတ်ယာဉ်သုံး တိုက်ခိုက်မှု သမ္မတရုံး ခွင့်ပြုချက် မလိုဟု ဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
သစ်အခြေခံလုပ်ငန်းများ ခွင့်ပြုမိန့် ထုတ်ပေးခြင်း ယာယီရပ်ဆိုင်း https://burma.irrawaddy.com/business/2017/11/21/146439.html Tue, 21 Nov 2017 11:23:35 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=146439 လက်ရှိ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘဏ္ဍာနှစ် စက်တင်ဘာလအကုန်အထိ စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း စုစုပေါင်း ၈၉ ခုမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်းပေါင်း ၁၄၈၄ ဒသမ ၃၅၅ ကို နိုင်ငံခြားသားလုပ်ငန်းရှင်များသို့ ခွင့်ပြုထားသည်။

The post သစ်အခြေခံလုပ်ငန်းများ ခွင့်ပြုမိန့် ထုတ်ပေးခြင်း ယာယီရပ်ဆိုင်း appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
မြန်မာနိုင်ငံရှိ သဘာဝသစ်တောများမှ ထွက်ရှိသည့် သစ်ကုန်ကြမ်းများအား အသုံးပြု၍ ထုတ်လုပ်ဆောင်ရွက်သော သစ်အခြေခံ စက်မှုလုပ်ငန်းသစ်များကို ခွင့်ပြုမိန့်နှင့် အတည်ပြုမိန့်ထုတ်ပေးခြင်းတို့အား နိုဝင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့မှစတင်ပြီး ယာယီရပ်ဆိုင်းလိုက်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကော်မရှင် MIC မှ သိရသည်။

MIC ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးအောင်နိုင်ဦးက “လက်ရှိစက်ရုံတွေနဲ့ တော့မဆိုင်ဘူး။ အသစ်ထပ်မပေးတာပါ။ သဘာဝတောထွက်သစ်တွေကိုပဲ ကန့်သတ်တာပါ။ စိုက်ခင်းထွက်သစ်တွေနဲ့ ပြည်ပက သစ်ကုန်ကြမ်းတွေ သုံးမယ်ဆိုရင်ခွင့်ပြုတယ်”ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကော်မရှင် (MIC) က ပုဒ်မ ၂၅၊ ပုဒ်မခွဲ(က)နှင့် ပုုဒ်မ ၁၀၀၊ ပုဒ်မခွဲ(ခ) အရ အပ်နှင်းထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို ကျင့်သုံး၍ လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ သစ်အခြေခံ စက်မှုလုပ်ငန်းများကို ယာယီရပ်ဆိုင်းခြင်းမှာ သဘာ၀ ပတ်ဝန်းကျင်မှ ထုတ်လုပ်မည့် လုပ်ငန်းများကိုသာ ရပ်ဆိုင်းခြင်း ဖြစ်ပြီး ကိုယ်ပိုင်စိုက်ခင်းဖြင့် ထုတ်လုပ်မှု ပြုလုပ်သော သစ်အခြေခံ စက်မှုလုပ်ငန်းများကို ခွင့်ပြုပေးသွားမည် ဖြစ်သည်။

ပုဒ်မ ၂၅၊ ပုပ်မခွဲ(က)နှင့် ပုုဒ်မ ၁၀၀၊ ပုဒ်မခွဲ(ခ)ဆိုသည်မှာ အစိုးရက MIC ကို တာဝန်ပေး အပ်နှင်းထားသည့် ဥပဒေ ပုဒ်မဖြစ်ပြီး ယင်းဥပဒေပုဒ်မအရ MIC သည် ကြေညာချက်များကိုု ထုတ်နိုင်ပြီး နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် လုပ်ဆောင်နိုင်သော ဥပဒေပုဒ်မဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါ သစ်အခြေခံစက်မှု လုပ်ငန်းသစ်များကို ယာယီရပ်ဆိုင်းလိုက်ခြင်းမှာ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာနမှ သစ်ထုတ်လုပ်မှုုုကို လျော့ချလိုက်သောကြောင့် သစ်အချောထည်စက်ရုံသစ်များ ပေါ်ပေါက်လာလျှင် သစ်ကုန်ကြမ်းရရှိမှုအတွက် အာမခံချက်မပေးနိုင်သဖြင့် Supply နှင့် Demand တို့ မညီမမျှ ဖြစ်ပြီး အရူံးပေါ်လာနိုင်သောကြောင့် ယာယီရပ်ဆိုင်းလိုက်ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကော်မရှင် ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုနှင့် ကုမ္ပဏီများ ဦးစီးဌာနမှ တာဝန်ရှိသူတဦးကလည်း“ ဒီကဏ္ဍက နိုင်ငံခြားသားကိုလည်း ၁၀၀ ရာခိုင်နူန်း ခွင့်ပြုပေးတယ်။ ကျမတို့ နိုဝင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့က စာထုတ်လိုက်တယ်။ အကုန်လုံးကို ရပ်တာ မဟုတ်ဘူး။ ခဏရပ်လိုက်တဲ့ သဘောပဲ။ ခွင့်ပြုတာတော့ရှိတယ်။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုတော့ ဥပမာ လုပ်ငန်း အစီအစဉ် ပြနိုင်တဲ့သူပေါ့။ ကိုယ်တိုင် စိုက်ထားတဲ့ စိုက်ခင်းရှိတယ်။ အဲဒီ စိုက်ခင်းကနေမှ ခွဲစိတ်မယ်ဆိုရင် လုပ်ငန်းကို ခွင့်ပြုတယ်” ဟု ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

ယခုကဲ့သို့ ယာယီရပ်ဆိုင်းခြင်းသည် သဘာဝသစ်တောကြိုးဝိုင်းများမှ ထုတ်လုပ်ထားသည့် သစ်များကို ထုတ်လုပ်လျှင် MIC မှ ခွင့်ပြုမည် မဟုတ်ကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြသည်။

“အကြမ်းအတုံးအကြီးတွေ ထုတ်တာမဟုတ်ဘူး။ ပါးလွှာတဲ့ သစ်တွေကို ပရိဘောကတွေ လုပ်တာမျိုးခွင့်ပြုတယ်။ ကိစ္စတိုင်းကို ရပ်တာမဟုတ်ဘူး လုပ်ငန်းသဘောကို ရှင်းပြနိုင်ရင် ရတယ်။ ကိုယ်သုံးမယ့် သစ်ကုန်ကြမ်းက ဘယ်ကရတယ်ပေါ့ အဲဒီလိုမျိုး ရှင်းပြနိုင်ရင် ရတယ်”ဟု ၎င်းက ဆက်လက်ပြောသည်။

ကျွန်းစိုက်ခင်းပိုင်ရှင် တဦးဖြစ်သည့် ဦးစိန်လွင်က “အလုံးလိုက် နိုင်ငံခြားပို့တာကို နိုင်ငံခြားမပို့ရဘူး ကန့်သတ် လိုက်တဲ့အခါကျတော့ ထွက်လာတဲ့သစ် နည်းသွားတဲ့အတွက် အရင် အစိုးရသစ် ပေါ်လစီက နိုင်ငံတော်အတွက် လိုအပ်တဲ့ သယံဇာတတွေ ထုတ်ပြီး မရှာတော့ဘူးဆိုတာ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တယ်။ လက်ရှိအစိုးရအထိ ကျင့်သုံးတယ်။ ပြည်တွင်းလိုအပ်ချက်ရှိတယ်။ ပြည်စုံအောင်ခုတ်ရတယ်။ ဒါပေမယ့် နှစ်စဉ် စံသတ်မှတ်ချက်နဲ့ ခုတ်ရတဲ့ အခါကျတော့ စက်ရုံတွေထပ်တည်ရင် သူတိို့မထောက်ပံ့နိုင်တော့ဘူးပေါ့နော်။ အဲဒီတော့ ရှိပြီးသား စက်ရုံတွေ အလုပ်သမားတွေ ထိခိုက်မှာ စိုးရိမ်လို့ အခုလိုကန့်သတ်တယ်လို့ မြင်တယ်”ဟု ဧရာဝတီသို့ပြောသည်။

လက်ရှိ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘဏ္ဍာနှစ် စက်တင်ဘာလအကုန်အထိ စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း စုစုပေါင်း ၈၉ ခုမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်းပေါင်း ၁၄၈၄ ဒသမ ၃၅၅ ကို နိုင်ငံခြားသားလုပ်ငန်းရှင်များသို့ ခွင့်ပြုထားကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကော်မရှင် (MIC) ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ကုမ္ပဏီများဦးစီးဌာန စာရင်းများအရ သိရသည်။

ယခုအစိုးရသစ်လက်ထက် ပေါ်လစီအရ သဘာဝသစ်များမှ ပရိဘောဂထုတ်လုပ်မှုကို ကာကွယ်လိုက်ခြင်းဖြစ်ပြီး သစ်အခြေခံ စက်မှု၊ လက်မှုလုပ်ငန်းဆိုသည်မှာ ပရိဘောဂထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းများ၊ အထပ်သားစက်ရုံများ၊ အိမ်ဆောက်ပစ္စည်းလုပ်သည့် သစ်ခွဲသားထုတ်လုပ်ခြင်း လုပ်ငန်းများပါဝင်သည်။

MIC မှ လက်ရှိထုတ်ပေးမည့် အဓိကဦးစားပေး သစ်အခြေခံလုပ်ငန်းသစ်များမှာ ရော်ဘာပင်အိုများကို ခုတ်လှဲသောသစ်မှ ထွက်ရှိသော သစ်အခြေခံ ထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းများမှာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို မထိခိုက်သောကြောင့် ပြည်တွင်းပြည်ပလုပ်ငန်းရှင်များကို ခွင့်ပြုပေးမည် ဖြစ်ကြောင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ကုမ္ပဏီများ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာနမှ သိရသည်။

The post သစ်အခြေခံလုပ်ငန်းများ ခွင့်ပြုမိန့် ထုတ်ပေးခြင်း ယာယီရပ်ဆိုင်း appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
မအူပင်တွင် အော့ချက် ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်ကို လယ်သမား ၁၀၀၀ ခန့် ဆန္ဒပြမှု ဖြစ်ပွား https://burma.irrawaddy.com/news/2017/11/21/146432.html Tue, 21 Nov 2017 09:43:05 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=146432 မြေယာ အငြင်းပွားမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဧရာဝတီတိုင်း မလက်တို ကျေးရွာအုပ်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးကြိုင်အား တရားစွဲဆို သည့် အော့ချက် ကုမ္ပဏီ ပိုင်ရှင် ဒေါက်တာ မြင့်စိန် ကို မလက်တို ကျေးရွာအုပ်စု အတွင်းမှ လယ်သမား ၁၀၀၀ ခန့်က မအူပင်မြို့တွင် ယနေ့ ဆန္ဒပြကြောင်း

The post မအူပင်တွင် အော့ချက် ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်ကို လယ်သမား ၁၀၀၀ ခန့် ဆန္ဒပြမှု ဖြစ်ပွား appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
မြေယာ အငြင်းပွားမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဧရာဝတီတိုင်း မလက်တို ကျေးရွာအုပ်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးကြိုင်အား တရားစွဲဆို သည့် အော့ချက် ကုမ္ပဏီ ပိုင်ရှင် ဒေါက်တာ မြင့်စိန် ကို မလက်တို ကျေးရွာအုပ်စု အတွင်းမှ လယ်သမား ၁၀၀၀ ခန့်က မအူပင်မြို့တွင် ယနေ့ ဆန္ဒပြကြောင်း သတင်း ရရှိသည်။

၂၀၁၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ အတွင်းက မလက်တို ကျေးရွာအုပ်စုရှိ ပလောင် ကျေးရွာ အနီးတွင် သိမ်းဆည်းခံ လယ်ယာ မြေ များနှင့်ပတ်သက်၍ ဒေသခံ တောင်သူ လယ်သမားများနှင့် အော့ချက် ကုမ္ပဏီ တို့ကြား တင်းမာမှုများ ဖြစ်ပွားနေသည့် အတွက် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးကြိုင်က အငြင်းပွား ဧရိယာအတွင်း မည်သူမျှ ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ခြင်း မပြုလုပ်ရန် တားမြစ်ခဲ့ သည်။

ယင်းသို့ တားမြစ်ခြင်းကို ၄ နှစ်အကြာတွင် အော့ချက် ကုမ္ပဏီ ပိုင်ရှင် ဒေါက်တာ မြင့်စိန်က ဦးကြိုင်အား မြေယာ ဥပဒေ ပုဒ်မ နှင့် တရားစွဲဆိုခဲ့သည့် အတွက် မလက်တို ဒေသခံများက ဒေါက်တာ မြင့်စိန်ကို ဆန္ဒပြ ကန့်ကွက်ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

“မလက်တို ကျေးရွာအုပ်စုမှာ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တုန်းက အော့ချက်ကုမ္ပဏီက သိမ်းဆည်း မြေယာတွေကို ကျောက်တိုင်တွေ စိုက်တော့ ကျနော်တို့ လယ်သမားတွေ ကလည်း လယ်တွေ ပြန်ဝင်လုပ်မယ် ဆိုတော့ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက ပဋိပက္ခတွေ ဖြစ်မှာစိုးလို့ တောင်သူရော ကုမ္ပဏီကိုပါ ဘယ်သူမှ လယ်ထဲမဆင်းဖို့ တားမြစ်လိုက်တယ်။ အဲဒါကို အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးကြိုင် ဟာ လယ်သမားတွေ ဘက်က လိုက်လုပ်ပေးတယ် ဆိုပြီး လွန်ခဲ့တဲ့ ၄ နှစ်က ဖြစ်ခဲ့တဲ့ကိစ္စကို အခုမှ ပြန်တရားစွဲတဲ့ အတွက် မကျေနပ်လို့ ဆန္ဒဖော်ထုတ်တာ ဖြစ်ပါတယ်”ဟု မလက်တိုအုပ်စု ပလောင် ကျေးရွာမှ လယ်သမား ဦးငြိမ်းမောင် က ဧရာဝတီကို ပြောသည်။

မလက်တို ကျေးရွာအုပ်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးကြိုင်ကို မြန်မာနိုင်ငံ ငါးလုပ်ငန်း အဖွဲ့ချုပ် ဒုဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သူ ဒေါက်တာ မြင့်စိန် က မြေလွတ်၊ မြေလပ်၊ မြေရိုင်း ဥပဒေပုဒ်မ ၂၈ ဖြင့် ပြီးခဲ့သည့် အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့က မအူပင်မြို့မ ရဲစခန်း တွင် အမှုဖွင့်ခဲ့ရာ ရဲတပ်ဖွဲ့က မြို့နယ်၊ ခရိုင်၊ တိုင်း အုပ်ချုပ်ရေးဌာန အဆင့်ဆင့် တင်ပြခဲ့ပြီးနောက် အုပ်ချုပ်ရေး ဌာနက ခွင့်ပြုချက်ပေးခဲ့သည့် အတွက် ရဲတပ်ဖွဲ့က အမှုတည်ဆောက်ကာ မအူပင်မြို့နယ် တရားရုံးသို့ တရားစွဲဆို တင်ပို့ ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

ဒေါက်တာ မြင့်စိန် နှင့် ဦးကြိုင် အမှုကို မအူပင်မြို့နယ် တရားရုံးက နိုဝင်ဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယအကြိမ် အဖြစ် ကြားနာရန် ချိန်းဆိုထားကြောင်း သိရသည်။

မလက်တို ကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးကြိုင်ကို တရားစွဲဆိုသည့် ကိစ္စ၊ ဆန္ဒဖော်ထုတ် ခံရသည့်ကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ အော့ချက် ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် မြန်မာနိုင်ငံ ငါးလုပ်ငန်း အဖွဲ့ချုပ် ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြင့်စိန်ကို ဖုန်းဖြင့် ဆက်သွယ် မေးမြန်းခဲ့သော်လည်း ဖုန်း စက်ပိတ်ထားသည့် အတွက် မေးမြန်းခွင့် မရခဲ့ပါ။

မလက်တို ဒေသတွင် ၂၀၁၃ ဖေဖော်ဝါရီလ အတွင်းက ဒေသခံ လယ်သမားများနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့တို့ အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက် သည့် အဓိကရုဏ်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အတွက် မိမိအနေဖြင့် ပဋိပက္ခများ ထပ်မံ ဖြစ်ပွားခြင်း မရှိစေရန် နှစ်ဖက်စလုံးကို တားမြစ် ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း တရားစွဲဆိုခံရသူ မလက်တို ကျေးရွာအုပ်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးကြိုင်က ပြောသည်။

“မလက်တိုမှာ ပထမအရေးအခင်း ဖြစ်ပြီးတော့ ပြန်လည် တည်ငြိမ်အေးချမ်းတဲ့ အချိန်မှာ ဒေါက်တာ မြင့်စိန်တို့ရဲ့ အော့ချက် ကုမ္ပဏီက အစာဂိုထောင် ဆောက်ဖို့ လုပ်တယ်။ အဲဒါကို ရွာသားတွေက မကျေနပ်တော့ ဒုတိယမြောက် ပဋိပက္ခတွေ ထပ်ဖြစ်မှာစိုးတဲ့ အတွက် ခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးကို တင်ပြတော့ ခရိုင်မှူးက ခင်ဗျား တားလိုက်ပါ ဆိုလို့ နှစ်ဖက်စလုံးကို တားမြစ်တာပါ။ အဲဒါကို ၄ နှစ်ကြာတော့မှ ကျနော့်ကို တရားစွဲတာ။ တရားရုံးမှာ ကျနော်မမှားဘူး ဆိုတဲ့ အကြောင်း တင်ပြပြီး အမှုကို ဆက်လက် ရင်ဆိုင်သွားမှာပါ”ဟုလည်း သူက ပြောပြသည်။

ဆန္ဒဖော်ထုတ်သူ လယ်သမားများမှာ“ဒေါက်တာမြင့်စိန် အလိုမရှိ”“အော့ချက် ကုမ္ပဏီ အလိုမရှိ” “တရားစွဲဆို ခံရသည့် ဦးကြိုင် ကိစ္စ ဖြေရှင်းပေးရေး” “တရားမျှတမှု ပေါ်ပေါက်ရေး”စသည့် ကြွေးကြော်သံများ အော်ဟစ်ကာ မအူပင်မြို့ ကမ်းနားလမ်း ဗောဓိ ဘုန်းကြီးကျောင်းရှေ့မှ မြို့ထဲရှိ လူစည်ကားရာ နေရာများသို့ လှည့်လည် ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး ဘုရား အနောက် ရန်ကုန် – မအူပင် အဝေးပြေး ကားလမ်းဘေးတွင် ဆန္ဒဖော်ထုတ်ပွဲကို ရုပ်သိမ်းခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

အော့ချက် ကုမ္ပဏီသည် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေး အဖွ့ဲ (နဝတ) စစ်ကောင်စီ လက်ထက် ၁၉၉၄ ခုနှစ် က စတင်၍ မလက်တို ကျေးရွာအုပ်စု အတွင်းရှိ ရွာပေါင်း ၁၅ ရွာမှ မြေဧကပေါင်း ၅၀၀၀ ကျော်ကို သိမ်းဆည်း ရယူထား ခြင်း ဖြစ်ပြီး လက်ရှိအချိန်တွင် ဧက ၃၀၀၀ ကျော် ရယူထားဆဲဖြစ်ကြောင်း မြေသိမ်းခံ လယ်သမားများက ပြောသည်။

အဆိုပါ သိမ်းဆည်း မြေယာများနှင့် ပတ်သက်၍ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလက ဒေသခံ လယ်သမားများနှင့် လုံခြုံရေး ရဲတပ်ဖွဲ့ ဝင်များ အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ရဲတပ်သား ၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ဒေသခံ မလက်တို လယ်သမား ၂ဝ ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့ကြောင်း၊ အဆိုပါ အဓိကရုဏ်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဒေသခံလယ်သမား ၃ ဦးကို လူသတ်မှုဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ်စီ ချမှတ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

The post မအူပင်တွင် အော့ချက် ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်ကို လယ်သမား ၁၀၀၀ ခန့် ဆန္ဒပြမှု ဖြစ်ပွား appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ဂျပန်ဦးနှောက်ရောင် ကာကွယ်ဆေးထိုးပြီးနောက် သေဆုံးမှု စုံစမ်းဆဲ ဟုဆို https://burma.irrawaddy.com/news/2017/11/21/146427.html Tue, 21 Nov 2017 09:19:50 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=146427 “စုံစမ်းစစ်ဆေးဆဲပါ။ အများကြီးထိုးတဲ့အခါကျတော့ တိုက်ဆိုင်တာတွေလည်း ရှိတာပေါ့။ ဒါပေမယ့် အခုတော့ ဆက်ထိုးနေပါတယ်။ ဘာမှဆိုးဆိုးရွားရွားတော့ မဖြစ်ဘူး”

The post ဂျပန်ဦးနှောက်ရောင် ကာကွယ်ဆေးထိုးပြီးနောက် သေဆုံးမှု စုံစမ်းဆဲ ဟုဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ဂျပန်ဦးနှောက်ရောင် ကာကွယ်ဆေးထိုးပြီးနောက် သေဆုံးသွားမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး ကာကွယ်ဆေးနှင့် ဆက်စပ်မှုရှိ/မရှိကို စုံစမ်းစစ်ဆေးဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာနမှ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဒေါက်တာ သန်းထွန်းအောင်က ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာနမှ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဒေါက်တာသန်းထွန်းအောင် က “စုံစမ်းစစ်ဆေးဆဲပါ။ အများကြီးထိုးတဲ့အခါကျတော့ တိုက်ဆိုင်တာတွေလည်း ရှိတာပေါ့။ ဒါပေမယ့် အခုတော့ ဆက်ထိုးနေပါတယ်။ ဘာမှဆိုးဆိုးရွားရွားတော့ မဖြစ်ဘူး။ သေတဲ့ ကိစ္စကတော့ ထပ်ပြီးတော့ အကြောင်းအရင်းတွေ အဖြေပေါ်ပြီဆိုရင် တရားဝင်ထုတ်ပြန်ပေးမှာပေါ့”ဟု ဆိုသည်။

