ဇူးဇူး – ဧရာဝတီ https://burma.irrawaddy.com Covering Burma and Southeast Asia Fri, 13 Dec 2019 13:03:29 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=5.2.5 အောင်ရဲထွေးအမှု လူသတ်မှုမှ အပြင်းအထန် နာကျင်စေမှုသို့ ပြောင်းလဲ စွဲချက်တင် https://burma.irrawaddy.com/news/2019/12/14/210727.html Sat, 14 Dec 2019 01:30:51 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=210727 ထိုစွဲချက်အမိန့်ကို ကာယကံရှင်များက ကျေနပ်မှုမရှိ ဟုဆိုကာ တိုင်းတရား လွှတ်တော်သို့ ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၁၉ ဇန်နဝါရီ ဒုတိယပတ်အတွင်းက ပြင်ဆင်မှု လျှောက်လွှာတင်ခဲ့ရာ လက်ခံခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်လျှောက်လဲချက်များ ကြားနာပြီးနောက် ယနေ့(ဒီဇင်ဘာ ၁၃ ရက်)တွင် ပြောင်းလဲစွဲချက် တင်ကြောင်း အမိန့်ချခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

The post အောင်ရဲထွေးအမှု လူသတ်မှုမှ အပြင်းအထန် နာကျင်စေမှုသို့ ပြောင်းလဲ စွဲချက်တင် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ဟာသသရုပ်ဆောင် အောင်ရဲထွေး သေဆုံးမှုနှင့် ပတ်သက်၍ လူသတ်မှုဖြင့် စွဲချက် အမိန့်ချထားခြင်းကို ပယ်ဖျက်ပေး ရန် လျှောက်ထားမှုအား ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်က မူလတရားရုံးအမိန့်ကို ပယ်ဖျက်ပြီး ပြောင်းလဲစွဲ ချက်တင်ကြောင်း ဒီဇင်ဘာ ၁၃ ရက်နေ့က အမိန့်ချမှတ်လိုက်သည်။  

မူလတရားရုံး (အရှေ့ပိုင်းခရိုင်တရားရုံး)က သန်းထွဋ်အောင် () သားကြီးနှင့် ပြည့်ဖြိုးအောင် () အောင်လေး တို့သည် အောင်ရဲထွေးအား လက်သီးဖြင့် ထိုးခြင်း၊ ခြေထောက်နှင့်ကန်ခြင်း၊ ဗော်ကာပုလင်းခွံဖြင့် ရိုက်နှက်ခြင်း တို့ကြောင့် သေဆုံးစေသည် ဟုဆိုကာ လူသတ်မှု ပုဒ်မ ၃၀၂() ကျော်ဇောဟန်()ကျော်ဇောကို ၎င်းတို့နှစ်ဦး ပြစ်မှုကျူးလွန်ရန် အားပေးကူညီသည် ဟုဆိုကာ လူသတ်ရန် အားပေးကူညီမှု ပုဒ်မ ၃၀၂()/၁၁၄ တို့ဖြင့် ၂၀၁၉ ဇန်နဝါရီ ရက်တွင် စွဲချက်တင်ခဲ့သည်။ 

ထိုစွဲချက်အမိန့်ကို ကာယကံရှင်များက ကျေနပ်မှုမရှိ ဟုဆိုကာ တိုင်းတရား လွှတ်တော်သို့ ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၁၉ ဇန်နဝါရီ ဒုတိယပတ်အတွင်းက ပြင်ဆင်မှု လျှောက်လွှာတင်ခဲ့ရာ လက်ခံခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်လျှောက်လဲချက်များ ကြားနာပြီးနောက် ဒီဇင်ဘာ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပြောင်းလဲစွဲချက် တင်ကြောင်း အမိန့်ချခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။   

တရားသူကြီး၏ အမိန့်သုံးသပ်ချက်အရ တခြားသော အချက်များကို သုံးသပ်သွားသော်လည်း အဓိကအားဖြင့် သေ ဆုံးသူ၏ ဒဏ်ရာသည် ဦးက မည်သူပြုလုပ်မှုကြောင့် သေဆုံးရသူ ဟူ၍ အတိအကျ မစွပ်စွဲနိုင်သဖြင့် သားကြီးနှင့် အောင်လေးတို့ကို အပြင်းအထန် နာကျင်စေမှု ရာဇသတ်ကြီး ဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၂၅၊ ကျော်ဇောဟန်ကို ပုဒ်မ ၃၂၅/၁၁၄ တို့ဖြင့် အသီးသီး စွဲချက်မိန့် ပြောင်းလဲခဲ့ကြောင်း သက်ဆိုင်ရာ ရှေ့နေများထံမှ သိရသည်။ 

မည်သူမဆို တဦးတယောက်သောသူအား မိမိအလိုအလျောက် အပြင်းအထန် နာကျင်စေလျှင် ထိုသူကို နှစ်ထိ ထောင်ဒဏ် တမျိုးမျိုး ချမှတ်ရမည့်အပြင် ငွေဒဏ်လည်း ချမှတ်နိုင်ကြောင်း ရာဇသတ်ကြီးဥပဒေတွင် ပြဋ္ဌာန်းထား သည်။  

ထိုပုဒ်မသည် ရဲအရေးပိုင်ဖြစ်ပြီး ထောင်ဒဏ် နှစ်ထိသာ ချမှတ်နိုင်သဖြင့် အာမခံပေးနိုင်သည့် ပုဒ်မထဲ ပါသွားရာ အောက်တရားရုံး (အရှေ့ပိုင်းခရိုင်တရားရုံး) ရောက်ပါက အာမခံပေးနိုင်သည့် ပုဒ်မ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံး ဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၉၆ အရ ခိုင်လုံသည့် ခံဝန်တင်ပြနိုင်လျှင် အာမခံပေးရမည် ဖြစ်ကြောင်း ကျော်ဇောဟန်၏ ရှေ့နေက ဧရာဝတီကို ပြောသည်။ 

၂၀၁၆ က စတင်၍ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာပေါ်တွင် ဟာသ ဇာတ်လမ်းတိုများ တင်ပြီး နာမည်ကြီးလာသည့် အောင်ရဲ ထွေးသည် ၂၀၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ညပိုင်း The One Entertainment Park ပြုလုပ်သည့် နှစ်သစ်ကူးပွဲတွင် လူတစုက ဝိုင်းဝန်းထိုးကြိတ် ကန်ကြောက်ခဲ့မှုကြောင့် ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာ ရရှိကာ ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြော ဌာနတွင် အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသပြီးနောက်၂၀၁၈ ဇန်ဝါရီ ရက်တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ယင်းအမှုနှင့် ပတ်သက်၍ အရှေ့ပိုင်းခရိုင်တရားရုံးက လကြာ စစ်ဆေးပြီးနောက် ရာဇဝတ်မှုကျင့်ထုံး ဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၉၄(က)အရ အမှုရုပ်သိမ်းကြောင်း ဇူလိုင် ၂၅ တွင် အမိန့်ချခဲ့ပြီး ဖမ်းဆီးထားသည့် သံသယတရားခံ ဦးကို စွဲချက် မတင်ခင် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ရာ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွင် ဝေဖန်မှုများ ကျယ်လောင်စွာ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ 

သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်ကလည်း အောင်ရဲထွေးအမှုနှင့် ပတ်သက်၍ နောက်ခံအကြောင်းရင်းများ၊ တခြားဆက်နွယ် ပတ် သက်မှုများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ တိတိကျကျ စိစစ်ကာ ဥပဒေနှင့်အညီ မှန်မှန်ကန်ကန် ဆောင်ရွက်ရေး ညွှန်ကြားမှုများပြု လုပ်ခဲ့သည်။ 

ထို့နောက် အောင်ရဲထွေးအမှု ရုပ်သိမ်းခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အဂတိ လိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင် ပါဝင်လာ ခဲ့ပြီး စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ တရားစွဲဆိုမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် အောင်ရဲထွေးအမှုကို အရှေ့ပိုင်းခရိုင် တရားရုံးတွင် ၂၀၁၈ အောက်တိုဘာ ရက်မှ စတင်ကာ နောက်တကြိမ် ပြန်လည် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။

လက်ရှိတွင် အရှေ့ပိုင်းခရိုင် တရားရုံး၌ အောင်ရဲထွေးအမှုတွင် စွပ်စွဲခံရသူ ဦးစလုံးကို လူသတ်မှု ပုဒ်မများဖြင့် တင် ပြီးနောက် ပြန်ခေါ်သက်သေ ၁၀ ဦးအနက် ဦးသာ ကျန်ရှိတော့သော်လည်း ပုဒ်မပြောင်းပြီး စွဲချက်တင်ရမည် ဖြစ်ရာ ရှေ့ကပြန်ခေါ်သက်သေ စစ်ဆေးမှုများ ပျက်သွားပြီ ဖြစ်ကြောင်း၊ ပြန်ခေါ်သက်သေ မခေါ်တော့ဘူးဆိုပါက တရားခံ စစ်မည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်

အောင်ရဲထွေး သေဆုံးမှု လူသတ်မှုဖြင့် စွဲချက်တင်ခံရခြင်း အပေါ် တရားခံဘက်က မကျေနပ်

အောင်ရဲထွေး အမှု စွပ်စွဲခံရသူ တဦးက သမ္မတထံ အသနားခံစာ ပို့ထားရာ အကြောင်းမပြန်သေး

အောင်ရဲထွေးအမှု လူသတ်မှုစွဲချက် ပယ်ဖျက်ပေးရန် စွဲချက်တင်ခံရသူများ လျှောက်ထား

The post အောင်ရဲထွေးအမှု လူသတ်မှုမှ အပြင်းအထန် နာကျင်စေမှုသို့ ပြောင်းလဲ စွဲချက်တင် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
မြန်မာ လျှောက်လဲချက်အပေါ် ဂမ်ဘီယာက တုန့်ပြန်ချေပ https://burma.irrawaddy.com/news/2019/12/12/210612.html Thu, 12 Dec 2019 15:58:15 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=210612 ကြားနာမှု၏ နောက်ဆုံးနေ့ အဖြစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက် ဒေသစံတော်ချိန် နံနက် ၁၀ နာရီမှ ၁၁ နာရီခွဲထိ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဘက်က လျှောက်လဲချက် ပေးခဲ့သည်။

The post မြန်မာ လျှောက်လဲချက်အပေါ် ဂမ်ဘီယာက တုန့်ပြန်ချေပ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
နယ်သာလန်နိုင်ငံ သဟိဂ်မြို့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) ၌ ၃ ရက်တာ ကြားနာမှု၏ နောက်ဆုံးနေ့ အဖြစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက် ဒေသစံတော်ချိန် နံနက် ၁၀ နာရီမှ ၁၁ နာရီခွဲထိ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဘက်က လျှောက်လဲချက် ပေးခဲ့သည်။

ယနေ့ ဒုတိယအကျော့ နှုတ်ဖြင့်ကြားနာမှုတွင် ဂမ်ဘီယာဘက်က ယမန့်နေက တင်ပြသွားသော မြန်မာဘက်မှ လျှောက်လဲချက်များကို တချက်ချင်း ပြန်လည် တုန့်ပြန်ချေပသွားသကဲ့သို့ မြန်မာသည် လူမျိုးသုဉ်းသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ကြောင်း အချက် ၇ ချက်ဖြင့် လျှောက်ထားစွပ်စွဲခဲ့ပြီး ကြားဖြတ်အစီအမံ (Provisional Measure) တခု ချမှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။

ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဘက်မှ ရှေ့နေ မစ္စတာ ပေါလ်ရိုက်ခလာက မြန်မာအဖွဲ့ လျှောက်လဲချက်အပေါ် အချက် ၇ ချက်ဖြင့် ထပ်မံတင်ပြ၍ လူမျိုးသုဉ်း သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း လျှောက်လဲချက်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ဆောင်ရွက်ချက်များတွင် အလွန်ရက်စက်ခြင်း၊ တပ်မတော်၏ စနစ်တကျ ခြေမှုန်းဖျက်ဆီးရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း၊ အမျိုးသမီးနှင့် မိန်းကလေးငယ်များအပေါ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်ခြင်း၊ ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် မြန်မာ တာဝန်ရှိသူများက လူမျိုးခွဲခြားဆက်ဆံခြင်း၊ နိုင်ငံသားဖြစ်မှုဥပဒေနှင့် နိုင်ငံသားစိစစ်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ခွဲခြားဆက်ဆံသည့် မူဝါဒများရှိနေခြင်းတို့ဟူ၍ ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ရိုဟင်ဂျာများနှင့် ပတ်သက်သည့် အမုန်းတရား ဖြန့်ချိနေမှုများကို အစိုးရက လျစ်လျူရှုထားခြင်း၊ လူအခွင့် အရေးနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု ဥပဒေများ ချိုးဖောက်မှုအား အစိုးရက စုံစမ်းစစ်ဆေးရန်၊ တရားစွဲရန် ပျက်ကွက်ခြင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်ဟု ဆိုသည်။

ရှေ့နေ ပေါလ်ရိုက်ခလာက ကုလသမဂ္ဂ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင် (FFM) ၏ အစီရင်ခံစာပါ အချက်အလက်များကို ကိုးကားသွားပြီး ယမန်နေ့က မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ ငြင်းဆိုခြင်းမရှိသည့် အချက်အလက်များကိုလည်း ထောက်ပြ သွားသည်။
ထို့ပြင် တပ်မတော်က အင်းဒင်ကျေးရွာရှိ ရိုဟင်ဂျာများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဓာတ်ပုံများကိုလည်း တရားရုံးခွင်၌ ပြသခဲ့ပြီး ယင်းသတင်းကို ဖော်ပြသည့် သတင်းထောက်များအား ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခဲ့မှုကိုလည်း ထည့်သွင်း လျှောက်ထားခဲ့သည်။

“ဒီဓာတ်ပုံကို ကမ္ဘာသိ ဖော်ပြသွားတဲ့အခါ ဖမ်းဆီးမှုတော့ လုပ်တယ်။ ဒါပေမယ့် ကျူးလွန်တဲ့သူကို ဖမ်းဆီးတာမဟုတ်ပါဘူး။ ဖော်ထုတ်တဲ့သူကို ဖမ်းဆီးတာ” ဟု ဂမ်ဘီယာရှေ့နေအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် ပေါလ်ရိုက်ခလာက ပြောကြားသည်။

ထို့ပြင် မြန်မာဘက်က ဒုက္ခသည်များ ဂုဏ်သိက္ခာရှိစွာ လုံခြုံစွာ နေရပ်ပြန်နိုင်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်နေသည် ဟူ၍ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ကိစ္စများကို ပြောခဲ့သော်လည်း အဆိုပါ အခြေအနေများသည် အတုယောင်များသာ ဖြစ်ကြောင်းလည်း ပြောဆိုသွားသည်။

ဂမ်ဘီယာ တရားရေးရာ ဝန်ကြီး မစ္စတာ အဘူဘာကာ တမ်ဘာဒူးကလည်း “လူကြီးမင်းတို့ အင်္ဂါနေ့နဲ့ ဒီမနက်က ကြားခဲ့သလိုပဲ မြန်မာနိုင်ငံက ရိုဟင်ဂျာတွေရဲ့ အခြေအနေက သေရေးရှင်ရေး ဖြစ်နေပါတယ်။ ကုလအဖွဲ့အစည်း အသီးသီးနဲ့ လွတ်လပ်တဲ့ လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ သက်သေတွေက ဒီလူတွေ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ လူမျိုးသုဉ်းသတ်ဖြတ်မှု ပြန်လည်ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အရေးတကြီး အခြေအနေကို ရှင်းရှင်းလင်း လင်း ဖော်ပြနေပါတယ်။ ဒီလူသားတွေရဲ့ အသက်ဟာ အန္တရာယ်ကြုံနေရပါပြီ” ဟု လျှောက်လဲပြောကြားခဲ့သည်။

ရှေ့နေ Pierre d’Argent ကလည်း ယမန်နေ့က မြန်မာဘက် လျှောက်လဲချက်တွင် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံအနေဖြင့် ကိုယ်တိုင် နစ်နာသည့် နိုင်ငံမဟုတ်သဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ICJ တွင် အမှုဖွင့်ခွင့်မရှိဟူသည့် အချက်နှင့် ပတ်သက်၍လည်း ရှင်း လင်းပြောကြားခဲ့ပြီး ဂမ်ဘီယာအနေဖြင့် အမှုဖွင့်ခွင့်ရှိကြောင်း၊ အဆိုပါအမှုကို ICJ သို့ သယ်ဆောင်လာသည်မှာ မှန်ကန်ကြောင်း လျှောက်ထားခဲ့သည်။

“ဂမ်ဘီယာက OIC အဖွဲ့ဝင်အနေနဲ့ စွဲတာဖြစ်တယ်။ ကိုယ်စားလှယ်အနေနဲ့ စွဲတာ မဟုတ်ဘူး။ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်အနေနဲ့ ဂမ်ဘီယာက ကိုယ်တိုင် ဆောင်ရွက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ OIC အနေနဲ့ မြန်မာကို အမှုဖွင့်ဖို့ ဖိအားမပေးခဲ့ဘဲ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများက တိုက်တွန်းခဲ့ခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအငြင်းပွားမှုက မြန်မာနဲ့ ဂမ်ဘီယာပဲ သက်ဆိုင်ပါတယ်။ OIC နဲ့ မသက်ဆိုင်ဘူး” ဟု လည်း ၎င်းက ပြောဆိုသွားသည်။

ယမန်နေ့က မြန်မာဘက်မှ လျှောက်လဲချက်တွင် ရခိုင်ထဲမှ လူများကို ဇာတိ လူမျိုး မခွဲဘဲ မွေးစာရင်းများ ထုတ်ပေး နေသလို ပညာရေးဆိုင်ရာများလည်း ထောက်ပံ့ပေးနေ ကြောင်း၊ ဒုက္ခသည်စခန်း ၃ ခုကိုလည်း ပိတ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း၊ ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်သူများကိုလည်း အပြစ်ပေး အရေးယူဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ ထိုဆောင်ရွက်ချက်များ လုပ်နေလျက်က ရခိုင်တွင် လူမျိုးသုဉ်း သတ်ဖြတ်မှု ရှိသည်ဟု ပြောနိုင်ပါ့မလားဟု မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ဂမ်ဘီယာ၏ လျှောက်လဲထားချက်တွင် လူမျိုးသုဉ်း သတ်ဖြတ်သည့် ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ပတ်သက်၍ တင်ပြရန် အကြီးအကျယ် ပျက်ကွက်နေသကဲ့သို့ ပီပီပြင်ပြင်လည်း ဖော်ပြနိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့် ကြားဖြတ်အစီအမံ မပေးရန် ငြင်းပယ်သင့်ကြောင်း လျှောက်ထားခဲ့သည်။

You may also like these stories:

လူမျိုးသုဉ်း သတ်ဖြတ်မှု မမြောက်ကြောင်း ICJ တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လျှောက်လဲ

ICJ တရားရုံး၌ နှစ်ဖက် လျှောက်လဲချက် အပေါ် အမြင်များ

နိုင်ငံတကာ အမြင်လွဲမှားမှုများကို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ရှင်းပြနိုင်ဟု တပ်မတော်ပြော

The post မြန်မာ လျှောက်လဲချက်အပေါ် ဂမ်ဘီယာက တုန့်ပြန်ချေပ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
လူမျိုးသုဉ်း သတ်ဖြတ်မှု မမြောက်ကြောင်း ICJ တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လျှောက်လဲ https://burma.irrawaddy.com/news/2019/12/11/210512.html Wed, 11 Dec 2019 16:27:06 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=210512 ဂူတာပြင် ကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ တရားရုံးချုပ်က ဆက်လက်စုံစမ်းမည်ဟု ၎င်းအနေဖြင့် မျှော်လင့်ပြီး ထိုကိစ္စများတွင် အရပ်သားများ ပြစ်မှုကျူးလွန်သည် ဆိုပါကလည်း ဆက်လက် အစစ်ဆေးခံရမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ကျူးလွန်ခဲ့သည် ဆိုပါက ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအရ အပြစ်ပေးခံရမည် ဖြစ်သည်

The post လူမျိုးသုဉ်း သတ်ဖြတ်မှု မမြောက်ကြောင်း ICJ တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လျှောက်လဲ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
လူမျိုးသုဉ်း သတ်ဖြတ်မှုဖြင့် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) ၌ တရား စွဲဆို ထားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ယနေ့ တရားခွင်တွင် မြန်မာဘက်မှ လျှောက်လဲချက် ကြားနာမှုပြုလုပ်ရာ မြန်မာအဖွဲ့ ခေါင်း ဆောင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က နာရီဝက် နီးပါး အဖွင့် လျှောက်လဲချက် ပြောကြားခဲ့သည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များသည် အာရကန် ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေး တပ် (ARSA) အဖွဲ့ အင်အား ၄၀၀ ခန့်က နယ်ခြားစောင့် ရဲစခန်းများကို တပြိုင်တည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာမှ စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့က သံသယရှိ သည့် အရပ်သားများကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြောင်း၊ ARSA များကို လုံခြုံရေးတပ်များက နေရာ ၁၂ နေရာတွင် ရှင်းလင်းခဲ့ရ သလို ARSA များ ဝိုင်းရံထား၍ ရဟတ်ယာဉ်များ သုံးခဲ့ရခြင်းများ ရှိရာ တိုက်ခိုက်ရေးသမား မဟုတ်သူများ၊ အရပ်သား များ သေကောင်းသေနိုင်ကြောင်း၊ ARSA နှင့် အရပ်သားများကြား ခွဲခြား၍ မရခဲ့သည်များ ရှိခဲ့ကြောင်း ဒေါ်အောင် ဆန်းစုကြည်က ပြောသည်။

ထိုအခြေအနေသည် ရာဇဝတ်အနေအထားမျိုး ဖြစ်ခဲ့ပြီး ရှုပ်ထွေးခဲ့သော်လည်း ထိုအနေအထားကြောင့် လူမျိုးသုဉ်း သတ်ဖြတ်မှုဟု ကောက်ချက်ချ၍ မရကြောင်း၊ အချို့နေရာများတွင် ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက လုယက်မှုများကို မတား ဆီးနိုင်မှုများ ရှိခဲ့ပြီး ထိုကဲ့သို့ ရှုပ်ထွေးသည့် အခြေအနေများကို သိရန်လိုသကဲ့သို့ အရေးကြီးသည့် ကိစ္စကို ကိုင်တွယ် ရသည့် လူများ၏ အခြေအနေကိုလည်း သိရန်လိုအပ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဂူတာပြင် ကိစ္စတွင်လည်း စစ်ခုံရုံးမှ အရေးယူမည် ဖြစ်သလို နိုင်ငံတကာက ကုလ အမှုထမ်းဟောင်းများနှင့် ဖွဲ့ထား သည့် တခြား လွတ်လပ်သည့် စုံစမ်းရေး ကော်မရှင်၏ တွေ့ရှိချက်တွေအရ အရေးယူသွားဖို့ ရှိပြီး ကော်မရှင်က မျက် မြင် သက်သေ ၁၅၀၀ ကျော်ကို တွေ့ဆုံ မေးမြန်းခဲ့သည် ဟုလည်း ဆိုသည်။

