ဆောင်းပါး

ရိုဟင်ဂျာကလေးများ မြန်မာနိုင်ငံတော်သီချင်း သီဆိုနေကြပြီ

ဒုက္ခသည်စခန်းမှ မိုဟာမက်ယူစွတ်သည် သူတက်နေသော ကျောင်းတွင် မြန်မာ နိုင်ငံတော်သီချင်းကို နေ့စဉ်ဆိုရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံမှ စစ်တပ်သည် သူ့မိသားစုကို ထွက်ပြေးစေပြီး ပြည်သူထောင်ပေါင်းများစွာကို သတ်ဖြတ်သည်ဟု စွပ်စွဲခံရသော စစ်တပ်ဖြစ်သည်။

ယခုအခါ အသက် ၁၅ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သော ယူစွတ်သည် မြန်မာစစ်တပ်၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သည့် ထိုးစစ် စတင်သည့် လွန်ခဲ့သော ၅ နှစ်က ကြာသပတေးနေ့တခုတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်လာသူ သိန်းပေါင်းများစွာအနက် တဦးဖြစ်သည်။

ဆယ်စုနှစ်တခု ထက်ဝက်နီးပါး ကြာသည့်တိုင်အောင် သူနှင့် အခြားဒုက္ခသည် ကလေးငယ် အများအပြားသည် ညစ်ပတ်စုတ်ပြတ်နေသည့် ဒုက္ခသည်စခန်းတွင် မည်သည့် ပညာရေး ဝန်ဆောင်မှုကိုမျှ မရပေ။ ထိုကလေးများကို ပညာသင်ပေးခြင်းသည် ရိုဟင်ဂျာများကို ကြာကြာနေရန် လက်ခံသည့် သဘောဖြစ်မည်ကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရက စိုးရိမ်နေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

သို့သော် ထိုသို့နေရပ်ပြန်ရမည့် မျှော်လင့်ချက်သည် မြန်မာစစ်တပ်က လွန်ခဲ့သောနှစ်တွင် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပိုမိုဝေးကွာသွားပြီး လွန်ခဲ့သောလ၌ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အာဏာပိုင်များက ဒုက္ခသည်စခန်းမှ ကလေးငယ်အားလုံးနီးပါးဖြစ်သော ကလေးငယ် ၁၃၀,၀၀၀ အကျုံးဝင်သည့် ပညာရေး အစီအစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကုလသမဂ္ဂ ကလေးများ ရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (UNICEF) ကို ခွင့်ပြုလိုက်သည်။

ဆယ်စုနှစ်တခု ထက်ဝက်နီးပါး ကြာသည့်တိုင်အောင် ဒုက္ခသည် ကလေးငယ် အများအပြားသည် ညစ်ပတ်စုတ်ပြတ်နေသည့် ဒုက္ခသည်စခန်းတွင် မည်သည့် ပညာရေး ဝန်ဆောင်မှုကိုမျှ မရပေ။

သို့သော် အိမ်ရှင်နိုင်ငံသည် ဒုက္ခသည်များကို နေရင်းရပ် ပြန်သွားစေလိုသည်။ သင်ကြားမှုကို မြန်မာဘာသာစကားဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး ကျောင်းများသည် မြန်မာသင်ရိုးညွှန်းတမ်းအတိုင်း သင်ကာ နေ့စဉ် မြန်မာနိုင်ငံတော်သီချင်းကို သီဆိုပြီး သင်ကြားမှု စတင်စေသည်။