ရှမ်းပြည်နယ် ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ အသက် ၁၃ နှစ်အရွယ် သတ္တမတန်းကျောင်းသူတဦးသည် ကာကွယ် ဆေးထိုးပြီးသည့်နောက်တွင် သေဆုံးသွားရမှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

ထိုပြင် ဧရာဝတီတိုင်း ၊ သာပေါင်းမြို့နယ်၌ ကာကွယ်ဆေးထိုးပြီး ၃ ရက်အကြာတွင် ၇ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်တဦး သေဆုံးခဲ့မှုကို စစ်ဆေးခဲ့ရာ အခြားရောဂါဖြင့် သေဆုံးခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာန၊ တိုးချဲ့ကာကွယ်ဆေးထိုးလုပ်ငန်း စီမံချက်မန်နေဂျာ ဒုတိယ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာ ထားထားလင်းက ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

“နေ့တိုင်း သေဆုံးနေတာ။ နာမကျန်းဖြစ်နေတဲ့ ကလေးတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဆိုင်ဆိုင် မဆိုင်ဆိုင် ဘာကြောင့် သေဆုံးလဲဆိုတာ ဖော်ထုတ်ရပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ နံပါတ်တစ်က ကာကွယ်ဆေးထိုးတဲ့လုပ်ငန်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမှားအယွင်းမရှိရအောင်၊ အမှားအယွင်းမရှိတာကိုလည်း သေချာအောင်လို့ပါ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ဂျပန်ဦးနှောက်ရောင် ကာကွယ်ဆေး မထိုးမီတွင် သက်ဆိုင်ရာဆရာဝန်ကိုယ်တိုင် စစ်ဆေးပြီးမှသာ ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးရန် ညွှန်ကြားထားကြောင်း ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ဦးစီးဌာနမှ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဒေါက်တာ သန်းထွန်းအောင် က ဆိုသည်။

မြန်မာတနိုင်ငံလုံးရှိ အသက် ၉ လမှ ၁၅ နှစ်အတွင်း ကလေး ၁၄ သန်းကျော်ကို ဂျပန်ဦးနှောက်ရောင် ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံသည့်လုပ်ငန်းအား နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက်မှ စတင်ခဲ့ကာ နိုဝင်ဘာလ ၂၀ ရက်အထိ ကလေးငယ် ၅ သန်းကျော် ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးခဲ့ပြီး မူးမော်၊ ဖျားနာသည့် ကလေးငယ် ၅၀၀၀ ခန့်ရှိကြောင်း ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာနမှ သိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၌ ဂျပန်ဦးနှောက်ရောင်ရောဂါပိုး တွေ့ရှိသူ စုစုပေါင်း ၃၉၃ ဦးရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလကုန်အထိ ရောဂါပိုးတွေ့သူ ၃၀၆ ဦးရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါပိုးတွေ့သူများထဲမှ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီး အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သည့် ကလေးငယ်များမှာလည်း နာတာရှည် ကိုယ်လက်အင်္ဂါမသန်စွမ်းခြင်း၊ အပြုအမူပိုင်းဆိုင်ရာ၊ အသိဉာဏ်ပိုင်းဆိုင်ရာချို့ယွင်းခြင်းများ ဖြစ်ပွားနေရကြောင်း သိရသည်။

The post ဂျပန်ဦးနှောက်ရောင် ကာကွယ်ဆေးထိုးပြီးနောက် သေဆုံးမှု စုံစမ်းဆဲ ဟုဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ကမ္ဘာ့ စတိုင်အကျဆုံး First Lady များ https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/trend/2017/11/21/146416.html Tue, 21 Nov 2017 08:38:15 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=146416 ထင်ရှားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ နောက်မှာ ထက်မြက်တဲ့ မိန်းမသားတွေ ရှိတယ် လို့ ပြောလေ့ရှိပါတယ်။ ထိုနည်းတူစွာပဲ ထင်ရှားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်းရဲ့ နောက်မှာ စတိုင်ကျကျတဲ့ အမျိုးသမီးတွေ ရှိတယ်လို့လည်း ဆိုရမှာပါ။

The post ကမ္ဘာ့ စတိုင်အကျဆုံး First Lady များ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ထင်ရှားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ နောက်မှာ ထက်မြက်တဲ့ မိန်းမသားတွေ ရှိတယ် လို့ ပြောလေ့ရှိပါတယ်။ ထိုနည်းတူစွာပဲ ထင်ရှားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်းရဲ့ နောက်မှာ စတိုင်ကျကျတဲ့ အမျိုးသမီးတွေ ရှိတယ်လို့လည်း ဆိုရမှာပါ။ အခုပြောမယ့် First Lady လို့ ခေါ်တဲ့ သမ္မတကတော်တွေ ကတော့ သူတို့ရဲ့ ဂုဏ်ပုဒ်ကို ပေါ့တီးပေါ့ဆ မခံယူကြပါဘူး။ စတိုင်ကျတဲ့ သူတို့ရဲ့ ဟန်ပန်ဟာ သံခင်း တမန်ခင်းနဲ့ လိုက်လျောညီထွေတဲ့ ဖက်ရှင်ခံစားမှု ရှိရတဲ့ အပြင် တခြားသူတွေထက် စူးစမ်းကြည့်မြင်ခံရမှု ပိုများတာ သေချာပါတယ်။

(၁) အက်စမာ အယ်လ်အာဆတ် (Asma al-Assad)

သူကတော့ ဆီးရီယားသမ္မတကတော်ပါ။ သူ့စတိုင်က မီရှဲအိုဘားမားနဲ့ အမွှာအလား ထင်မှတ်မှားလောက်အောင် ကျက်သရေရှိရှိ ဆင်ယင်တတ်သူပါ။ အမြဲလိုလို လှိုင်းတွန့်ဆံကေသာနဲ့ ဓလေ့ထုံးစံမပျက် ထုံးဖွဲ့တတ်ပါတယ်။ အက်စမာရဲ့ စတိုင်လျှို့ဝှက်ချက် ကတော့ သူ့အကြည့်တွေက ဟန်ကျပန်ကျနဲ့ အပြစ်ကင်းအောင်လှတာကို ကိုယ်စားပြုနေသလို ပါပဲ။

(၂) ဘရီဂတီ သရွန်နက်စ် (Brigitte Trogneux)

ဘရီဂတီ သရွန်နက်စ် က ပြင်သစ်သမ္မတ အီမန်ညူဝယ် မက္ကရွန် (Emmanuel Macron) ကတော်ပါ။ သူမဟာ လူသိနည်းချင် နည်းမယ်၊ အသက်အရွယ် ကြီးမြင့်တာမျိုး ဖြစ်ချင် ဖြစ်နေမယ်… ဒါပေမယ့် သူမရဲ့ ပင်ကိုယ်ဟန်နဲ့ ဖက်ရှင်စတိုင်ကိုတော့ အသိအမှတ် မပြုဘဲ မနေနိုင်ပါဘူး။ ပြင်သစ် အလှပဂေး တဦးဖြစ်တဲ့ သူမဟာ အရောင်တမျိုးတည်း ပြောင်အဝတ်အစားမျိုးကို ဝတ်ဆင်လေ့ရှိပြီး ပေါ့ပေါ့ပါးပါး အပေါ်ဝတ် အကျႌနဲ့ ကုတ်အရှည်တွေက သူမရဲ့ ဖက်ရှင်ကို ပိုပြီး စမတ်ကျ လှပစေပါတယ်။

(၃) မဲလာနီးယားထရမ့် (Melania Trump)

လက်ရှိ အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ရဲ့ ဇနီး မဲလာနီးယားဟာ ရင်ခံကိုယ်ကျပ် အကျႌများစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသူပါ။ ဒါပေမယ့် သူကတော့ ရိုးရိုးရှင်းရှင်းပဲ ဝတ်လေ့ ရှိသူပါ။ သူ့ရဲ့ နွဲ့နွဲ့နှောင်းနှောင်းနဲ့ ချပ်ချပ်ရပ်ရပ်ရှိတဲ့ ဝတ်စုံတွေဟာ မီရှဲအိုဘားမား ဝတ်တာ ထက် ပိုပြီးတော့ ပုရိသတွေကို ဆွဲဆောင်နိုင်ပါတယ်။ သူမရဲ့ ကျည်ကာအကျႌနဲ့ လေဒီရှူးတွေဟာ သဘာဝဘေးဒဏ် ခံနိုင်အောင် အထူး ဖန်တီးထားတယ် လို့ ဆိုပါတယ်။

(၄) မက်ရီဘန် အလီယီဗာ (Mehriban Aliyeva)

ကျက်သရေရှိပြီး လှပသူ အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံသမ္မတကတော်ဟာ အသက် ၂၀ အရွယ် မိန်းကလေး တဦးလိုပါပဲ။ ဒါပေမယ့် တကယ်တော့ သူမ အသက်က ၅၃ နှစ် ရှိပါပြီ။ စံနမူနာ ယူလောက်ဖွယ် ဝတ်တတ်စားတတ်ခြင်းဟာ အိုမင်းရင့်ရော်တာကို ထိန်းဖို့ သော့ချက်မှန်း ဘယ်သူသိကြပါသလဲ။ အကွက်တွေ အစင်းတွေမပါဘဲ တရောင်တည်း ပြောင်သက်သက် ဝတ်တတ်တဲ့ တခြား ဖက်ရှင်ဒီဇိုင်းတွေလို ရှုပ်ယှက်ခတ်နေတဲ့ အလှထက် ပိုပြီးတော့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှုပါ ရှိနေပါသေးတယ်။ သူ့လိုမျိုး ဘယ်သူများ ဝတ်ရဲပါသလဲ။

(၅) ချန်တယ်ဘိုင်ယာ (Chantal Biya)

ခပ်ကြမ်းကြမ်း စတိုင်နဲ့ နေတတ်တဲ့ ချန်တယ်ဘိုင်ယာဟာ သူမရဲ့ မျက်ခုံးနဲ့ ဆံပင်ပုံစံတို့ကြောင့် မှတ်မိရ လွယ်ကူအောင် လှပသူ တဦးပါ။ ခေါင်းစည်းပဝါ အရောင်တောက်တောက်တွေ သုံးတတ်ပါတယ်။ သူ့ခေါင်းစည်း ပဝါကို ဖြုတ်လို့ မလွယ်ဘူး ထင်ရပါတယ်။ သူ့ဘာသာသူတော့ ဘယ်လိုဖြုတ်တယ် မသိပါဘူး။ သူမက ကင်မရွန်းသမ္မ Paul Biya ကတော်ပါ။

(၆) ရာနီးယားမိဖုရား (Queen Rania)

ဆွဲဆောင်မှု အကောင်းဆုံး စာရင်းထဲမှာ ချန်ထားလို့ မရတဲ့ သူတဦးကတော့ ဂျော်ဒန်ဘုရင်နဲ့ လက်ထပ်ထားတဲ့ မိဖုရား ရာနီယာပဲ (Queen Rania) ဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ ပြီးပြည့်စုံအောင်လှတဲ့ ဆံကေသာက တခြားသူတွေထက် ပိုပြီး ကျက်သရေ ရှိနေတာ အမှန်ပါပဲ။ ရာနီယာဟာ သူ့ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ အံဝင်ခွင်ချဖြစ်မယ့် ဝတ်စုံကို ရွေးချုပ်တတ်ပြီး နန်းဆန်ဆန် ဝတ်ဆင်တတ် ပါတယ်။ မိရိုးဖလာ ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံနဲ့ ရည်မွန်သွက်လက်တဲ့ သူ့ဟန်ပန်က အသွင်ဆန်းလေးပါ။

(၇) လဲတီဇီးယားဘုရင်မ (Queen Letizia)

စပိန်ဘုရင်မ (Queen Letizia) ဟာ သဘာဝကို ချစ်တတ်သူပါ။ ပန်းချီစုတ်ခွက်ထဲက အရောင်စုံတွေလို သူမရဲ့ ဝတ်စားဆင်ယင် ပုံက ချစ်စရာကောင်း ပါတယ်။ အနက်ရောင်ကို ခပ်ထင်းထင်းနဲ့ ခေတ်မီမီ အပိုင်းအစလေးတွေနဲ့ တွဲစပ်ဝတ်ဆင်တတ်ပါတယ်။ ဒီဝတ်စုံတွေက သူ့ဣနြေ္ဒနဲ့ လိုက်ဖက်ပြီးတော့ အပင်ပန်းခံ မပြင်ဘဲနဲ့ ကျက်သရေရှိနေတာပါ။ သရဖူဆောင်းတဲ့ အချိန်မှာ “ကမ္ဘာ့စတိုင်အကျဆုံး တော်ဝင်သူ” လို့ တယ်လီဂရပ်သတင်းဌာနက ညွှန်းဆိုပါတယ်။ အဲဒီညွှန်းတာ တကယ်မဟုတ်၊ မဟုတ် ပုံကြည့်ရင် သိနိုင်ပါတယ်။

(၈) အိန်ဂျယ်လီကာ ရီဗာရာ (Angelica Rivera)

မက္ကစီကိုနိုင်ငံက သမ္မတကတော်ဟာ ရုပ်သံသရုပ်ဆောင်၊ တေးသံရှင်နဲ့ မော်ဒယ်တယောက်ဖြစ်တယ် ဆိုတာ သင်သိပါသလား။ သူမဟာ အမြဲတမ်း အဝတ်အစားဒီဇိုင်းပြိုင်ပွဲတွေ ရောက်ရောက်နေတတ် ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပြိုးပြိုးပြက်ပြက်နဲ့ လက်ဝတ် ရတနာတွေကို ဝတ်လေ့ဝတ်ထ နည်းပါတယ်။ ကြမ်းပြင် ဒရွတ်တိုက်တဲ့ ဝတ်ရုံရှည်တွေကိုလည်း ဆင်မြန်းတတ်ပါတယ်။ အိန်ဂျယ်လီကာ ရီဗာရာ (Angelica Rivera) ရဲ့ ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံ အမြင်ဆန်းတာကြောင့် နှစ်လိုဖွယ်ရာကောင်းတဲ့ အမျိုးသမီးတဦး ဆိုတာ တွေ့မြင်နိုင်ပါတယ်။

(၉) ဂျူလီယာနာ ဧဝဒ် (Juliana Awad)

ယခုတင်ပြမယ့် လက်ဘနွန်-ဆီးရီယားကပြား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်အမျိုးသမီးကိုလည်း First Lady စာရင်းမှာ ထည့်ရမှာပါ။ သူ့ခင်ပွန်းသည်ကတော့ အာဂျင်တီးနား သမ္မတ မာရီစီယိုမာကာရီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဂျက်ကက် အကျႌ လက်ရှည်ကို အမြဲလိုလို ဝတ်ဆင်လေ့ရှိတဲ့ သူမရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာက စတိုင်ကျကျ ဖမ်းစားနိုင်ပါတယ်။ ဂျက်ကက်လက်ရှည်နဲ့ သူ့ပုံစံဟာ ထုဆစ်ထားတဲ့ နတ်သမီး အရုပ်ကလေးလို အင်မတန်ကြည့်ကောင်းပါတယ်။ သူ စိတ်အခန့်မသင့်အခါ မျက်နှာနီမြန်းလာပုံကလည်း ကြည့်ကောင်းတယ် လို့ ဆိုပါတယ်။ ဘယ်အရောင်နဲ့ မဆို ဝတ်လိုက်တိုင်း အဆင်ပြေတဲ့ အမျိုးသမီးလို့ ပြောကြပါတယ်။

Ref: www.herbeauty.com

The post ကမ္ဘာ့ စတိုင်အကျဆုံး First Lady များ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ တိုက်ပွဲရှောင် ကျောင်းသားတချို့ ပညာဆက်သင်ကြားနိုင်ရန် စီစဉ် https://burma.irrawaddy.com/news/2017/11/21/146411.html Tue, 21 Nov 2017 08:10:19 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=146411 ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၁ ရက်က ကုန်ပြင်ကျေးရွာတွင် တပ်မတော်နှင့် AA တို့ တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ကြရာ ရှင်းလက်ဝကျေးရွာသို့ ကုန်ပြင်ကျေးရွာမှ အိမ်ထောင်စု ၆၇ စု လူဦးရေ ၃၃၄ ဦး ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြ သည်။

The post ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ တိုက်ပွဲရှောင် ကျောင်းသားတချို့ ပညာဆက်သင်ကြားနိုင်ရန် စီစဉ် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ကုန်ပြင်ကျေးရွာအတွင်း တပ်မတော်နှင့် ရက္ခိုင့်တပ်မတော် – AA တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုကြောင့် တိမ်း ရှောင်လာခဲ့သော ကလေးငယ်များကို ရှင်းလက်ဝကျေးရွာရှိ အထက(ရှင်းလက်ဝ)ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြား ခွင့်ပြုသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း အထက(ရှင်းလက်ဝ)ကျောင်းမှ ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး ဦးရှိန်းအွမ်က ပြောသည်။

ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး ဦးရှိန်းအွမ်က “ ကုန်ပြင် ကျေးရွာ က ကလေးတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အထက(ရှင်းလက်ဝ) မှာ တွဲပြီးတော့ သင်မှာပါ။ လောလောဆယ်ကတော့ စာရေး ကိရိယာတွေရယ်၊ ထိုင်ခုံ ပရိဘောဂတွေ လိုမှာပေါ့နော်။ အဲဒါက ဒီမှာလည်း ကျောင်းသူကျောင်းသား အင်အားနဲ့ အတိပဲ ရှိတဲ့အခါ ကျတော့နည်းနည်း အခက်အခဲ ရှိနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အဆင်ပြေအောင် ကတော့ မိဘတွေနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖွဲ့တွေနဲ့ ဆောင်ရွက်သွားမယ်” ဟု ပြောသည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၁ ရက်က ကုန်ပြင်ကျေးရွာတွင် တပ်မတော်နှင့် AA တို့ တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ကြရာ ရှင်းလက်ဝကျေးရွာသို့ ကုန်ပြင်ကျေးရွာမှ အိမ်ထောင်စု ၆၇ စု လူဦးရေ ၃၃၄ ဦး ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြ ရာ အမျိုးသား ၃၇ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၃၀ ဦးနှင့် ကလေးငယ် ၆၇ ဦး တို့ ပါဝင်ကြသည်။

ထိုအထဲတွင် သူငယ်တန်းမှ စတုတ္ထတန်း အထိ ကျောင်းသားကျောင်းသူ ဦးရေ ၆၇ ဦး ရှိသည့်အတွက် ပညာသင်ကြားရေး အခက်အခဲဖြစ်နေရာ အထက(ရှင်းလက်ဝ)ကျောင်း၌ တက်ရောက်နိုင်ရေး ချင်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့နှင့် ပညာရေး ဌာနမှ တာဝန်ရှိသူများ သဘောတူညီမှု ရယူခဲ့ကြသည် ဟု သိရသည်။

ကုန်ပြင်ကျေးရွာမှ တိုက်ပွဲရှောင် ကလေးငယ်များ အထက(ရှင်းလက်ဝ)ကျောင်းတွင် ပညာ ဆက်လက် သင်ကြား နိုင်ရေးအတွက် လိုအပ်သော ထောက်ပံ့မှုများကို ချင်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့မှ ကူညီပေးသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း ပလက်ဝမြို့နယ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးမှူးဦးစီးဌာန ဒုတိယဦးစီးမှူး ဦးမြင့်နိုင်ဝင်းက ရှင်းပြသည်။

လက်ရှိတွင် ချင်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ အပါအဝင် လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန နှင့် ဝေဋုန်ကျော်ဖောင်းဒေးရှင်းတို့က ကုန်ပြင်ကျေးရွာမှ တိုက်ပွဲရှောင် ပြည်သူများကို ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက်က ဆန်အိတ် ၁၀၄ အိတ်နှင့် ၉ ပြည့်အပြင် စောင်၊ အိုး၊ခွက်၊ ပန်းကန်နှင့် ကစားစရာ အရုပ် များကို ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။

ထို့ပြင် နယ်မြေ တည်ငြိမ်သွားသည့်အခါ နေရပ်သို့ ပြန်မည့် အချိန်တွင်လည်း သွားလာရေး ကုန်ကျစရိတ်များ နှင့် နေထိုင် စားသောက်နိုင်ရေးအတွက် ထောက်ပံ့မှုများ ပေးအပ်သွားရန်လည်း ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ချင်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ထံမှ သိရသည်။

တပ်မတော်နှင့် AA တို့အကြား တိုက်ပွဲများသည် နိုဝင်ဘာ ၁ ရက်မှ ၁၆ ရက်အထိ ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသော်လည်း လက်ရှိတွင် တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားမှုမရှိတော့ကြောင်း သိရသည်။

The post ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ တိုက်ပွဲရှောင် ကျောင်းသားတချို့ ပညာဆက်သင်ကြားနိုင်ရန် စီစဉ် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ဇေယျာလင်း သို့မဟုတ် ဘာသာဗေဒအခြေပြု ကဗျာ ဖန်တီးသူ https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/culture/2017/11/21/146408.html Tue, 21 Nov 2017 08:01:23 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=146408 ကဗျာဆရာ ဇေယျာလင်းကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်မှာ မွေးဖွားပြီး ငယ်စဉ်ကပင်ဆံပင်အရှည်ကြီး ထားရှိရာ ထိုဆံပင်နှင့် ပတ်သက်၍ စိတ်ဝင်စားစရာ ဇတ်လမ်းလည်းရှိသည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ကျောင်းဆရာအဖြစ် စာသင်ကြားစဉ်က သူ့အထက်အရာရှိက ဆံပင်ညှပ်ရန် အမိန့်ပေးရာ

The post ဇေယျာလင်း သို့မဟုတ် ဘာသာဗေဒအခြေပြု ကဗျာ ဖန်တီးသူ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ကဗျာဆရာ ဇေယျာလင်းကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်မှာ မွေးဖွားပြီး ငယ်စဉ်ကပင်ဆံပင်အရှည်ကြီး ထားရှိရာ ထိုဆံပင်နှင့် ပတ်သက်၍ စိတ်ဝင်စားစရာ ဇတ်လမ်းလည်း ရှိသည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ကျောင်း ဆရာအဖြစ် စာသင်ကြားစဉ်က သူ့အထက်အရာရှိက ဆံပင်ညှပ်ရန် အမိန့်ပေးရာ သူက ငြင်းဆန်ပြီး အလုပ်မှ ထွက်ခဲ့၏။ ထိုအချိန်ကတည်းက ရန်ကုန်မြို့ထဲတွင် အောင်မြင်သော အင်္ဂလိပ်စာ ကျောင်း တကျောင်း ဖွင့်ခဲ့သည်။