ဂူတာပြင် ဖြစ်စဉ်တွင် တရားမျှတမှု ရရှိရန်အတွက် အရာရှိ ၄ ယောက်၊ စစ်သား ၃ ယောက်ကို အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် စစ်ဘက် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည့် အပေါ်တွင်လည်း မြန်မာပြည်သူ တော်တော်များများက စိတ်မသက်သာ ဖြစ်ခဲ့ရကြောင်း ထည့်သွင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဂူတာပြင် ကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ တရားရုံးချုပ်က ဆက်လက်စုံစမ်းမည်ဟု ၎င်းအနေဖြင့် မျှော်လင့်ပြီး ထိုကိစ္စများတွင် အရပ်သားများ ပြစ်မှုကျူးလွန်သည် ဆိုပါကလည်း ဆက်လက် အစစ်ဆေးခံရမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ကျူးလွန်ခဲ့သည် ဆိုပါက ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအရ အပြစ်ပေးခံရမည် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က “လူမျိုးစုတွေ ကြားမှာ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆက်ဆံဖို့ဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံသား အဖြစ် သတ်မှတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ ကျမတို့ မိတ်ဆွေတွေ အနေနဲ့အတူ ဒေသတွင်း အခွင့်အရေးတွေ ရနိုင်အောင် ကြိုး စားနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရခိုင်ထဲက လူတွေကို ဇာတိ လူမျိုးမခွဲဘဲ မွေးစာရင်းတွေ ထုတ်ပေးနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပညာရေးနဲ့ ပတ်သက်တာတွေ ထောက်ပံ့ပေးနေတယ်။ IDP စခန်း ၃ ခုကိုလည်း ပိတ်နိုင်ခဲ့တယ်။ ဒီလို ဆောင်ရွက် ချက်တွေ လုပ်နေတယ်ဆိုရင် ရခိုင်မှာ ဘယ်လိုလုပ် လူမျိုးသုဉ်း သတ်ဖြတ်မှု ရှိတယ်လို့ ပြောနိုင်ပါ့မလဲ” ဟု ပြော ကြားသည်။

“ရခိုင်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ ပြဿနာတွေကို ပိုဆိုးသွားအောင် တရားရုံးက မဆုံးဖြတ်ပါနဲ့လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်” ဟုလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။
မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ ရှေ့နေ ပါမောက္ခ ဝီလျံရှဘတ်စ်ကလည်း လူမျိုးသုဉ်း သတ်ဖြတ်မှု၏ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်အပေါ် နားလည်မှု လွဲနေခြင်းများ ရှိပြီး ယမန်နေ့က လျှောက်ထားသူများ အနေဖြင့်လည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူမျိုးသုဉ်း သတ် ဖြတ်မှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး အတိအကျ ပြောဆိုနိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိကြောင်း၊ လိုအပ်ချက်များစွာ ရှိကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။

“မနေ့က လျှောက်ထားချက်မှာ လူမျိုးသုဉ်း သတ်ဖြတ်တဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ တင်ပြဖို့ အကြီးအကျယ် ပျက်ကွက်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ လျှောက်ထားချက်ထဲမှာ ဒီ မျိုးသုဉ်းသတ်ဖြတ် ရည်ရွယ်ချက်ကို ပီပီပြင်ပြင် ဖော်ပြ နိုင်တာ မရှိဘူး။ ဒီအချက်ကြောင့်ပဲ ကြားဖြတ် အစီအမံကို မပေးဖို့ ငြင်းပယ်သင့်တယ်လို့ လျှောက်ထားချင်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက အဆုံးသတ်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံမှ တရားစွဲဆိုထားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ပထမအကျော့ နှုတ်ဖြင့် ကြားနာမှုကို ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်က စတင် ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ထိုနေ့တွင် ဂမ်ဘီယာဘက်မှ တာဝန်ရှိသူများက လျှောက်လဲ တင်ပြခဲ့ကြပြီး ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ ပြန်လည် ချေပ လျှောက်လဲ တင်ပြခြင်း ဖြစ်ကာ ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်တွင်တော့ နှစ်ဖက် လျှောက်လဲမှုများ ပြုလုပ်မည် ဖြစ်သည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်

The post လူမျိုးသုဉ်း သတ်ဖြတ်မှု မမြောက်ကြောင်း ICJ တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လျှောက်လဲ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်အတူ ရပ်တည်ကြောင်း နိုင်ငံအနှံ့ ထောက်ခံပွဲများပြုလုပ် https://burma.irrawaddy.com/news/2019/12/10/210393.html Tue, 10 Dec 2019 12:27:08 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=210393 ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့ ကြားနာပွဲအတွက် မြန်မာဘက်က ခုခံချေပရာ၌ နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအနေဖြင့် အဖွင့် လျှောက်လဲချက်တင်ပြမည် ဖြစ်သည်။

The post ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်အတူ ရပ်တည်ကြောင်း နိုင်ငံအနှံ့ ထောက်ခံပွဲများပြုလုပ် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ)၌ တရားစွဲဆိုထားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာနိုင်ငံ ကိုယ်စားပြု သွားရောက်ဖြေ ရှင်းနေသည့် နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်အတူ ရပ်တည်ကြောင်း ပြသသည့် ထောက် ခံပွဲများကို ရန်ကုန်၊ မန္တလေးမြို့ကြီးများ အပါအဝင် ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း တချို့ရှိ မြို့ပေါ်များတွင် ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။

အဆိုပါ တရားစွဲဆိုမှု၏ ပထမအကျော့ နှုတ်ဖြင့်ကြားနာမှု အစီအစဉ်ကို ယနေ့ မြန်မာစံတော်ချိန် ၃ နာရီခွဲ၌ စတင်နေ ပြီဖြစ်ပြီး ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံကိုယ်စား တရားရေးဝန်ကြီး Abubacar Tambdou က အဖွင့်လျှောက်လဲချက် တင်ပြမည်ဖြစ် ကာ ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့ ကြားနာပွဲအတွက် မြန်မာ ဘက်က ခုခံချေပရာ၌ နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က နိုင်ငံခြား ရေးဝန်ကြီးအနေဖြင့် အဖွင့် လျှောက်လဲချက်တင်ပြမည် ဖြစ်သည်။

ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်နေ့ ကြားနာပွဲတွင် နှစ်ဖက်လျှောက်လဲမှုများ ပြုလုပ်မည်ဖြစ်ပြီး အထက်ပါ အစီအစဉ်များတွင် ဂမ်ဘီ ယာက တင်သွင်းထားသည့် ကြားဖြတ်စီမံဆောင်ရွက်ချက် (Provisional Measures) အတွက် အဓိက ကြားနာမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ထိုကဲ့သို့ နိုင်ငံတော်၏ အကျိုးစီးပွားအား ကာကွယ်ရန် နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ၏ ကြိုးပမ်းဆောင် ရွက်မှုများအား အပြည့်အဝ ယုံကြည်စွာဖြင့် ရပ်တည် ထောက်ခံသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ယနေ့ မန္တလေးမြို့တွင် ပြု လုပ်သော ထောက်ခံပွဲ၌ သဘာထားကြေညာချက် တစောင်ကိုပါ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

“နိုင်ငံတော်ရဲ့ အကျိုးစီးပွားကာကွယ်နိုင်ဖို့အတွက် ICJ မှာ သွားဖြေရှင်းနေတဲ့ အမေစုနဲ့အတူ ကျနော်တို့ ပြည်သူတွေ အတူရှိနေတယ်ဆိုတာ သိစေချင်လို့ လာခဲ့တာပါ။ နိုင်ငံရဲ့ ခေါင်းဆောင် ကောင်း ပီသစွာ တာဝန်သိစိတ် တာဝန်ခံစိတ် အပြည့်နဲ့ တာဝန်ယူဖြေရှင်းနေတာကိုလည်း ထောက်ခံတဲ့သဘောပါ” ဟု ထောက်ခံပွဲ၌ ပါဝင်သူ ပြည်ကြီးတံခွန် မြို့နယ်စစ်ကြောင်းမှ ဦးအောင်အောင်က ပြောသည်။

အဆိုပါ ထောက်ခံပွဲကို တိုင်းအစိုးရက ကြီးမှူးကျင်းပခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပြည်သူလူထု ဆန္ဒနှင့် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်ပြီး တိုင်းအစိုးရက လိုအပ်သည်ကို ကူညီအားပေးသည့် အဆင့်သာရှိ ကြောင်း၊ လူထုခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစု ကြည်နောက်တွင် မန္တလေးပြည်သူလူထုသည် ထပ်ကြပ်မကွာ အမြဲရှိနေသည်ကို ပြသသည့်ပွဲဖြစ်ကြောင်း မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ ယာယီဝန်ကြီးချုပ် ဦးဇာနည်အောင်က ရှင်းပြသည်။

မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သယံဇာတဝန်ကြီး ဦးမျိုးသစ်က လည်း “ကျနော်တို့က လူထုက ရွေးချယ်ထားတဲ့ အစိုးရဖြစ်တဲ့အတွက် ပြည်သူနဲ့ တသားတည်း ပါ။ ဒီနေ့ပွဲကတော့ စုပေါင်းအားနဲ့ သမိုင်း အချိုးအကွေ့ တခုအတွက် အသိအမှတ်ပြုရမယ့်ပွဲ လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဘယ်အရာကိုပဲဖြစ်ဖြစ် စုပေါင်းပြီး လုပ်ဆောင် မယ်ဆိုရင် အောင်မြင်မယ် လို့ ယုံကြည်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

ထို့အတူ ယနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် ထောင်သောင်းနှင့်ချီသော လူထုက ရန်ကုန်မြို့လယ်သို့ လမ်းလျှောက် ချီတက်ကာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်အတူ ရပ်တည်ကြောင်း ပြသခဲ့ကြပြီး ထိုပွဲသို့ တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် အဖွဲ့ဝင်များ၊ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များပါ ဝန်းရံခဲ့ကြောင်း တွေ့ရသည်။

ယနေ့တွင်ပင် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း တာချီလိတ်မြို့မှ လူထုကလည်း ရှမ်းရိုးမကွင်းအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံ သရုပ်ဖော်ကာ နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို အားပေးဝန်းရံကြောင်း ပြသခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပင်းတယမြို့၊ တောင်ကြီးမြို့၊ ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ သံတွဲ၊ တောင်ကုတ်မြို့နယ်နှင့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးရှိ ထားဝယ်မြို့တို့၌ ထောက်ခံပွဲများ အသီးသီးပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ လူမှုရေးနှင့် စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးဟိုပင်က “ကျနော်တို့ရဲ့ ခေါင်းဆောင် ကြီးကို အပြည့်အဝ ယုံလည်းယုံကြည်တယ်။ ထောက်လည်း ထောက်ခံတယ်။ အားလည်းအားပေးတယ်။ ဒေါ်အောင် ဆန်းစုကြည်ဟာ ကျနော်တို့နိုင်ငံအတွက် အစစအရာရာ အဆင်ပြေအောင် ဆောင်ကြဉ်းလာနိုင်လိမ့်မယ်။ အောင်ပွဲခံ လာနိုင်လိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ မျှော်လင့်နေပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

