ဆောင်းပါး

စီးပွားတက်ပြီးရင်း တက်နေသည့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သည် စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေး အခက်အခဲများကို အာခံနေသည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ် ပါကစ္စတန်နှင့် လွတ်လပ်ရေး စစ်ပွဲ နောက်ပိုင်းတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံကို ကြေကွဲစရာ ဖြစ်ရပ်များ အတွက်သာ လူသိ များကြသည်။ ထိုကြေကွဲစရာများတွင် နက်ရှိုင်းလှသော ဆင်းရဲတွင်း၊ သဘာဝ ဘေးအန္တရာယ်များ၊ အိမ်နီးချင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးလာသော ဒုက္ခသည် ၇ သိန်းခွဲနှင့် ကမ္ဘာ့အကြီးမားဆုံးဒုက္ခသည် အကျပ်အတည်း စသည်တို့ ပါဝင်သည်။

သို့သော် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး အောင်မြင်မှု ဇာတ်လမ်းများအနက် တခုဖြစ်နေပြီး ထိုအချက်ကို နိုင်ငံတကာ အာရုံစူးစိုက်မှု သိသိသာသာ နည်းနေသည်။

အလျှင်အမြန် ကြီးထွားနေသော ကုန်ထုတ်လုပ်ရေး ကဏ္ဍ (ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းသည် တရုတ်ပြီးလျှင် ကမ္ဘာတွင် ဒုတိယ အကြီးမားဆုံးဖြစ်သည်) ၏ အကူအညီဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် စီးပွားရေးသည် နှစ်စဉ် ပျှမ်းမျှ ၆ ရာခိုင်နှုန်း နီးပါး တိုးတက်နေသည်မှာ ဆယ်စုနှစ်တခုကျော်ကြာပြီဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ဇွန်လအထိ တနှစ်တာ ကာလအတွင်း တိုးတက်မှုနှုန်းမှာ ၇.၈၆ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။

၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ငတ်မွတ်နေရာမှ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံသည် လူဦးရေ ၁၆၆ သန်းကျော် အတွက် ရိက္ခာထုတ်လုပ်မှု ဖူလုံရုံနီးပါး ရှိအောင် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ တဦးချင်း ဝင်ငွေမှာ ၂၀၀၉ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ၃ ဆတိုးပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၁၇၅၀ အထိ ရောက်လာသည်။ အလွန် ဆင်းရဲနိမ့်ကျသော အခြေအနေ (တနေ့ဝင်ငွေ ၁.၂၅ ဒေါ်လာအောက်) တွင် နေထိုင်ရသူ အရေအတွက် မှာလည်း အလားတူကာလအတွင်း ၁၉ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသို့ ကျဆင်းသွားကြောင်း ကမ္ဘာ့ဘဏ်၏ အဆိုအရသိရသည်။

ဖွံ့ဖြိုးမှုအနည်းဆုံးနိုင်ငံ (LDC) အဆင့်မှ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် လွတ်မြောက်မည်ဟု ကုလသမဂ္ဂက ၎င်းစံနှုန်းနှင့် ပြည့်မီကြောင်း ယခုနှစ် အစောပိုင်းက ကြေညာချိန်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသည် အရေးပါသော အခမ်းအနားတခုကို ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ် ရှိတ်ဟက်စီနာအတွက် ဖွံ့ဖြိုးဆဲ စီးပွားရေးအဆင့်သို့ တက်လှမ်းနိုင်ခြင်းသည် နိုင်ငံ၏ ပုံရိပ်ကို အကြီးအကျယ် မြှင့်တင်လိုက်နိုင်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

“LDC နိုင်ငံအဆင့်က လွတ်မြောက်ခြင်းဟာ ကျမတို့အတွက် ခွန်အားနဲ့ယုံကြည်မှုကို ပေးပြီး အဲဒီခွန်အားနဲ့ ယုံကြည်မှုဟာ နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်တွေ အတွက်သာမက၊ ပြည်သူတွေ အတွက်လည်း အရမ်း အရေးပါတယ်။ နိမ့်ကျတဲ့အဆင့်မှာ ရှိနေချိန်မှာ စီမံကိန်းတွေ၊ အစီအစဉ်တွေ ဆွေးနွေးတဲ့အခါ တခြားသူတွေရဲ့ သနားညှာတာမှုကိုသာ မှီခိုနေရလိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီအဆင့်က လွတ်မြောက်သွားတဲ့ အခါကျတော့ ကိုယ့် အခွင့်အရေးနဲ့ကိုယ် ရှိနေလို့ ဘယ်သူ့ကိုမှ မှီခိုနေစရာ မလိုတော့ဘူး” ဟု ဟက်စီနာက ဒီဇင်ဘာလက Nikkei Asian Review နှင့် ပြုလုပ်သည့် သီးခြား တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတွင် ပြောသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ ခိုင်မာသော စီးပွားရေး တိုးတက်မှုနှုန်းသည် ဆက်လက် မြင့်တက်နေရုံသာမက၊ အရှိန်အဟုန်နှင့် တိုးတက်နေသည်။ “နောက် ၅ နှစ်အတွင်း နှစ်စဉ်တိုးတက်မှုနှုန်း ၉ ရာခိုင်နှုန်း ကျော်ဖို့ ကျမတို့မျှော်မှန်းထာတယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ကျရင် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ရှိမယ်လို့ မျှော်လင့်တယ်” ဟု ဟက်စီနာက ပြောသည်။ “ကျမက အမြဲတမ်း နှုန်းမြင့်မြင့်ပဲ မှန်းတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ကျဆင်းမှုတွေကို ကြိုတင် ခန့်မှန်းနေရမှာလဲ” ဟု လည်း သူက ရယ်မောကာ ပြောသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းသည် တရုတ်ပြီးလျှင် ကမ္ဘာတွင် ဒုတိယ အကြီးမားဆုံးဖြစ်သည်/Reuters