မေး။ ။ ခင်ဗျား ဘယ်အချိန်က ကဗျာစရေးတာလဲ။

ဖြေ။ ။ ကိုးတန်းကျောင်းသား အရွယ်က စရေးတာ။ အချစ်ကဗျာတွေပေါ့။

မေး။ ။ ဘယ်အချိန်မှာ ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ကဗျာဆရာဖြစ်ဖို့ စဉ်းစားလာတာလဲ။

ဖြေ။ ။ ကျနော် အသက်သုံးဆယ်စွန်းစွန်းမှာ ကျနော့်ကဗျာတွေကို မဂ္ဂဇင်းတွေမှာ ဖော်ပြ နေပြီ။ ကိုယ့်ကိုကိုယ် ကဗျာဆရာဖြစ်ဖို့၊ ဒီ့ထက်ပိုပြောရရင် ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ကဗျာဆရာ ဖြစ်ဖို့ ယုံကြည်မှုရှိလာတယ်လို့ခံစားရတယ်။

မေး။ ။ ခင်ဗျား စာဘယ်လိုရေးလဲ။

ဖြေ။ ။ ကျနော် နေ့တိုင်း စာရေးဖို့ကြိုးစားတယ်။ ကဗျာတွေ ပြီးအောင် ရေးတာတော့ မဟုတ် ဘူးပေါ့။ အကြမ်းတွေ၊ မှတ်စုတွေ၊ သူများတွေပြောတဲ့ စကားအတိုအစတွေ၊ ပုံရိပ်တွေ၊ အတွေးစတွေ စုံလို့ပေါ့ဗျာ။ အဲ့ဒါမျိုးတွေကို သောကြာနေ့မှာ စရေးတယ်။ ကံကောင်းလို့ ဉာဏ်အလင်းပွင့် သွားရင် ပြီးတဲ့အထိ ရေးသွားတာပေါ့။ တခြားလူတွေရေးထားတဲ့ ကဗျာတွေလည်းဖတ်တယ်။ မြန်မာ ကဗျာ ရော နိုင်ငံတကာ ကဗျာရောပေါ့။ အဲဒီလိုဖတ်မှ ကျနော်လည်း ကဗျာရေးဖို့ အင်အားတွေရတာပေါ့။

ကျနော် ကဗျာရေးရင် ဘယ်တော့မှ အကြောင်းအရာ၊ ဦးတည်ချက်နဲ့ မစဘူး။ ရေးနေရင်းနဲ့မှ အကြောင်းအရာတွေ ဦးတည်ချက်တွေက ပါလာတာ။ ကဗျာတပိုဒ်ကို ကျနော့်ရဲ့ ဆင်ခြင်တုံ တရားနဲ့ စစ်ဆေးပြီးမှ နောက်အပိုဒ်ကိုဆက်ရေးတယ်။ အဲဒီစွမ်းရည်ကျသွားရင် အဲဒီ့နေရာမှာ ကဗျာကို အဆုံး သတ်လိုက်တယ်။ တီထွင်ဖန်တီးမှုဆိုတာ ကျနော့်အတွက်တော့ ပွင့်လင်းမှု၊ လွတ်လပ်မှု၊ ပျော်ရွှင်မှု၊ သာယာမှုပဲ။

မေး။ ။ လူမှုဝန်းကျင်မှာ ကဗျာဆရာတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကရော။

ဖြေ။ ။ စကားပြေနဲ့ မတူတာက ကဗျာဟာ ဖတ်သူကို စိတ်ဓာတ်ခွန်အားတွေပေးပြီး ပိုကောင်း တဲ့ အနာဂတ်ကိုယုံကြည်စေတယ်။ စစ်အစိုးရကာလ တလျှောက်လုံးမှာ စစ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်ကြတဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ စိတ်ဓာတ်ကို ခိုင်မာအောင် ကဗျာဆရာတွေဟာ အထောက်အပံ့ပြု ခဲ့ကြတယ်။
အခုတော့ ကျနော်အနေနဲ့ “လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ အသိအမှတ်ပြုမခံရတဲ့ ဥပဒေပြုသမား” ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ် မတိကျတဲ့ ကဗျာဆရာရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို စွန့်လိုက်ပါပြီ။ ကျနော်ရဲ့ ပုဂ္ဂလ ဖြစ်တည်မှု ဟာလည်း လူ့အဖွဲ့အစည်းလို၊ လူမှုဝေဖန်ချက်လိုပဲ တန်းတူအရှိတရားဖြစ်ပြီး တန်းတူ အရေးကြီးတယ်လို့ မှတ်ယူစပြုလာပါပြီလေ။

မေး။ ။ နှစ်ခြောက်ဆယ်လောက်ကြာတဲ့ အာဏာရှင်စနစ်က ကဗျာအပေါ် ဘယ်လိုအကျိုး သက်ရောက်လဲ။

ဖြေ။ ။ အာဏာရှင်စနစ်က ကဗျာကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိတော့ ဖျက်ဆီးလိုက်တာပေါ့။ ကဗျာ ဖန်တီးမှု အပိုင်းမှာဆိုရင် လူမှုရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်တွေ ဆင်တူတဲ့ အရှေ့ဥရောပ ကဗျာဆရာ တွေလိုပဲ မြန်မာကဗျာဆရာတွေဟာ ခေတ်မီဆန်းပြားမှုမရှိဘူး။  ဒါပေမယ့် လွှမ်းမိုးနိုင်မှုအပိုင်းမှာ ဆိုရင် တချို့ကဗျာဆရာတွေဟာ သူတို့ရဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ နိုင်ငံရေးခံယူချက်နဲ့ဖော်ကျူးထားတဲ့ ကဗျာ တွေကြောင့် မြန်မာကဗျာလောကရဲ့ အထင်ကရတွေဖြစ်လာတယ်။ ဥပမာ လှသန်းပေါ့။

ပညာရေးစနစ်မှာ တီထွင်ဖန်တီးပြီး ရေးသားမှုတွေ ကင်းမဲ့လာတဲ့အတွက် လူအတော်များများက ရိုးရှင်းတဲ့ အကြောင်းအရာပါတဲ့ သာမန်ကဗျာမျိုးတွေပဲ ဖတ်ချင်ကြတယ်။

မေး။ ။ အခုရော ကဗျာရဲ့ ပြောင်းလဲမှုက ဘယ်လိုရှိလဲ။

ဖြေ။ ။ NLD ပါတီရဲ့ အမည်ခံအောင်မြင်မှု (တပ်မတော်က အာဏာအတော်များများကို ချုပ် ကိုင်ထားဆဲ)ကြောင့် လွတ်လပ်စွာရေးသားထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်တော့ ရှိလာပြီ။ ဥပမာအားဖြင့် ကျား မ အခန်းကဏ္ဍ၊ မိန်းမဝါဒီ၊ လိင်အကြောင်း၊ လူမှုရေးနဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ တားမြစ်ချက်တွေကို ဆန့်ကျင်ကြောင်း ရေးသားနေတဲ့ မျိုးဆက်သစ်ကဗျာဆရာမလေးတွေကို သတိထားမိ တယ်။

သူတို့တွေဟာ လိင်တူရော လိင်ကွဲပါ ချစ်ခင်သူတွေလို့ သူတို့ကဗျာကနေတဆင့် ဝန်ခံထားတဲ့ အသက် ၂၀ကျော် ကဗျာဆရာမ ၂ယောက်နဲ့ ကျနော် ခင်မင်ရင်းနီးပါတယ်။ ဒီကိစ္စတွေက ကျနော်တို့ရဲ့ ရှေးရိုး စွဲတဲ့ လူမှုပတ်ဝန်းကျင် အတွက်တော့ အတော်လေး ထူးဆန်းနေတာပေါ့ဗျာ။

အဲဒီ့တော့ နိုင်ငံရေး လွတ်လပ်မှုကြောင့်တော့ ခင်ဗျားမေးတဲ့ ကျင့်ဝတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သိက္ခာပိုင်းဆိုင်ရာ တာဝန်ခံမှုတွေက ညိုးမှိန် ပျောက်ကွယ်သွားတာမျိုး မရှိတဲ့အပြင် မြေယာအလွဲသုံးစားလုပ်မှု၊ လူမျိုးစု ရပိုင်ခွင့်၊ လိင်တူချစ်သူများ ရပိုင်ခွင့်၊ လူမျိုးနဲ့ဘာသာ၊ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်တွေ၊ အကြမ်းဖက် မှု တွေလို ဖြစ်ရပ်မျိုးတွေအထိပါ ကျယ်ပြန့်လာတယ်။

ဒီပြောင်းလဲမှုတွေက ခေတ်ပြိုင်ကဗျာအပေါ်ကို အကျိုးသက်ရောက်လာမယ်ဆိုရင် ကျနော်ထင်တယ် ကျနော်တို့ လေ့လာဖို့ အခွင့်အရေးပိုရလာမယ် ထင်တယ်။ အဲ့ဒီလိုဆိုရင် ခေတ်ပြိုင်ကဗျာလည်း ပိုပြီး တော့ ကျယ်ပြန့်လာမယ်။ ကဗျာပိုဆန်လာပြီးတော့ ဝေဖန်မှုတွေနည်းသွားလိမ့်မယ်။

ကျနော်တို့ မျိုးဆက်သစ်တွေအတွက် အနုပညာများများ နိုင်ငံရေးနည်းနည်းပဲလိုချင်တယ်။

ကျနော်တို့ပြောလေ့ရှိတဲ့ P ၂လုံးရှိတယ်။ ကဗျာ (Poem) နဲ့ နိုင်ငံရေး (Politics) ပါ။ ခင်ဗျားဘယ် P ကို အဓိကထားမလဲ။ ကျွန်တော်တို့အတွက်တော့ ကဗျာ (Poem) က အဓိကပဲ။ အဲဒီ့လိုပြောလို့ ကျနော်တို့က နိုင်ငံရေးကို ဆန့်ကျင်တာမဟုတ်ဘူး။ ဆန့်ကျင်လို့လည်းမရဘူး။ ကျနော်တို့ အသက် ရှူနေရတာလည်း နိုင်ငံရေးပဲ။ ဒါပေမယ့် ကျနော်တို့ အာရုံစိုက်ချင်တာက ကဗျာဖန်တီးမှုပဲ။

မေး။ ။ ခင်ဗျားက ဘာသာဗေဒအခြေပြု ခေတ်ပြိုင်ကဗျာတွေကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့တာနော်။

ဖြေ။ ။ ဟုတ်တယ်။ ဘာသာဗေဒအခြေပြုကဗျာတွေက ၁၉၆၀ နှောင်းပိုင်းလောက်က အမေရိကမှာ စပေါ်ခဲ့ပြီး ကဗျာတွေကို ဘာသာဗေဒနဲ့ တည်ဆောက်ထားတယ်လို့ မြင်ကြတယ်။ အဲ့ဒါ က ပို့စ်မော်ဒန်ရဲ့ ဥပမာပဲ။

အဲ့ဒါကို အခုထိ ငြင်းဆန်နေတာတွေ ကျနော်တွေ့ရတယ်။

ကဗျာဆရာ တော်တော်များများက ဘာသာဗေဒကို သူတို့ရဲ့ အတွေးအခေါ်တွေ ခံစားချက်တွေကို သယ်ဆောင်လာတဲ့ ယာဉ်အဖြစ်လောက်ပဲ မြင်ကြတာ။ ဘာသာဗေဒကို အတွေး၊ ခံစားချက်၊ အကြောင်းအရာတို့ရဲ့နောက် ဒုတိယနေရာမှာပဲထားကြတယ်။

ကျနော်မှာ သူတို့လောက် အတွေးအခေါ်ကောင်း ခံစားချက်ကောင်းတွေ မရှိလို့ ဘာသာဗေဒကိုပဲ ကစားနေရတယ်လို့ ခဏခဏ အပြောခံရတယ်။ သူတို့တွေက ဂါထရု စတိန်း၊ ဝစ်ဂန်စတိန်း နဲ့ ချားလ်စ် ဘန်စတိန်း ဆိုတဲ့ ကျနော်ကဗျာဘဝရဲ့ စတိန်း ၃ယောက်ကို မသိကြဘူးလေ။

မေး။ ။ ခင်ဗျားရဲ့ “ကြက်ဘဲဈေး” ကဗျာအကြောင်းပြောပြပါဦး။

ဖြေ။ ။ ကျနော့် ကဗျာက ရန်ကုန်မြို့ရဲ့အဓိက ကြက်သတ်ရုံကိုသွားတုန်းက ရခဲ့တဲ့ ပုပ်သိုး သိုးနံ့၊ ကြက်ချေးနံ့ ဘဲချေးနံ့တွေ၊ သွေးတွေ နဲ့ စခဲ့တာ။ နံရံတွေကျတော့ ဖြူနေတာကို သတိထားမိ တယ်။ အဖြူရောင် (အပြစ်ကင်းမှု၊ သန့်စင်မှု)က အဲ့ဒီနံရံတွေရဲ့ နောက်က သားသတ်လုပ်ငန်းကို ဖုံး ကွယ်ပေးလိုက်နိုင်တယ်လို့ ထင်နေတယ်။ ဘယ်လောက်များ အမြီးအမောက် မတည့်လိုက် သလဲဗျာ။

ကျနော် အဲ့ဒီ ကဗျာရေးတဲ့အချိန်မှာ စာပေစိစစ်ရေးအဖွဲ့မရှိတော့ပါဘူး။ ဒီကဗျာကို မတရားမှု ဆန့်ကျင်တဲ့ စာဆိုတာထက် ကဗျာတပုဒ် အဖြစ်ပဲရေးခဲ့တာလို့ ကျနော်ကယုံကြည်တယ်။

Petr Lom နှင့် ခင်အောင်အေး စီစဉ်မှုနဲ့ ကဗျာဆရာ ၁၇ဦးရဲ့ ရှိရင်းစွဲ အမြင်များကို မှတ်တမ်းတင် ထားတဲ့ “မြန်မာပုံပြင်စာအုပ်”မှ ကောက်နှုတ်ဖော်ပြခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အဲ့ဒီ့ “မြန်မာပုံပြင်စာအုပ်” ကို လှတယ်၊ အင်းဝစာအုပ်ဆိုင်၊ Myanmar Book Centre နဲ့ ကမ်းနား ဟိုတယ်၊ Yangon Book Plaza တို့မှာ ရောင်းချနေပါတယ်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှု့ရန်

မြန်မာကဗျာဆရာတွေရဲ့ “မြန်မာပုံပြင်စာအုပ်”

အောင်ချိမ့် သို့မဟုတ် အနုပညာကို ဘာနဲ့မှ မလဲနိုင်သူ

သုခမိန်လှိုင် သို့မဟုတ် ကမ္ဘာကြီးကို ရရှိသူ

ပန်ဒိုရာ သို့မဟုတ် ရဲရင့်စွာ ကဗျာရေးသူ 

The post ဇေယျာလင်း သို့မဟုတ် ဘာသာဗေဒအခြေပြု ကဗျာ ဖန်တီးသူ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
လွယ်ကူသော အိမ်သန့်ရှင်းနည်း ၁ဝ ချက် https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/2017/11/21/146403.html Tue, 21 Nov 2017 06:45:53 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=146403 ကော်ဇောအဟောင်းတွေ အရောင်မှိန်ပြီးအနံ့စွဲနေတယ်ဆိုရင် မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါဖြူးပေးပြီး ဖုန်စုပ်စက်နဲ့သန့်ရှင်းပေးရင် ကောဇောအသစ်ကဲ့သို့ ပြောင်စင်သန့်ရှင်းသွားပါလိမ့်မယ်။

The post လွယ်ကူသော အိမ်သန့်ရှင်းနည်း ၁ဝ ချက် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
လူသားတိုင်းရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ ဘဝနေထိုင်မှုတွေထဲမှာ တကိုယ်ရည်သန့်ရှင်းရေး၊ ကိုယ်နေထိုင်ရာ ပတ်ဝန်းကျင် သန့်ရှင်းရေးစတာတွေက မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်နေကြရတာပါ။ အဲဒီလို ကိုယ်နေထိုင်ရာ ပတ်ဝန်းကျင် သန့်ရှင်းရေးလို့ဆိုရာမှာ တခြားဝေးဝေးကြည့်နေဖို့မလို ကိုယ် လက်ရှိနေထိုင်နေတဲ့ အိမ်ရဲ့သန့်ရှင်းရေးဟာ အဓိက ကျပါတယ်။ အဲဒီလို အိမ်သန့်ရှင်းရေးလုပ်ရတဲ့နေရာမှာ အလွယ်တကူနဲ့ မြန်မြန်ဆန်ဆန် သန့်ရှင်းရေးလုပ်နိုင်မယ့် လျို့ဝှက်ချက်တွေက နေ့စဉ်သန့်ရှင်းရေးလုပ်နိုင်ဖို့အတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေမှာပါ။ အဲဒီလျှို့ဝှက်ချက်တွေက အင်မတန်လွယ်ကူပြီး လုပ်ရတာလည်း အံ့အားသင့်စရာ စိတ်ချမ်းသာစရာဖြစ်စေမှာပါ။

အဲဒါကတော့ မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါမှုန့်ရဲ့ အစွမ်းပါပဲ။ အိမ်သန့်ရှင်းရေးလုပ်တဲ့နေရာမှာတင်မက တခြားဘယ်လိုနေရာတွေမှာပါ မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါမှုန့်ရဲ့ အစွမ်းက ဘယ်လောက်ထိအောင် အသုံးဝင်သလဲဆိုတာကို ဖော်ပြပေးချင်ပါတယ်။

ပထမအချက်ကတော့ မုန့်ဖုတ်တဲ့ဆိုဒါမှုန့်ကို အိမ်သာသန့်ရှင်းရေးနဲ့ ပိုးသတ်တဲ့နေရာမှာ သုံးလို့ရပါတယ်။

ဒုတိယတချက်အနေနဲ့ ဆိုဒါမှုန့်ကို လက်ဆေးဇလုံ(ဘေစင်)ရဲ့ရေထွက်ပေါက်မှာ ဖြူးပေးရင် ရေဆင်းကောင်းမွန်စေပါတယ်။

တတိယအချက်အနေနဲ့ မုန့်ဖုန့်ဆိုဒါမှုန့်ဟာ သန့်ရှင်းရေးအတွက်တင်သာမက မိမိရဲ့ အရေပြားကျန်းမာရေးအတွက်ပါ အသုံးဝင်နေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါမှုန့်နဲ့ပျားရည်ရောစပ်ပြီး မျက်နှာမှာ ကပ်ပေးခြင်းဖြင့် အသားအရည်လျော့တွဲတာကို တင်းရင်းစိုပြေလှပစေပါတယ်။

စတုတ္ထတချက်ကတော့ ကော်ဇောအဟောင်းတွေ အရောင်မှိန်ပြီးအနံ့စွဲနေတယ်ဆိုရင် မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါဖြူးပေးပြီး ဖုန်စုပ်စက်နဲ့သန့်ရှင်းပေးရင် ကောဇောအသစ်ကဲ့သို့ ပြောင်စင်သန့်ရှင်းသွားပါလိမ့်မယ်။

ပဉ္စမအချက်အနေနဲ့ မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါကို ရှောက်ရည်၊ အုန်းဆီတို့နဲ့ရောစပ်ဖျော်ကာ အဆိုပါအရည်ဖြင့် အရောင်ကျပြီး အိုဟောင်းနေတဲ့ ငွေနဲ့ပြုလုပ်ထားတဲ့လက်ဝတ်ရတနာများကို တိုက်ပေးခြင်းဖြင့် ပိုမိုတောက်ပြောင်သန့်စင်လာစေနိုင် ပါတယ်။

ကြွေပြားခင်းကြမ်းပြင်တွေကိုလည်း မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါနဲ့ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပါအောက်ဆိုက်ဒြပ်နှောအရည်ဖြင့် ရောစပ်ပြီး သန့်ရှင်းပေးရင် အရောင်ပိုလက်လာစေမှာပါ။

ကြွေပြားကပ်နံရံတွေကို မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါမှုန့်အား ဗီနီကာ(ရှာလကာရည်)ရောစပ်ပြီး ပွတ်တိုက်ပေးရင်လည်း သန့်ရှင်းတောက်ပြောင်လာစေနိုင်ပါတယ်။

ဆိုဒါမှုန့်အနည်းငယ်ကို ရေခပ်နွေးနွေးနဲ့ရောစပ်ကာ ခြေထောက်ကို အဆိုပါ ရေစိမ်ပေးခြင်းဖြင့်လည်း အကောင်းဆုံး ကျန်းမာလန်းဆန်းမှုကို ရရှိစေနိုင်ပါတယ်။

မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါကို ရှောက်ရည်နဲ့ရောပြီး သွားသန့်ရှင်းရေးမှာ အသုံးပြုခြင်းဖြင့် သွားများ ဖြူဖွေးတောက်ပြောင်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ဆုံးတချက်အနေနဲ့ကတော့ မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါနဲ့သံလွင်ဆီရောစပ်ပြီး အရေပြားပေါ်လိမ်းပေးခြင်းဖြင့်လည်း စိုပြေဝင်းလက်စေပြီး ဆဲလ်အသေတွေ ဖယ်ရှားပေးနိုင်ပါတယ်။

ဒီလျှို့ဝှက်နည်းလမ်းတွေကတော့ သင့်ရဲ့နေ့စဉ်ဘဝကို အထောက်အကူပြုစေနိုင်မှာ မလွဲပါဘူး။

http://mysimpleremedies.com တွင်ဖော်ပြထားတဲ့ 10 Awesome cleaning hacks to make your life easier ကို ဆီလျော်အောင် ဘာသာပြန်ဆိုသည်။