အဆိုပါ ထောက်ခံပွဲကို ထားဝယ်ခရိုင် ၄ မြို့နယ်မှ ဒေသခံလူထုများက ဦးဆောင်ခြင်းဖြစ်ပြီး တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီး ချုပ်နှင့် အဖွဲ့ဝင်များ၊ လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ကိုယ်စားလှယ်များကလည်း ထောက်ခံသည့်အနေဖြင့် အားပေးဝန်း ရံခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြသည်။

Equality Myanmar ၏ ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်မျိုးမင်းက ဂမ်ဘီယာက စွပ်စွဲထားချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာ နိုင်ငံအနေဖြင့် မည်သို့ ပြန်လည်ဖြေရှင်းမည်ကို မသိသေးဘဲ စောင့်ကြည့်နေ မည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းအနေဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင် ရွက်မှုမျိုးကို ပိုမိုအလေးထား ဆောင်ရွက်စေချင် ကြောင်း၊ အမှန်တရားနှင့် တရားမျှတမှုအတိုင်းသာ ရပ်တည်မည် ဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။

“ဂျီနိုဆိုက်မဖြစ်ပါဘူးလို့ ငြင်းဆန်ဖို့အတွက်ကတော့ တော်တော်ခက်ခဲတဲ့ သဘောမျိုးရှိတယ်။ ဘာကြောင့်လည်း ဆိုတော့ သက်သေအထောက်အထားနဲ့ ပြောရမယ့်အရာမျိုး ဖြစ်တယ်။ သက်သေအထောက်အထား တော်တော် များများ ကလည်း တရားရုံးကို ရောက်ပြီးသားဖြစ် တယ်။ အဲဒီတော့ စကားပြောတတ်တိုင်း ပါးနပ်တိုင်း နိုင်ဖို့ မဟုတ်ဘူး။ တရားရုံးဖြစ်တဲ့အတွက် သက်သေက အရေးကြီးတယ်” ဟု ၎င်းက မှတ်ချက်ပြုသည်။

အဖွဲ့ဝင် ၅၇ နိုင်ငံပါဝင်သော အစ္စလာမ်မစ်ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (OIC) ကိုယ်စား ဂမ်ဘီယာက မြန်မာနိုင်ငံကို လူမျိုးသုဉ်းသတ်ဖြတ်ခြင်း ရာဇဝတ်မှု တားဆီးကာကွယ်ရေးနှင့် အပြစ်ပေးရေးဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်း ချိုးဖောက်သည်ဟု ဆိုကာ နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ သည်ဟိတ်ဂ်(The Hague) မြို့ရှိ ICJ ၌ နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်တွင် တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုကဲ့သို့ စွပ်စွဲချက်ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအား နိုင်ငံတကာ တရားရုံး၌ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက လျှောက်ထားမှု ကို ကနေဒါနှင့် နယ် သာလန် နိုင်ငံများက ကြိုဆိုကြောင်းနှင့် အကူအညီပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ယမန်နေ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် နှစ်နိုင်ငံ ပူးတွဲ ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်သော်လည်း မြန်မာဘက်မှ ထိုနိုင်ငံများ၏ ထုတ်ပြန်ချက်နှင့် ပတ်သက် မည်သို့မျှ တုံ့ပြန်ခြင်း မရှိပေ။

ဧရာဝတီ မန္တလေးအခြေစိုက် သတင်းထောက် ဒီလှိုင်းဝင်း ပူးပေါင်းရေးသားသည်။

You may also like these stories:

ICJ တွင် တရားစွဲခံရမှု အလေးအနက်ထား ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းသွားမည် ဟု NLD ပြော

ပြည်ပ ဖိအားကို ပြည်တွင်း ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး အရှိန်မြှင့်ခြင်းဖြင့် တုံ့ပြန်ပါ

The post ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်အတူ ရပ်တည်ကြောင်း နိုင်ငံအနှံ့ ထောက်ခံပွဲများပြုလုပ် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ICJ တွင် တရားစွဲခံရမှု အလေးအနက်ထား ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းသွားမည် ဟု NLD ပြော https://burma.irrawaddy.com/news/2019/12/10/210349.html Tue, 10 Dec 2019 08:12:56 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=210349 အများပြည်သူရှေ့ ကြားနာပွဲတွင် အရင်ဆုံး ထွက်ဆိုမည့် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံကိုယ်စား တရားရေးဝန် ကြီး Abubacar Tambdou က အဖွင့် လျှောက်လဲချက်ကို တင်ပြမည် ဖြစ်ပြီး ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်တွင် ပြုလုပ်မည့် ကြားနာ ပွဲအတွက် မြန်မာဘက်က ခုခံချေပရာမှာ နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးအနေဖြင့် အဖွင့်လျှောက်လဲချက် တင်ပြမည် ဖြစ်သည်။

The post ICJ တွင် တရားစွဲခံရမှု အလေးအနက်ထား ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းသွားမည် ဟု NLD ပြော appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
လူမျိုးသုဉ်း သတ်ဖြတ်မှုဖြင့် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး(ICJ) တရားစွဲဆိုထား မှုနှင့် ပတ်သက်၍ အလေးအနက်ထား ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (NLD) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဒေါက်တာ မျိုးညွန့်က ဧရာဝတီကို ပြောသည်။ 

ဒေါက်တာ မျိုးညွန့်ကဒီဟာက ကျနော်တို့ နိုင်ငံအတွက် ပထမဆုံးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ICJ ရဲ့ သမိုင်းမှာလည်း နိုင်ငံတခုက မိမိနဲ့ ထိကပ် ခြင်း မရှိတဲ့ နိုင်ငံတခုအပေါ်မှာ ပထမဆုံး စွဲဆိုထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ကမ္ဘာမှာ စီရင်ထုံးတခုလို ဖြစ်သွားမှာပါ။ ဒီအမှုကို စွဲဆိုဖို့အတွက် စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ထားတယ်ဆိုတာကို ကျနော်တို့ သတိပြုမိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီကိစ္စမှာ ကျနော်တို့ ပေါ့ပေါ့တန်တန် သဘောမထားဘဲနဲ့ အကောင်းဆုံး ရင်ဆိုင်ပြီးတော့ ဖြေရှင်းသွားမယ်လို့ ပြောချင်ပါတယ်ဟု ဆိုသည်။ 

ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံမှ တရားစွဲဆိုထားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ပထမအကျော့ နှုတ်ဖြင့်ကြားနာမှုကို ယနေ့ (ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်) မြန်မာစံတော်ချိန် ညနေ နာရီခွဲတွင် စတင်တော့မည် ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ကိုယ်စားပြု လျှောက်လဲရန် နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည်လည်း ICJ ရုံးစိုက်ရာ နယ်သာလန်နိုင်ငံ သည်ဟိတ်ဂ်မြို့သို့ ရောက်ရှိ နေပြီ ဖြစ်သည်။ 

ဒေါက်တာ မျိုးညွန့်က နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် နိုင်ငံတော်၏ ဒုတိယ အကြီးအကဲ ဖြစ်ရာ နိုင်ငံတော်ကို အမည်တပ်ပြီး စွဲဆိုထားသည့် အမှုအတွက် တာဝန်ရှိသူ အနေဖြင့် သွားရောက် ဖြေရှင်းခြင်း ဖြစ် သည့် အတွက် ဥပဒေအချက်အလက် ပေါ်ပေါက်ချက်များအရ ဥပဒေလမ်းကြောင်းမှန် အတိုင်းဖြစ်ရန်၊ မြန်မာနိုင်ငံ တွင် အမှန်တကယ် ဖြစ်ပျက်နေသည့် ကိစ္စများကို ကမ္ဘာ့ပြည်သူများ သိရှိရန် တင်ပြနိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းရှိမည်ဟု လည်း သုံးသပ် ပြောဆိုသည်။  

ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင် တဦးလည်း ဖြစ်သလို နိုင်ငံ ကိုယ်စားပြု သွားရောက် ဖြေရှင်းမည့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ပါတီအနေဖြင့်ကျနော်တို့ကတော့ စိတ်ဓာတ်ရေးရာအရ ပံ့ပိုးတာပဲ ရှိပါလိမ့်မယ်။ ဘာလို့ဆို အသေးစိတ်အချက် အလက်တွေကို ခေါင်းဆောင်က ပိုပြီး သိမှာဖြစ်ပါတယ်ဟု ဒေါက်တာမျိုးညွန့် က ပြောသည်။  

ယနေ့ ပြုလုပ်မည့် အများပြည်သူရှေ့ ကြားနာပွဲတွင် အရင်ဆုံး ထွက်ဆိုမည့် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံကိုယ်စား တရားရေးဝန် ကြီး Abubacar Tambdou က အဖွင့် လျှောက်လဲချက်ကို တင်ပြမည် ဖြစ်ပြီး ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်တွင် ပြုလုပ်မည့် ကြား နာပွဲအတွက် မြန်မာဘက်က ခုခံချေပရာမှာ နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး အနေဖြင့် အဖွင့်လျှောက်လဲချက် တင်ပြမည် ဖြစ်သည်။ 

ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်နေ့ ကြားနာပွဲတွင် နှစ်ဖက်လျှောက်လဲမှုများ ပြုလုပ်မည် ဖြစ်ပြီး အထက်ပါ အစီအစဉ်များတွင် ဂမ်ဘီ ယာက တင်သွင်းထားသည့် ကြားဖြတ် စီမံဆောင်ရွက်ချက် (Provisional Measures) အတွက် အဓိက ကြားနာမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ 

Equality Myanmar ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်မျိုးမင်း ကဒီနေ့မှာ သူတို့အနေနဲ့ အထူးသဖြင့် ရခိုင်ဒေသမှာ ဖြစ်ပျက် နေတဲ့ ကိစ္စတွေကို သက်သေ အထောက်အထားအကြောင်းအရာ ခိုင်ခိုင်မာမာနဲ့ တင်ပြဖို့အတွက် ပြင်ဆင်ထားတယ် လို့ ယူဆတယ်။ ဥပမာ အင်တာဗျူးတွေ ဓာတ်ပုံတွေ မြေပြင် ဂြိုလ်တုကနေ ရိုက်ထားတဲ့ပုံတွေ အဲဒါတွေက ဂျီနိုဆိုက် မြောက်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဒီအုပ်စုကို ဦးတည်ထားပြီးတော့ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိနဲ့ လုပ်ဆောင်ပါတယ်ဆိုတဲ့ အချက် ကို တင်ပြမယ့် သဘောမျိုး တွေ့ရတယ်ဟု ခန့်မှန်း ပြောဆိုသည်။ 

ဆက်လက်၍ ၎င်းက မြန်မာနိုင်ငံ အနေဖြင့် ပြန်လည်ဖြေရှင်းသည့်အခါ စွပ်စွဲချက်များအား ငြင်းဆန်မလား သို့မဟုတ် မည်သို့ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မလဲ ဆိုသည်ကို လက်ခံမလား ဟူသည်ကိုတော့ စောင့်ကြည့်နေသည်ဟု ဆိုသည်။ 