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး စွမ်းဆောင်မှုများသည် အစိုးရက ရည်မှန်းထားသည်ထက် နယ်ပယ် အများအပြားတွင် ကျော်လွန်နေသည်။ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု (အထည်ချုပ်လုပ်ငန်း) ကို အဓိကထားသော အမျိုးသား သေနင်္ဂဗျူဟာဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသည် မကြာသေးမီ နှစ်များအတွင်း ပို့ကုန် နှစ်စဉ် ပျမ်းမျှ တိုးတက်မှု ၁၅ မှ ၁၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရရှိနေပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇွန်လအထိ တနှစ်တာ ကာလအတွင်း စံချိန်တင်သည့် ဒေါ်လာ ၃၆.၇ ဘီလျံဖိုးအထိ ရှိလာသည်။

ပို့ကုန်ပမာဏသည် အစိုးရက ၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွက် ရည်မှန်းထားသည့် ဒေါ်လာ ၃၉ ဘီလျံဖိုးအထိ ရောက်လာမည့် အခြေအနေတွင် ရှိနေပြီး အထည်ချုပ် လုပ်ငန်းအနေဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး စစ်ပွဲ ဆင်နွှဲသည့် နှစ် ၅၀ ပြည့်သော ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာဘီလျံ ၅၀ ဖိုးအထိ တင်ပို့ရန် ဟက်စီနာက တိုက်တွန်းနေသည်။

ပြည်ပတွင် သွားရောက် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသည့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသား ၂.၅ သန်းက လွှဲပို့သော ငွေများကြောင့်လည်း စီးပွားရေးကို အထောက်အကူ ပြုနေသည်။ ထို လွှဲပြောင်းပေးပို့ငွေမှာ နှစ်စဉ် ၁၈ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်နေပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၁၅ ဘီလျံရှိသည်။ နိုင်ငံအနေဖြင့် စက်မှုတန်ဖိုးမြင့် ထုတ်ကုန် ထုတ်လုပ်ရေး ကွင်းဆက်တွင် အဆင့်တက်လာရန် လိုကြောင်းလည်း ဟက်စီနာက နားလည်သည်။

လွှဲငွေနှင့် နိုင်ငံတကာ အကူအညီအပေါ် တစိတ်တပိုင်းအားဖြင့် မှီခိုနေရသော ကုန်ကျစရိတ်နိမ့် ကုန်ထုတ်လုပ်ရေး ဒေသ ပုံစံဟောင်းမှ စနစ်ပြောင်းလဲရန် ဟက်စီနာ၏ ရည်မှန်းချက်ကို နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေး ခေါင်းဆောင်များက ထောက်ခံကြသည်။

ထိုရည်မှန်းချက် အောင်မြင်ရေးအတွက် ဟက်စီနာသည် မက်လုံးအများအပြား ပေးသော ဒစ်ဂျစ်တယ် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သေနင်္ဂဗျူဟာကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်က စတင်ခဲ့သည်။ ယခုအချိန်တွင် နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်သော ဒါကာသည် သေးငယ်သော်လည်း နည်းပညာ ကဏ္ဍက တိုးတက်ကြီးထွားနေသည်။ ထိုကဏ္ဍကို ဦးဆောင်သည့် အမှုဆောင်အရာရှိများသည် သတင်း ဆက်သွယ်ရေး နည်းပညာတွင် အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယကို ခုန်ပျံ ကျော်တက်ရေး အတွက် ရဲဝံ့စွာပြောဆိုနေကြသည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အခြားအဓိက လုပ်ငန်းတခုဖြစ်သော ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းသည်လည်း အလားတူ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် တိုးတက် လာနေသည်။ အစိုးရသည် ယခုအခါ နိုင်ငံတဝှမ်းတွင် အထူးစီးပွားရေးဇုန် ၁၀၀ တည်ဆောက်မည့် ရည်မှန်ချက်ကြီးမားသော စီမံကိန်းကို အကောင်အထည်ဖော်နေပြီး ထို အထူးစီးပွားရေး ဇုန်များအနက် ၁၁ ခုကို တည်ဆောက်ပြီး ဖြစ်ကာ ၇၉ ခုကို တည်ဆောက်နေဆဲ ဖြစ်သည်။

ထို အထူးစီးပွားရေးဇုန်များ တည်ဆောက်သည့် အစီအစဉ်သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ စံချိန်တင်သော လူဦးရေ သိပ်သည်းဆကို အသုံးချပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံဘဏ်၏ ဘောဂဗေဒ အရာရှိချုပ် ဖေဆယ် အာမက်က “လူဦးရေ သိပ်သည်းမှု အကျိုးကျေးဇူး” ဟုခေါ်သည့်အချက်ကို အရှိန်မြှင့် အသုံးချခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