ရိုဟင်ဂျာများကို မြန်မာအချို့က မနှစ်မြို့စရာကောင်းသော နိုင်ငံခြားသားများအဖြစ် မြင်သည်မှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာပြီဖြစ်သည်။ မြန်မာသည် ဗုဒ္ဓဘာသာလူများစု နိုင်ငံဖြစ်ပြီး မြန်မာအစိုးရသည် လူမျိုးတမျိုးကို သုတ်သင်ရန် ကြိုးစားသည်ဟု ကုလသမဂ္ဂထိပ်တန်းတရားရုံး၏ စွပ်စွဲခံရသော အစိုးရဖြစ်သည်။ သို့သော် ယူစွတ်သည် ထိုနိုင်ငံတော်သီချင်းကို အာခံမှုနှင့် အနာဂတ်တွင် နေရပ်ပြန်ရေးအတွက် သီဆိုသည်။

ပညာရေးကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ငြင်းပယ်ထားခြင်းသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးက ဒုက္ခသည်များကို လက်ခံထားရခြင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး စိတ် နှစ်ခွဖြစ်နေကြောင်း အထင်အရှား ပြသသည် / AFP

“မြန်မာက ကျနော့်နိုင်ငံပဲ” ဟု AFP သတင်းဌာနသို့ သူကပြောသည်။ “အဲဒီနိုင်ငံက ကျနော်တို့ကို ဒုက္ခပေးနေတာ မဟုတ်ဘူး၊ အာဏာရှိသူတွေက ဒုက္ခပေးနေတာ။ ကျနော့်ညီမလေး အဲဒီမှာ အသတ်ခံရတယ်၊ ကျနော်တို့ ပြည်သူတွေ အသတ်ခံရတယ်” ဟု သူကပြောသည်။

“ဒါဟာ ကျနော့်နိုင်ငံပဲ ဆက်ဖြစ်နေသေးတယ်။ ကျနော်သေသည်အထိ ချစ်မယ်” ဟု ယူစွတ်က ပြောသည်။

ချိန်ကိုက်ဗုံး

ပညာရေးကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ငြင်းပယ်ထားခြင်းသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးက ဒုက္ခသည်များကို လက်ခံထားရခြင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး စိတ် နှစ်ခွဖြစ်နေကြောင်း အထင်အရှား ပြသသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ထိုဒုက္ခသည်များကို ယခင်က လူနေထိုင်ခြင်းမရှိသည့် ဝေးကွာပြီး ရေလွှမ်းမိုးမှုဒဏ်ခံရနိုင်သည့် ကျွန်းသို့ ပို့ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။

“သင်ရိုးညွှန်းတမ်းက သူတို့တနေ့ ပြန်သွားရမယ့် မြန်မာက သင်ရိုးညွန်းတမ်းဖြစ်တယ်” ဟု ဒုက္ခသည်ဆိုင်ရာ ဒုတိယ မဟာမင်းကြီး ရှမ်းဆဒ်ဒေါက်ဇာက AFP သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

သို့သော် မည်သည့်အချိန်တွင် ထိုသို့ နေရပ်ပြန်ရမည်ကို ရှင်းလင်းစွာ မသိရသေးဘဲ ရိုဟင်ဂျာစခန်းများသို့ သွားရောက်နေသည့် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး မစ်ချဲလ်ဘက်ရှလက်က ၎င်းတို့နေရပ်ပြန်ရန် မှန်ကန်သောအခြေအနေ မရှိသေးကြောင်း ယခုလတွင်ပြောသည်။

“မြန်မာက ကျနော့်နိုင်ငံပဲ။ အဲဒီနိုင်ငံက ကျနော်တို့ကို ဒုက္ခပေးနေတာ မဟုတ်ဘူး၊ အာဏာရှိသူတွေက ဒုက္ခပေးနေတာ။ ကျနော့်ညီမလေး အဲဒီမှာ အသတ်ခံရတယ်၊ ကျနော်တို့ ပြည်သူတွေ အသတ်ခံရတယ်”