၎င်းအနေဖြင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုကို ပိုပြီး အလေးထားစေချင်ကြောင်း၊ ရည်ရွယ်ချက်ရှိသည်ဖြစ်စေ မရှိသည်ဖြစ်စေ ယခုကဲ့သို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေကြေပျက်စီးသည့် ကိစ္စသည် ဖြစ်ပြီးသွားပြီဖြစ်ရာ ထို့အတွက် အစိုးရတွင် တာဝန် ရှိသည်မှာ သေချာသည်ဟု ဦးအောင်မျိုးမင်းက ရှင်းပြသည်။ 

အဲဒီတော့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနဲ့ အမှန်တရားကို ဖော်ဆောင်ပြီး တာဝန်ယူမှု တာဝန်ခံမှုအပိုင်းနဲ့ သွားလို့ရှိရင်တော့ တိုင်းပြည်က လူ့ အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်တဲ့နိုင်ငံ ဂျီနိုဆိုက် တရားစွဲခံရတယ်ဆိုတဲ့ နာမည်စာရင်းကနေ ပယ်ဖျက်ပြီး လူ့အခွင့်အရေးကို လေးစားသော နိုင်ငံအဖြစ် ပြန်လည်ပြီးတော့ နာမည်ကောင်း ပြန်ရနိုင်ပါတယ်ဟု ၎င်းက ပြော သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံသည် လူမျိုးသုဉ်း သတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ ဂျီနိုဆိုက် ကွန်ဗန်းရှင်းကို ချိုးဖောက်သည်ဟုဆိုကာ ဂမ်ဘီယာ နိုင်ငံ က စွပ်စွဲထားပြီး ကြားဖြတ်အစီအမံ အမိန့်များ ချမှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုထားမှုကို ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်မှ ၁၂ ရက် ထိ ကြားနာသွားမည် ဖြစ်သည်။ 

စတင် ကြားနာမည့် ပွဲအတွက် နယ်သာလန်နိုင်ငံ သည်ဟိတ်ဂ်မြို့ကို ကမ္ဘာတလွှားမှ ထောက်ခံသူများ၊ ကန့်ကွက်သူ များနှင့် နိုင်ငံတကာ သတင်းမီဒီယာ အဖွဲ့အစည်းများမှ စုဝေးရောက်ရှိနေကြောင်း သိရသည်။ 

ထို့အတူ မြန်မာနိုင်ငံ အတွင်းရှိ နေရာအနှံ့အပြားတွင်လည်း သည်ဟိတ်ဂ်မြို့သို့ နိုင်ငံကိုယ်စားပြု သွားရောက် ဖြေရှင်း သည့် နိုင်ငံတော်၏ အတိုင် ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် အတူ ရပ်တည်ကြောင်း ပြသသည့် ထောက်ခံပွဲ များကိုလည်း ပြုလုပ်လျက် ရှိသည်။  

You may also like these stories:

နိုင်ငံတကာ တရားရုံးသို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် တက်ရောက် ရင်ဆိုင်မည့် အပေါ် သုံးသပ်ချက်မျာ

ICJ ကိစ္စ သင်ခန်းစာယူရန် သူရဦးရွှေမန်းပြေ

The post ICJ တွင် တရားစွဲခံရမှု အလေးအနက်ထား ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းသွားမည် ဟု NLD ပြော appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ရာမညမြေရောက် ပြည်တွင်းရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများ https://burma.irrawaddy.com/article/2019/12/09/210268.html Mon, 09 Dec 2019 08:47:37 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=210268 ဌာနေတိုင်းရင်းသား အများစုသည် အိမ်နီးချင်း ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူနိုင်ငံများသို့ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်လုပ်ကြရာ မွန်ပြည်နယ်အတွက် အခြေခံအလုပ်သမား လိုအပ်ချက်ကို ထိုရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများက အစားထိုးရာ ရောက်နေ

The post ရာမညမြေရောက် ပြည်တွင်းရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
နိုဝင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ် ဆောင်းနံနက်ခင်းတွင် အအေးဓာတ်နှင့်အတူ ဖြာထွက်လာသော နေရောင်ခြည် အောက် တဂျုန်းဂျုန်း မြည်နေသည့် စက်မောင်းနှင်သံအကြား စေးကပ်ကပ် ရွှံ့တုံးများကို ပေါက်တူးဖြင့် တူးသူက တူး၊ ဖြိုချသူက ဖြိုချ၊ သယ်သူက သယ်၊ စက်ထဲထည့်သူက ထည့်ဖြင့် ကိုယ်စီ အလုပ်များနေကြသည်။ 

ခန့်မှန်းခြေ လူ အယောက် ၂၀ ကျော်ရှိမည့် လူ တစုနှင့် မလှမ်းမကမ်း ကွင်းပြင်တွင်တော့ အုတ်ခဲပုံသဏ္ဍာန် မိုသွင်းထားသည့် အရွယ်အစားတူ ရွှံ့တုံးများကို ညီညီညာညာ ဖြန့်ခင်းလှမ်းထားပြီး ကွင်းအဆုံး အနားသတ်၌ တဲအိမ်လေးများ စီတန်း ဆောက်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ထိုလုပ်ငန်းခွင်နှင့် ကပ်လျက် တနေရာတွင် ရော်ဘာထင်းချောင်း ခုနှင့် စိုက်ထူထားသော ဗီနိုင်းဆိုင်းဘုတ်က ရေးမြို့နယ်၊ ဝယ်ဘော်ကျေးရွာရှိ ရေချိုအုတ်လုပ်ငန်းခွင် ခုဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။  

ဒီအုတ်ဖိုမှာ လာလုပ်ကိုင်စားတာ နှစ်ရှိပြီ။ မြေကြီးသယ်တဲ့အခါသယ် အုတ်ရိုက်တဲ့အခါ ရိုက်ပေါ့။ ကြုံရာလုပ်ရတာ။ ပုံမှန်တော့ မရှိဘူးဟု လုပ်ငန်းခွင် ခတ္တနားစဉ် အလုပ်သမ တဦးဖြစ်သူ ဒေါ်လုလုမော်က ပြောပြသည်။ 

ဒေါ်လုလုမော်သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဘိုကလေးမြို့နယ်၊ အရှေ့ဖျားကျေးရွာ ဇာတိ ဖြစ်ကာ နာဂစ်ဖြစ် ပြီး နောက်ပိုင်း ထိုနေရာတွင် စီးပွားရေး အဆင်မပြေတော့သဖြင့် နေရပ်ဇာတိကို စွန့်ခွာကာ ရေကြည်ရာမြက်နုရာ ရှာဖွေရင်း ယခု အုတ်လုပ်ငန်းသို့ မိသားစုလိုက် ရောက်နေသည်မှာ နှစ်ရှိပြီ ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။

နာဂစ်ဟူသည့် အသံကို ကြားသည်နှင့် ထိုစဉ်က အဖြစ်အပျက်များက မနေ့တနေ့ကလိုပင် သူ့မှတ်ဉာဏ်ထဲ အစီအရီ ပြန်မြန်ယောင်လာသည်ဟုလည်း ဒေါ်လုလုမော်က ဆိုပါသည်။

မိုးလေတွေကျတော့ သူ့ဆွဲငါ့ဆွဲနဲ့ ကလေးတွေကို ဘေးလွတ်ရာသွားပို့ပြီး ပြန်လည်းလာရော အိမ်ပြိုသွားတော့ သူတို့ (အဖေ၊ အမေ)ပါ ပါသွားတာ ရေတွေ တက်လာတော့။ အလောင်းတောင် ပြန်မရဘူးဟု သူက ပြောပြသည်။

ဒေါ်လုလုမော် မိသားစုကဲ့သို့ပင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ရက်နေ့က ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသကို အတားအဆီးမရှိ ပြင်းထန်စွာ ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်ခဲ့သည့် နာဂစ် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းကြီးကို မြန်မာနိုင်ငံသားအားလုံး မေ့နိုင်ကြမည် မထင်ပါ။ 

မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက်တွင် အဆိုးရွားဆုံးသော သဘာဝဘေးဟု ဆိုနိုင်သည့် အဆိုပါ နာဂစ်မုန်တိုင်းကြောင့် ထိုစဉ်က အစိုးရ၏ တရားဝင် ထုတ်ပြန်မှုအရ လူပေါင်း ၁၃၀၀၀၀ ကျော် အသက်ဆုံးပါးခဲ့ရပြီး လူနေအိမ်၊ စေတီပုထိုး၊ သာသနိက အဆောက်အဦများစွာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ 

အကျိုးဆက်အားဖြင့် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၏ နာဂစ်ဒဏ်ခံရသော မြို့ရွာများမှ လယ်သမား၊ ရေလုပ်သား၊ တံငါ သည် မိသားစု အများစုတို့သည် စားဝတ်နေရေး အဆင်ပြေရေးအတွက် ပြည်တွင်းရှိ ဒေသများစွာသို့ ရွေ့လျားရင်း ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများ အဖြစ် ရှင်သန်ရပ်တည်နေကြရတော့သည်။ 

မွန်ပြည်နယ် ဝယ်ဘော်ကျေးရွာရှိ ရေချိုအုတ်လုပ်ငန်းခွင်တွင် အလုပ်လုပ်နေသည့် ပြည်တွင်း ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားတချို့/ထက်ဝေ/ဧရာဝတီ

၁၁ နှစ်တာ ကာလသို့ ရောက်လာပြီဖြစ်သော်လည်း ထိုစဉ်က တွေ့ကြုံခံစားခဲ့ရသည့် စိတ်ဒဏ်ရာများ ကျန်ရှိနေဆဲ၊  မုန်တိုင်းဖြတ်သန်းရာ ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှု အများဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည့် တချို့သော မြို့ရွာများတွင် ပြန်လည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများ အားနည်းနေဆဲပင် ဖြစ်ကြောင်းကို လက်ရှိအခြေအနေများက မီးမောင်းထိုးပြနေသည်။ 

နာဂစ်ဖြစ်ပြီးတော့ လူတွေ ဒုက္ခရောက်ပြီး စားဝတ်နေရေး အခက်အခဲ ဖြစ်တာပေါ့။ နေစရာမရှိ။ အသက်မရှင်တဲ့ သူတွေလည်း မရှင်ဘူး။ ဖြစ်ပြီးကာစက ကြုံရာလုပ်စားသေးတယ်။ အဆင်မပြေတော့မှ မွန်ပြည်နယ်ကို ရောက်လာ တာ။ အခုတော့ ရှိတဲ့လယ်လေး အဲဒီအတိုင်း ပစ်ထားခဲ့ရတာပေါ့ဟု ဒေါ်လုလုမော်က ပြောပြသည်။  

မွန်ပြည်နယ်သို့ ဒေါ်လုလုမော်၏ အမျိုးသားဖြစ်သူ တဦးတည်း အရင်အရောက်ရှိလာခြင်းဖြစ်ပြီး ရေးမြို့နယ် အစင်ကျေးရွာ ပင်လယ်ဝရှိ ရေလုပ်ငန်းတွင် နှစ်ခန့် ဝင်လုပ်ခဲ့သည်။ 