“ကျနော်တို့ ပြည်သူတွေရဲ့ နီးကပ်ဆက်စပ်မှုကြောင့် အသေးစား ချေးငွေလုပ်ငန်းနဲ့ တန်ဖိုးနည်း ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုလို စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး အစီအစဉ်တွေကို ပုံဖော်ပျံ့နှံအောင် လုပ်ဆောင်ရာမှာ အထောက်အကူ ပြုတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျနော်တို့အနေနဲ့ ကျနော်တို့ရဲ့ ရှားပါးလှတဲ့ မြေအရင်းအမြစ်ကို ပိုမို ကောင်းမွန်စွာ စီမံဖို့ လိုသေးတယ်။ ဒီအဖြေရဲ့ တစိတ်တပိုင်းကတော့ ကောင်းမွန်စွာ လည်ပတ်တဲ့ စက်မှုဇုန်တွေနဲ့ အထူး စီးပွားရေးဇုန်တွေ တည်ထောင်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု သူက ရှင်းပြသည်။

ထိုသို့ စိတ်အားတက်ဖွယ် ကိန်းဂဏန်းများနှင့် ရဲရင့်သော ရည်မှန်းချက်များ၏ နောက်ကွယ်တွင် စနစ်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများမှသည် နက်ရှိုင်းသော နိုင်ငံရေး အကွဲအပြဲအထိ ပါဝင်သော ကြီးမားသည့် အခက်အခဲများလည်း ရှိနေသည်။ ထိုနိုင်ငံရေး အကွဲအပြဲများသည် ဒီဇင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့က ကျင်းပသော ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်မီတွင် ရှေ့တန်းသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။

ဒါကာမြို့တော်ရှိ ဈေးဝယ်ကုန်တိုက်တခုအတွင်း မြင်ကွင်း

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံရေးကို ဟက်စီနာနှင့် ယခင်ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ခါလီဒါဇီယာတို့ အကြား အားပြိုင်မှုက လွှမ်းမိုးထားသည်မှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာပြီဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ နှစ်ဦးစလုံး၏ မိသားစုများသည် ထိုစဉ်က အရှေ့ ပါကစ္စတန်ဟုခေါ်သည့် နိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး တိုက်ပွဲအတွင်းကပင် ဆန့်ကျင်ဘက် အုပ်စုများ ဖြစ်နေသည်။ ထိုအမျိုးသမီး ၂ ဦးစလုံးသည် လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ် ၃ ခုအတွင်းတွင် ရာထူးအာဏာနှင့် ထောင်သို့ ဝင်လိုက် ထွက်လိုက် ဖြစ်နေကြသည်။

အတိုက်အခံ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အမျိုးသားရေးပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ခါလီဒါဇီယာသည် အဂတိလိုက်စားမှု စွပ်စွဲချက်များ အတွက် ထောင်တွင်းသို့ ရောက်နေပြီး ထိုစွပ်စွဲချက်များသည် မှားယွင်းကြောင်း သူက ပြောသည်။

၁၉၈၁ ခုနှစ်က စတင်ပြီး ဟက်စီနာက ဖခင်ဖြစ်သူ၊ နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး သမ္မတ မူဂျီဘာရာမန် တည်ထောင် ခဲ့သည့် အာဏာရ အဝါမီအဖွဲ့ချုပ်ကို ဦးဆောင်နေပြီ ဖြစ်သည်။ မူဂျီဘာရာမန်သည် သူ၏ မိသားစုဝင် အများအပြားနှင့်အတူ ၁၉၇၅ ခုနှစ်က စစ်ဖက်မှ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ထိုပါတီသည် ယခင် ရွေးကောက်ပွဲ တချို့တွင် ခိုင်မာသော လူထုထောက်ခံမှုကို ရရှိခဲ့သည်။

သို့သော် အတိုက်အခံ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများနှင့် လူ့အခွင့်အရေး အုပ်စုများက မဲလိမ်လည်မှုများနှင့် ခြိမ်းခြောက်သည့် နည်းလမ်းများအတွက် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ရှိနေသည်။ ၅ နှစ် သက်တမ်းနှစ်ခု ဆက်တိုက် အာဏာရခဲ့ပြီးနောက် တချို့သော မဲဆန္ဒရှင်များတွင် အာဏာလက်ရှိ ဆန့်ကျင်ရေး ပြင်းထန်သော ခံစားချက်များ ရှိနေကြောင်း သုတေသီများက ထောက်ပြနေသည်။

သို့သော် စီးပွားရေးရှုထောင့်မှ ကြည့်ပါက အာဏာရပါတီ အနိုင်ရခြင်းသည် စီးပွားရေး ပိုမိုတိုးတက်မှုကို အထောက်အကူ ပြုနေကြောင်း အများအပြားက သဘောတူကြသည်။

“ပြဿနာများများ မရှိဘဲ ရွေးကောက်ပွဲတွေ ပြီးဆုံးသွားပြီး မူလအခြေအနေကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းနိုင်ရင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဟာ ရေရှည် အောင်မြင်မှု ဇာတ်လမ်းတခု ဖြစ်လာမယ်” ဟု ဟောင်ကောင်အခြေစိုက် CLSA မှ မန်နေဂျင်း ဒါရိုက်တာနှင့် သေနင်္ဂဗျူဟာ အရာရှိချုပ် ခရစ္စတိုဖာ ဝုဒ်က ပြောသည်။

အာဏာရှင်စနစ် ခေါင်းထောင်ထလာသည် ဟူသော ပြည်တွင်းပြည်ပ ဝေဖန်မှုများကို ဝန်ကြီးချုပ်က ဒါကာမြို့အလယ်ပိုင်းမှ သူ၏ နေအိမ်တွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားစဉ် ပယ်ချခဲ့သည်။ သူ့ပါတီသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံတွင် ဒီမိုကရေစီကို ကာကွယ်ရန် ဆုံးဖြတ်ထားကြောင်းလည်း သူက ပြောသည်။