The post လွယ်ကူသော အိမ်သန့်ရှင်းနည်း ၁ဝ ချက် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ချစ်ကြည်ရေး ခရီးသွားရောက် https://burma.irrawaddy.com/news/2017/11/21/146401.html Tue, 21 Nov 2017 06:34:37 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=146401 ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် တရုတ်ပြည်ခရီးစဉ်ကို လွန်ခဲ့သည့် ၂လခန့်က တည်းက စီစဉ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ယခုခရီးစဉ်အတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း အခြေအနေအပါအဝင် တရုတ်- မြန်မာနယ်စပ် အခြေစိုက် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် ပတ်သက်၍ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆောင်ရွက်နိုင်ရေး၊ နယ်စပ်ဒေသတည်ငြိမ်ရေး စသည့် ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးဖွယ်ရှိကြောင်း သိရသည်။

The post ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ချစ်ကြည်ရေး ခရီးသွားရောက် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
တပ်မတော် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် တရုတ် ဗဟိုစစ်ကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်နှင့် ပူးတွဲစစ်ဦးစီးဌာန စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး လီ ကျူးဝေါချင်း၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ယနေ့နံနက်ပိုင်းမှာ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ချစ်ကြည်ရေး ခရီးသွား ရောက်ကြောင်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် ရုံးက ထုတ်ပြန်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ခရီးစဉ်၌ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး (ကြည်း) မှ တပ်မတော် အရာရှိကြီးများ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် လိုက်ပါသွားပြီး၊ အဆိုပါ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်အတွင်း တရုတ်အစိုးရ အပါအဝင် တရုတ်ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်မှ အကြီးအကဲများနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခြင်း၊ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ သင်တန်းကျောင်းများ၊ စက်ရုံများနှင့် အထင်ကရနေရာများအား လှည့်လည် ကြည့်ရှု့ ခြင်း ပြုလုပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ လေ့လာသူတချို့၏ အဆိုအရ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် တရုတ်ပြည်ခရီးစဉ်ကို လွန်ခဲ့သည့် ၂လခန့်က တည်းက စီစဉ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ယခုခရီးစဉ်အတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း အခြေအနေအပါအဝင် တရုတ်- မြန်မာနယ်စပ် အခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် ပတ်သက်၍ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆောင်ရွက်နိုင်ရေး၊ နယ်စပ်ဒေသတည်ငြိမ်ရေး စသည့် ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးဖွယ်ရှိကြောင်း သိရသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းက မွတ်စလင်များ အရေးနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာ့တပ်မတော်ကို အနောက် နိုင်ငံများက ဖိအားပေးကာ ဆက်ဆံရေးတည်ဆောက်ရန် ချိန်ရွယ်နေချိန် တရုတ်အစိုးရအနေဖြင့် လက်ဦးမှုရယူကာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖိတ်ကြားသွားခြင်း ဖြစ်ဖွယ်ရှိကြောင့် စောင့်ကြည့်လေ့လာသူ အချို့က သုံးသပ်နေကြသည်။

အမေရိကန်အစိုးရက ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းဖြစ်စဉ်၌ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများရှိသည် ဆိုကာ မြန်မာ့တပ်မတော် အပေါ် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု အပါအဝင် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ချမှတ်ရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက်နေ့က ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ထားပြီးဖြစ်သည်။

ထိုကြေညာချက်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်မှ လက်ရှိ ခေါင်းဆောင်များနှင့် ထိပ်တန်း ခေါင်းဆောင် ဟောင်းများကို ဗီဇာပိတ်ပင်မှု အပါအဝင် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာပစ္စည်းများ ရောင်းချမှုကိုလည်း ပိတ်ပင် သွားမည် ဖြစ်ပြီး၊ ရခိုင်မြောက်ပိုင်း ပဋိပက္ခ၌ ပါဝင်သည့် တပ်မတော်အရာရှိအချို့နှင့် လူပုဂ္ဂိုလ် အချို့ကို ပစ်မှတ်ထား အရေးယူဆောင် ရွက်မှုများ ပြုလုပ်သွားရန်ရှိ ကြောင်းဆိုထားသည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် တရုတ်နိုင်ငံ ခရီးစဉ် မတိုင်မီ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့ကလည်း နေပြည်တော်၌ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ ဝမ်ယိ (Wang Yi) နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အခြေအနေများနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

ထိုသို့ ဆွေးနွေးရာတွင် အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် အရေးကိစ္စ များ၌ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြေအနေမှန်ကိုသိရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ ရပ်တည်ထောက်ခံပေးသည့် အတွက် ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် က မစ္စတာဝမ်ယိကို ပြောဆိုခဲ့သည်ဟု တပ်မတော်က သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။

ထိုတွေ့ဆုံရာတွင် မစ္စတာ ဝမ်ယိက ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှု ထိန်းသိမ်းနိုင်ရေး၊ ဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်နိုင်ရေး၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံသို့ထွက်ခွာသွားသည့် ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းက မွတ်စလင် လူမျိုးများ အား ဥပဒေနှင့်အညီ ပြန်လည်လက်ခံရေး ဆိုင်ရာကိစ္စများကို အကြံပြုတိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့အပြင် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည့် အခြေအနေမှန်များအား နိုင်ငံတကာမှ သိရှိ အောင်ဆောင်ရွက်သင့်သည့် အခြေအနေများ၊ မြန်မာနိုင်ငံ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုတိုးတက် ရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် တရုတ်နိုင်ငံမှ ကူညီ ဆောင်ရွက်ပေးမည့် အခြေအနေများ၊ နှစ်နိုင်ငံတပ်မတော်နှစ်ရပ်အကြား ချစ်ကြည်ခိုင်မာသည့် ဆက်ဆံရေးမှ တဆင့် နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး ခိုင်မာတိုးတက်ကောင်းမွန်မှု အခြေအနေများအား ရင်းနှီးပွင့်လင်းစွာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။

မစ္စတာ ဝမ်ယိသည် ၎င်း၏ နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်နေ့ ခရီးစဉ်၌ နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်လည်း သီးသန့် တွေ့ဆုံကာ နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး၊ တရုတ်၏ ရပ်ဝန်းလမ်းကြောင်း စီမံကိန်း၊ မြန်မာ့ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်း စဉ်နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အရေးတို့ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်ဟု သိရသည်။

မစ္စတာ ဝမ်ယိ၏ ခရီးစဉ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် ဆင်းရဲမွဲတေမှု လျှော့ချရေးအတွက် တရုတ် ယွမ်ငွေ ၃၃ သန်းကျော် ကူညီ ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။

တရုတ်နိုင်ငံသည် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနေသည့် ရခိုင်ပြည်နယ်၌ ကျောက်ဖြူရေနက်ဆိပ်ကမ်း စီမံကိန်းနှင့် ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ပိုက်လိုင်း စီမံကိန်းများကို ရင်းနှီးမြုပ်နှံထားပြီးဖြစ်သည်။

အလားတူ အိန္ဒိယနိုင်ငံကလည်း ဖိအားပေးခံနေရသည့် မြန်မာတပ်မတော်မှ အရာရှိ ၁၅ဦးပါဝင် သည့်အဖွဲ့နှင့် မမ်ဂါလာဂျာ ပြည်နယ်ရှိ အမ်ရွိုင်းတွင် ၆ရက်ကြာ ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု တခုပြုလုပ်နေသည်။

The Indian Express သတင်း၏ အဆိုအရ ယင်းပူးပေါင်းလေ့ကျင့်မှုသည် အိမ်နီးချင်း ၂ နိုင်ငံ အကြား ပထမဆုံးအကြိမ် ကြည်းတပ် ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုဟု သိရပြီး တပ်မတော် ၂ ခုအကြား အပြုသဘောဆောင်သော ဆက်ဆံရေး တိုးတက်စေရန် ဖြစ်သော်လည်း ၂ နိုင်ငံအကြား စစ်ဆင်ရေး စွမ်းရည် တိုးတက်စေရန်နှင့် ပုန်ကန်မှု တိုက်ဖျက်ရေးနှင့် အကြမ်းဖက်ဝါဒ တိုက်ဖျက်မှု စစ်ဆင်ရေး အတွေ့အကြုံများလည်း ဖလှယ်ကြရန် ဖြစ်ကြောင်း ပါရှိသည်။

The post ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ချစ်ကြည်ရေး ခရီးသွားရောက် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
မလေးရှား ဗိုလ်လောင်းတဦး သေဆုံးမှု၏ တရားခွင်သို့ တခေါက် https://burma.irrawaddy.com/article/2017/11/21/146384.html Tue, 21 Nov 2017 06:33:34 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=146384 ကွာလာလမ်ပူ တရားရုံး၌ ဇူလဖာဟန် အော့စမန် သေဆုံးမှုနှင့် ဆက်နွယ်နေသည့် လူငယ် ၁၉ ဦးကို ကြားနာ စစ်ဆေးခြင်းအား ကျနော် တက်ရောက်နာကြားခဲ့သည်။

The post မလေးရှား ဗိုလ်လောင်းတဦး သေဆုံးမှု၏ တရားခွင်သို့ တခေါက် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့ ည ၁၁ နာရီ ၃၀ မိနစ်တွင် တယ်လီဖုန်း ခေါ်ဆိုမှုတခုကို အသက် ၅၃ နှစ် အရွယ် တက္ကဆီ မောင်းသူတဦး ဖြစ်သည့် ဇူလကာနိန်း အီဒရော့စ် Zulkarnain Idros လက်ခံရရှိခဲ့သည်။

ဖုန်းခေါ်သူမှာ မလေးရှား ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ် (UPNM) မှ အရာရှိတဦး ဖြစ်ပြီး အဆိုပါစစ်တက္ကသိုလ်တွင် ဇူလကာနိန်း အီဒရော့စ်၏ အကြီးဆုံး သား ဖြစ်သည့် အသက် ၂၁ နှစ် အရွယ် ဇူလဖာဟန် အော့စမန် Zulfarhan Osman တက်ရောက်နေသည်။ သူက ရေတပ် အရာရှိ တဦး ဖြစ်လာရေးအတွက် မျှော်လင့်ထားသည်။

“ခင်ဗျားရဲ့သား သေဆုံးသွားပါပြီ” ဟု ဖုန်းခေါ်သူ အရာရှိက ဇူလကာနိန်း အီဒရော့စ်ကိုပြောသည်။

အချိန် အတော်ကြာအောင် ငြိမ်သက်နေပြီးမှ သူက မေးလိုက်သည်။

“ဘာဖြစ်တာလဲ”

“မီးလောင်ပြီး သေသွားတာပါ။”

ထိုသတင်းကို ဇူလကာနိန်း အီဒရော့စ်၏ အသက် ၅၄ နှစ်အရွယ် ဇနီး ဖြစ်သူ ဟာဝါ အော့စမန် Hawa Osman ကြားသည့်အခါ မျက်ရည်မဆည်နိုင်တော့။

“ဘုရားသခင် … ကျမသား …”

အစပိုင်းတွင် ဖုန်းဆက်သူ အရာရှိက ဇူလဖာဟန် အော့စမန်၏ စစ်တပ် ကိုယ်ပိုင် နံပါတ်ကို ဖတ်ပြသည်။ သတင်းဆိုးကို မျှော်လင့်မထားသော မယုံကြည်နိုင်သော ဖခင်ဖြစ်သူက တပ်မှ ကိုယ်ပိုင် နံပါတ်အစား သား၏ အရပ်သား မှတ်ပုံတင် နံပါတ်ကို တောင်းသည်။

“ကျနော့် စိတ်တွေ ယောက်ယက်ခတ်နေခဲ့တယ်။ အဲဒါတွေ အားလုံးက မှားတယ်လို့ ကျနော် ဆက်တွေးနေခဲ့တယ်။ တခြား တယောက်ယောက်ရဲ့ ကလေးများဖြစ်နေမလားပေါ့။ သူ့ကို ကျနော်ကိုယ်တိုင် ကြည့်ဖို့ လိုတယ်” ဟု မျက်နှာ ဝိုင်းဝိုင်းနှင့် ဇူလကာနိန်း အီဒရော့စ်က ရှင်းပြသည်။

ညသန်းခေါင်တွင် ဇူလကာနိန်း အီဒရော့စ်၊ ဟာဝါ အော့စမန်နှင့် သူတို့၏ ကလေးငယ် ၃ ယောက်က မလေးရှားနိုင်ငံ တောင်ပိုင်း ဂျိုဟော Johor ပြည်နယ်ရှိ သူတို့နေအိမ်မှ ဆလန်ဂေါ Selangor ပြည်နယ် ကဂျန်း Kajang ရှိ ဆာဒန်း Serdang ဆေးရုံသို့ ကီလိုမီတာ ၃၀၀ ခရီးကို သွားခဲ့ကြသည်။

ဇူလကာနိန်း အီဒရော့စ်နှင့် ဟာဝါ အော့စမန်တို့က သူတို့သား ဘယ်လိုသေဆုံးခဲ့ရပုံကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ချင်ကြသည်

လွန်စွာ ကြီးမားသော သောကကို ခံစားနေရပုံပေါ်သော ဟာဝါ အော့စမန်က တယ်လီဖုန်း မလာမီ အချိန် အတော် ကြာကြာကတည်းက တစုံတရာ မှားယွင်းနေသည်ဟု သံသယရှိနေခဲ့ကြောင်း ပြန်ပြောပြသည်။

“ပုံမှန်ဆိုရင် ကျမသားက ညတိုင်း ဖုန်းဆက်တယ်။ ဒါပေမယ့် သူ့ဆီက ဘာမှ မကြားရတာ တပတ်ကျော်ပြီ။ သူ့ဖုန်း ပျောက်သွားလို့တဲ့။ ဘာလိုပဲ ဖြစ်ဖြစ် ရက်အနည်းငယ်ကြာပြီးတဲ့ နောက်မှာ တစုံတခု မှားယွင်းနေပြီလို့ ခံစားရတယ်။”

နောက်ဆုံး၌ မနက် ၃ နာရီကျော်ကျော်လောက်တွင် သူတို့မိသားစု ဆာဒန်းဆေးရုံသို့ ရောက်ရှိသွားကြသည်။ သူတို့ နှင့် တွေ့ဆုံရန် ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်မှ အရာရှိ တဦးလည်း ရှိနေသည်။

သို့သော်လည်း မနက် ၉ နာရီ နောက်ပိုင်းမှသာ သူတို့ကို အလောင်းကြည့်ခွင့်ပြုသည်။ သူတို့မှာ စိတ်ပင်ပန်း ဆင်းရဲ စွာဖြင့် ၆ နာရီကြာ စောင့်ဆိုင်းခဲ့ကြရသည်။

သတင်းဖော်ပြချက်များအရ ဇူလဖာဟန် အော့စမန်ကို ၂၀၁၇ ခုနှစ် မေလ ၂၁ ရက်မှ ၂၂ ရက်အတွင်းတွင် သူ၏ အ တန်းဖော်တစုက ညှဉ်းပန်း နှိပ်စက်ခဲ့ရသည် ဟုသိရသည်။ laptop ကွန်ပျူတာတလုံး ခိုးယူခဲ့ခြင်းကြောင့်ဟု ဆိုသည်။

သူ့ကို မီးပူနှင့် ခြေလက်များ၊ ကိုယ်လုံး တလျှောက် ပွတ်တိုက်ဆွဲခဲ့ကြသည်။ ခါးပတ်တခု၊ ရာဘာရေပိုက်တချောင်းနှင့် အင်္ကျ ီချိတ်တခုကိုုလည်း အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။

တရားခံများက ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်မှ Jebat ကျောင်းဆောင်တွင် မေလ ၂၁ ရက်နေ့ မနက် ၂ နာရီ ၃၀ မိနစ်မှ ၅ နာရီ ၃၀ မိနစ် အတွင်းနှင့် နောက်တနေ့ (မေ ၂၂ ရက်) မနက် ၁နာရီ ၃၀ မှ ၅ နာရီ ၄၅ မိနစ် အတွင်းတွင် ကျူးလွန်ခဲ့ခြင်းဟု ယူဆရပါသည်။

နောက်တပတ်အကြာ မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် သင်တန်းမှ အဖော် ၂ ဦးက ဇူလဖာဟန် အော့စမန်ကို ဆေးဝါးကုသမှု ခံယူရန် ဆေးခန်းတခုသို့ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ကြောင်း သတင်းများတွင် ထပ်မံဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင်လည်း သူတို့က ဇူလဖာဟန် အော့စမန်ကို ဆေးခန်းသို့ နောက်တကြိမ်ခေါ်သွားခဲ့ကြသည်ဟု သိရသည်။

အသက် ၂၁ နှစ် အရွယ် ဇူလဖာဟန် အော့စမန်သည် မလေးရှား ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်မှ တတိယနှစ် ကျောင်းသားဖြစ်သည်

နောက်ဆုံး၌ စတင်တိုက်ခိုက်ခံရပြီး ၁၁ ရက်အကြာ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဇူလဖာဟန် အော့စမန်ကို ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ဆေးရုံတွင် သူ့ကို ကယ်ဆယ်ရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း ဆေးရုံရောက်ပြီး များမကြာမီမှာပင် သေ ဆုံးသွားခဲ့သည်။

မိဘများအတွက် သားဖြစ်သူကို စတင်မြင်ရသည့် အချိန်တွင် အလွန်ခံရခက်၍ မယုံနိုင်လောက်စရာ နာကျင်မှုကို ခံစားခဲ့ရသည်။ “သူ့ ကို အတည်ပြုပေးဖို့ အတွက် ကျမတို့ကို ပထမဆုံး ခေါ်ပြတဲ့ အချိန်မှာ သူတို့က မျက်နှာကိုပဲ ပြတယ်” ဟု ဟာဝါ အော့စမန်က ရှင်းပြသည်။

ဇူလဖာဟန် အော့စမန်၏ အလောင်းကို မြင်ရသည့် ပုံစံအတိုင်း သူက လက်ကို ရင်ဘတ်ပေါ်သို့ တင်ရင်း ပြောသည်။ “ကျမတို့က ကျမတို့သားရဲ့ တကိုယ်လုံးကို မြင်ရဖို့ တောင်းဆိုခဲ့တယ်။” ထိုအချိန်တွင် ခံစားခဲ့ရသော ပူဆွေး သောကများ၏ နာကျင်မှုကြောင့် ဟာဝါ အော့စမန်၏ အသံက တိမ်ဝင်ပျောက်ကွယ်သွားသည်။

အလောင်းကို စစ်ဆေးမှု အစီရင်ခံစာတခု အရ ဇူလဖာဟန် အော့စမန်၏ ကိုယ်ခန္ဓာ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကို မီးလောင်ဒဏ်ရာများက ဖုံးလွှမ်းထားသည်။ ဇူလကာနိန်း အီဒရော့စ်က ပြောလက်စ စကားကို ပြန်ဆက်ပေးသည်။

“ကျနော်တို့သားကို ဒီလို အခြေအနေမျိုးနဲ့ မြင်လိုက်ရတော့ ဘယ်လို ခံစားရသလဲ ဆိုတာ ရှင်းပြစရာ စကားလုံး ကျနော့်မှာ မရှိပါဘူး။ ကျနော့်မှာ ကျစရာ မျက်ရည်လည်း မရှိတော့ပါဘူး။ သူ့အမေ အတွက်ကတော့ ရင်ကွဲစရာပါ။ သူက ပြည့်စုံပြီး ကျန်းမာတဲ့ သားလေးကို မွေးခဲ့တာပါ။”

“ဘာကြောင့် ငါတို့က သူ့ကို ဒီလို မြေမြှုပ်ရမှာလဲ။ ဘာဖြစ်ခဲ့လို့လဲ။ ကျနော့်ကိုယ် ကျနော် မရပ်မနား မေးနေမိတယ်” ဟု ဇူလကာနိန်း အီဒရော့စ်က အထစ်ထစ် အငေါ့ငေါ့ဖြင့် ဆက်ပြောသည်။

ဇူလဖာဟန် အော့စမန်၏ အလောင်းကို ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့ ညနေ ၃ နာရီတွင် မိသားစုသို့ ထုတ်ပေးခဲ့သည်။ ထိုညနေ၌ သူ့ကို ဂျိုဟောတွင် မြှုပ်နှံခဲ့သည်။

အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် သူတို့မိသားစုနှင့် ကျနော် ကွာလာလမ်ပူ တရားရုံး၌ တွေ့ဆုံခဲ့ပါသည်။ မိဘ ၂ ပါးလုံးက ရင်ဘတ်တွင် “#justice4farhan” ဟု ကန့်လန့်ဖြတ်ရေးထိုးထားသော တီရှပ်များ ဝတ်ဆင်ထားကြသည်။ ဇူလဖာဟန် အော့စမန် သေဆုံးမှု နှင့် ဆက်နွယ်နေသည့် လူငယ် ၁၉ ဦးကို တရားရုံးတွင် ကြားနာ စစ်ဆေးနေသည်။

၎င်းတို့ထဲမှ ၅ ဦးကို လူသတ်မှုဖြင့် စွဲချက်တင်ထားပြီး ၁ ဦးမှာ အားပေးအားမြောက်မှုနှင့် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ စွဲချက်များ အရ သေဒဏ်အထိ ကျခံရနိုင်ပြီး အလွန် ငယ်ရွယ်သေးသည့် အသွင်ရှိသော အဆိုပါ လူငယ်လေးများမှာ အချုပ် ခန်းအတွင်းတွင် ရှိနေကြသည်။ မြို့ကြီးတမြို့၏ တရားရုံးများတွင် ပုံမှန် မြင်တွေ့နေကျ ဖြစ်သော မူးယစ်ဆေး ရောင်းသူများ၊ သူခိုးများနှင့် အတူ သူတို့ကို သံကြိုးခတ်ထားသည်။

ဇူလဖာဟန် အော့စမန်က ချစ်စရာ ကောင်းပြီး မာရသွန် အပြေးသမားတဦးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်

ကျန် ၁၃ ယောက်ကို ပြင်းထန်စွာ နာကျင်စေမှုဖြင့် စွဲချက်တင်ထားပြီး အပြစ်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိရပါက ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ် အထိ ကျခံရနိုင်သည်။ သူတို့ကတော့ အချုပ်ခန်းအတွင်းမှာ ရှိမနေပါ။