ထို့နောက် အုတ်လုပ်ငန်းနှင့် အဆက်အသွယ်ရပြီး ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ရာမှ မိသားစုလိုက် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြောင်း၊ ပင်လယ်ပြင်ထဲတွင် လုပ်ကိုင်စားသောက်ရသည်မှာ အန္တရာယ်များသည့်အတွက် ယခုလို ကုန်းပေါ်၌ မိသားစုနှင့် တစုတစည်း နေထိုင်လုပ်ကိုင်စားသောက်နိုင်သည့် အုတ်ဖိုတွင် ဆက်လုပ်ဖြစ်နေအုံးမည်ဟု သူက ဆိုသည်။ 

သူတို့ မိသားစုကဲ့သို့ပင် မိဘမေတ္တာ ရေချိုအုတ်လုပ်ငန်းခွင်တွင် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်နေကြသူ အများစုမှာ ဧရာဝတီတိုင်းမှ လာရောက်သူများဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ 

ယခု လုပ်ငန်းခွင်တွင် ဆိုဒ် ခု ခွဲထားပြီး တဆိုဒ်လျှင် အလုပ်သမား ၃၀ သုံးထားရာ စုစုပေါင်း အလုပ်သမား ဦးရေ ၉၀ အနက် ရေးမြို့နယ်ဝန်းကျင် ကင်မွန်းရွာမှ လာရောက်လုပ်ကိုင်သည့် အလုပ်သမား ဦးမှအပ ကျန်သူအားလုံး ဧရာဝတီတိုင်းမှ ဖြစ်ကြောင်း မိဘမေတ္တာ ရေချိုအုတ်လုပ်ငန်းတွင် ဦးစီးလုပ်ကိုင်နေသည့် မချိုချိုသန်းက ပြောသည်။  

အဲဒီကနေပဲ အစုလိုက် လာကြတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်က အလုပ်သမားတွေ သူတို့ရွာပြန်တော့ အဆက်အသွယ် ဖြစ်ပြီး လာကြတာ။ နောက်ရက်တောင် ၁၉ ယောက်တောင် ထပ်လာကြအုံးမှာ။ တချို့ကလည်း ရောက်ပြီးသားလူကို ဖုန်းနဲ့ အဆင်ပြေလား အချင်းချင်း လှမ်းမေးကြတယ်။ ပြီးတော့ လာကြတယ်ပေါ့ဟု သူက ရှင်းပြသည်။ 

အုတ်တလုံးဖြစ်လာရန် မြေဝါ၊ မြေပြာ၊ မြေမဲ သုံးမျိုးကို ရောစပ်ပြီး စက်ထဲထည့်ကာ သမအောင်မွှေ၊ မိုသွင်း၊ လှမ်း ကွင်းတွင် ရက်၊ ရက် နေလှမ်း၊ လှမ်းပြီးသား အုတ်များကို ရက်တိတိ နေ့မီး၊ ညမီးမပြတ် ဖိုမီးထိုးပြီးနောက် တရက်ကျော် နှပ်ထားပြီးမှသာ အုတ်တလုံး ဖြစ်လာကြောင်း လုပ်ငန်းစဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ မချိုချိုသန်းက ပြောပြသည်။ 

ဧကခန့် ကျယ်ဝန်းသည့် လုပ်ငန်းခွင် ဆိုဒ် ခုမှ တနေ့လျှင် လှည်းအစီးပေါင်း ၃၅၀ ခန့် ထွက်ပြီး တလှည်းလျှင် အုတ်အလုံး ၆၀ ခန့်ပါကြောင်း၊ တနှစ်ပတ်လုံးတွင် အလုပ်လုပ်ရသည့်လက လခန့်သာ ရှိသဖြင့် တနှစ်အတွင်း အုတ်အလုံးရေ ၁၀ သိန်းအထက် ရရှိရန် ကြိုးစားရကြောင်း သူက ပြောသည်။  

ဗမာလို တော်သလင်းလပြည့်ကျော်ဆို ရေနည်းနည်းခမ်းတာနဲ့ လှမ်းကွင်းပြောင်းတလင်းခါအောင် ရှင်းပြီးခြောက်မှ စလုပ်တယ်။ အဲဒီကတည်းက ဒီလူငှားတွေနဲ့ လှမ်းကွင်း သန့်ရှင်းရေးလုပ်တယ်။ မြေကြီးတွေ တင်တယ်။ စက်တွေ ထိုင်တယ်။ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော်မှ အုတ်စထုတ်လို့ရတယ်။ တကယ်တမ်းလုပ်ရတာ လလောက်ပဲ။ တအား လုလုပ်ရတာဟု သူက ဆိုသည်။  

ရရှိလာသည့် အုတ်များကို ထားဝယ်၊ ရေး၊ သံဖြူဇရပ် စသည်ဖြင့် အမှာရှိသည့် နေရာများသို့ လိုက်ပို့ပေးပြီး ဖောက် သည်ဈေးဆိုလျှင် တလုံး ၆၀ ကျပ်ပေးပြီး နယ်ပို့ပါက ၁၂၀/၁၃၀ ကျပ်ထိ ရရှိကြောင်း၊ တနှစ်လျှင် ကျပ် သိန်း ၇၀၀ ခန့် ရရှိသည့်အနက် လူငှားစရိတ်၊ စက်ယန္တရား၊ ပို့ဆောင်ခ စသည်ဖြင့် ဖယ်လိုက်လျှင် ထက်ဝက်လောက် ကျန်ကြောင်း သိရသည်။ 

ဒီအုတ်ကျတော့ အဆီအနှစ်နဲ့ လုပ်တယ်ဆိုတော့ ကျစ်လစ်သိပ်သည်းမှု ရှိတယ်။ မီးအားကောင်းတယ် မီးပြင်းတယ် ဆို အသံက ပုလင်းကွဲသံပေါက်တယ်။ ဆေးရောင်မသုံးဘူး။ ရေငန်အုတ်တွေကျတော့ ဆေးရောင်သုံးတယ်။ နီအောင်ပေါ့။ ဒါက သဘာဝစစ်စစ်၊ သဘာဝမြေကြီးနဲ့ ဘာမှ ရောစပ်မှုမရှိဘူးဟု အုတ်အရည်အသွေးနှင့် ပတ်သက်၍ မချိုချိုသန်း က အာမခံပြောဆိုသည်။ 

ရေငန်မရောက်သည့်နေရာ ရေချိုအုတ်ဖြစ်သည့်အတွက် ဆားပွင့်မလိုက်၊ ရေငန်အငွေ့မှုတ်ခြင်း မခံရကြောင်း၊ ရေ ချိုမြေ စစ်စစ်မို့ အရည်အသွေးပိုင်း အရ မာကျောမှုရှိပြီး သဘာဝဘေးဒဏ် ခံနိုင်ကြောင်း စသည်ဖြင့် ရေချိုအုတ်နှင့် ရေငန်အုတ် ကွာခြားပုံများကိုလည်း သူက နှိုင်းယှဉ်ပြသည်။ 

တနှစ်ပတ်လုံး လခန့်သာ အုတ်လုပ်ငန်း လည်ပတ်ရသည့်အတွက် တခြားသောအချိန် အထူးသဖြင့် မိုးတွင်းကာလ တွင် သူပိုင် ခြံမြေထဲ၌ တဲတန်းလေးထိုးကာ အလုပ်သမားများအား နေစရာပေးထားကြောင်း၊ တချို့ ရွာပြန်ပြီး ကောက်စိုက်ကြသော်လည်း အဆင်မပြေသဖြင့် အချိန်တန်လျှင် အုတ်လုပ်ငန်းသို့ပဲ ပြန်လာလုပ်ကြသည်ဟု သူက ဆိုသည်။ 

အလုပ်သမား တဦးလျှင် လုံးစား ပုတ်ပြတ်အဖြစ် အုတ်တလုံးလျှင် ၁၀ ကျပ် ပေးထားရာ ပျမ်းမျှအားဖြင့် တဦးလျှင် တနေ့ကို ၆၀၀၀ မှ ၈၀၀၀ ကျပ်ထိ ရရှိကြောင်း၊ မိုးတွင်းကာလတွင် ဝမ်းရေးအတွက် အနီးဝန်းကျင် မြို့ရွာများတွင် သစ်လိုက်ခုတ်၊ ရာသီပင်စိုက်ဖြင့် ကျပန်း(ဘောက်) လုပ်စားကာ ဖြေရှင်းကြရကြောင်း သိရသည်။ 

တနေ့ကို ပုံမှန်တော့ မရှိဘူး။ လုပ်ရင်လုပ်သလို ရတယ်။ ဟိုမှာ(ဧရာဝတီတိုင်း) အလုပ်ရှားတော့ ဒီကိုရောက်လာ တာ။ ဒီမှာ လုပ်ရတာ အဆင်ပြေပါတယ်ဟု အလုပ်သမား ဦးထွန်းနိုင်က ပြောပြသည်။

ဦးထွန်းနိုင်သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဒေးဒရဲမြို့၊ တမောဝကျေးရွာဇာတိမှ ဖြစ်ပြီး ယခုအုတ်ဖိုတွင် လာရောက် လုပ်ကိုင်နေသည်မှာ နီးပါး ရှိပြီဖြစ်ကြောင်း၊ ဇာတိမြေတွင် ရေလုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းပြုကြောင်း သိရသည်။ 

မိသားစု တယောက် အရင်ရောက်ရင်းကနေ ဒီကိုလာလည်ရင်းနဲ့ မိသားစုလိုက် ပြောင်းရွှေ့လာတာ။ ပင်လယ်ထဲ မှာတော့ မိသားစုနဲ့ဝေးတယ်။ လေးငါးခြောက်လ လုပ်ရတယ်။ ဒီမှာကျ မိသားစု တစည်းတလုံးတည်းဆိုပြီးတော့ ဒီ အုတ်ဖိုမှာပဲ လုပ်လိုက်တာဟုလည်း သူက ရှင်းပြသည်။ 

တခါတလေ ပင်ပန်းလွန်း၍ အလုပ်လုပ်ချင်စိတ် မရှိသည်အထိ ဖြစ်မိသော်လည်း မိသားစုကို ပြန်ငဲ့ကြည့်ရင်း မထွက် နိုင်သေးကြောင်း၊ မိသားစုလိုက်ချည်း အုပ်စုလိုက် ပြောင်းရွှေ့ဖို့ဆိုသည်မှာလည်း အခက်အခဲရှိကြောင်း၊ ကလေးများ ပညာသင် စုံလင်သည်အထိတော့ လုပ်ဖြစ်အုံးနေမည် ဖြစ်ကြောင်း သူက ဆိုသည်။ 

မွန်ပြည်နယ် ဝယ်ဘော်ကျေးရွာရှိ ရေချိုအုတ်လုပ်ငန်းခွင်တွင် အလုပ်လုပ်နေသည့် ပြည်တွင်း ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားတချို့/ထက်ဝေ/ဧရာဝတီ

လက်ထဲတွင် စုမိဆောင်းမိ မရှိသော်လည်း သားသမီး ဦးကို ပညာသင်ပေးနိုင်ခြင်းက အမြတ်ဖြစ်သည်ဟု သူက ခံယူထားသည်။ 

ကိုယ်တွေလို မဖြစ်အောင် ကလေးတွေကို ပညာတော့ ရအောင် သင်ပေးမယ်။ ဒီမှာ အလုပ်လုပ်တာ ပညာတော့ စုဆောင်းမိတာပေ့ါဟု သူက ဖွင့်ဟပြောဆိုသည်။   

