ဆောင်းပါး

အာရပ် ၄ နိုင်ငံနဲ့ ကာတာကြား တင်းမာမှုနောက်ကွယ်

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့သည် ယခင်မကြုံဖူးသည့် ဒေသတွင်းအကျပ်အတည်းနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ဆော်ဒီ အာရေးဗီးယား၊ အာရပ်စော်ဘွားများနိုင်ငံ၊ အီဂျစ်နှင့် ဘာရိန်းနိုင်ငံများက တနင်္လာနေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် ညှိုနှိုင်းကြေညာချက်များထုတ်ပြန်ကြပြီး သေးငယ်သော်လည်း ကြွယ်ဝချမ်းသာသည့် ကျွန်းဆွယ်နိုင်ငံဖြစ်သော ကာတာနိုင်ငံနှင့် သံတ မန်အဆက်အသွယ်ဖြတ်ကြောင်း ကြေညာသည်။

၎င်းတို့က ကုန်း၊ ရေ၊ လေ အဆက်အသွယ်လည်း ဖြတ်တောက်ကြပြီး ၎င်းတိုက နိုင်ငံများတွင်ရှိနေသာ ကာတာနိုင်ငံအရာ ရှိများနှင့် နိုင်ငံသားများကို ပြန်လည်ထွက်ခွာသွားရန် အမိန့်ထုတ်ပြန်သည်။

နှစ်ဖက်စလုံးက ခေါင်းမာကြသောကြောင့် တနင်္လာနေ့တွင် ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးများ ဖရိုဖရဲဖြစ်ကုန်သည်။ သတင်းများတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ကာတာနိုင်ငံ၏ တခုတည်း သော ကုန်းမြေနယ်စပ်ကို ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားနိုင်ငံက ပိတ်ဆို့သဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာသော တုန်လှုပ်ခြောက်ခြားမှုသည် စိုးရိမ်မကင်းဖြစ်နေသော ဒေသခံများက ဆူပါမားကက်များရှိ ပစ္စည်းများကို သိမ်းကျုံးဝယ်ယူစေခဲ့သည်။

ထိုဖြစ်ရပ်သည် ကာလကြာရှည်စွာ ဖြစ်ပွားနေသော ကာတာနိုင်ငံအပေါ် စိတ်ပျက်မှုကို ထင်ဟပ်နေသည်။ လူဦးရေ ၃ သိန်းကျော်သာရှိသော ကာတာနိုင်ငံသည် ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့မှရရှိသည့် အကြီးအကျယ် ကြွယ်ဝချမ်း သာမှုများကြောင့် ကမ္ဘာ့ဇာတ်ခုံတွင် အခန်းကဏ္ဍ ကြီးမားလာသည်။

ဆော်ဒီနှင့် စော်ဘွားနိုင်ငံများက ကာတာနိုင်ငံသည် အကြမ်းဖက်အုပ်စုများကို ထောက်ပံ့နေသည့်အပြင် ၎င်းတို့၏မဟာရန်သူ အီရန် နှင့်လည်း ရင်းနှီးလွန်းသည်ဟု စွပ်စွဲကြသည်။

လောင်းကြေးမြင့်မားကာ ရှုပ်ထွေးပြီး မရေရာသောအခြေအနေတရပ် ပေါ်ထွက်လာသည်။ အကြောင်းရင်းမှာ ကာတာတွင် အမေရိကန် အလယ်ပိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ ရှေ့တန်းအခြေစိုက်စခန်းလည်း ရှိသည်။

အောက်ပါတို့ကို လေ့လာလျှင် အခြေအနေကို အလျင်အမြန် နားလည်နိုင်ပါလိမ့်မည်။

ပြဿနာ၏နောက်ကွယ်မှ အကြောင်းများ

ရီယာဒ်နှင့် အဘူဒါဘီမှ အရာရှိများသည် ၎င်းတို့အမြင်တွင် ကွဲပြားပြီး ပြုပြင်ပြောင်းလဲလိုသော ကာတာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို ဒေါသထွက်နေသည်မှာ ကာလကြာမြင့်နေပြီဖြစ်သည်။ ဥပမာ ဆိုရပါက ဆော်ဒီအာရေးဗီးယား၏လမ်းကြောင်းကို လိုက်သော အိမ်နီးချင်း ဘာရိန်းနိုင်ငံနှင့်မတူဘဲ ကာတာနိုင်ငံသည် အာရပ်ပဒေသရာဇ် ၆ နိုင်ငံ အဖွဲ့ဖြစ်သည့် ပင်လယ်ကွေ့ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများနှင့် ကွဲပြားပြီး ၎င်း၏သြဇာ ကျယ်ကျယ်ပြန့် ပြန့် ထူထောင်ရန် များပြားလှသော ကြွယ်ဝမှုများကို သုံးစွဲသည်။