သမရိုးကျအတိုင်း ရှပ်အင်္ကျ ီလက်ရှည်များ (အချို့က အနောက်တိုင်းဝတ်စုံပင် ဝတ်ဆင်ထားကြသည်) ဝတ်ဆင်ထား ကြသည့် သူတို့ (ကျန် လူငယ် ၁၃ ဦး) က တရားခွင်တွင် အများပြည်သူအတွက် ထားသည့် ခုံတန်းများ၏ ဘေးနှင့် နောက်ဘက်တွင် စောင့်ဆိုင်းနေကြသည်။ မှတ်ပုံတင် အရာရှိက သူတို့အမည်များကို ခေါ်သည့်အခါ သူတို့က လျှောက်လာပြီး (အချို့က စစ်ရေးပြ ချီတက်သလို လျှောက်လာကြသဖြင့် သူတို့မှာ အမှန်တကယ်အားဖြင့် ဗိုလ်လောင်းများ ဖြစ်ကြသည်ကို ကျနော်တွေးမိပါသည်) ပရိသတ်များ ရှေ့မှ ဝက်ခြံ အတွင်း စုပြုံလျှက်ရှိနေသည့် မြင်ကွင်းက စိတ်မသက်သာစရာ ဖြစ်စေသည်။

ကျနော် ဘာမှ မတတ်နိုင်ပါ။ တရားရုံးမှ မြင်ကွင်းက တကယ်ကို စိတ်ပျက်စရာ ဖြစ်သည်။ အလွန်ပင် အဆီ အငေါ်မတည့် ရှိလွန်းသည်။

သူတို့ အားလုံးက နုပျိုလန်းဆန်းသော မျက်နှာနှင့် ထက်မြက်ပုံရသော လူငယ်များ ဖြစ်သည်။ အခြားကိစ္စတရပ်ရပ်သာ ဖြစ်ခဲ့လျှင် သူတို့ကို ကြည့်၍ တောက်ပသော လူငယ်တစု၊ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်၏ အနာဂတ်ဟု တွေးမိလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ယခုအခါ သူတို့က တရားရုံးအလယ်တွင် စုရုံးနေကြခြင်း ဖြစ်ပြီး လွန်ခဲ့သော ၆လ ခန့်က ဇူလဖာဟန် အော့စမန် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် အဖြစ်ကြောင့် သူတို့၏ အနာဂတ်များကလည်း အလွန်ပင် မေးခွန်းထုတ်ဖွယ်ရာ ဖြစ်နေသည်။

သူတို့၏ သင်တန်းဖော် လူငယ်တယောက် အသေဆိုးနှင့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ယခု လူငယ် ၁၉ ယောက်သာလျှင် အဘယ်ကြောင့်ဆိုသည်ကို သိခဲ့သည်။ မည်သို့ ဖြစ်ခဲ့သည်ကို သူတို့သာ သိကြသည်။

တရားရုံးက ကြားနာနေစဉ် အတွင်းတွင် ဇူလကာနိန်း အီဒရော့စ်၊ ဟာဝါ အော့စမန်နှင့် သူတို့၏ အသက်၁၅ နှစ် အရွယ် သမီးတို့က ရှေ့ဆုံး ခုံတန်းတွင် ထိုင်နေခဲ့ကြသည်။ တိတ်ဆိတ်စွာ၊ တည်ငြိမ်စွာဖြင့် သူတို့ရှေ့တွင်ရှိနေသော သူတို့၏ သားကို သတ်ခဲ့သူများဟု သံသယရှိသူများကို ကြည့်နေခဲ့ကြသည်။

သူတို့ ပတ်လည်တွင် လူငယ် ၁၉ ဦး၏ မိဘများ ရှိနေကြသည်။ အချို့က ရှက်ရွံ့နေသည့် မျက်နှာမျိုး ရှိကြပြီး အချို့က သူတို့၏ သားများကို အားပေးရန် ကြိုးစားနေကြသည်။

လူအုပ် ၂ ခုကြားမှ မမြင်နိုင်သည့် ခြားနားချက်ကို သတိပြုမိသည့် အတွက် ကျနော်က သူတို့ကြားတွင် တစုံတရာ တုန့်ပြန်မှု ရှိခဲ့သလားဟု မေးကြည့်မိသည်။

“သံသယရှိသူ ၂ ယောက်ရဲ့ မိဘတွေက ကျနော့်ကို တောင်းပန်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြပါတယ်” ဟု ဇူလကာနိန်း အီဒရော့စ် က ပြောသည်။

“ကျနော် သူတို့ကို ပြောလိုက်တယ်။ တကယ်လို့ ကျနော်က ခင်ဗျားတို့ကို ခွင့်လွှတ်ရင် ကျနော့်သား ပြန်လာမှာလားလို့။”

သို့သော်လည်း တရားရုံးတွင် ဆက်လက်စစ်ဆေးရန် ကျန်နေသေးသည့်အတွက် အနည်းဆုံးတော့ သူတို့သား ဖြစ် သူ၏ နောက်ဆုံးနေ့များနှင့် ဇူလဖာဟန် အော့စမန် ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ သေဆုံးရသည့် နောက်ကွယ်မှ အကြောင်းရင်းများကို (အကယ်၍ ရှိခဲ့လျှင်) ကျန်ရစ်သူ မိသားစုက မကြာမီ သိရှိလာရမည် ဖြစ်သည်။

သူတို့ ဘယ်လိုခံစားနေရသည်ကို ဇူလကာနိန်း အီဒရော့စ်က ပွင့်ပွင့် လင်းလင်းပင် ပြောပြသည်။ “သူ့ကို နှိပ်စက်တဲ့ အချိန်နဲ့ သူ့ကို တွေ့တဲ့ အချိန်ကြားထဲက တပတ်လုံးမှာ ဘာတွေဖြစ်ခဲ့သလဲ ဆိုတာ ကျနော်တို့ မသိဘူး။ ကြည့်ရတာ သူ ပျောက်နေတာကို တယောက်မှ သတိထားမိပုံမရဘူး။ ဒါကြောင့် ကျနော်တို့ တရားခွင်ကို လာတာပါ။”

ညစဉ် အမှတ်စဉ်ခေါ် လူစစ်ရသည့် ဝတ္တရားရှိသော်လည်း ဇူလဖာဟန် အော့စမန်၏ ပျက်ကွက်မှုက လျှို့ ဝှက်ချက် တခု ဖြစ်နေသည်။

“ဒီကိစ္စ ဖြစ်ပြီးကတည်းက အတင်းအဖျင်း ပြောတာတွေ အများကြီးရှိခဲ့တယ်။ ဘာတွေ ဖြစ်ခဲ့သလဲ ဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကောလာဟလတွေလည်း ကျမတို့ အများကြီး ကြားခဲ့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် အမှန်တရားကို ကျမတို့ ဖော်ထုတ်ဖို့ လိုတယ်။ ဒီအမှုက ကြာဦးမှာ ဖြစ်ပေမယ့် ကျမသားအတွက် ဆက်ပြီး လိုက်နေဦးမှာပဲ။ ကျမတို့ ဒါကို ဒီတိုင်း လွှတ် မထားနိုင်ဘူး” ဟု ဟာဝါ အော့စမန်က ထပ်ပြောသည်။

ထိခိုက်ခံစားနေရသော်လည်း ဇူလကာနိန်း အီဒရော့စ်နှင့် ဟာဝါ အော့စမန်တို့ ဘာကြောင့် သူတို့၏ နွေးထွေးလှိုက်လှဲမှုနှင့် အပြုံးကို မပျက်စေသည်ကို သူတို့၏ သားအကြီးဆုံး အကြောင်း နားထောင်ကြည့်လျှင် နားလည်နိုင်ပါလိမ့်မည်။

ဇူလဖာဟန် အော့စမန်က ချစ်စရာ ကောင်း၍ တာဝန်ကျေသော တတိယနှစ် ကျောင်းသားတဦး ဖြစ်ပါသည်။ သူ၏ အိပ်မက်မှာ တနေ့ တွင် သင်္ဘောများကို ဦးစီးနိုင်ရေး ဖြစ်သည်။

ယခုအခါ အဆိုပါ အိပ်မက်တို့က ပျက်စီးသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ တရားစွဲခံထားရသည့် လူငယ် ၁၉ ဦးအတွက်လည်း အနာဂတ်က ပျောက်ဆုံးလုနီးပါး ဖြစ်လာသည်။ မဆုံးနိုင်သော တရားခွင်။ တရားရုံးစရိတ်များ။ သူတို့၏ တောက်ပသော အနာဂတ်(အလုပ်အကိုင်) ကလည်း ပျက်စီးခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။

ဝမ်းနည်း ပူဆွေးနေရသည့် မိခင် ဟာဝါ အော့စမန်ကတော့ မကျေမချမ်း ဖြစ်နေသည်။

“ကျမ သိရမှဖြစ်မယ်။ ကျမသား သေသွားတာကို ကျမ လက်ခံနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူ သေသွားတဲ့ နည်းလမ်းကို တော့ လက်မခံနိုင်ဘူး။”

(ကာရင်ရတ်စလန်သည် အာဆီယံရေးရာများကို အထူးပြုလေ့လာရေးသားနေသူ မလေးရှား စာရေးဆရာတဦး ဖြစ်သည်။ ကွာလာလမ်ပူ အခြေစိုက် အကြံပေးအဖွဲ့ Ceritalah ASEAN ကို တည်ထောင်သူ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်လည်း ဖြစ်သည်။)

The post မလေးရှား ဗိုလ်လောင်းတဦး သေဆုံးမှု၏ တရားခွင်သို့ တခေါက် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ဒီတပတ် ရန်ကုန်မှာလည်ပတ်စရာ https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/event/2017/11/21/146386.html Tue, 21 Nov 2017 06:28:56 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=146386 မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးနှင့် အကြီးဆုံးသော Cars DB Auto Show 2017 ကို ရန်ကုန်မြို့၊ သုဝဏ္ဏမြို့နယ်၊ အထက်ပုဇွန်တောင်လမ်းရှိ Thuwunnabhumi Event Park ၂၅.၁၁.၂၀၁၇ မှ ၂၆.၁၁.၂၀၁၇ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပပြုလုပ် သွားမည် ဖြစ်သည်။

The post ဒီတပတ် ရန်ကုန်မှာလည်ပတ်စရာ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>

၁။ နာမည်ကြီး ကဗျာဆရာများ၏ အကြောင်းကို ရိုက်ကူးထားသည့် မြန်မာပုံပြင်စာအုပ် ရုပ်ရုင်အထူးပြပွဲကို ရန်ကုန်မြို့၊ မဟာဗန္ဓုလ ပန်းခြံတွင် ၂၅.၁၁.၂၀၁၇ မှ ၄.၁၂.၂၀၁၇ ရက်နေ့အထိ ညနေ ၅ နာရီအချိန်များတွင် ပြသသွားမည် ဖြစ်သည်။ ဝင်ကြေး အခမဲ့ဖြစ်ပြီး ရုပ်ရှင်ပြသပွဲ ပြီးဆုံးလျှင် လက်ဖက်ရည်နှင့် မုန့်များလည်း ကျွေးမွေးဧည့်ခံသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

၂။ MELODYWORLD (2017) GRAND FINAL ဂီတပွဲကိုသင်္ဃကျွန်းမြို့နယ်၊ ပေါ်ဆန်းမွှေးလမ်းရှိ The ONE Entertainment Park တွင် ၂၄.၁၁.၂၀၁၇ ရက်နေ့ ည ၇ နာရီတွင် ပြုလုပ်သွားမည် ဖြစ်ပြီး ဝင်ကြေးအခမဲ့ ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

၃။ ဒေါက်တာအောင်ထွန်းသက် ဦးဆောင်ဟောပြောမည့် The Role of HR Managers in Employee Relations ဟောပြောပွဲ ကို မင်းရဲကျော်စွာလမ်းရှိ UMFCCI တွင် ၂၆.၁၁.၂၀၁၇ ရက်နေ့ နေ့လည် ၁ နာရီတွင် ပြုလုပ်သွားမည် ဖြစ်မည်။ ဟောပြောပွဲ တက်ရောက်သူများအား MCBA သင်တန်းကျောင်းမှ ဖွင့်လှစ်သော abe, UK Level-5 HR Diploma သင်တန်းများကို သင်တန်းကြေး အခမဲ့ တက်ရောက်နိုင်မည့် ကံစမ်းမဲအစီအစဉ်များလည်း ပါဝင်မည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

၄။ 31st Japan Culture Festival ပွဲတော်ကို ကမ္ဘာအေးဘုရားလမ်းရှိ Meliá Yangon Hotel တွင် ၂၅.၁၁.၂၀၁၇ မှ ၂၆.၁၁.၂၀၁၇ ရက်နေ့အထိ ပြုလုပ်သွားမည် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါပွဲတော်တွင် ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှု ပြခန်းများ၊ အကများ၊ ကာရာတေးဒို သရုပ်ဖော်တင်ဆက်မှုများနှင့် ဂီတဖျော်ဖြေမှုများ ပါဝင်တင်ဆက်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

၅။ လိင်တူချစ်သူများ၏ FAB #60 – club night for lesbians, gays and friends ပါတီပွဲကို ရန်ကုန်မြို့ ဒဂုံမြို့နယ်၊ အလုံလမ်းရှိ Muse Bar တွင် ၂၅.၁၁.၂၀၁၇ ရက်နေ့ ည ၁၀ နာရီတွင် ပြုလုပ်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

၆။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးနှင့် အကြီးဆုံးသော Cars DB Auto Show 2017 ကို ရန်ကုန်မြို့၊ သုဝဏ္ဏမြို့နယ်၊ အထက်ပုဇွန်တောင်လမ်းရှိ Thuwunnabhumi Event Park ၂၅.၁၁.၂၀၁၇ မှ ၂၆.၁၁.၂၀၁၇ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပပြုလုပ် သွားမည် ဖြစ်သည်။ ကားဝါသနာရှင်များ၊ ကားဝယ်ယူ ရောင်းချလိုသူများနှင့် အခြားကားနှင့် ဆက်စပ်သည့် လုပ်ငန်းများ အားလုံးအတွက် ဟောပြောပွဲ အစီအစဉ်များ၊ ဂိမ်းအစီအစဉ်များ ပါဝင်မည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

၇။ DJ ဂီတပညာရှင်များ၏ Ghetto Superstars Night ဂီတပွဲကို ကမ္ဘာအေးဘုရားလမ်း (Inya Lake Hotelအနီး) ရှိ Club Pyrite တွင် ၂၄.၁၁.၂၀၁၇ ရက်နေ့ည ၈ နာရီတွင် ပြုလုပ်သွားမည် ဖြစ်သည်။ လက်မှတ်ဈေးနှုန်းကို ၅ ထောင်ကျပ် သတ်မှတ်ထားပြီး ဖုန်းနံပါတ် ၀၉-၅၉၅၁၅၆၇၆၉ သို့ ဆက်သွယ်မှာယူနိုင်ကြောင်း သိရသည်။

၈။ မြန်မာခေတ်ဆန်း ပန်းချီ နှစ် ၁၀၀ ပြည့် ရန်ပုံငွေပန်းချီပြပွဲကို ဗိုလ်ချုပ်ဈေးရှိ ပန်းချီပန်းပုအစည်းအရုံး(ဗဟို) တွင် ၂၂.၁၁.၂၀၁၇ မှ ၄.၁၂.၂၀၁၇ ရက်နေ့အထိ ပြုလုပ်သွားမည် ဖြစ်သည်။ ပြပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံတဝှမ်းမှ ပန်းချီဆရာများ၏ လက်ရာစုံ ပန်းချီကားများ ပြသ ရောင်းချသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

၉။ ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ရေဆေးပန်းချီပညာရှင်များ ပါဝင်ပြသမည့် IWS MYANMAR Second Annual Exhibition 2017 ပန်းချီပြပွဲကို သံလွင်လမ်းရှိ New Treasure Art Gallery တွင် ၂၅.၁၁.၂၀၁၇ မှ ၂.၁၂.၂၀၁၇ အထိ ပြုလုပ်သွားမည် ဖြစ်သည်။ ပြပွဲတွင် အိန္ဒိယ ပန်းချီဆရာ ၂ ဦး၊ ထိုင်း ပန်းချီဆရာ ၂ ဦး၊ တူရကီ ပန်းချီဆရာ ၁ ဦး တို့ ပါဝင်ပြီး ပြည်တွင်းက ထင်ရှားသည့် ရေဆေးပန်းချီဆရာများလည်း ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။

၁၀။ ပန်းချီဆရာ ၃၅ ဦးပါဝင်မည့် Myanmar 2050 River Gallery Artists Annual Exhibition ပန်းချီပြပွဲကို ကျောက်တံတား မြို့နယ် ၃၇ လမ်းရှိ River Gallery တွင် ၂၅.၁၁.၂၀၁၇ မှ ၃.၁၂.၂၀၁၇ ရက်နေ့အထိ ပြုလုပ်သွားမည် ဖြစ်သည်။ ပြပွဲတွင် အနာဂတ် မြန်မာနိုင်ငံကို ရှေးရှု့သည့် ပန်းချီလက်များ ပြသသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

The post ဒီတပတ် ရန်ကုန်မှာလည်ပတ်စရာ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
အလှမယ် ထားထက်ထက် ကြိုက်တဲ့ ဆောင်းရာသီ ဖက်ရှင် https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/trend/2017/11/21/146378.html Tue, 21 Nov 2017 04:30:04 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=146378 ဆောင်းရာသီမှာဆိုရင် အင်္ကျီနှစ်ထပ်ဝတ်တာမျိုးတွေကို ပိုစိတ်ဝင်စားတယ်။ ဒီမှာက အရမ်းအေးတာ မဟုတ်တော့ မနက်ပိုင်းဆို အရမ်းအေးမယ်။

The post အလှမယ် ထားထက်ထက် ကြိုက်တဲ့ ဆောင်းရာသီ ဖက်ရှင် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
Miss Grand Myanmar 2013 အလှမယ် ထားထက်ထက်က ဆောင်းရာသီရောက်လာပြီဆိုရင် သူမ ဝတ်လေ့ဝတ်ထရှိတဲ့ အကြိုက်ဆုံးဖက်ရှင်ကတော့ အပေါ်ထပ် အင်္ကျီလက်ရှည်ကို တီရှပ်လက်တိုနဲ့ နှစ်ထပ်ဝတ်ရတဲ့ ဖက်ရှင်မျိုးပါလို့ ဧရာဝတီကို ပြောပါတယ်။

“ဆောင်းရာသီမှာဆိုရင် အင်္ကျီနှစ်ထပ်ဝတ်တာမျိုးတွေကို ပိုစိတ်ဝင်စားတယ်။ ဒီမှာက အရမ်းအေးတာမဟုတ်တော့ မနက်ပိုင်းဆို အရမ်းအေးမယ်။ နေ့ခင်းဘက်ကျရင် အရမ်းပူတဲ့အတွက် အောက်မှာလက်တိုတထပ် အပေါ်မှာ လက်ရှည်တထပ် နှစ်ထပ်ဝတ်တော့ ပိုအဆင်ပြေတာပေါ့။ သိုးမွှေးတို့ ဘာတို့ကျတော့ မနက်ပိုင်းပဲ အဆင်ပြေတယ်။ နေ့ခင်းကျတော့ ပူသွားတော့ လူကသက်သောင့်သက်သာ မဖြစ်တော့ဘူးပေါ့။ ထားထက်က အေးတဲ့ရာသီလေးကို ကြိုက်တယ်” လို့ ထားထက်ထက်က ပြောပါတယ်။

လတ်တလောမှာတော့ ဇာတ်လမ်းတိုတွေနဲ့ ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးမှုများ ပြုလုပ်ဖြစ်နေပြီး ကလေးများအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး အားကစားနဲ့ အနုပညာပေါင်းစပ်ထားတဲ့ ပရိုဂရမ်တခု ရိုက်ကူးသွားဖို့ရှိတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

“အဓိကက အားကစားကို မြှင့်တင်ပေးချင်တဲ့ ပရိုဂရမ်ပေါ့။ ကျောင်းတွေမှာ ကလေးတွေ အားကစား ကာယလုပ်တဲ့ အချိန်တွေ နည်းလာတဲ့အခါကျတော့ အားကစားလုပ်စေချင်တဲ့အတွက် ရိုက်ကူးဖို့အတွက် စီစဉ်နေတာပါ” လို့ ထားထက်ထက် က ဆိုပါတယ်။

Miss Grand Myanmar 2013 အလှမယ် ထားထက်ထက်ဟာ ပရဟိတလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်လျက်ရှိပြီး ကျွမ်းဘား အလှမယ်တဦးလည်း ဖြစ်ကာ အခြေခံပညာကျောင်းများမှ ကလေးငယ်များကို ကျွမ်းဘားပညာရပ်များ လိုက်လံ သင်ကြားပေးနေသူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

The post အလှမယ် ထားထက်ထက် ကြိုက်တဲ့ ဆောင်းရာသီ ဖက်ရှင် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ခွဲခြားဆက်ဆံမှုနဲ့ ပုံသေတကျ အယူအဆတွေကို တော်လှန်တဲ့ မချမ်းမြေ့ခိုင် https://burma.irrawaddy.com/women-in-media/2017/11/21/146376.html Tue, 21 Nov 2017 03:30:23 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=146376 ဒီဂျစ်တယ်မှာ ဘာပြောပြော ဒီဟာဟာ ဥပဒေနဲ့ ငြိစွန်းတယ်ဆိုရင် ဒီဟာကို အရေးယူ ဘာသာရေး ခွဲခြားတယ်ဆိုရင်လည်း အရေးယူ၊ မယူဘူးဆိုရင် အကုန်လုံးကို တပြေးညီ မယူနဲ့ ယူမယ်ဆို တပြေးညီယူ။ တပြေးညီ မဖြစ်တဲ့ ပြဿနာက ဒီမှာ အကြီးဆုံး ဖြစ်နေတာလို့ မြင်တယ်။