စီးပွားရေး အသိုင်းအဝန်းကမူ အာဏာရ ပါတီ၏ ဘက်တွင်သာ အများအားဖြင့် ရှိနေပုံရပြီး တည်ငြိမ်မှုကို လိုလားသောကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ မကြာသေးမီက ဒါကာတွင် ပြုလုပ်သည့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုများအတွင်း စီးပွားရေး လုပ်ငန်းအမှုဆောင်များနှင့် နိုင်ငံရေးသုတေသီများက နိုင်ငံရေး မငြိမ်သက်မှုကြောင့် စီးပွားရေး တိုးတက်မှု လမ်းကြောင်း ချော်သွားနိုင်သည်ဟူသော အယူအဆများကို ပယ်ချခဲ့ကြသည်။

ဆိုက်ကားသည် ဒါကာမြို့ ၏ အခြေခံ လူထုသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်

“ရွေးကောက်ပွဲမှာ နိုင်ငံရေးပါတီ အားလုံးပါဝင်လို့ စိတ်အေးသွားတယ်” ဟု ထိပ်တန်း အထည်ချုပ် လုပ်ငန်း ဖြစ်သည့် Giant အုပ်စု မန်နေဂျင်းဒါရိုက်တာနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အထည်ချုပ် တင်ပို့သူများအသင်း ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဖာရွတ်ဟက်ဆန်က ပြောသည်။

“နိုင်ငံရေး သဘောထားကွဲလွဲမှု ရှိပေမယ့် စီးပွားရေး ပြဿနာတွေကို သီးခြား ဆက်လက်ထားနိုင်မယ်လို့ အကောင်းမြင်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေး တည်ငြိမ်မှုမရှိရင် တိုးတက်မှုမရှိတော့ဘဲ၊ နိုင်ငံတကာ ဖောက်သည်တွေကို မောင်းထုတ်လိုက်သလို ဖြစ်သွားနိုင်တာကိုလည်း ကျနော်တို့ သိပါတယ်” ဟုလည်း သူက ပြောသည်။

အသင့်ဝတ် အထည်ချုပ် လုပ်ငန်းသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုဇာတ်လမ်းတွင် အဓိကအချက် ဖြစ်သည်။ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းသည် နိုင်ငံတွင် အလုပ်အကိုင် အများဆုံးခန့်ထားသော လုပ်ငန်းဖြစ်ပြီး အလုပ်အကိုင် ၄.၅ သန်းခန့် ပေးထားသည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ ကုန်စည် ပို့ကုန်အားလုံး ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် တူညီသည်။

၂၀၁၃ ခုနှစ် ရာနာပလာဇာ မီးလောင်မှုကြောင့် အထပ်မြင့် စက်ရုံပြိုကျပြီး အလုပ်သမား ၁၁၃၀ ကျော် သေဆုံးစေသည့် ဖြစ်ရပ်အပြီးတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းသည် ကြီးမားသော အပြောင်းအလဲများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်ရပ်အပြီးတွင် နိုင်ငံတကာ အထည်အလိပ် လုပ်ငန်း ကုန်အမှတ်တံဆိပ်များက အထည်ချုပ် လုပ်ငန်းများတွင် စက်ရုံများ အဆင့်မြှင့်တင်ရေး၊ စစ်ဆေးရေးနှင့် အလုပ်သမားများ အခြေအနေ တိုးတက်ရေး အပါအဝင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လုပ်ဆောင်ရန် ဖိအားပေးခဲ့ကြသည်။

Giant အုပ်စု၏ တောက်ပြောင်သော စက်ရုံများအနက် တခုကို သွားရောက်ခြင်းဖြင့် အထည်ချုပ်လုပ်ငန်း၏ လျှင်မြန်သော ပြောင်းလဲမှုကို သိမြင်နိုင်သည်။ ကျယ်ပြန့်သော ခန်းမတခုတွင် အလုပ်သမား အနည်းငယ် မျှသည် အလိုအလျှောက် စက်များကို မောင်းနှင်နေကြသည်။ ပိတ်စများနှင့် အပ်ချည်များကို စက်အတွင်း ထည့်သွင်း ပေးလိုက်သည်နှင့် ထိုစက်များက ပိတ်စကို ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ ချုပ်ခြင်းနှင့် ကုန်ချောအဖြစ် ထုတ်လုပ် လိုက်သည်။ အနီးရှိ တခြားနေရာတခုတွင်မူ အမျိုးသမီးအများစု ပါဝင်သော အလုပ်သမား ၃၀၀ ခန့်သည် အထည်များတွင် ပန်းထိုးသော စက်များကို မောင်းနှင်နေကြသည်။

“၂၀၁၃ ခုနှစ် ဧပြီလတုန်းက စက္ကန့် ၉၀ အတွင်း ကျနော်တို့ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းတခုလုံး အကောင်းဖက်ကို ပြောင်းလဲသွားတယ်။ ကျနော်တို့က ရာနှုန်းပြည့် အလိုအလျောက် စနစ်မျိုးမလိုချင်ဘူး။ ချည်ထိုးပန်းထိုး စတဲ့ တန်ဖိုးမြင့် ထုတ်ကုန် နယ်ပယ်တွေဆီကို အလုပ်သမားတွေကို ပိုပြောင်းပေးပြီး အလိုအလျောက် စနစ်ရဲ့ သက်ရောက်မှုကို ပြန်ချိန်ညှိလို့ ရမယ်လို့ ကျနော်တို့ မျှော်လင့်တယ်” ဟု ဟက်ဆန်က ပြောသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အထည်ချုပ်လုပ်ငန်း ဆက်လက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်း ရှိရေးအတွက် နောက်ထပ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ လိုအပ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။