အာရပ်နွေဦး နိုင်ငံရေးအုံကြွမှုနောက်ပိုင်တွင် ကာတာသည် အီဂျစ်မှ မွတ်ဆလင် ညီအကိုတော်များ ကဲ့သို့သော အစ္စလာမ် မစ်နိုင်ငံရေးပါတီများဘက်သို့ ယိမ်းလာပြီး စစ်မှန်သော လူထုထောက်ခံမှုရှိသည့် လှုပ်ရှားမှုများကို ထောက်ခံသည်။

အိမ်နီးချင်းများအတွက် အလွန်ဒေါသထွက်စေသောအချက်မှာ ကာတာ၏ နိုင်ငံတော်အထောက်အပံ့ခံ အယ်ဂျာဇီးယား သ တင်းဌာနကလည်း မကြာခဏဆိုသလို ဒီမိုကရေစီ၊ လောကီဝါဒီနှင့် ပဒေသရာဇ်အစိုးရ ဆန့်ကျင်ကွဲလွဲသူများကို အားပေးပြီး ထိုအုပ်စုများ၏ အရေးအရာများကို ထောက်ခံနေခြင်းဖြစ် သည်။

ထို့အပြင် ကာတာသည် ဆီးရီးယားနှင့် လစ်ဗျားပုန်ကန်မှုများမှ အစ္စလာမ်မစ်တိုက်ခိုက်ရေးသမားများကို အတက်ကြွဆုံး ထောက်ခံသော နိုင်ငံလည်းဖြစ်သည်။

ယခုမူ ကာတာနိုင်ငံသည် ဟားမတ်စ်နှင့် ဆီးရီးယားမှ အဓိက အယ်လ်ကိုင်ဒါအချိတ်အဆက်ရှိအုပ်စု အပါအဝင် အချို့သော အစ္စလာမ်မစ် စစ်သွေးကြွများအပေါ် ထောက်ခံမှုကို ထိန်းချုပ်ခြင်းမရှိဟု ကာတာနိုင်ငံကို ဝေဖန်သူများက ပြောကြသည်။

ကာတာသည် ယီမင်မှ ဟူသီသူပုန်များကို ထောက်ခံသည်ဟုလည်း စွပ်စွဲခံရသည်။ ကာတာသည် အီရန်က အနည်းငယ် အားပေးနေသော ဟူသီသူပုန်များကို တိုက်ခိုက်သည့် ဆော်ဒီ ဦးဆောင်သော တပ်ပေါင်းစုတွင် ပါဝင်နေ သောကြောင့် ထိုစွပ်စွဲချက်မှာ တုန်လှုပ်စရာကောင်းသော စွပ်စွဲချက်ဖြစ်သည်။

“ထိုဒေသအတွင်းမှ နိုင်ငံများကို အုပ်စု ၂ စုခွဲခြားနိုင်ပြီး တခုမှာ အစ္စလာမ်မစ်များကို ထောက်ခံခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့၏ပြည်ပ အကျိုးစီးပွားကို ရှေ့တန်းတင်သောအုပ်စုဖြစ်ပြီး အခြားတခုမှာ အစ္စလာမ်မစ်များ ခေါင်းထောင်လာခြင်းကို ဆန့်ကျင်မှုဖြင့် နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ ချမှတ်ထားသော နိုင်ငံများဖြစ်သည်” ဟု အရှေ့အလယ်ပိုင်းရေးရာ ကျွမ်းကျင်သူ ဟက်ဆန်ဟက်ဆန်က ပြောသည်။