The post ခွဲခြားဆက်ဆံမှုနဲ့ ပုံသေတကျ အယူအဆတွေကို တော်လှန်တဲ့ မချမ်းမြေ့ခိုင် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပုံမှန်မြင်နေကျ အလုပ်ကြော်ငြာစာတွေဟာ အလုပ်လျှောက်သူတွေအတွက် အသက် အကန့် အသတ် ပိုင်းခြားထားတတ်ပါတယ်။ ဘွဲ့ရ အသက် ၁၈-၂၅ နှစ် ကြား ရှိတဲ့သူ ဒါမှမဟုတ် တက္ကသိုလ်တခုခုမှ ဘွဲ့ရထားသူ စသဖြင့် ဖော်ပြထားတတ်ပါတယ်။ တခါတရံတွင် “အိမ်ထောင်မရှိသူ” ဆိုတာမျိုးတောင် ပါလာ တတ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပြည်တွင်းဒီဂျစ်တယ်မာကတ်တင်းကုမ္ပဏီတခုဖြစ်တဲ့ အမရာရဲ့ အလုပ်ခေါ်စာတွေ မှာတော့ ဒီလို မြင်တွေ့နေကျ ပုံစံတွေကို ချိုးဖောက်ထားပါတယ်။ “အသက်အရွယ်၊ လိင်၊ အသားအရောင်၊ ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ၊ လူမျိုး၊ ရုပ်ရည်အသွင်အပြင်၊ မသန်စွမ်းသည့် ခန္ဓာ၊ အိမ်ထောင်ရှိ/မရှိ တို့အပေါ်မူတည်၍ ခွဲခြားဆက်ဆံခြင်းမရှိပါ” လိ့ု အမရာရဲ့ အလုပ်ခေါ်စာတွေမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ လိင်တိမ်းညွတ်မှုမတူသူတွေနဲ့ လူမျိုးမတူသူတွေကို ခွဲခြားဆက်ဆံတတ်မှုတွေ မြန်မာနိုင်ငံက အလုပ်ခွင်တွေမှာ တွေ့ရတတ်တဲ့အတွက် အမရာဟာ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုတွေကင်းတဲ့ အလုပ်ခွင်တခုဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းကို အလုပ်ခေါ်စာ မှာကတည်းက ပြသချင်တဲ့အတွက် ဒီလိုမျိုး ထည့်ထားတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

အင်တာနက်လို့ဆိုပါက ဖေ့ဘွတ်အသုံးပြုမှုသာများတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးမှု အနေအထားမျိုးမှာ အမရာအနေနဲ့ ဒီဂျစ်တယ်မားကတ်တင်းဈေးကွက်ကို ဘယ်လိုထိုးဖောက်သလဲ၊ မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်သူလူထုရဲ့ ဒီဂျစ်တယ်အခွင့်အရေး၊ မြန်မာအမျိုးသမီးတယောက်ဖြစ်တဲ့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ကျား၊ မ ရေးရာတန်းတူဖြစ်မှု အနေအထား၊ သူမရဲ့ အမျိုးသမီးဝါဒီ စတာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမရာ ဒီဂျစ်တယ် မာကတ်တင်း အေဂျင်စီ ရဲ့ တည်ထောင်သူ မချမ်းမြေ့ခိုင်ကို ဧရာဝတီသတင်းထောက် တင်ထက်ပိုင်က တွေ့ဆုံမေးမြန်းထားပါတယ်။

မေး။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဒီဂျစ်တယ် ဖွံ့ဖြိုးမှု အနေအထားမျိုးမှာ ဒီဂျစ်တယ် မာကတ်တင်းကို ဘယ်လိုထိုးဖောက်လဲ။

ဖြေ။ ပုံမှန်စစချင်းတော့ ကျမတို့က ဖေ့စ်ဘွတ်ကနေ စပြီးတော့ ဝန်ဆောင်မှု ပေးရပါတယ်။ စစချင်းက ဖေ့ဘွတ်မှာ မြန်မာပြည်ကို ဦးတည်ထားတဲ့ ကြော်ငြာတောင် ထည့်လို့ မရသေးတဲ့ အခြေအနေ အဲဒီ အချိန်ကတည်းက စခဲ့တယ်။ နောက်တော့ ဖေ့စ်ဘွတ်က မြန်မာပြည်ကို စီးပွားရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အထောက်အပံ့ပေးတာ တအားများလာတယ်။ ကြော်ငြာထည့်ရင် မြန်မာပြည်က မြို့တွေကအစ ရွေးပြီးတော့ ထည့်လို့ရတယ်။ ဘယ်လိုလူမျိုးတွေကို ပြချင်တယ်ဆိုတာ ရွေးလို့ရတဲ့အထိ။ အဓိက ထိုးဖောက်တာတော့ ဖေ့စ်ဘွတ်ကနေပဲ ထိုးဖောက်တာများတယ်။ ဒါပေမယ့် ကုန်ပစ္စည်းတိုင်းကတော့ ဖေ့စ်ဘွတ်ကနေသွားဖို့ မသင့်တော်တာမျိုးတွေရှိတယ်။ တခါတလေကျ B to B (Business to Business) သွားတဲ့ဟာမျိုးတွေဆိုရင် ဖေ့စ်ဘွတ်မှာ သိပ်မသင့်တော်တာမျိုးတွေ ရှိတယ်။ အရမ်းခေတ်မီတဲ့ ငွေကြေးလည်း တတ်နိုင်တဲ့ လူငယ်တွေကို ဦးတည်ထားတယ်ဆိုရင် အင်စတာဂရမ် (Instagram) ကို သွားတာ ပိုသင့်တော်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဖေ့စ်ဘွတ်က သုံးတဲ့သူ အများဆုံးဖြစ်နေတဲ့အတွက် ဖေ့စ်ဘွတ်ကိုတော့ ချန်ပြီးတော့ လုပ်လို့ မရတဲ့ အနေအထားဖြစ်နေတယ်။

မေး။ မြန်မာပြည်ရဲ့ အင်တာနက်အသုံးပြုမှု မြင့်တက်လာမှုက အရမ်းမြန်တယ်။ အဲဒီမှာ မြန်မာပြည် ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အကြီးမားဆုံး စိန်ခေါ်မှုတွေက ဘာတွေလဲ။

ဖြေ။ လူတွေအကုန်လုံးက ဖေ့စ်ဘွတ်မှာ နစ်မြုပ်နေတဲ့အချိန်မှာ အင်တာနက်ရဲ့ အခြေခံသဘောတရားတွေကို မသိဘူးဖြစ်နေတယ်။ wiki ဆို သွားဖတ်ရကောင်းမှန်းမသိဘူး။ နောက်တခုက မြန်မာပြည်မှာ ဖောင့်ပြဿနာ အကြီးကြီးရှိတယ်။ မြန်မာလို အကြောင်းအရာတွေက ဖတ်လို့ကို မရဘူး။ တချို့တွေက အပြစ်တင်ကြတယ် လူတွေက ဖေ့စ်ဘွတ်ကိုပဲ အင်တာနက်မှတ်နေကြတယ်။ အပြင်မထွက်ကြဘူးဆိုတော့ သူတို့မှာ အပြင်ထွက် ပြီးရင်လည်း အပြင်မှာ ဖတ်စရာအကြောင်းအရာ မရှိတဲ့အတွက် ဖေ့စ်ဘွတ်မှာပဲ နစ်မြုပ်နေရတယ်။ အဲဒီ ပြဿနာတခုရှိတယ်။ နောက်တခုက အင်တာနက် မမြန်တာ။ ဖေ့စ်ဘွတ်ကကျ သူ့ဝက်ဘ်ဆိုဒ်ကို အရမ်း မြန်အောင် လုပ်ပေးထားတဲ့အတွက် ပုံမှန်အင်တာနက်နဲ့တောင် ကောင်းကောင်း မြန်မြန်သုံးလို့ရတယ်။

တခြားဝက်ဘ်ဆိုဒ်တွေကျ အလုပ်လုပ်ရတာ ကြာတာရှိတယ်။ အဲဒီလောက်မမြန်ဘူး။ တခြား အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံတွေလောက် မမြန်သေးတော့ အလုပ်လုပ်ရတာ ခက်တယ်။ ဒါပေမယ့် အရင်ကနဲ့ယှဉ်ရင်တော့ ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တွေကို ဝင်ကြည့်တဲ့ သူတွေက အရင် ၂ နှစ်နဲ ယှဉ်ရင်တော့ အခုက ပိုများလာတယ်။ တခြားနိုင်ငံတွေနဲ့ ယှဉ်ရင်တော့ အရမ်းနည်းနေသေးတယ်။ နောက် ၂ နှစ်၊ ၃ နှစ်မှာ အင်တာနက် ဒီထက်ပို ဈေးပေါမယ်။ ပိုမြန်လာမယ်ဆိုရင်တော့ ပိုပြီးတော့ ဖေ့စ်ဘွတ် အပြင်ကို ထွက်ပြီးတော့ တကယ့်အင်တာနက်ကို ထဲထဲဝင်ဝင် သုံးကြတဲ့သူတွေ များလာမယ်လို့ ယူဆပါတယ်။

မေး။ အဲဒီလို စိန်ခေါ်မှုမျိုးတွေကို မြန်မာနိုင်ငံက ဘယ်လို ကျော်လွှားရမလဲ။

ဖြေ။ ပုံမှန်ဆိုရင်တော့ အဓိကက အင်တာနက်ဈေးနှုန်းပါ။ မြန်မာပြည်မှာက တော်တော်များများက အခုချိန် mobile internet ပဲ တတ်နိုင်တယ်။ Telecom company တွေက ဝန်ဆောင်မှုပေးတဲ့ mobile internet ကိုပဲ သူတို့ အဓိကသုံးရတယ်။ အဲဒါက ပုံမှန်အခြေအနေမဟုတ်ဘူး။ တခြားနိုင်ငံတွေမှာဆိုရင် အိမ်တွေမှာက အိမ်သုံးအင်တာနက်ကို သုံးတယ်။ အိမ်သုံးအင်တာနက်ဆိုရင် တလကို မြန်မာငွေ သုံးလေးသောင်းလောက်နဲ့ အကန့်အသတ်မရှိ သုံးလို့ရတယ်။ အဲဒီလိုမျိုး အင်တာနက်ကို အစိုးရက တခြားကုမ္ပဏီတွေကို ဝန်ဆောင်မှုပေးဖို့ တိုက်တွန်းနိုင်တော့မှ လူတိုင်းက အင်တာနက်ကို အကန့်အသတ်မရှိ သုံးနိုင်တဲ့အခြေအနေ ဖြစ်မှာ။ အခုဆိုရင် ဖေ့စ်ဘွတ်အပြင် တခုခုထွက်ပြီး ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဒါက ဒေတာဖိုးကုန်မှာ ဒီဟာက ဒီလောက်အချိန်ကုန်မှာ ဆိုတဲ့ အတွေးက ရှိနေတော့ သူတို့အနေနဲ့ သိပ်ပြီး မထွက်ဖြစ်ဘူး။ အဲဒီဟာတချက်ရှိတယ်။ အင်တာနက်တွေက လွယ်လွယ် ပြောရရင်တော့ ပိုပြီးတော့ ဒီထက်အများကြီး ဈေးပေါဖို့လိုတယ်။ အိမ်သုံးအင်တာနက်တွေအများကြီး ပိုပြီး ဖွံ့ဖြိုးဖို့လိုတယ်။ mobile internet မှာလည်း ကောင်းပါတယ် sim card တခု ၁၅၀၀ ကျပ် ဆိုတာနဲ့ ကျေနပ်နေလို့မရဘူး။ နောက်တခုကကျ ဒီထက်ပိုပြီး မြန်ဖို့လိုတယ်။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာလည်း အင်တာနက်မြန်တယ်ဆိုရင် အလုပ်က ပိုတွင်ကျယ်တယ်လေ။

မေး။ နိုင်ငံတနိုင်ငံမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ သဟဇာတဖြစ်မှုကို မြှင့်တင်တဲ့အခါ ဒီဂျစ်တယ်ပလက်ဖောင်းရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက ဘာဖြစ်မလဲ။

ဖြေ။ ဒီဂျစ်တယ် ပလက်ဖောင်းရဲ့ အခန်းကဏ္ဍလို့ပြောရင် နည်းနည်းခက်တယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဒီဂျစ်တယ်ပလက်ဖောင်းကို ပိုင်တဲ့သူမှ မရှိဘဲ။ ဖေ့စ်ဘွတ်ကတော့ ဖေ့စ်ဘွတ်ပိုင်တဲ့သူပေါ့နော်။ သူတို့ကလည်း သူတို့ပေါ်လစီနဲ့ ဒီဟာ မှန်လားမှားလား၊ ဒီဟာက ဖြစ်သင့်လား မဖြစ်သင့်လား ဆိုတာ စိစစ်တာကိုး။ နိုင်ငံနဲ့ လိုက်ပြီးတော့ ကိုယ့်အခြေအနေနဲ့ ကိုက်တဲ့ဟာမျိုး ဖြစ်ဖို့ကျ ဒီဂျစ်တယ် ပလက်ဖောင်းဆိုတာ ပိုင်တဲ့သူ မရှိဘူး။ အဲဒီတော့ ကိုယ့်ဟာကိုယ် ပြန်ပြီးတော့ ထိန်းရမယ့် အခြေအနေမျိုး ဖြစ်နေတယ်။

အဓိကကတော့ အွန်လိုင်းပေါ်မှာ စကားပြောရင်က တဖက်လူကို မမြင်ရဘူး။ ဖြူလား မဲလား ဝလား ပိန်လား ဘယ်လိုလူမျိုးလဲမသိရတဲ့အခါကျတော့ ပြောရဲတယ် နုတ်ကထွက်တယ်။ တကယ်တမ်း အဲဒီလူနှစ်ယောက်ကို အပြင်မှာ လာပြောဆိုပြီး မျက်နှာချင်းဆိုင်ပေးလိုက်ရင် သူတို့အွန်လိုင်းမှာ ကီးဘုတ်ပေါ်က စကားလုံးတွေက တကယ်ထွက်ချင်မှ ထွက်လာမှာ။ အဓိက မမြင်ရတဲ့ ပြဿနာရှိတော့ တယောက်နဲ့တယောက် ကိုယ်ချင်းစာ ပြီးတော့ တဖက်မှာလည်း ကိုယ်လိုလူသားပဲဆိုတဲ့ အမြင်မျိုး ရှိဖို့က လိုတယ်။ နောက်တခုက ဒီဂျစ်တယ် ပလက်ဖောင်းပေါ်မှာ ပျောက်ရုံနဲ့ ကျမတို့ မြင်နေရတဲ့ လူမျိုးရေး ခွဲခြားမှုတွေ၊ ဘာသာရေးခွဲခြားမှုတွေက ပျောက်မှာ မဟုတ်ဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ဒီဂျစ်တယ်ပလက်ဖောင်းဆိုတာက အပြင်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ ဟာကို ထင်ဟပ်ရုံသက်သက်ပဲ။

အပြင်မှာ ဖြစ်နေလို့သာ ဒီဂျစ်တယ်ပလက်ဖောင်းပေါ် ရောက်လာတာ။ အပြင်မှာ ရှိမနေတဲ့ အရာတခုကို အွန်လိုင်းပေါ်မှာ အတုလုပ်ပြီး ဖန်တီးထားလို့ မရဘူး။ ရလည်း ခဏပဲ ရေရှည်ကတော့ ဖြစ်မှာမဟုတ်ဘူး။ အပြင်က တကယ်ဖြစ်နေတဲ့ အရင်းအမြစ်၊ လူမျိုးရေး ခွဲခြားမှုတွေ၊ ဘာသာရေးခွဲခြားမှုတွေက ဘာလို့ဖြစ်လာလည်းဆိုတဲ့ အရင်းအမြစ်ပေါ် မူတည်ပြီးတော့ ဒီဟာကို ဖြေရှင်းနိုင်တော့မှဘဲ ဒီဂျစ်တယ် ပလက်ဖောင်းမှာလည်း ပျောက်မှာ။ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘဲ ဒီဂျစ်တယ်ပလက်ဖောင်းပေါ်မှာ ဆင်ဆာလုပ်တာပဲ ဖြစ်ဖြစ် ဖေ့ဘွတ်က ဒီစကားလုံးဆို ဘန်းမယ်၊ အစိုးရက ဒီလူကိုဆို ဖမ်းမယ် အဲဒီလိုမျိုး လုပ်ရုံနဲ့ကတော့ အပြင်ကဟာ ပျောက်သွားမှာ မဟုတ်ဘူး။ တကယ့်အပြင်မှာ ဘာဖြစ်လို့ လူတွေကြားထဲမှာ အဲဒီလို မုန်းတီးမှုတွေရှိနေတာလဲ၊ အဲဒီအရင်းအမြစ်ကို ရှာပြီးတော့ နှစ်တွေတော့ အများကြီး ကြမယ်၊ နေ့ချင်းညချင်း ဖြေရှင်းလို့ရတဲ့ ကိစ္စမျိုးတော့ မဟုတ်ဘူး။ အဲလိုရှာပြီး ဖြေရှင်းနိုင်မှ ဒီဂျစ်တယ်ပလက်ဖောင်းမှာ ဒီဟာကလည်း လျော့ကျမှာပါ။

မေး။ အပြင်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ ပြဿနာကို ဒီဂျစ်တယ်ပလက်ဖောင်းပေါ်က စကားတွေကြောင့် ပိုဆိုးသွားစေနိုင်လား။

ဖြေ။ အဲဒီလိုမျိုးအခြေအနေလည်း ရှိတယ်။ မြန်မာပြည်မှာလည်း အားလုံးသိတဲ့အတိုင်း ဖြစ်နေတာဆိုတော့။ တကယ့်သာမန်လူဆိုတာ လုံးဝ ဘယ်ဘက်ရယ်လို့ မဟုတ်ဘဲ ပုံမှန်လူ့အသိုင်းအဝိုင်းက ကြီးပြင်းလာတဲ့သူ။ သူတို့မှာ ယုံကြည်ချက် ရှိချင်ရှိမယ်၊ ငယ်ငယ်ကတည်းက ခွဲခြားမှုတွေ အပြည့်နဲ့ ကြီးပြင်းလာခဲ့လို့ ခွဲခြားချင်တာ ရှိချင်ရှိမယ်။ သာမန်လူတွေကတော့ သူတို့စိတ်ထဲ ရှိတာ ပြောလိုက်တာပေါ့နော်။ ဒီလောက်အများကြီး ဆိုးရွား စေတယ်ဆိုတာထက် တယောက်ချင်းနဲ့ဆို အဲဒီလောက်မသိသာဘူး၊ ဒါပေမယ့် လူအုပ်စုတစုက ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိနဲ့ ဒီဟာကို တမင် လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု ပိုဖြစ်အောင် လှုံဆော်တယ်၊ ဦးဆောင်ပြီးတော့ ပေ့ချ်တွေကပဲဖြစ်ဖြစ် အကောင့်အတုတွေနဲ့ပဲဖြစ်ဖြစ် လှုံ့ဆော်တယ်၊ ဒီဟာကို တမင်တကာ ရေးသားနေတာမျိုးရှိတယ် ဆိုရင်တော့ ဒါပိုပြီးတော့ အန္တရာယ်များတယ်။ အပြင်မှာ နည်းနည်းဖြစ်တဲ့ဟာကို အွန်လိုင်းမှာ ချဲ့ကားပြီးတော့ လူတွေကလည်း ဖေ့စ်ဘွတ်မှာပဲ အရမ်းနေကြတော့ တခြား သတင်းအရင်းအမြစ် အမှန်ကို မရှာတတ်ဘူးဆိုတော့ ဖေ့စ်ဘွတ်မှာ တခုခုပေါ်လာရင် အသည်းအသန် ဒီဟာတကယ်ဖြစ်နေပြီ ဆိုပြီးတော့ တွေးကြတဲ့အခါမျိုး ကျရင်တော့ ဒီဟာမျိုးက ပိုပြီးတော့ ဆိုးရွားစေနိုင်တာမျိုး ရှိတယ်။ အဲဒီ အခါ ကျတော့ ဒီသတင်းမီဒီယာ အနေနဲ့ရော အစိုးရအနေနဲ့ရော တကယ်တခုခုဖြစ်ပြီဆိုရင် ချဲ့ကားတဲ့သတင်းတွေ မပေါ်ခင် သတင်းအမှန်ကို မြန်မြန်ထုတ်ပြန်ဖို့ကတော့ အရေးကြီးတယ်။

မေး။ မြန်မာပြည်မှာ ဆိုရှယ်မီဒီယာကို အသုံးပြုပုံ နားလည်မှု နည်းတဲ့အခါမျိုးမှာ ဒီလိုမျိုးစိန်ခေါ်မှုတွေကို ပိုပြီး ခံရတာမျိုးလည်း ရှိတယ်။ ဒီဂျစ်တယ်အခွင့်အရေးကို မြှင့်တင်တဲ့သူတွေအနေနဲ့ အစိုးရဘက်ကနေ ပေါ်လစီပဲဖြစ်ဖြစ် ထိန်းကွပ်နိုင်မယ့်ဟာမျိုး ရှိသင့်တယ်လို့ ထင်လား။