“ဘင်္ဂင်္လားဒေ့ရှ်နိုင်ငံမှာ ပိုပြီးအခြေခံကျတဲ့ ထုတ်ကုန်တွေနဲ့ ချည်ထည်တွေက လွှမ်းမိုးနေတုန်းပဲ။ တကမ္ဘာလုံးမှာ တိုးတက်နေတာက လူလုပ် ဖိုင်ဘာတွေ ဖြစ်နေတာ။ အဲဒီနယ်ပယ်မှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ ကျနော်တို့ ပိုလိုတယ်။ ချည်ထည် ရှပ်အင်္ကျီတွေ ပိုထုတ်လုပ်ဖို့ မဟုတ်ဘူး” ဟုလည်း သူက ပြောသည်။

ရှည်ကြာသော အမေရိကန်-တရုတ် ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲသည် တရုတ်အထည်ချုပ် လုပ်ငန်းကို ထိခိုက်လာပါက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အထည်ချုပ် လုပ်ငန်းအတွက် အမြတ် ထွက်နိုင်သည်။ သို့သော် ဗီယက်နမ်၊ တူရကီ၊ မြန်မာနှင့် အီသီယိုပီးယား စသည့် တခြား အထည်ချုပ်လုပ်ငန်း များသည်လည်း အကာအကွယ်မဲ့နေသော တရုတ် အထည်ချုပ် လုပ်ငန်းနေရာကို ရရှိရန် မျှော်မှန်းနေကြသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သည် မြန်မာနယ်စပ်တွင် ဒုက္ခသည်စခန်းများကိုလည်း ဖွင့်လှစ်ပြီး တာဝန်ယူရသေးသည်/ Reuters

ပြင်းထန်လာသော နိုင်ငံတကာ ယှဉ်ပြိုင်မှုကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အထည်ချုပ် လုပ်ငန်းတွင်လည်း စက်ရုံ အရေအတွက်ကို စုစုပေါင်း ၄၅၆၀ ရှိရာမှ ၂၂ ရာခိုင်နှုန်းလျှော့ချပြီး ကျစ်လစ် သိပ်သည်းအောင် လုပ်ဆောင်မှုများ ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အထည်ချုပ် လုပ်ငန်းများအသင်း၏ အဆိုအရ သိရသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ အထည်ချုပ် လုပ်ငန်းအပေါ် မှီခိုခြင်းက အနာဂတ် တိုးတက်မှု အလားအလာအတွက် အတားအဆီး ဖြစ်နိုင်ကြောင်း CLSA မှ ဝုဒ်က ယုံကြည်သည်။

“ဒီကဏ္ဍကို ဆယ်နှစ်စာလောက် ကြည့်မယ်ဆိုရင် တခြားလုပ်အားခ ဈေးသက်သာတဲ့ အာဖရိကက ယှဉ်ပြိုင်မှုတို့၊ အလိုအလျှောက်စနစ် အသုံးပြုခြင်းတို့နဲ့ စီစဉ်ထားတဲ့ အတိုင်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှာ အဆင်းရဲဆုံး နိုင်ငံအဆင့်က လွတ်မြောက်ပြီး အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့် ဆုံးရှုံးမှာတို့ကြောင့် ထိခိုက်နိုင်ခြေတွေ ရှိနေတယ်။ လတ်တလော စိန်ခေါ်မှုကတော့ တခြားကဏ္ဍတွေ တိုးတက်အောင် လုပ်ဆောင်ထား ဖို့ပဲဖြစ်တယ်။ ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်ရေးနဲ့ စီးပွားရေး လုပ်ငန်း ကန်ထရိုက်ခွဲတွေ ရယူရေးနယ်ပယ် နှစ်ခုကတော့ အလားအလာ ကောင်းတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒါတွေအတွက်လည်း နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အများကြီး လိုသေးတယ်” ဟု သူက ပြောသည်။

နိုင်ငံခြား တိုက်ရိုက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံအတွက် အားကောင်းချက် မဟုတ်ပေ။ ဟက်စီနာ အာဏာရစဉ် ၉ နှစ်အတွင်း နိုင်ငံခြား တိုက်ရိုက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် ၃ ဆ နီးပါး တိုးပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ်က ဒေါ်လာ ၉၆၁ သန်းသာ ရှိရာမှ ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့အထိ တနှစ်တာအတွင်း ဒေါ်လာ ၃ ဘီလျံအထိ တိုးလာသော်လည်း ထိုအတိုင်းအတာမှာ ဗီယက်နမ်နှင့် မြန်မာအပါအဝင် တခြားနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် နည်းပါးနေသေးသည်။

ထိုကိစ္စအတွက် အစိုးရအရာရှိများက ကမ္ဘာ့ဘဏ်၏ စီးပွားရေး လုပ်ငန်း လုပ်ဆောင်ရန် လွယ်ကူသော နိုင်ငံများစာရင်း စစ်တမ်းတွင် အဆင့်နိမ့်ကျနေခြင်းကို အပြစ်တင်ကြသည်။ ထိုစစ်တမ်းကြောင့် နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို အတားအဆီး ဖြစ်မည်ကို ၎င်းတို့စိုးရိမ်ကြသည်။ ဒီဇင်ဘာလက ထုတ်ပြန်သည့် နောက်ဆုံးစစ်တမ်းအရ ကြိုးနီစနစ် ရှိနေခြင်း၊ အခြေခံ အဆောက်အအုံနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ညံ့ဖျင်းခြင်း တို့ကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သည် နိုင်ငံပေါင်း ၁၉၀ တွင် အမှတ် ၁၇၆ သို့ ရောက်နေသည်။