မွန်ပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာ အောင်နိုင်ဦး၏ ခန့်မှန်းချက်အရ မွန်ပြည်နယ်တွင် ဧရာဝတီတိုင်း မှ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများအပြင် ပဲခူးနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတို့မှလည်း လာရောက်လုပ်ကိုင်သူများရှိပြီး အနည်းဆုံး ၃၊ သိန်းရှိကြောင်း သိရသည်။ 

ထိုပြည်တွင်း ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများသည် မွန်ပြည်နယ်ရှိ အုတ်လုပ်ငန်း၊ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း၊ ရော် ဘာ/ကွမ်းသီးခြံလုပ်ငန်းများနှင့် ရေလုပ်ငန်းများတွင် အဓိက လာရောက်လုပ်ကိုင်ကြသည်ဟု ဆိုသည်။  

ဌာနေတိုင်းရင်းသား အများစုသည် အိမ်နီးချင်း ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူနိုင်ငံများသို့ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်လုပ်ကြရာ မွန်ပြည်နယ်အတွက် အခြေခံအလုပ်သမား လိုအပ်ချက်ကို ထိုရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများက အစားထိုးရာ ရောက်နေ သည်ဟု ဒေါက်တာအောင်နိုင်ဦးက ပြောသည်။ 

တချို့ရွာတွေမှာဆို လူရွယ် ယောကျ်ားရော မိန်းမရော အကုန် မရှိသလောက် ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီနေရာအတွက်ကို ဧရာဝတီ၊ ရန်ကုန်၊ ပဲခူးတို့ဘက်က လာပြီး အစားထိုးလာလုပ်ရတဲ့ အနေအထားမျိုး ဖြစ်လာတယ်ဟု သူက ဆိုသည်။ 

ထိုကဲ့သို့ မွန်ပြည်နယ်အတွက် အခြေခံအလုပ်သမား လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးရာ ရောက်သည်ဆိုသော်လည်း မည်သည့်အရပ်ဒေသမှန်းမသိ ရောက်လာသည့် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကြောင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာများ၊ ဒုစရိုက်လုပ်ငန်းများ၊ လုယက်ခိုးဆိုး တိုက်ခိုက်မှုများ များလာရသည်ဟုလည်း သူက ပြောသည်။   

ယခင်က ပြည်တွင်းရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမား အရေအတွက်၊ ကိုယ်ရေးရာဇဝင် အချက်အလက်များကို ရပ်ကျေးအဆင့် ဧည့်စာရင်းပေါ် အခြေခံကာ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးမှ ရနိုင်ကြောင်း၊ ယခုနောက်ပိုင်း ဧည့်စာရင်း ပယ်ဖျက်လိုက်သည့်အတွက် လုပ်ငန်းရှင်များဆီက ရနိုင်သော်လည်း မြေပြင်အခြေအနေနှင့် ကွာဟမှုများ ရှိခြင်းကြောင့် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းမှ စီမံခန့်ခွဲမှု ပြုလုပ်ရာတွင် အခက်အခဲဖြစ်ကြောင်း သူက ရှင်းပြသည်။ 

အချက်အလက် ကိန်းဂဏန်းနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ စနစ်တကျကောက်ယူမှု၊ သူတို့ရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုနဲ့ ပတ်သက် ဆက်နွယ်တဲ့ အချက်လက်တွေ ရယူဖို့လိုတယ်။ ဖြစ်လာရင် သူ့သက်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းခွင်ကို တာဝန်ယူထားတဲ့ လုပ်ငန်းရှင် ကုမ္ဗဏီအဖွဲ့ အစည်းတွေပဲ ဖြစ်ဖြစ် သူတို့အနေနဲ့ ထိန်းသိမ်းကြီးကြပ်ရေးမှာ စနစ်တကျဖြစ်ဖို့ လိုတယ်။ ခိုးဆိုးလုယက်မှုတွေမှာ ပတ်သက်တဲ့သူတွေကိုလည်း အသေအချာ အတိအကျ ရှာဖွေဖော်ထုတ် ဖမ်းဆီး အရေး ယူတာတွေ တိတိကျကျ ဖြစ်စေချင်တယ်ဟုလည်း သူက အကြံပြုထောက်ပြသည်။ 

မိဘမေတ္တာ အုတ်လုပ်ငန်း ဦးစီးလုပ်ကိုင်နေသည့် မချိုချိုသန်းကတော့ သူ့လုပ်ငန်းခွင်တွင် လူပေါင်းစုံရှိသည် ဆိုသော်လည်း မှုခင်းဖြစ်ပွားမှု မရှိကြောင်း၊ လူမှုရေးဆိုင်ရာကိစ္စများ၊ နေရင်း ဒေသကတည်းက ဖြစ်လာခဲ့သည့် လူမှုရေး ဖောက်ပြန်မှု ကိစ္စများတော့ ရှိကြောင်း၊ လုပ်ငန်းခွင်အတွင်းရှိ အလုပ်သမား စာရင်းအားလုံးကို ရပ်ကျေးဥက္ကဋ္ဌထံ ပို့ပေးထားကြောင်း ရှင်းပြသည်။ 

အလုပ်သမား အချင်းချင်း တည့်ကြပါတယ်။ ညနေပိုင်း အရက်သောက်ချိန်တော့ စကားများကြပေမယ့် မိုးလင်းကျရင် တည့်တယ်။ အလုပ်ရှင်ကလည်း ကောင်းပါတယ်ဟု ရေးမြို့နယ်၊ ကင်မွန်းရွာမှ လာရောက်လုပ်ကိုင်နေသည့် မစုက လုပ်ငန်းခွင် အခြေအနေကို ပြောပြသည်။ 

ဒေါ်လုလုမော်အဖို့ ဇာတိမြေကို စွန့်ခွာလာခဲ့သည်မှာ နှစ်နီးပါးရှိဖြစ်သော်လည်း သူ့လက်ထဲတွင် စုမိဆောင်းမိ သေးခြင်း မရှိသေးပေ၊ ကျန်နေခဲ့သည့် ဆွေမျိုးများနှင့် အဆက်သွယ်ရှိသော်လည်း ၎င်းတို့ထံ ပိုက်ဆံတင်ပို့ ပေးနိုင်ခြင်း မရှိကြောင်း သူက ပြောပြသည်။ 

တနယ်မပြောင်း သူကောင်းမဖြစ်၍သာ ကိုယ့်ဇာတိမြေကို စွန့်ခွာပြီး တနယ်တကျေးတွင် အလုပ်လာရခြင်းဖြစ်ပြီး တခါတလေတော့ ကိုယ့်မွေးရပ်မြေကို ပြန်ချင်သည်ဟုလည်း သူက ဖွင့်ဟပြောဆိုသည်။ 

လောလောဆယ် ဒီမှာက စားဝတ်နေရေးတော့ ဖြေရှင်းလို့ရတာပေါ့။ ဒါပေမယ့် ရရစားစားနဲ့ ကုန်နေတာပဲ။ ဘာမှတော့ မထွန်းကားဘူး။ (ဇာတိ)ပြန်တော့ ပြန်ချင်တာပေါ့။ မပြေမှ မပြေလည်သေးတာ ဘယ်လိုလုပ် ပြန်မလဲဟု သူက ညှိုးငယ်စွာ ရေရွတ်နေပါသည်။

You may also like these stories:

ပြည်တွင်း ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများကို နေရပ်ပြန်မဲပေးရန် တိုင်းရင်းသားပါတီများ လိုလားန

အမျိုးသမီးရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများ အခွင့်အရေးအပြည့်အဝရရန် လုပ်ဆောင်မည်ဟု ဝန်ကြီးပြော

The post ရာမညမြေရောက် ပြည်တွင်းရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
အခက်အခဲများကြားက ရာမည မီးအိမ်ရှင်များ https://burma.irrawaddy.com/article/2019/12/02/209736.html Mon, 02 Dec 2019 12:27:09 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=209736 မွန်အမျိုးသား ပညာရေး ကော်မတီ(MNEC)က အကောင်အထည်ဖော်နေသည့် မွန်အမျိုး သားကျောင်းများ ၏ ပညာရေးစနစ်မှာ မူလတန်းအဆင့်၌ မိခင် ဘာသာစကား အခြေပြု ဘာသာ စကား အစုံသင်သည့် ပညာရေးနစ်ဖြစ် ပြီး မိခင်ဘာသာစကား၊ နိုင်ငံသုံးစကားနှင့် နိုင်ငံတကာသုံး ဘာသာစကား ဖြစ်သည့် မွန်၊ ဗမာ၊ အင်္ဂလိပ် ၃ မျိုးစလုံးကို မသင်မနေရ ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

The post အခက်အခဲများကြားက ရာမည မီးအိမ်ရှင်များ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
သွပ်မိုး အုတ်ကာ အဝါရောင် ဆေးခြယ်ထားသည့် တထပ်ဆောင် ရုံးခန်းတခုအတွင်း ထိုင်နေကြသည့် လူတစုထံမှ တဝါးဝါး တဟားဟားနှင့် ရယ်မောသံများ ထွက်ပေါ်လာသည်။

“တိုက်ပွဲကြားမှာ ပြေးလွှားရင်းနဲ့ ဟင်းချက်ရင်းတန်းလန်းနဲ့ ထပြေးရတဲ့အခါ ဆရာမ တယောက်ဆို ဝက်သား ဟင်းအိုး ရွက်ထားရင်းပြေးတော့ မှောက်ကျတာ။ အဲဒါကို ပြန်ကောက်ထည့်တယ်” ဟု ၅၉ နှစ်အရွယ် ဦးမင်းအောင်ဇေ က အတိတ်အကြောင်းများကို ပြန်ပြောပြရင်း အားပါးတရ ရယ်မောလိုက်သည်။

ဦးမင်းအောင်ဇေသည် တောင်ပကျေးရွာ မွန်အမျိုးသား အလယ်တန်းကျောင်းသို့ အလည်ရောက်ခိုက် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီး မြို့နယ်အတွင်းရှိ ဝင်္ကပါ မွန်စာသင်ကျောင်းတွင် ကျောင်းဆရာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့စဉ်က အတိတ်ခြေရာများကို ပြန်ကောက် ပြောပြရင်း တဝါးဝါး တဟားဟားနှင့် ပွဲကျနေကြခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုအချိန်က ယင်းဒေသတွင် မွန်ပြည်သစ်ပါတီ(NMSP)နှင့် တပ်မတော်အစိုးရတို့အကြား အပစ်ခတ်ရပ်စဲရေး (Ceasefire) လက်မှတ်မထိုးခင် အချိန်ကာလဖြစ်ရာ မကြာခဏ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။

ထို့ကြောင့် ပြေးရင်းလွှားရင်း ရောက်သည့်နေရာတွင် ချက်စားနိုင်ရန် ကျောင်းသားတိုင်း၏ လွယ်အိတ်ထဲတွင် ဆန် တထုပ်စီ အမြဲထည့်ခိုင်းထားရသည်ဟုလည်း ထိုစဉ်က ဦးမင်းအောင်ဇေနှင့်အတူ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော အသက် ၅၀ အရွယ် ဆရာမကြီး ဒေါ်ခိုင်ခိုင်ထင်(မိဂေတမး)ကလည်း သူ့ အတွေ့အကြုံများကို ပြန်လည်ပြောပြသည်။