ဟက်ဆန်၏သတ်မှတ်ချက်အရ ကာတာနိုင်ငံသည် ပထမအုပ်စုတွင် ပါဝင်ပြီး ဆော်ဒီနှင့် အာရပ်စော်ဘွားနိုင်ငံများသည် ဒုတိယအုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။

ကာတာနိုင်ငံက ပင်လယ်ကွေ့ ၄ နိုင်ငံ၏လုပ်ရပ်သည် ကျိုးကြောင်းမဲ့သောလုပ်ရပ်ဖြစ်သည်ဟု ကြေညာချက်တစောင်တွင် ဖော်ပြပြီး သံတမန်အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် အခြေအမြစ်မရှိသော စွပ်စွဲချက်များအပေါ် အခြေခံပြီး ၎င်းတို့၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောသည်။

ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားနှင့် အာရပ်စော်ဘွားများနိုင်ငံတို့သည်လည်း အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခများမှ သူပုန်အုပ်စု အမျိုးမျိုးနှင့် အစ္စလာမ်မစ်အုပ်စုများကို ထောက်ခံသည်။ သို့သော် ထို ၂ နိုင်ငံတို့သည် အီဂျစ်ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများတွင် အစ္စလာမ်နိုင်ငံရေးကို အတူတကွ ဆန့်ကျင်ကြသည်။

ထိုနှစ်နိုင်ငံတို့က အီဂျစ်တွင် အာဏာရ မွတ်ဆလင်ညီအကိုတော်များအဖွဲ့ကို ဖြုတ်ချသော ၂၀၁၃ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုဖြင့် အာဏာရလာသူ သမ္မတ အယ်လ်စီစီကို ထောက်ခံသည်။ ထိုအာဏာသိမ်းပွဲအပြီး အစ္စလာမ်မစ်များကို အပြင်အထန် သွေးထွက်သံယို နှိမ်နင်းသည်။

ရီယာဒ်က အပြည့်အ၀ ကျားကန်ထားပေးသည့် တိုက်ပွဲများကြားမှ ယီမင် အစိုးရ၊ လစ်ဗျားနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းမှ အာရပ်စော်ဘွားများနိုင်ငံ ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားသော ခေါင်းဆောင်မှု၊ ဆော်ဒီ၏ လက်ဝေခံဖြစ်လာသော အိန္ဒိယသမုဒ္ဓရာမှ မော်လဒိုက်ကျွန်းစု တို့သည်လည်း ကာတာနိုင်ငံနှင့်ဆက်ဆံရေး ဖြတ်တောက်ခဲ့ကြသည်။

အထူးသဖြင့် အာရပ်စော်ဘွားများနိုင်ငံသည် လစ်ဗျားနှင့် အခြားနေရာများမှ အစ္စလာမ်မစ်များကို ဆက်လက်ထောက်ခံ နေသော ကာတာနိုင်ငံ၏အခန်းကဏ္ဍကို စိတ်ပျက်နေပြီး ကာတာနိုင်ငံကို အထီးကျန်ဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်ရာတွင် ဦး ဆောင်နေပုံရသည်။

သို့သော် ယခုကဲ့သို့ အလွန်အမင်း အခြေအနေသို့ရောက်သွားရခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော ဖြစ်ရပ်များ၏အကြောင်းရင်းကို ရှင်းမပြနိုင်သေးပေ။

သီးခြားစီဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ကွန်ပျူတာများတွင် အချက်အလက် ဝင်ရောက်ခိုးယူမှု ၂ ခု က အရှိန်မြင့်လာသော ရန်လိုမှုများကို ဖြစ်ပွားစေသည်။ ပထမတခုတွင် ကာတာအစိုးရ၏ အင်တာနက်စာမျက်နှာတွင် စာတစောင်ထွက်ပေါ်လာသည်။

ထိုကြေညာချက်တွင် ပါဝင်သောပြောကြားချက်များသည် အီရန်နှင့် ရှီအိုက်စစ်သွေးကြွအုပ်စုဖြစ်သည့် ဟစ်ဇဘိုလာ လိုလားသော စော်ဘွားများ၏စကားများဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် ကာတာနိုင်ငံက ထိုစာကို ဟက်ကာများက တင်ခဲ့သည်ဟုဆိုကာ ပယ်ချပြီးသည့်တိုင် ဆော်ဒီနှင့် အာရပ်စော်ဘွားများနိုင်ငံ သတင်းဌာနများက သတင်းမှန်အဖြစ်သာ ဆက်လက်ဖြန့်ချိသည်။