မြန်မာတွင် ဘေးကင်းလုံခြုံပြီး ရေရှည်တည်တံ့သည့် အခြေအနေကို ပြန်လည် ထိန်းသိမ်းပြီးမှသာ နေရပ်ပြန်ရေး ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည် စခန်းများသည် ဂါဇာကဲ့သို့သော ဒေသသစ် ဖြစ်လာနိုင်သည်ဆိုသည့်သဘော ပြောဆိုမှုများကို သူက ပယ်ချသော်လည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရသည် လွန်စွာများပြားသည် ဒုက္ခသည်များ ရှေရှည် အခွင့်အရေး ဆုံးရှုံးနေသောကြောင့် ဖြစ်လာမည့် အန္တရာယ်ကို မြင်နေသည်။

ထိုဒုက္ခသည် စခန်းများမှ လူဦးရေ၏ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည့် အသက် ၁၈ နှစ်အောက်များ ဖြစ်သည်။

ရိုဟင်ဂျာများကို ပညာသင်ကြားပေးခြင်းကြောင့် မြန်မာက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သည် ရေရှည်တွင် ထိုလူနည်းစုကို လက်ခံထားမည်ဟု ထင်မည်ကို စိုးရိမ်နေသည်ဟု ရိုဟင်ဂျာများ မြန်မာမှ ထွက်ပြေးရစဉ်က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဗိုလ်ချုပ်တဦး ဖြစ်ခဲ့သော မာဖူဇာ ရာမန်က ပြောသည်။

ယခုအခါတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရသည် စခန်းများမှ လူငယ်မျိုးဆက်တဆက် ပညာသင်ကြားမှုမရဘဲ ဖြစ်လာမည့် အန္တရာယ်ကြောင့် ရေရှည်စီမံကိန်း လိုအပ်သည်ကို သဘောပေါက်သွားသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အစိုးရက စိတ်ပြောင်းပြီး ပညာသင်ကြားရေး စီမံကိန်းအား ပိတ်သိမ်းမည်ကို စိုးရိမ်နေကြသည် / AFP

အမ်ဖက်တမင်း မူးယစ်ဆေးများကို နယ်စပ်မှ ခိုးသွင်းသည့် ဂိုဏ်းများရှိနေသောကြောင့် ထိုစခန်းများတွင် လုံခြုံရေးအခြေအနေသည် အန္တရာယ်ကျရောက်နေပြီး ဖြစ်သည်။ ထိုစခန်းများတွင် လွန်ခဲ့သော ၅ နှစ်အတွင်း လူသတ်မှု ၁၀၀ ကျော်ရှိသည်။

လက်နက်ကိုင်အုပ်စုတခုလည်း ထိုစခန်းများတွင် လှုပ်ရှားနေသည်။ ထိုအဖွဲ့သည် လူမှုအသိုက်အဝန်း ခေါင်းဆောင် ဒါဇင်ပေါင်းများစွာကို သတ်ဖြတ်ပြီး စိတ်ဓာတ်ကျနေသည့် လူငယ်များကိုလည်း စည်းရုံးနေသည်။

စခန်းမှ ပြင်ပထွက်ခွင့် ပိတ်ပင်ထားခံရသောကြောင့် အလားအလာ ကင်းမဲ့နေသော လူငယ်များသည် အခြားနေရာများတွင် ကောင်းမွန်သောဘဝ ရရန် လှေဖြင့် ခရီးထွက်ရေး ကတိပေးသော လူကုန်ကူးသူများအတွက် လွန်စွာကောင်းသော ရွေးချယ်စရာဖြစ်နေသည်။

အဲဒီကလေးတွေအားလုံးဟာ ချိန်ကိုက်ဗုံးတွေ ဖြစ်တယ်ဟု ရာမန်က AFP သို့ ပြောသည်။ “ဒုက္ခသည် စခန်းတွေမှာ ပညာရေးမရှိရင် မျှော်မှန်းချက်တွေ၊ အိပ်မက်တွေကြောင့် အဲဒီကလေးတွေ ဘယ်လိုလူဆိုးကြီးတွေ ဖြစ်လာမယ်ဆိုတာ ကျနော်တို့မသိဘူး” ဟု ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။