ဖြေ။ ထိန်းချုပ်တဲ့ ပေါ်လစီ ရှိသင့်တယ် မရှိသင့်ဘူး ဆိုတာထက် ကျမရဲ့ သဘောကတော့ ဒီဂျစ်တယ်မှာ ဘာတင်ရမယ် ဘာမတင်ရဘူး ဆိုပြီးတော့ ထိန်းကွပ်တာမျိုးတော့ သဘောမကျဘူး။ တကယ်လို့ သူတင်လိုက်တဲ့ဟာ တခုခုက ဥပဒေချိုးဖောက်တယ်ဆိုရင်တော့ ဒီလူ ဒီအကောင့်ဟာ အတုပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အစစ်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အစိုးရဘက်ကလူပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဘယ်နေရာက လူပဲဖြစ်ဖြစ် ဒီလူကို အရေးယူဖို့လိုတယ်။ အဓိက ပြဿနာက အဲဒီမှာ ဖြစ်နေတာ။ ဒီလူက ဒါရေးလိုက်ရင် ဒီလူက ကိုယ်နဲ့မတည့်ရင် တရားစွဲချင်စွဲမယ် ဖမ်းချင်ဖမ်းမယ်။ နောက်တယောက်က ရေးရင်တော့ ဒီဟာက အကောင့်အတုမို့ လွှတ်ထားမယ်။ နောက်တယောက်ကရေးရင် ဒီလူဟာ ဘယ်အဖွဲ့အစည်းကမို့လို့ လွှတ်ထားမယ် အဲဒီလိုမျိုး ဖြစ်နေတဲ့ အခါကျတော့ သာမန်လူတွေကြားထဲမှာ ဒါက ရေးလို့ရတယ် ဒါက ရေးလို့မရဘူးဆိုပြီး ရှုပ်ထွေးစေတယ်။ တကယ်လို့ ငါဘယ်သူ့ကို သွားသတ်မယ်ဆိုတာမျိုးကို ရေးရင် ဘယ်သူက ရေးတာဖြစ်ဖြစ် ဘယ်သူ့ကို ရေးတာဖြစ်ဖြစ် ဒီဟာက ခြိမ်းခြောက်မှုမြောက်တယ်၊ ဥပဒေအရ ဒီဟာကို အရေးယူမယ် ဘယ်သူပဲဖြစ်ဖြစ်။ အကောင့်အတုဆိုရင်လည်း အစိုးရအနေနဲ့ ဖေ့စ်ဘွတ်ကို ဆက်သွယ်လို့ရတယ်။ ဖေ့စ်ဘွတ်နဲ့ အစိုးရတွေကြားမှာ ဆွေးနွေးမှုတွေ အများကြီးရှိတယ်။ ဆယ်သွယ်ပြီးတော့ သူတို့ရဲ့ နေရာတွေ အိုင်ဒီတွေမေးပြီးတော့ သွားပြီးတော့ စုံစမ်းလို့ရတဲ့ အနေအထားမျိုးတွေ ရှိတယ်။ အဓိကက အဲဒါမျိုးပါ။

ပြောရရင်တော့ အကုန်လုံးက တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုမှာပဲ ဘူတာဆိုက်တာ။ ဒီဂျစ်တယ်မှာ ဘာပြောပြော ဒီဟာဟာ ဥပဒေနဲ့ ငြိစွန်းတယ်ဆိုရင် ဒီဟာကို အရေးယူ ဘာသာရေးခွဲခြားတယ်ဆိုရင်လည်း အရေးယူ၊ မယူဘူးဆိုရင် အကုန်လုံးကို တပြေးညီ မယူနဲ့ ယူမယ်ဆို တပြေးညီယူ။ တပြေးညီ မဖြစ်တဲ့ ပြဿနာက ဒီမှာ အကြီးဆုံး ဖြစ်နေတာလို့ မြင်တယ်။

မေး။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဒီဂျစ်တယ်မာကတ်တင်း အလားအလာက လာမယ့်နှစ်တွေမှာ ဘယ်လိုရှိလာနိုင်မလဲ။

ဖြေ။ အခုကတော့ အကုန်လုံးက ဖေ့စ်ဘွတ်မှာ လွှမ်းမိုးတယ်ဆိုတော့ အလုပ်အပ်တဲ့သူတွေရော အမှတ်တံဆိပ်ကလူတွေရော အေဂျင်စီတွေရော တော်တော်များများ ထင်နေတာက ဖေ့စ်ဘွတ်မှာ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ရေးလိုက်၊ ပုံလေးတပုံလုပ်လိုက် ပြီးရင် ကြော်ငြာထည့်လိုက်ရင် လူမြင်တယ်ပေါ့။ အဲဒီလိုအမြင် တော်တော် များများမှာ ရှိနေကြတယ်။ အခုဆိုရင် ဒီဂျစ်တယ်မာကတ်တင်းက လူငယ်တွေကြားထဲမှာ အရမ်းလူကြိုက်များတဲ့ အရမ်းကို ထင်ရှားတဲ့အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းအသစ်တခုလို ဖြစ်လာပြီး ဒီအပေါ်ကို တိုးဝင်တဲ့သူလည်း တော်တော်များလာပြီ။ အဲဒါမျိုး မမျှော်လင့်ခဲ့ဘူး ကျမ စလုပ်တဲ့အချိန်တုန်းက။ ဒါပေမယ့် တကယ်ဝါသနာမပါဘူး၊ လူတိုင်းလုပ်လို့ လိုက်လုပ်တာမျိုးဆိုရင်တော့ လောလောဆယ်မှာတော့ ရနေဦးမယ်။ ဒါပေမယ့် နောက် ၂ နှစ်၊ ၃ နှစ် ကြာလာတဲ့အခါ ဖေ့စ်ဘွတ်က ကြော်ငြာခတွေကလည်း ဒီထက်အများကြီး တက်လာမယ်။ လူတွေကလည်း ဖေ့စ်ဘွတ်ကြော်ငြာဆိုတာ သိရင် အခုလောက်ရမှာ မဟုတ်တော့ဘူး။

မြန်မာပြည်မှာက ကြော်ငြာမှန်းသိလည်း ကလစ်လုပ်နေသေးတဲ့အတွက် ဒီဟာက အလုပ်ဖြစ်နေသေးတယ်။ ဒါပေမယ့် နောက် ၂ နှစ်၊ ၃ နှစ် ကြာရင် ဒီဟာမျိုးက အလုပ်မဖြစ်တော့တဲ့အခါကျရင် ကိုယ့်အမှတ်တံဆိပ်က လူတွေကြားထဲမှာ ပေါက်အောင် ဘယ်လိုမျိုး ပိုပြီးတော့ ဆွဲဆောင်မှုရှိတဲ့အရာတွေ သုံးရမလဲဆိုတာ စဉ်းစားတာက အဲဒီအချိန်မှာ ပိုပြီးတော့ စိန်ခေါ်မှုများလာမယ်။ နောက် ၂ နှစ်၊ ၃ နှစ် ကြာရင် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်သုံး တဲ့သူတွေ အခုထက်တော့ များလာဦးမှာပဲ။ အဲဒီတော့ ဒီဝက်ဘ်ဆိုဒ်နဲ့ တွဲပြီးတော့ ဘယ်လိုမျိုး ပရိုမိုးရှင်းတွေ လုပ်လို့ရမလဲ။ နောက်တခါ မြန်မာပြည်မှာ ဒီဂျစ်တယ်ဆို ဒီဂျစ်တယ်ပဲ သွားကြတာများတယ်။ offline ကလည်း offline သက်သက် ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီ ၂ ခုကို ချိတ်ပြီးတော့ ဘယ်လိုမျိုး လုပ်လို့ရမလဲဆိုတာမျိုးတွေမှာ ပိုပြီးတော့ လှုပ်ရှားမှုတွေ များလာမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။

မေး။ နေ့စဉ်ဘဝမှာ မသိမသာ ပြုမူပြောဆိုလိုက်တဲ့အထဲက sexism (ကျား၊မ ကွဲပြားမှုကို နှိမ်ချဆက်ဆံခြင်း) မျိုးတွေကို ဒီဂျစ်တယ်ပလက်ဖောင်းကနေ ဘယ်လို အသိပညာပေးနိုင်မလဲ။

ဖြေ။ တကူးတကကြီး awareness ပေးတာက တမျိုးပေါ့။ ကျမတို့ကျတော့ တတ်နိုင်သလောက် ဘယ်လိုမျိုး လုပ်လဲဆိုတော့ ဥပမာ…ကြော်ငြာတခုအတွက် copy တခုရေးပေးရတယ်။ အဲဒီအခါ သူက ကြော်ငြာအတွက် သတ်မှတ်ထားတဲ့ မင်းသားနဲ့ မင်းသမီးပါတယ် ထားပါတော့။ အဲဒါဆို စမ်းကြည့်တဲ့အနေနဲ့ မင်းသမီးနာမည်ကို ရှေ့မှာ ရေးလိုက်တယ်။ ပုံမှန်ဆို မြန်မာပြည်မှာ အမြဲတမ်း ဘယ်လောက်ပဲပိုနာမည်ကြီးကြီး ဘယ်လောက်ပဲ ဝါရင့်ရင့် မင်းသားကအမြဲ ရှေ့မှာ နေရတာကိုး။ မင်းသမီးက ဘယ်လောက်ပဲ ပိုတော်တော် ပိုထူးချွန်ချွန် အနောက်မှာပဲ နေရတယ်။ အဲဒီတုန်းက မင်းသမီးကို ရှေ့မှာ ထားရေးကြည့်လိုက်တယ်။ တမင် ဘာများ တုံ့ပြန်မလဲ ဆိုပြီးတော့၊ အဲဒီအခါကျတော့ တကယ့်ကို တုံ့ပြန်ကြတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ မင်းသမီးနာမည် အရှေ့မှာ ရှိနေတာလဲဆိုပြီးတော့ ပြောတဲ့ ယောက်ျားလေးတွေက ရှိကိုရှိတယ် အွန်လိုင်းမှာ။

ပြီးတော့ မိန်းကလေးတွေ လမ်းပေါ်မှာ အနှောင့်အယှက်အပြုခံရတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း ဒီဟာဆို တချို့ မြန်မာယောက်ျားလေးတွေက ဒီဟာကို အပြစ်လို့တောင် မမြင်တော့ဘူး။ အဲဒီလိုမျိုးအရာတွေကို ဘယ်လိုမျိုး အသိပညာပေးလို့ ရမလဲပေါ့။ အဲဒီဟာမျိုးကျ ဒီဟာကို တကယ့်ကို ထဲထဲဝင်ဝင်ထားပြီးတော့မှ လုပ်လို့ရမယ့် ဟာမျိုးတွေ။ ကျန်တဲ့အသေးအမွှားတွေကိုတော့ နေ့စဉ်ဘဝက အလုပ်တွေနဲ့ နေ့စဉ်အကြောင်းအရာတွေ ရေးနေတဲ့အချိန်မှာပဲ စမ်းကြည့်ပြီးတော့ လုပ်ရတယ်။ ဒီလို သေးသေးမွှားမွှားလေးတွေကနေပဲ စပြီးတော့ ဒီလုပ်ငန်းနဲ့ ပတ်သက်တဲ့အလုပ်တွေထဲမှာ လူတွေရဲ့အလေ့အထကို စမ်းကြည့်ပြီးတော့ ဒီဟာကို ဘယ်လိုအနုနည်းနဲ့ တော်လှန်လို့ရမလဲ ဆိုပြီးတော့ လုပ်ပါတယ်။

မေး။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုရော feminist (အမျိုးသမီးဝါဒီ) တယောက်လို့ ခံယူလား။

ဖြေ။ ကျမကတော့ တော်တော်များများကလည်း (feminist တယောက်မှန်း) သိတယ်။ ပြဿနာက ဒီ feminist တယောက်လို့ ခံယူလားဆိုတော့ ခံယူတယ်။ ဒါပေမယ့် တော်တော်များများက မြန်မာပြည်မှာမှ မဟုတ်ဘူး။ နိုင်ငံတကာမှာ အစွန်းရောက် အမျိုးသမီးဝါဒီတွေရှိပြီးတော့ အရမ်းမဆိုင်တဲ့ဟာတွေ လုပ်ပြတာ များတဲ့ အခါကျတော့ တချို့က ကိုယ့်ကိုယ်ကို feminist လို့ မပြောချင်တော့ဘူး။ မပြောတော့ဘူး။ မပြောရဲတော့တဲ့ အခြေအနေဖြစ်သွားတယ်။ အမှန်တကယ်တော့ feminist ဆိုတာ အမျိုးသမီးတွေ အမျိုးသားတွေနဲ့ တန်းတူအခွင့်အရေးရဖို့ထက် လိင်ပေါ်ကို မခွဲခြားဘဲနဲ့ ယောက်ျားမို့လို့ မိန်းမမို့လို့ဆိုပြီး မခွဲခြားဘဲနဲ့ အခွင့်အရေးတန်းတူရဖို့ ယုံကြည်တဲ့သူဆိုရင် feminist ပဲပေါ့နော်။ တခြားရှည်ရှည်ဝေးဝေးတွေ မတွေးဘဲနဲ့။ ဒါပေမယ့် နောက်ပိုင်းကျတော့ တချို့ဟာတွေက ရှုပ်ယှက်ခတ်လာတဲ့အခါကျတော့ အမျိုးသမီး တော်တော်များများက ကိုယ့်ဘာကိုယ် feminist လို့ မပြောချင်တာမျိုးတွေ ဖြစ်လာတယ်။

မေး။ အွန်လိုင်းမှာ မိန်းမကောင်း မိန်းမမြတ်ဆိုတဲ့ စကားလုံးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မချမ်းမြေ့ခိုင် ပြောဆိုတာတွေ တွေ့ရဖူးတယ်။ အဲဒီ မိန်းမကောင်း မိန်းမမြတ်ဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးပေးပါဦး။

ဖြေ။ မိန်းမကောင်း မိန်းမမြတ်ဆိုတာကို အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဖို့ထက် ကျမတို့က ပြောမယ်ဆိုရင် လူသားထဲမှာ တော်တဲ့ မြင့်မြတ်တဲ့ လူသားဆိုတာ ဘယ်လိုမျိုးလဲဆိုတာ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ရမှာပေါ့။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ မိန်းမကောင်း မိန်းမမြတ်ဆိုတာ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ရင် ယောက်ျားကောင်း ယောက်ျားမြတ်ဆိုတာ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ရမယ်။ အဲဒီမှာ မတူတဲ့ စံနှုန်းတွေ ပါလာရင် နောက်တခါ ခွဲခြားတာ ပြန်ဖြစ်သွားပြီ။ အဲဒီတော့ မိန်းမကောင်း မိန်းမမြတ်၊ ယောက်ျား ကောင်း၊ ယောက်ျားမြတ်ဆိုတာထက် လူသားထဲမှာ ထူးချွန်မြင့်မြတ်တဲ့ လူသားဆိုတာ ဘယ်လိုလူမျိုးလဲပေါ့။ ကျမတယောက်တည်း အယူအဆ အနေနဲ့ကတော့ ကိုယ်လုပ်ချင်တဲ့ဟာကို အောင်မြင်အောင် လုပ်တယ်၊ ဒါပေမယ့် ဘယ်သူ့ကိုမှ အထိအခိုက် မပေးဘူး။ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်က ဘယ်သူ့ကိုမှ စိတ်ဆင်းရဲအောင် မလုပ်ဘူး။ ပြီးတော့ ဒီထက်ပိုပြီး တဆင့်တက်ရင် ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်၊ ကျယ်ကျယ်ပြောရင် ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်ကို တဖက်တလှမ်းက အကျိုးပြုတယ်ဆိုရင် ဒါ ကိုယ့်နိုင်ငံမှ မဟုတ်ဘူးပေါ့။ လူသားတွေအတွက် တဖက်တလမ်းက အကျိုးပြုနိုင်အောင် လုပ်တယ်ဆိုရင် လူသားထဲမှာ ထူးချွန်မြင့်မြတ်တဲ့လူသားလို့ ယူဆလို့ရတယ်။

မေး။ မြန်မာပြည်ရဲ့ ကျား၊မ ရေးရာ မညီမျှမှုကို ဘယ်လိုမြင်လဲ။ ဘယ်လိုအရာတွေက အဓိက ပြဿနာတွေ ဖြစ်နေတာလဲ။

ဖြေ။ ကျားမခွဲခြားမှုက စီးပွားရေး နယ်ပယ်မှာ တအားမများဘူး။ အလုပ်လုပ်နေတာကိုးနော်။ အလုပ်ခွင်ထဲ သွားရင် နင်က မိန်းကလေးမို့လို့ မန်နေဂျာ မလုပ်ရဘူး။ နင်က ယောက်ျားလေးမို့လို့ ဘာလို့ ဆိုတာမျိုးက နည်းတယ်။ တကယ်တမ်းပြောရရင် ယောက်ျားလေးတွေမှာတောင် ထိခိုက်တာ ပိုများမယ်၊ တချို့အလုပ်တွေဆို မိန်းကလေးပဲ ရုပ်ရည်ပြေပြစ်ရမယ်ဆိုပြီးတော့ ခေါ်တဲ့အလုပ်မျိုးတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီမှာ ကျားမ ခွဲခြားမှုက တအားကြီး မသိသာဘူး။ ဘယ်လိုမျိုးနေရာမှာ သိသာလဲဆိုတော့ အလုပ်အမျိုးအစားကို ရွေးချယ်တဲ့အခါမှာ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ မိဘတွေရဲ့ အားပေးမှု။ ဟိုးတုန်းကဆိုရင် ပရိုဂရမ်မာဆိုရင် ယောက်ျားလေးတွေပဲများတယ်။ ရုံးမှာ ညအိပ်ရတာမျိုးတို့ မိန်းကလေးတွေအတွက် မသင့်တော်ဘူးဆိုတဲ့ အမြင်မျိုး တချက်ရှိတယ်။

နောက်တခုကကျတော့ တခါတလေကျရင် ကျမ သတိထားမိတာပါ။ နောက်ပိုင်း လူငယ်တွေဖြစ်ဖြစ် သမီးရည်းစားပဲဖြစ်ဖြစ်၊ လင်မယားပဲဖြစ်ဖြစ် သူတို့လုပ်ငန်းတွေ ထူထောင်ကြတယ်။ ထူထောင်ကြတဲ့အခါကျရင် ဘာဖြစ်လို့လဲတော့ မသိဘူး၊ ယောက်ျားလေးကပဲ ပိုကြီးတဲ့ ရာထူးကိုယူတယ်။ ဆိုလိုတာက နှစ်ယောက်လုံးက အတူတူတော်တယ်။ ဒီဟာကို သဘောတူလို့ ဒီစီးပွားရေးလုပ်ငန်းကို ထူထောင်ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ယောက်ျားလေးက အမြဲ ကြီးတဲ့နေရာကို ယူတယ်။ မိန်းကလေးကပဲ ယောက်ျားလေးကို ဦးစားပေးတာလား။ ယောက်ျားလေးကပဲ ဦးဆောင်နိုင်လို့ ယူတာလား မပြောတတ်ဘူး။ တွေ့ဖူးသမျှ စုံတွဲအကုန်လုံးနီးပါးမှာ ယောက်ျားလေးက ပိုပြီးတော့ ကြီးတဲ့နေရာ ယူတယ်။ အဲဒါတခုကို သတိထားမိတယ်။ မိန်းကလေးက ဘာဖြစ်လို့ ကြီးတဲ့နေရာကို ထပြီးတော့ မယူနိုင်ရတာလည်း ဆိုတာ ကျမသိချင်တယ်။ အဲဒါတခုရှိတယ်။

တကယ့်အခက်အခဲက ဘယ်မှာ သွားဖြစ်နေလဲဆိုတော့ ကျောင်းတက် တက္ကသိုလ်မေဂျာ ရွေးတဲ့အခါကျရင် ဘယ်လိုဟာမျိုးက မိန်းကလေးနဲ့ သင့်တော်တယ်၊ မသင့်တော်ဘူးဆိုတာကို မိဘတွေ ပတ်ဝန်းကျင်တွေက ဖိအားပေးတဲ့နေရာမှာ ရှိမယ်။ နောက်ဒီအလုပ်အကိုင် အမျိုးအစားကို ရွေးချယ်တဲ့နေရာမှာ ရှိတယ်။ ဒီစီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေနဲ့ပတ်သက်တဲ့နေရာမှာ အဲဒီနှစ်ခုက အဓိက ဖြစ်နေတယ် ထင်တယ်။

နောက်တခါတလေကျရင်တော့ ကျမ တခါ နှစ်ခါလောက်ပဲ ကြုံဖူးတာပါ။ အများကြီးတော့ မဟုတ်ဘူး။ မိန်းကလေးဖြစ်နေတဲ့အတွက် ဘာမှမဆိုင်တဲ့ အပြုအမူမျိုး ပြုမူတာ၊ ယောက်ျားလေးတွေကိုဆို လုံးဝသွား မလုပ်မယ့် အပြုအမူမျိုးကို လုပ်တာမျိုး ရှိတယ်။ ကျမ တခါကြုံဖူးတာဆို ကျမကို အလုပ်အပ်တဲ့သူတယောက်က သူ့ရဲ့ နောက်ထပ် သူ့ကုမ္ပဏီကို အသစ်ရောက်လာတဲ့သူနဲ့ မိတ်ဆက်ပေးတယ်။ သူက နိုင်ငံခြားသားပါ။ မိတ်ဆက်ပေးတဲ့အချိန်မှာ ရုတ်တရက်ကြီး အလုပ်အကြောင်း တောက်လျှောက်ပြောနေရင်းနဲ့ ဘာမှမဆိုင်ဘဲ “အရမ်းလှတယ်နော် မြန်မာပြည်က လူတွေက အရမ်းလှတာလား” ဆိုပြီးတော့ ပြောတယ်။ ယောက်ျားလေး တယောက်ကိုဆို အဲဒီလိုစကားကို လုံးဝပြောမှာမဟုတ်ဘူး။ မင်းအရမ်းချောတယ်နော် မြန်မာပြည်ကသူတွေက အဲဒီလိုပဲချောလားဆိုတာ ဘယ်ယောက်ျားလေးကိုမှ သွားပြောမှာမဟုတ်ဘူး။ မိန်းကလေးဖြစ်နေလို့ လှတယ်ဆိုတဲ့ဟာကို ၂ ခါ၊ ၃ ခါလောက် သိပ်ပြီးတော့ နှစ်မြို့စရာမကောင်းတဲ့ပုံစံနဲ့ ပြောတယ်။

မေး။ တချို့မြန်မာအမျိုးသမီးငယ်တွေက ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာ online harassment တွေ၊ cyber bullying တွေကို ခုခံဖို့ အားနည်းချက်တွေ ရှိနေတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာအသုံးပြုပုံကို နားလည်မှု နည်းတာကြောင့်လား၊ မြန်မာပြည်ရဲ့ ကျား၊ မ တန်းတူမညီမျှမှု ကျောထောက်နောက်ခံကြောင့်လား။