တချိန်တည်းတွင် ဝါရှင်တန်ရှိ အာရပ်စော်ဘွားများနိုင်ငံ သံအမတ်၏ပေါက်ကြားသွားသော အီးမေးလ်များကလည်း ကာတာနိုင်ငံသြဇာကြီးထွားမှုကို တန်ပြန်ရန် အာရပ် စော်ဘွားများနိုင်ငံ၏ သက်တမ်းရှည်လှသော ဆန္ဒကို ပြသနေပုံရပြန်သည်။

အဘူဒါဘီ၏ သြဇာကြီးမားသော အိမ်ရှေ့မင်းသား မိုဟာမက်ဘင်ဇေယက်သည် ဒေသတွင်းတွင် အီရန်ဆန့်ကျင် ရေး မဟာမိတ်ဖွဲ့စည်းရေးကို တွန်းအားပေးသော ဆော်ဒီအာရေးဗီးယား၏နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို ချမှတ်ခဲ့သူဖြစ်သည်ဟု ကျွမ်းကျင်သူများက ယုံကြည်ကြသည်။

Financial Times ၏ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသော သတင်းတပုဒ်တွင်မူ ကာတာအရာရှိများသည် အီရတ်တောင်ပိုင်းတွင် သိမ်းငှက်လိုက်နေစဉ် ပြန်ပေးဆွဲခံခဲ့ရသော ကာတာနိုင်ငံသား သိမ်းငှက်မုဆိုးများ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ဒေါ်လာ တဘီလီယံနီးပါး ပေးခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။

ထိုငွေအများစုသည် အီရန်အရာရှိများနှင့် ၎င်းတို့၏လက်အောက်ခံ ရှီအိုက်များ လက်သို့ ရောက်သွားသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုငွေကို ပေးလိုက်ခြင်းသည် ကုလားအုတ်၏ ခါးကို ကျိုးသွားစေခဲ့သော နောက်ဆုံး ကောက်ရိုးမျှင်သဖွယ်ဖြစ်ကာ ကာတာနိုင်ငံကို ဝေဖန်လိုသူများအတွက် လတ်တလော အကြောင်းပြစရာ ရသွားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

သို့သော် အဓိက တရားခံတဦးမှာ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ဖြစ်သည်။ သူသည် လွန်ခဲ့သောလက ရီယာဒ်သို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်အတွက် ဆော်ဒီနိုင်ငံ၏ အစီအစဉ်ကို ကြိုဆိုခဲ့သောကြောင့် ဆော်ဒီအရာရှိများကို အတင့်ရဲလာစေခဲ့ သည်။ အင်္ဂါနေ့က ထရမ့်သည် ရှေ့ထွက်လာပြီး တွစ်တာစာမျက်နှာမှတဆင့် ကာတာနိုင်ငံကို ကျယ်ကျယ်လောင်လောင် ဝေဖန်သည်။

ဆော်ဒီနှင့် အာရပ်စော်ဘွားများနိုင်ငံတို့က ထရမ့်လာရောက်ခြင်းသည် ကာတာနိုင်ငံကို အလဲထိုးရန် အကောင်းဆုံး အချိန် ဖြစ်သည်ဟု မြင်ခဲ့ကြသည်ဟု ရှေးရိုးစဉ်လာဝါဒီ American Enterprise Institute မှ အင်ဒရူးဘိုဝင်က ပြောသည်။

ထိခိုက်နိုင်ခြေ

ရှေ့တွင် မည်သို့ ဆက်ဖြစ်မည်ကို ခန့်မှန်းရန် ခက်ခဲသည်။ ထိုပြဿနာတွင် ပင်လယ်ကွေ့ပူးပေါင်းဆောင် ရွက်ရေး ကောင်စီ အဖွဲ့ဝင် ၂ နိုင်ငံဖြစ်သည့် အိုမန်နှင့် ကူဝိတ်တို့ ကြားညပ်နေသည်။