စင်ကာပူနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံများကို နမူနာယူပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံသည် ရင်းနှီး မြှုပ်နှံသူများအတွက် တနေရာတည်းတွင် ဆောင်ရွက်ပေးသော ဝန်ဆောင်မှု ဖန်တီးခြင်းဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လွယ်ကူအောင် လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုလုပ်ငန်းသည်လည်း အရှိန်အဟုန်ရရန် လိုအပ်နေသေးသည်။

ပိုမို အောင်မြင်သည်မှာ ဟက်စီနာ၏ ဒစ်ဂျစ်တယ် တွန်းအားပေးရေး အစီအစဉ်ဖြစ်သည်။ သူ၏သားဖြစ်သော အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည့် နည်းပညာ ကျွမ်းကျင်သူသည် အဓိက အကြံပေးအဖြစ် ဆောင်ရွက်နေပြီး သတင်း၊ နည်းပညာ ကဏ္ဍအတွက် ရက်ရောသော အခွန်ဆိုင်းငံ့ ကာလများ ပေးထားကာ နိုင်ငံတဝှမ်းတွင် အဆင့်မြင့် နည်းပညာဇုန် ၁၂ ခု တည်ထောင်ရန် ရည်မှန်းထားသည်။

ဒါကာတွင် သတင်း၊ နည်းပညာ လုပ်ငန်းရှင် မျိုးဆက်သစ်သည် ဉာဏ်ရည်တု နည်းပညာ၊ စက်ရုပ် နည်းပညာနှင့် နည်းပညာဟောင်းများကို အစားထိုးမည့် လုံး၀ သစ်လွင်သော နည်းပညာများကို အာရုံစိုက်ပြီး နိုင်ငံပြင်ပမှ အလုပ်များကို လက်ခံသော လုပ်ငန်းများဖြင့် ကမ္ဘာတွင် ကျော်ကြားလာသော အိန္ဒိယနိုင်ငံကို ယှဉ်ပြိုင်ရန် ပြောဆိုနေကြသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ဝဲနှင့် သတင်းနည်းပညာ ဝန်ဆောင်မှု တင်ပို့ခြင်းသည် ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကုန်ဆုံးသော တနှစ်တာအတွက် ဒေါ်လာ သန်း ၈၀၀ နီးပါး ရရှိပြီး ယခု ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၂ ဘီလျံအထိ ရမည့်အလားအလာ ရှိသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် သတင်းနည်းပညာဆိုင်ရာ တင်ပို့မှုများမှ ဒေါ်လာ ၅ ဘီလျံ ရရှိရေးဆိုသည့် အစိုးရ၏ ရည်မှန်းချက်မှာ စိန်ခေါ်မှု များသော်လည်း အောင်မြင်နိုင်ဖွယ် ရှိသည်ဟု Technohaven ဆော့ဖ်ဝဲကုမ္ပဏီ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်နှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဆော့ဖ်ဝဲနှင့် သတင်း၊ နည်းပညာ ဝန်ဆောင်မှုအသင်း ပူးတွဲတည်ထောင်သူ ဟာဘီဘူလာကာရင်က ပြောသည်။

ဒါကာမြို့တော်တွင် ဆောက်လုပ်ဆဲ မိုးပျံလမ်း စီမံကိန်း/Dhaka Tribune

“ဒေါ်လာ သန်း ၈၀၀ ကနေ ၅ ဘီလျံအထိ တိုးဖို့ဆိုတာ သုံးနှစ်အတွင်း ခြောက်ဆလောက် တိုးဖို့လိုတယ်။ ဒါတင် တော်တော်ခက်ခဲတယ်။ ဒုတိယ စိန်ခေါ်မှုကတော့ ကမ္ဘာ့အလုပ် ခွဲအပ်တဲ့ ဈေးကွက်က သေးငယ်လာ နေတာပဲ။ လေကြောင်းလိုင်းတွေ၊ ဟိုတယ် ကြိုတင်မှာကြားတဲ့ လုပ်ငန်းတွေနဲ့ အာမခံကြေး တောင်းခံတာ တွေလို လုပ်ငန်းတွေ အားလုံးကို အခုတော့ အလိုအလျောက် စနစ်နဲ့ လုပ်ကိုင်နေကြပြီ” ဟု သူက ပြောသည်။

အငှားယာဉ် မျှဝေစီးသည့် ဝန်ဆောင်မှုဖြစ်သော Pathao ကဲ့သို့ ပြည်တွင်းမှ ထူးခြားသော နည်းပညာ လုပ်ငန်း အောင်မြင်မှုများလည်း ရှိသည်။ ထိုလုပ်ငန်းသည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံမှ Go-Jek နှင့် မိုဘိုင်း ငွေကြေး ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်း bKash တို့ထံမှ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဒေါ်လာ ၂ သန်း ရရှိခဲ့သည်။ bKash လုပ်ငန်းတွင်လည်း တရုတ်နိုင်ငံ အလီဘာဘာ အုပ်စု၏ လုပ်ငန်းခွဲ Alipay က လွန်ခဲ့သော ဧပြီလက ရှယ်ယာ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း ရယူခဲ့သည်။