ကမ္ဘာတဝန်း ပျံသန်းနေထိုင်ရန် အိပ်မက်

ယခုနှစ်အစောပိုင်းက ထိုစခန်းများတွင် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများက ကလေးငယ် ၃၀,၀၀၀ ကို ပညာသင်ကြားသည့် အစီအစဉ်ကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရက ရုတ်သိမ်းလိုက်သကဲ့သို ယခုလည်း အစီအစဉ် ရုပ်သိမ်းခံရမည်ကို စိုးရိမ်နေကြသည်။

ထိုဒုက္ခသည် စခန်းများမှ လူဦးရေ၏ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည့် အသက် ၁၈ နှစ်အောက်များ ဖြစ်သည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သင်ရိုးကို မလိုက်ဘဲ မြန်မာသင်ရိုးကို လိုက်သောကြောင့် အချို့တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက ဝေဖန်သည်။

မြန်မာသို့ ပြန်ရန် အလားအလာနည်းသောကြောင့် မြန်မာသင်ရိုးသည် ၎င်းတို့အတွက် အသုံးမဝင်သလောက် ဖြစ်သည်ဟု သြစတြေးလျမှ အဝေးရောက် ရိုဟင်ဂျာခေါင်းဆောင် မိုဂျစ်အူလာက ပြောသည်။

“အိမ်ပြန်လို့မရရင် ကျနော်တို့ ဗမာစာလေ့လာစရာ မလိုဘူး။ အချိန်ဖြုန်းတာပဲဖြစ်မယ်။ လူစုပြီး ကိုယ့်ကိုကိုယ် သေကြောင်းကြံသလိုပဲ။ ကျနော်တို့ အချိန် ၅ နှစ် ဆုံးရှုံးသွားပြီ။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာနဲ့ သင်တဲ့ နိုင်ငံတကာ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းပဲ လိုတယ်” ဟု သူကပြောသည်။

လူငယ် ယူစွတ်၏ ရည်မှန်းချက်များသည်လည်း နိုင်ငံတကာ အသွင်အပြင်ဖြစ်ပြီး သူသည် တာပေါ်လင် တဲအတွင်းမှ စာသင်ခန်းတွင် ရိုက် ညီအစ်ကိုများအကြောင်း စာအုပ်တအုပ်ကို ဖတ်နေသည်။

“ဒုက္ခသည် စခန်းတွေမှာ ပညာရေးမရှိရင် မျှော်မှန်းချက်တွေ၊ အိပ်မက်တွေကြောင့် အဲဒီကလေးတွေ ဘယ်လိုလူဆိုးကြီးတွေ ဖြစ်လာမယ်ဆိုတာ ကျနော်တို့မသိဘူး”

သူသည် လေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာ သို့မဟုတ် လေယာဉ်မှူးဖြစ်ချင်ပြီး တနေ့တွင် မြန်မာ့စီးပွားရေးမြို့တော် ရန်ကုန် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ပျံသန်းလိုသည်။

“တနေ့နေ့ကျရင် ကျနော်က ကမ္ဘာတဝန်း လေယာဉ်မောင်းမယ်။ အဲ့ဒါ ကျနော့်အိပ်မက်ပဲ” ဟု သူကပြောသည်။

(AFP ၏ Songs of praise: Rohingya sing Myanmar anthem 5 years after exodus ကို ဘာသာပြန် ဖော်ပြသည်။)

You may also like these stories:

မြန်မာသို့ပြန်ရေး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် သောင်းချီဆန္ဒပြ

ပုသိမ် ရွှေသောင်ယံကမ်းခြေတွင် မွတ်စလင် အလောင်း ၁၅ လောင်း တွေ့ရှိ

ဂျပန်လေ့ကျင့်ပေးသည့် မြန်မာဗိုလ်ချုပ် အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှုတွင် ပါဝင်

ရိုဟင်ဂျာ အမှု အထောက်အထားသစ်များ ထပ်မံရရှိ

Loading