ဖြေ။ အမှန်အတိုင်းပြောရရင် သာမန်လူတွေအတွက် ဖျော်ဖြေရေးက အများကြီးမရှိဘူး။ အထူးသဖြင့် အင်တာနက်သုံးတော့ ပိုဆိုးတယ်။ အင်တာနက်သုံးတယ်။ ဖေ့ဘွတ်ပေါ်တက်ကြည့်တယ်၊ မြင်တဲ့ဟာကို ရေးတယ်။ ဖေ့စ်ဘွတ်ကို လူမှုဆက်သွယ်ရေး အတွက် မဟုတ်တော့ဘူး။ ဖျော်ဖြေရေး နည်းတနည်း ဖြစ်လာတယ်။ သတင်းဖတ်ချင်ဖတ်မယ်။ ဟာသတွေ ကြည့်ချင်ကြည့်မယ်။ ပေါက်ကရတွေ့ရင် ဟားပြီးတော့ ရှယ်မယ်။ ပြဿနာက ရှယ်လိုက်တဲ့သူ တယောက်ဆီဟာ အရှည်မတွေးဘူး။ ငါ ဒီဟာရေးလိုက်ရင် တော်တော်ရယ်ရတာပဲ၊ ရှယ်လိုက်မယ် ရေးလိုက်မယ် ဆိုပြီးတော့ တခြားသူ ဘယ်လောက်နစ်နာသွားမလဲ မတွေးဘူး။ သူရှယ်တာက မသိသာပေမယ့် အဲဒီလိုမျိုးတွေ အများကြီး စုလာတဲ့အခါကျတော့ ကာယကံရှင်မှာ နစ်နာမှုတွေ ဖြစ်သွားတာရှိတယ်။ သုံးတဲ့သူဘက်ကလည်း တချို့ဟာတွေ public မတင်သင့်တာမျိုးတွေ ရှိနိုင်တယ်။ အခိုးခံရတာမျိုး မဟုတ်ဘူးဆိုရင် ။ public တွေ private တွေ friends only တွေ နားမလည်တဲ့ အခြေအနေမျိုးမှာ အကုန်လုံးကို public တင်ဖြစ်တာမျိုးရှိမယ်။ ဆိုရှယ်မီဒီယာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ နားလည်မှု နည်းတာကြောင့်လည်း ပါတယ်။ တဖက်မှာ သူတို့မှာ ပြောစရာ ဖျော်ဖြေရေးက သိပ်မရှိတော့ ရှိတဲ့ဟာကို ပြောရတာဆိုတော့ ဒါမျိုးတွေ ဖြစ်လာတာရှိတယ်။ တချို့ကျ သူ့အကြောင်းပြောတာ လိုချင်လို့ တမင် လုပ်တာမျိုးလည်း ရှိတယ်။ တချို့ကျ ရိုးရိုးသားသားပျော်တာကို လုပ်ရင်းနဲ့ အပြောခံရတာမျိုး ရှိတယ်။ ၂ ခုလုံးလို့ ပြောလို့ရတာမျိုးရှိတယ်။

မေး။ online harassment တွေ၊ cyber bullying တွေကို နောက်ပိုင်း ရဲတပ်ဖွဲ့ကတောင် စောင့်ကြည် လာရတာမျိုးတွေ ရှိတယ်ဆိုတော့ ဘယ်လိုနည်းလမ်းနဲ့ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ရင် အထိရောက်ဆုံးလို့ယူဆလဲ။

ဖြေ။ မြန်မာပြည်မှာ ဘာလို့မလုပ်ကြလဲ မသိဘူး။ တကယ့်ကို ဥပဒေချိုးဖောက်တယ်၊ ကောင်မလေး တယောက်ပုံကို တွေ့လို့ရှယ်တာမျိုး မဟုတ်ဘဲ တချို့ဆို Hardisk ကို ဆိုင်ပို့လိုက်တယ်။ ပုံတွေယူထားရင်း ပြန်ဖြန့် ပြန်ခြိမ်းခြောက်တာမျိုး ဖြစ်ခဲ့ရင် တရားဥပဒေချိုးဖောက်တာမျိုး ဖြစ်တဲ့အတွက် အရေးယူမယ်ဆို အဓိကက ဘယ်သူမှန်း မသိဘူးဆိုတဲ့ နေရာမှာ ပြီးသွားတယ်။ အမှန်က ဘယ်သူမှန်းမသိတာကို ဆက်လုပ်လို့ ရတယ်။ ဘယ်သူမှန်းမသိရင် ရဲတပ်ဖွဲ့က ဝရမ်းထုတ်ပေးမလား။ တရားသူကြီးက တခုခုထုတ်ပေးမလား။ အဲဒီစာကို ဖေ့စ်ဘွတ်ကို ပြပြီး ဒီအကောင့်ပိုင်ရှင်ရဲ့ အချက်အလက်တွေကို သိချင်တယ်ဆိုပြီး ဖေ့စ်ဘွတ်ကို ဆက်သွယ်ပြီးတော့ အစိုးရတရပ်အနေနဲ့ တောင်းလို့ရတယ်။ ရဲတပ်ဖွဲ့ဖြစ်ဖြစ် တရားရုံးကဖြစ်ဖြစ် တောင်းလို့ရတယ်။ ဖေ့စ်ဘွတ်က အချက်အလက်တွေ ထုတ်ပေးတဲ့အခါ ဒီလူကို အရေးယူဆောင်ရွက်လို့ ရတယ်။ အဲဒီအဆင့်ကို မြန်မာပြည်မှာ ဘယ်တော့မှ ရောက်မလာဘူး။ ဘာဖြစ်လို့ ဆက်မလုပ်ကြသလဲတော့ ဒီအမှုကို ဆောင်ရွက်တဲ့သူတွေက ဆက်သွယ်ရကောင်းမှန်း မသိလို့လား။ ဘယ်လိုစလုပ်ရမှန်းမသိလို့လား မပြောတတ်ဘူး။ တခါ နှစ်ခါလောက်အရေးယူပြလိုက်ရင် ကျန်တဲ့သူတွေလည်း ဒီလို harass လုပ်တာ နည်းသွားမယ်လို့ မျှော်လင့်ရတယ်။ အရေးယူ ဆောင်ရွက်တဲ့သူတွေ အနေနဲ့ ပိုပြီးတော့ မြန်မြန်နဲ့ ဖေ့ဘွတ်နဲ့ ပူးပေါင်းပြီးတော့ တကယ်ဥပဒေချိုးဖောက်ထားတဲ့သူတွေဆိုရင် တကယ်အရေးယူဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

The post ခွဲခြားဆက်ဆံမှုနဲ့ ပုံသေတကျ အယူအဆတွေကို တော်လှန်တဲ့ မချမ်းမြေ့ခိုင် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ပဲခူးမြို့က ပရဟိတ နာရေးယာဉ်မောင်း အမျိုးသမီးများ https://burma.irrawaddy.com/women-in-media/2017/11/21/146369.html Tue, 21 Nov 2017 02:30:41 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=146369 ၂၁ ရာစုအလွန်ကာလတွေမှာ အမျိုးသမီးတွေဟာ အိမ်ထောင်ရှင်မလို့ အမြင်ရှိနေကြတဲ့ ရှေးရိုးစွဲအမြင်တွေ ကြားကနေ ဘက်စုံ၊ ကဏ္ဍစုံအကြောင်းပြုကာ ပုံသဏ္ဍာန်မျိုးစုံနဲ့ ဖောက်ထွက်လာကြပါတယ်။

The post ပဲခူးမြို့က ပရဟိတ နာရေးယာဉ်မောင်း အမျိုးသမီးများ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ပရဟိတ လုပ်ငန်းများစွာထဲက သမာရိုးကျလုပ်ငန်းနယ်ပယ်နဲ့ အနည်းငယ်ကွဲထွက်ပြီး နာရေးယာဉ်များကို မောင်းနှင်ပေးကာ ကုသိုလ်ယူနေကြသူ အမျိုးသမီး ပရဟိတအဖွဲ့တခုရှိပြီး အဲဒီအဖွဲ့ကတော့ ပဲခူးမြို့က ဗိမာန်ရှင် လူမှုရေးနှင့် နာရေးကူညီမှု အသင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ပဲခူးမြို့မှာ နာရေးကူညီမှုအသင်း အချို့ ရှိပေမယ့် အမျိုးသမီး နာရေးယာဉ်မောင်းအဖွဲ့အဖြစ် သီးသန့်ဖွဲ့စည်းထားတာက ဗိမာန်ရှင် လူမှုရေးနှင့် နာရေးကူညီမှု အသင်းတခုသာ ရှိပါတယ်။

“အိမ်သာမှာသာ ကျား၊ မ ခွဲထားပေမယ့် ကုသိုလ်ရေးမှာ ကျား၊ မ မခွဲခြားထားပါဘူး။ ကုသိုလ်ရေးမှာ အားလုံး တပြေးညီဖြစ်အောင် အမျိုးသမီးကုသိုလ်ဖြစ် နာရေးယာဉ်မောင်းအဖွဲ့ထားရှိရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကားမောင်းတတ်ထားတဲ့ အမျိုးသမီးတယောက်ဟာ ဒီလိုမျိုး ကုသိုလ်ယူနိုင်ပါလား ဆိုတာကို အခြား အမျိုးသမီးတွေကို သိစေချင်တယ်။ အမျိုးသမီးတွေအနေနဲ့ ပရဟိတလုပ်ငန်းတွေမှာ ပါဝင်ကူညီနိုင်တယ် ဆိုတာကို လမ်းပြခေါ်ယူပေးတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်” လို့ ဗိမာန်ရှင် လူမှုရေးနှင့် နာရေး ကူညီမှုအသင်းရဲ့ အလုပ်အမှုဆောင် ဦးကြည်နိုင်က ပြောပြပါတယ်။

အရိုးစွဲလာတဲ့အမြင်မှာ နာရေးဆိုတာ နိမ့်ကျတဲ့ အလုပ်ဖြစ်ကြောင်း၊ အဲဒီလို နိမ့်ကျတဲ့အလုပ်ကို မြင့်မြတ်တဲ့ သူတွေသာလျှင် လုပ်နိုင်တယ်ဆိုတာကို ပြသနေသလိုမျိုး အိမ်ထောင်ရှင်မလို့သာ အမြင်ခံနေရဆဲ အမျိုးသမီးတွေကို အခုလိုမြင့်မြတ်တဲ့အလုပ်မှာ ပါဝင်လာအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းဟာ လူတွေရဲ့ မြင်နေကြ အမြင်တချို့ကို ပြောင်းလဲပေးရာ ရောက်တယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိမှာ ဗိမာန်ရှင် အသင်းရဲ့ အမျိုးသမီးနာရေးယာဉ်မောင်းအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့တာ ၄ နှစ်ရှိပြီဖြစ်ပြီး ဒေါ်သီတာဝင်း၊ ဒေါ်အိအိမင်း၊ ဒေါ်သီတာထွန်းတို့ သုံးဦးနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားပါတယ်။

နာရေးယာဉ်မောင်း အမျိုးသမီး ဒေါ်သီတာဝင်း / မျိုးမင်းစိုး/ဧရာဝတီ

အမျိုးသမီးနာရေးယာဉ်မောင်းအဖွဲ့ ဖြစ်တည်လာဖို့အတွက် ပထမဆုံး စတင်ခဲ့တဲ့ အသက် ၄၆ နှစ်အရွယ် ဒေါ်သီတာဝင်း က “အစ်မအိမ်က ကားဒရိုင်ဘာက ဗိမာန်ရှင်မှာ ယာဉ်မောင်းလုပ်ပါတယ်။ သူကနေ ချိတ်ဆက်မိပြီး နာရေးယာဉ် စမောင်းဖြစ်တာပါ။ ဗိမာန်ရှင်မှာ အမျိုးသမီးယာဉ်မောင်းအဖြစ် အစ်မက စပြီး မောင်းခဲ့ရာက အခုလို အဖွဲ့လေးဖြစ်လာခဲ့တာပါ။ ဒီလေးနှစ်အတွင်းမှာတော့ လမ်းကြောင်း ၅၀ ကျော်လောက် ကုသိုလ်ယူဖြစ်ခဲ့ပါတယ်”လို့ ပြောပြပါတယ်။

အမျိုးသမီးများ နာရေးယာဉ်မောင်းအဖြစ် ကုသိုလ်ယူရာတွင် သေဆုံးသူမှာ အမျိုးသမီးဖြစ်တဲ့ နာရေး လမ်းကြောင်းတွေကို မောင်းနှင်ရမှုများပြီး သေဆုံးသူမှာ အမျိုးသားဖြစ်တဲ့ နာရေးလမ်းကြောင်းတွေ ကိုတော့ ကုသိုလ်ယူမောင်းနှင်ရခြင်း နည်းပါတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အချို့က အမျိုးသမီးတွေ နာရေးယာဉ်မောင်းနှင်ခြင်းကို ကဲ့ရဲ့ရှုံချခြင်း၊ ပြစ်တင်ဝေဖန်ခြင်းတွေ ပြုလုပ်တာမျိုး ကြုံတွေ့ခဲ့ရတယ်ဟု ဒေါ်သီတာဝင်းက ဆက်လက်ပြောပြပါတယ်။

ဒေါ်အိအိမင်းကတော့ ဗိမာန်ရှင်အသင်းမှာ နာရေးယာဉ်မောင်းအဖြစ် သုံးနှစ်တာ ကုသိုလ်ယူခဲ့ပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ နာရေးလမ်းကြောင်း ၅၀ ကျော်မောင်းနှင်ပြီးပြီဖြစ်ကြောင်း၊ ခင်ပွန်းဖြစ်သူမှာ သင်္ဘော chief engineer တဦးဖြစ်ပြီး သမီး ၂ ဦးရှိကြောင်း၊ ခင်ပွန်းဖြစ်သူကလည်း အမျိုးသမီးဖြစ်သူရဲ့ နာရေးယာဉ်မောင်း ကုသိုလ်ယူခြင်း လုပ်ငန်းကို ထောက်ခံအားပေး ကူညီသူဖြစ်ပါတယ်။

နာရေးယာဉ်မောင်း အမျိုးသမီး ဒေါ်အိအိမင်း/မျိုးမင်းစိုး/ ဧရာဝတီ

“အစ်မတို့ ပဲခူးမှာ အမျိုးသမီးတွေ ရှေ့ထွက်လာကြတာကို ဝေဖန်တာတွေရှိပါတယ်။ အခုလို နာရေးယာဉ်မောင်းတာကိုတောင် အခကြေးငွေယူပြီး မောင်းတယ်ဆိုတဲ့ပုံစံမျိုးလည်း ဆက်ဆံခံရတယ်။ သေဆုံးတဲ့သူရဲ့ အခြေအနေ အသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ အခြေအနေ အပေါ် မူတည်ပြီး အမျိုးသမီးမောင်းတာကို လက်မခံကြတဲ့ အခြေအနေတွေလည်း ကြုံဖူးပါတယ်။ တချို့ကြတော့လည်း သုဘရာဇာ မျိုးရိုးမရှိဘဲနဲ့ သုဘရာဇာ အလုပ်လုပ်တယ်ဆိုပြီးတော့ အပြစ်တင်တဲ့ပုံစံမျိုး ပြောဆိုကြတယ်။ အစ်မကတော့ ဒီအလုပ်ကို လုပ်ဖို့ ရွေးချယ်လိုက်ကတည်းက ငါ ကုသိုလ်ယူမယ်ဆိုတဲ့ စိတ်တခုနဲ့ ဘယ်သူဘာပြောပြော ဂရုစိုက်မနေဘူး” လို့ ဒေါ်အိအိမင်းက သူ့ခံယူချက်ကို ပြောပါတယ်။

နာရေးလမ်းကြောင်း ရွေးချယ်မှုတွင် ကုသိုလ်ဖြစ်မောင်းနှင်ပေးမည့် အမျိုးသမီးယာဉ်မောင်းများ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးကိုလည်း ထည့်တွက်စဉ်းစားပေးရကာ နာရေးယာဉ်အား အမျိုးသမီး မောင်းနှင်းခြင်းကို လက်ခံသည့် အသိုက်အဝန်းကိုလည်း ကြိုတင်ရွေးချယ်ပေးထားရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

“မိန်းကလေးနဲ့ မသင့်တော်တဲ့နေရာတွေကို မောင်းလို့မရဘူး။ တချို့နေရာတွေက စရိုက်ကြမ်းတယ်၊ တချို့ကျတော့လည်း နာရေးမှာ မူးယစ်သောက်စားတာတွေရှိတော့ ပြဿနာရှာကြတာတွေရှိတယ်။ အဲဒီတော့ လမ်းကြောင်းလည်း အဆင်ပြေမယ်။ ပတ်ဝန်းကျင်လည်း ကောင်းတယ်ဆိုရင် ကျနော်တို့က အမျိုးသမီးထည့်ပေးတယ်။ အဓိကကတော့ ကိုယ့်ဆီက အမျိုသမီးတွေ လုံခြုံမှုကို ကြည့်ပြီး လမ်းကြောင်း ရွေးပေးတယ်” လို့ ဗိမာန်ရှင် လူမှုရေးနှင့်နာရေးကူညီမှုအသင်းကြီး၏ ယာဉ်ကော်မတီ အမှုဆောင် ဦးတင်ဦးက ရှင်းပြပါတယ်။

အိမ်ထောင်သည် အမျိုးသမီးတယောက်အနေနဲ့ ပရိဟတလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ရတာ သာမာန် အမျိုးသမီး တွေထက် အခက်အခဲပိုများကာ မိသားစုအရေးနဲ့ ပရဟိတ အရေးကို ချိန်ဆပြီးတော့ ကြိုစား အားထုတ်ရ ကြောင်း အခြားသော အိမ်ထောင်သည်အမျိုးသမီးများလည်း အိမ်တွင်းပုန်းမနေဘဲ ပရဟိတ လုပ်ငန်း တွေမှာ ပါဝင်ကူညီပေးသင့်ကြောင်းလည်း နာရေးယာဉ်မောင်းပေးသူ ဒေါ်အိအိမင်းက ပြောပါတယ်။

၂၁ ရာစုအလွန်ကာလတွေမှာ အမျိုးသမီးတွေဟာ အိမ်ထောင်ရှင်မလို့ အမြင်ရှိနေကြတဲ့ ရှေးရိုးစွဲအမြင်တွေ ကြားကနေ ဘက်စုံ၊ ကဏ္ဍစုံအကြောင်းပြုကာ ပုံသဏ္ဍာန်မျိုးစုံနဲ့ ဖောက်ထွက်လာကြပါတယ်။ အမျိုးသမီးတွေဟာ စီးပွားရေးနယ်ပယ်၊ လူမှုရေး၊ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ ပရဟိတလုပ်ငန်း စတဲ့ နယ်ပယ်တွေမှာ ယခင်ထက် ပိုမို ပါဝင်လာတာ တွေ့မြင်လာရပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ပါဝင်တဲ့ ရာခိုင်နှုန်းနည်းပါးဆဲဖြစ်သလို အချို့ အမျိုးသမီးတွေဟာ သူတို့အခွင့်အရေး တောင်းဆိုဖို့၊ တန်းတူညီမျှရှိဖို့ကို ကိုယ်တိုင် မသိရှိကြသေးတဲ့ အခြေအနေတွေက ယနေ့အထိ ရှိနေဆဲပါ။

နာရေးယာဉ်မောင်း အမျိုးသမီး ဒေါ်သီတာထွန်း / မျိုးမင်းစိုး/ ဧရာဝတီ

ဒေါ်သီတာထွန်းကတော့ “ပရဟိတစိတ်ဓာတ်ဆိုတာ အမျိုးသားဖြစ်ခြင်း၊ အမျိုးသမီးဖြစ်ခြင်းနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ကိစ္စမဟုတ်ပါဘူး။ အမျိုးသားတွေကျတော့ အင်အားနဲ့ သေချာလုပ်ပေးနိုင်တယ်။ မိန်းကလေးတွေကျတော့ အိမ်မှုကိစ္စတွေကြောင့် အားလပ်ချိန်ပိုနည်းတာတွေ တွေ့ရပါတယ်။ ပရဟိတမှာတော့ သူနိုင်တဲ့နေရာကနေ သူနေရာနဲ့သူ တာဝန်ယူ လုပ်ကြမယ်ဆို ကန့်သတ်ချက် ရှိမှာမဟုတ်ပါဘူး။ အဓိက ကတော့ ပရဟိတ စိတ်ဓာတ်လေးတွေ ရှိနေဖို့ တူညီနေဖို့ပါပဲ”လို့ ဆိုပါတယ်။

ခေတ်စနစ်တွေ ပြောင်းလဲလာတဲ့နောက် အမျိုးသားနဲ့ အမျိုးသမီးက အခွင့်အရေး တန်းတူညီမျှတယ်ဆိုတာ လက်ခံလာကြကြောင်း၊ အမျိုးသမီး နာရေးယာဉ်မောင်းသူတွေကို ပြည်သူလူထုအနေနဲ့ တမျိုးမမြင်ဘဲ လက်ခံပေးကြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်လို့ ဒေါ်သီတာထွန်းက ပြောပါတယ်။

အမျိုးသမီးနာရေးယာဉ်မောင်းတွေ ရှိတဲ့ ပဲခူးမြို့ရဲ့ ဗိမာန်ရှင် လူမှုရေးနှင့် နာရေးကူညီမှုအသင်းကို ၂၀၀၃ ခုနှစ်က စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

အဆိုပါအသင်းဟာ နာရေးကူညီမှုလုပ်ငန်း၊ လူမှုရေး ကူညီစောင့်ရှောက်မှု လုပ်ငန်း၊ ပညာရေး ကူညီ စောင့်ရှောက်မှု လုပ်ငန်းနဲ့ ကျန်းမာရေး ကူညီစောင့်ရှောက်မှု လုပ်ငန်းတွေ အပြင် ဘိုဘွားရိပ်သာလည်း ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပဲခူးၿမိဳ႕ရွိ ဗိမာန္ရွင္ လူမႈေရးႏွင့္ နာေရးကူညီမႈအသင္း မွ နာေရးယာဥ္ေမာင္း အမ်ိဳးသမီးတဦး / မ်ိဳးမင္းစိုး/ ဧရာဝတီ

အသင်းအနေနဲ့ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးလုပ်ငန်းနယ်ပယ်တိုင်းမှာ အမျိုးသမီးများလည်း တန်းတူညီမျှစွာ ပါဝင်နိုင်ဖို့ အားပေးတွဲခေါ်မှုတွေ ရှိကြောင်း သိရပါတယ်။

The post ပဲခူးမြို့က ပရဟိတ နာရေးယာဉ်မောင်း အမျိုးသမီးများ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>