သို့သော် ခရီးသည်ပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းများသည် ဘဏ္ဍာငွေပံ့ပိုးမှု ပိုမိုလိုအပ်ကြောင်း Brummer & Partners (Bangladesh) ၏ တည်ထောင်သူနှင့် အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် ခါလစ် ကွာဒါက ပြောသည်။ Brummer & Partners (Bangladesh) သည် နိုင်ငံ၏ တခုတည်းသော ပုဂ္ဂလိက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ရန်ပုံငွေ လုပ်ငန်းဖြစ်သော Frontier Fund ကို စီမံသည့် လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။

တီထွင်ဆန်းသစ်မှု များသည် ခိုင်မာသော ပုဂ္ဂလိက ရှယ်ယာလုပ်ငန်းအပေါ် အခြေခံကာ အောင်မြင်နိုင်ကြောင်း သူက ပြောသည်။ ပုဂ္ဂလိက ရှယ်ယာ လုပ်ငန်းများသည် အလားအလာရှိသော ကုမ္ပဏီများသို့ ငွေကြေးပံ့ပိုးပြီး စတော့အိတ်ချိန်း စာရင်း သွင်းရာတွင်အထောက်အကူ ပြုသည်ဟု သူက ဆိုသည်။

“နှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း ဆက်သွယ်ရေး အခြေခံအဆောက်အအုံ၊ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းနဲ့ ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းအပါအဝင် နယ်ပယ်များစွာမှာ ကျနော်တို့ ဒေါ်လာ သန်း ၂၀၀ လောက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ ထားတယ်။ ဒီပမာဏက ရနိုင်တဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အခွင့်အလမ်းတွေနဲ့ ယှဉ်လိုက်ရင် သမုဒ္ဓရာထဲ ရေတစက် ထည့်လိုက်သလိုပဲ ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလို ငွေရင်းတွေကို ဆွဲဆောင်ဖို့ ဆိုတာဟာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေ ပိုမိုပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူအကြိုက် ဖြစ်ဖို့လိုတယ်” ဟု သူက ပြောပြီး အသစ်စာရင်းသွင်းသော ကုမ္ပဏီများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို သုံးနှစ်ကြာ ပြန်လည်ထုတ်ယူခွင့် မပြုသည့် ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို သူက ထောက်ပြသည်။

သတင်း၊ နည်းပညာကုမ္ပဏီ eGeneration ၏ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဆော့ဖ်ဝဲနှင့် သတင်းနည်းပညာ ဝန်ဆောင်မှုအသင်း အကြီးအကဲဟောင်း ရှားမမ်း အာဆန်က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံ၏ နည်းပညာကဏ္ဍသည် သတင်း၊ နည်းပညာ၏ အတိုးတက်ဆုံး အပိုင်း ရောက်နေသည်ဟု မြင်သည်။

“လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၄၀ တုန်းက အထည်ချုပ် လုပ်ငန်းတွေက ကုမ္ပဏီ အနည်းငယ်နဲ့ စတင်ခဲ့တယ်။ အခု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံက ဘီလျံ ၃၀ ကျော်ဖိုး တင်ပို့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံပြီးရင် ဒုတိယ အကြီးမားဆုံးပဲ။ သတင်း နည်းပညာ လုပ်ငန်းမှာလည်း ကျနော်တို့ ဒါမျိုးလုပ်ချင်တယ်” ဟု သူက ပြောသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသည် ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းတွင်လည်း အိန္ဒိယနိုင်ငံကို စိန်ခေါ်ရန် မျှော်လင့် နေသည်။ အဆင်းရဲဆုံး နိုင်ငံအဆင့်ကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံသည် ဆေးဝါးမူပိုင်ခွင့် မှတ်ပုံတင် ကင်းလွတ်ခွင့် ရနေသည်။ ထို့ကြောင့် ကုန်အမှတ်တံဆိပ်ရှိပြီး ဆေးများနှင့်တူသော ဆေးများ (Generic drugs) နှင့် တခြားဆေးတွင် သုံးသည့် ဆေးဝါးကုန်ကြမ်းများ (Bulk drugs) ထုတ်လုပ်သည့် နယ်ပယ်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့အကြား ပြိုင်ဆိုင်မှု ပြင်းထန်လာစေသည်။

ပြည်တွင်းတွင် အဓိက ထုတ်လုပ်သော လုပ်ငန်းများတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်က ဒုတိယအကြီးမားဆုံး Generic drug ထုတ်လုပ်ပြီး နိုင်ငံပေါင်း ၆၀ သို့ တင်ပို့နေသည့် Incepta Pharmaceuticals နှင့် စတော့အိတ်ချိန်း စာရင်းဝင်ရန် ရည်မှန်းထားသည့် Popular Pharmaceuticals တို့ ပါဝင်သည်။

“အမေရိကန်နဲ့ ဥရောပကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် သူတို့ရဲ့ ကုန်ထုတ်စက်ရုံတွေကို ပိတ်ပစ်ပြီး အာရှကို လာနေကြတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ အရည်အသွေးရှိပြီး ဈေးသက်သာတဲ့ ဆေးတွေကြောင့်ပဲ။ ကျနော်တို့မှာ နိုင်ငံတကာ စည်းကမ်းထိန်းကွပ်တဲ့ အဖွဲ့အစည်း တွေရဲ့ အသိအမှတ်ပြုမှုနဲ့ အရည်အသွေး ရှိတယ်။ ကုန်ချောထုတ်လုပ်ရာမှာ ကျွမ်းကျင်တယ်။ ဒါပေမယ့် တခြား ဆေးမှာပြန်သုံးတဲ့ ဆေးဝါးကုန်ကြမ်း ထုတ်လုပ်တဲ့ နေရာမှာတော့ နောက်ကျကျန်နေပြီး တရုတ်နိုင်ငံက နည်းပညာ ယူရမယ်” ဟု Incepta အကြီးတန်း အထွေထွေမန်နေဂျာ ဆိုင်ယက် ဘီလာက ပြောသည်။

ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းအရ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ အားနည်းချက်များ အနက် တခုမှာ အခြေခံ အဆောက်အအုံ ညံ့ဖျင်းခြင်းဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံမှ အကူအညီ တောင်းခံထားရသည်။ ရပ်ဝန်းနှင့်လမ်း အစီအစဉ်အရ တရုတ်နိုင်ငံသည် ဒေါ်လာ ၄ ဘီလျံနီးပါးတန် ပတ်ဒမာ တံတား ရထားလမ်းအပါအဝင် စီမံကိန်းကြီးပေါင်း များစွာတွင် ငွေကြေး ထောက်ပံ့နေသည်။ ထိုရထားလမ်းသည် နိုင်ငံ၏ အနောက်တောင်ပိုင်း၊ မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်း ဒေသများကို ဆက်သွယ်ပေးသည်။ စုစုပေါင်းအနေဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသို့ ချေးငွေ၊ အကူအညီနှင့် တခြား အကူအညီများအပါအဝင် ဒေါ်လာ ၃၈ ဘီလျံအထိ ကတိပြုထားသည်။

အခြေခံ အဆောက်အအုံတွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အကြီးအကျယ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် ချေးငွေ သံတမန်ရေးအဖြစ် ပါကစ္စတန်နှင့် သီရိလင်္ကာ အပါအဝင် တခြားနိုင်ငံများတွင် ဝေဖန်ခံနေရသည်။ သို့သော် ထိုသို့သော ပူပန်မှုများကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် စီးပွားရေး ပညာရှင်များက ပယ်ချသည်။

“ပါကစ္စတန်တို့၊ သီရိလင်္ကာတို့လို့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို တရုတ်ပတ်လမ်းထဲ ဆွဲထည့်မယ် မထင်ဘူး” ဟု Bangladesh Enterprise Institute မှ အဆင့်မြင့် သုတေသန ဒါရိုက်တာ ဖေ့ဇ် ဆော့ဘ်ဟန်က ပြောပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံသည် အခြေခံအဆောက်အအုံ ကဏ္ဍတွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကိုလည်း မှီခိုကြောင်း သူက ဆက်ပြောသည်။

တရုတ်၊ ဂျပန်နှင့် နိုင်ငံတကာ ဘဏ္ဍာရေး အဖွဲ့အစည်းများ ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာ မိတ်ဖက်များ၏ ဘဏ္ဍာငွေ ထောက်ပံ့ရေး အစီအစဉ်များနှင့် ပတ်သက်ပြီး အစိုးရသည် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု ရှိကြောင်း ဟက်စီနာက ပြောသည်။

“ရေရှည် အခြေခံအဆောက်အအုံ စီမံကိန်းတွေကို ငွေထုတ်ပေးဖို့ ဒေါ်လာ ၁၀ ဘီလျံလောက်ရှိတဲ့ ကျမတို့ရဲ့ နိုင်ငံပိုင် ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု ဘဏ္ဍာငွေကို ထူထောင်ဖို့ ဆောင်ရွက်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျမတို့ရဲ့ နိုင်ငံခြားသုံး အရန်ငွေက အခု ဒေါ်လာ ၃၂ ဘီလျံလောက် ရှိနေတော့ ဒီလိုလုပ်ဖို့ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၀ နှစ်တုန်းက ဒေါ်လာ ၇.၅ ဘီလျံပဲ ရှိတာပါ” ဟု သူက ပြောသည်။

တရုတ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများသည် ဒါကာ စတော့အိတ်ချိန်း၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ၂၀၁၈ ခုနှစ်က ဝယ်ယူထားပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံသည် ပါကစ္စတန်ပြီးလျှင် တရုတ် စစ်လက်နက်ပစ္စည်း အများဆုံးဝယ်ယူသော နိုင်ငံလည်း ဖြစ်နေသည်။

တချို့က တရုတ်နိုင်ငံမှ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု များပြားခြင်းကို မေးခွန်း ထုတ်ကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံသည် ဒေသတွင်းတွင် ပိုမို အရေးပါသော အခန်းမှ ပါဝင်တော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ဟက်စီနာက ပြောသည်။

“ကျမတို့ရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒက ရှင်းရှင်းလေးပဲ။ အားလုံးနဲ့ ရင်းနှီးခင်မင်အောင် နေမယ်။ တရုတ်နဲ့ အမေရိကန်တို့ လုပ်နေတာတွေက သူတို့ကြားမှာ သူတို့ လုပ်နေကြတာပဲ” ဟု သူက ပြောသည်။

(၂၀၁၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဖော်ပြခဲ့သော Nikkei Asian Review ပါ The rise and rise of Bangladesh ကို ဘာသာပြန်ဆိုသည်။)

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်

ကမ္ဘာ့ဘဏ်၏ မြန်မာ့စီးပွားရေး မျှော်မှန်းချက်မှ အရေးပါသော ၆ ချက်

ကိုယ်ပိုင်ငွေကြေးစနစ် Facebook စီစဉ်နေ

ရှီကျင့်ဖျင်ကို ခေါင်းကိုက်စေသော ဟောင်ကောင် အကျပ်အတည်း

အာရှ ရွေးကောက်ပွဲများမှ သင်ခဏ်းစာ

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.
Loading