ထိုနှစ်နိုင်ငံတို့သည် ၎င်းတို့၏ အကန့်အသတ်ရှိသော လုပ်ကိုင်နိုင်စွမ်းဖြင့် စေ့စပ်ညှိုနှိုင်းကြရန် ကြိုးစားနိုင်သည်။ အမေရိ ကန်ပြည်ထောင်စုကလည်း အလားတူ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ သို့သော် ထရမ့်အစိုးရသည် တနင်္လာနေ့က ထိုပြဿနာ စတင်ချိန်မှစပြီး အဓိပ္ပာယ်ရှိသော ပြောဆိုဝေဖန်မှု မပြုလုပ်သလောက်ပင်ဖြစ်သည်။

ကာတာနိုင်ငံမှ ကျယ်ပြန့်လှသော အူဒက် လေတပ်စခန်းသည် အမေရိကန်၏ အကြမ်းဖက်ဝါဒတိုက်ဖျက်ရေး စစ်ဆင်ရေး များအတွက် အဓိကစခန်းဖြစ်သောကြောင့် ဝင်ရောက်စေ့စပ်ပေးရနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။

ကာတာကို အပြစ်တင်ရန်ကြိုးစားသော သူ၏တွစ်တာမှ စကားအများအပြားအရ ထရမ့်သည် ဒိုဟာရှိ အမေရိကန်သံအမတ်၏ ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသော ကြေညာချက်အပါအဝင် အမေရိကန်နိုင်ငံခြာရေးမူဝါဒအခြေခံဗီဇမှ ကင်းလွတ်နေပုံရပြီး အခြေအနေကို ပိုမိုဆိုးရွားစေခဲ့သည်။

ကာတာတွင် အရံငွေကြေး အမျာအပြားရှိပြီး တူရကီအစိုးရနှင့် ရုရှားနှင့် တရုတ်ကဲ့သို့သော အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ ထောက် ခံမှုကို ရရှိထားသည်။ ကာတာကို အထီးကျန်ထားရန်မှာ အလွယ်တကူ အောင်မြင်မည်မဟုတ်ကြောင်း ဆော်ဒီနှင့် အာရပ်စော် ဘွားများနိုင်ငံတို့ သိသင့်သည်။

“ကာတာနိုင်ငံကို အကျပ်ကိုင်ပြီး အလျှော့ပေးခိုင်းလို့ရမယ်လို့ သူတို့ ထင်နေကြတာ။ ဒါဟာ သူတို့ဘက်ကို လုံး၀ ဆိုးကျိုး ပြန်လှည့်လာနိုင်တယ်။ ပထမဆုံးပြဿနာက ကာတာဟာ တူရကီနဲ့ပေါင်းပြီး လုံခြုံရေးမဟာမိတ်ရှာဖို့ တွန်းအားပေးခံရသလို ဖြစ်သွားမယ်။ အီရန်ဘက်ကိုလည်း လှည့်သွားနိုင်တယ်” ဟု BuzzFeed News မှ ပင်လယ်ကွေ့ရေးရာ သုတေ သီ သီအိုဒို ကာရာစစ်က ပြောသည်။

ပြဿနာသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ အကွဲအပြဲ၏ ရှုပ်ထွေးမှုကိုလည်း ဇာတ်ရှိန်မြင့်သွားစေနိုင်သည်။ အရှေ့အလယ် ပိုင်း ပြဿနာကို သတင်းဝေဖန်တင်ပြသူများက ဆော်ဒီ ဦးဆောင်သော ဆွန်နီအာရပ်နှင့် ရှိအိုက်အီရန်အုပ်စုတို့အကြား နှစ်ဖက် ပြဿနာဟုသာ တင်ပြလေ့ရှိသည်။

“အရှေ့အလယ်ပိုင်း အခြေအနေကို ရှင်းလင်းရန် ယခင်ပထဝီနိုင်ငံရေးစည်းကို ဆက်လက်အသုံးမပြုနိုင်တော့ကြောင်း ကာ တာနှင့် အိမ်နီးချင်းများအကြား တင်းမာမှုက ပြသနေသည်” ဟု ဟက်ဆန်က ရေးသားခဲ့သည်။

ကိုးကား ။ ။ Washington Post

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.
Loading