“တခါတလေ ည ၁၀ နာရီလောက်ကြီးလည်း ထပြေးရတယ်။ တောထဲမှာ ထမင်းစားတဲ့အခါ စလောင်းဖုံးထဲထည့်ပြီး ၆ ယောက်တအုပ်စု စားကြတယ်။ ဟင်းရည်ထည့်လိုက်ရင် စောင်းသွားတဲ့ဘက်ကသူက ပိုစားရတာပေါ့” ဟု သူက ပြောပြီး ရယ်နေသည်။

ယခုအချိန်မှာတော့ ထိုဖြစ်ရပ်များက ရယ်စရာပြက်လုံး တခုလို ဖြစ်နေသော်လည်း ထိုစဉ်ကတော့ တကယ့်ကို စိုးရိမ် ထိတ်လန့်စရာ အနေထားဖြစ်ခဲ့ရပြီး မျိုးဆက်သစ် ကလေးများ အတွက်တော့ ပုံပြင်လို ဖြစ်နေပြီဟု ဦးမင်းအောင်ဇေ က ပြောသည်။

“အဲဒီမှာ ခဏခဏ ပြေးနေရတယ်လေ။ ရောက်တဲ့နေရာမှာ ကလေးတွေနဲ့ ထမင်းချက်စားပြီးတော့ တခါ စစ်ပြေးတဲ့နေ ရာမှာပဲ စာသင်ပေါ့။ တောင်တွေကြားမှာ။ ဂူတွေကြားမှာ စာသင်ခဲ့ရတယ်” ဟု သူက ပြောပြသည်။

ထိုစဉ်က ၄ တန်းမှ ၈ တန်းထိ ကျောင်းသူ/သားဦးရေ ၇၀ ကျော်ကို ဆရာ၊ ဆရာမ ၁၂ ယောက်ခန့်က ထိန်းကျောင်း ပညာသင်ပေးခဲ့ကြပြီး အဆိုပါ ဆရာ/မများအနက် ယခုအချိန်ထိ မွန်အမျိုးသား ပညာရေးကဏ္ဍတွင် တဖက်တလမ်းမှ ပါဝင်ပတ်သက်နေသူ ၄/၅ ဦးသာ ကျန်ရှိတော့ကြောင်း သိရှိရသည်။

၁၉၉၃ တွင် သူသည် လိုအပ်ချက်အရ ဝင်္ကပါကျောင်း၌ ကျောင်းဆရာ ဝင်လုပ်ဖြစ်ရင်းက ကလေးများကို သနား သဖြင့် မထွက်ဖြစ်တော့ဘဲ နှစ်အတော်ကြာသွားခဲ့ရာမှ ယခုဆိုလျှင် မွန်အမျိုးသားပညာရေးကဏ္ဍ၌ ပါဝင်ပတ် သက်နေသည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော်လာလေပြီဟု ဦးမင်းအောင်ဇေက ပြောပြသည်။

“အဲဒီခေတ်တုန်းက တကယ့်ကို ဝရုန်းသုန်းကားပါပဲ။ တော်တော်ကို ဆိုးပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျနော်တို့ မလုပ်ရင်လည်း ဘယ်သူမှ လုပ်မယ့်သူ မရှိဘူးလေ။ အခြေအနေအရ ဘယ်သူမှ မသွားကြဘူး” ဟု သူက ဆိုသည်။

လက်ရှိတွင် သူသည် ကျောင်းဆရာအလုပ်က အနားယူထားပြီး ဖြစ်သော်လည်း မွန်အမျိုးသား ပညာရေးကော်မတီ (MNEC) ဌာနခွဲ၌ သုတေသနမန်နေဂျာ တာဝန်ဖြင့် မွန်မိခင်ဘာသာစကားအခြေပြု သင်ရိုးညွှန်းတမ်းနှင့် ပြည်နယ် အစိုးရ၏ ဒေသန္တရ သင်ရိုးညွှန်းတမ်း ရေးဆွဲရေး လုပ်ငန်းစဉ်များ၌ ပါဝင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

ထို့အတူ မုဒုံမြို့နယ် ကလော့သော့ကျေးရွာ ဇာတိသူ ဒေါ်ခိုင်ခိုင်ထင်သည်လည်း ဆရာမ စလုပ်စဉ်က အသက် ၁၉ နှစ် သာ ရှိသေးပြီး မိဘများ သဘောမတူသည့်ကြားက ထိုလမ်းကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ကျောင်းဆရာမ လစာ အဖြစ် တလလျှင် ၁၀၀၀ ကျပ်သာ ရရှိခဲ့သည်။

ဝင်္ကပါကျောင်းတွင် ၁၈ နှစ်တာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ကြားထဲတွင် ၁၀ နှစ်လောက် နားကာ ကိုယ်ပိုင် စီး ပွားရေးလေးတခု လုပ်ခဲသော်လည်း တောင်ပကျေးရွာတွင် မွန်အမျိုးသား အလယ်တန်းကျောင်း ဖွင့်သည့်အခါ ကျေး ရွာဆရာတော်က ခေါ်သဖြင့် အလယ်တန်းပြ ဆရာမအဖြစ် ပြန်ဝင်လုပ်နေသည်မှာ ၃ နှစ်ရှိပြီဟု သူက ဆိုသည်။

မိခင်ဘာသာစကား အခြေပြု မွန်အမျိုးသားကျောင်း

မွန်စာပေနှင့် မွန်သမိုင်း မပပျောက်စေရေးအတွက် မိခင်ဘာသာစကား အခြေပြု သင်ကြားပေးနေသည့် မွန်အမျိုး သားကျောင်းများသည် နိုင်ငံရေး အချို့အကွေ့များကြား ကြံ့ကြံ့ခံရပ်တည်လာခဲ့သည်မှာ ၁၉၇၂ မှ စတင်ကာ ယခုဆို လျှင် နှစ်ပေါင်း ၄၀ ကျော်လာပြီ ဖြစ်သည်။

ယခုအခါ အထက်တန်းကျောင်း ၃ ကျောင်း အပါအဝင် မွန်အမျိုးသားကျောင်းပေါင်း ၁၃၃ ကျောင်းရှိပြီး အများစုသည် မွန်ပြည်နယ်၌ရှိကာ ကရင်နှင့် တနင်္သာရီတိုင်းတို့တွင်လည်း ရှိကြောင်း၊ ကျောင်းသားပေါင်း ၁၂၀၀၀ ခန့်ရှိပြီး ဆရာ/မ ဦးရေ ၆၈၆ ဦးဖြင့် လည်ပတ်လျက်ရှိသည်။

မွန်အမျိုးသား ပညာရေးနှင့် ပတ်သက်၍ လိုအပ်သည့် ပညာရေး ပေါ်လစီများ ချမှတ်ရန်၊ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများ နှင့် ဆက်သွယ်နိုင်ရန် ရည်မှန်းချက်ဖြင့် မွန်အမျိုးသား ပညာရေးကော်မတီ (MNEC)ကို ၁၉၉၂ တွင် ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့ကာ မွန်အမျိုးသား ကျောင်းများအား စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

၁၉၉၅ တွင် မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (NMSP) နှင့် တပ်မတော်အစိုးရတို့အကြား အပစ်ခတ်ရပ်စဲရေး(Ceasefire) လက် မှတ်ရေးထိုးပြီး နောက်ပိုင်း၌ မွန်အမျိုးသား ပညာရေးကဏ္ဍနှင့် ပတ်သက်၍ ပိုမို လမ်းပွင့်လာခဲ့ကြောင်း ဦးမင်းအောင်ဇေက ပြောပြသည်။

“အရင်က အစိုးရ သိထားတာက ဒီကျောင်းတွေက သူပုန်ကျောင်းတွေပေါ့။ တကယ်က သူပုန်ကျောင်း မဟုတ်ပါဘူး။ ရပ်ရွာအခြေပြု ကျောင်းတွေ။ ဒါပေမယ့် NMSP နဲ့ ပတ်သက်တော့ ထောက်ပံ့မှုရှိတယ်။ ဒီလောက်ပါပဲ။ ပိုင်ဆိုင်မှုအနေ နဲ့ဆိုရင် ဒါ ရပ်ရွာရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုပါ။ ဒီကျောင်းတွေက NMSP ဆောက်ပေးထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ခုတော့လည်း သူတို့ နားလည်သွားပါပြီ” ဟု သူက ရှင်းပြသည်။

မွန်ပြည်နယ် ရေးမြို့နယ် အံဒင်ကျေးရွာရှိ မွန်အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းတွင် ဆရာမတဦး ကလေးငယ်များ ကို သင်ကြားနေစဉ် (ထက်ဝေ၊ ဧရာဝတီ)

မွန်အမျိုးသားကျောင်း၏ ပညာရေးစနစ်

မွန်အမျိုးသား ပညာရေး ကော်မတီ(MNEC)က အကောင်အထည်ဖော်နေသည့် မွန်အမျိုးသားကျောင်းများ၏ ပညာရေးစနစ်မှာ မူလတန်းအဆင့်၌ မိခင် ဘာသာစကား အခြေပြု ဘာသာစကား အစုံသင်သည့် ပညာရေးနစ်ဖြစ်ပြီး မိခင်ဘာသာစကား၊ နိုင်ငံသုံးစကားနှင့် နိုင်ငံတကာသုံး ဘာသာစကား ဖြစ်သည့် မွန်၊ ဗမာ၊ အင်္ဂလိပ် ၃ မျိုးစလုံးကို မသင်မနေရ ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

အလယ်တန်းအဆင့်၊ အထက်တန်းအဆင့်တွင် အစိုးရသင်ရိုးညွှန်းတမ်းအတိုင်း သင်ကြားပေးနေပြီး မွန်၊ ဗမာ ဘာသာ စကားနှစ်မျိုးဖြင့် ကလေးများ နားလည်အောင် ရှင်းပြပေးရသည်ဟု ဆရာ၊ ဆရာမများက ပြောသည်။

အစိုးရကျောင်းနှင့် မတူညီသည်မှာ မွန်အမျိုးသားကျောင်းများတွင် ကလေးနားလည်သည့်၊ ကျွမ်းကျင်သည့် ဘာသာ စကားဖြင့် ပညာသင်ကြားခွင့်ရခြင်း ဖြစ်သည်ဟု MNEC သုတေသန မန်နေဂျာ ဦးမင်းအောင်ဇေက ရှင်းပြသည်။

ထို့ပြင် အစိုးရ ပညာရေးစနစ်ဖြင့်လည်း တံတားထိုးထားသည့် စနစ်ဖြစ်ရာ ကလေးများ အနေဖြင့် အစိုးရကျောင်းဘက် သို့ ကူးပြောင်းနိုင်သလို အစိုးရကျောင်းမှ ကလေးများလည်း မွန်အမျိုးသားကျောင်းသို့ ကူးလာ၍ ရကြောင်း၊ အစိုးရ ကျောင်းနှင့် ဘာသာစကား မူဝါဒ မတူသော်လည်း အတန်းဖွဲ့စည်းပုံ၊ ကျောင်းဖွဲ့စည်းပုံချင်း တူညီသည်ဟု ဆိုသည်။

အခက်အခဲများကြားက မီးအိမ်ရှင်များ

၁၉၇၀ခုနှစ် ကာလအတွင်းက မွန်ပြည်သစ်ပါတီ ထိန်းချုပ်ဒေသများအတွင်း စစ်ပြေးရှောင်ရင်း စာသင်ခဲ့ရသည့် ရွေ့လျားစာသင်ကျောင်းများမှ တဆင့် စတင်ခဲ့သည့် မွန်အမျိုးသားကျောင်းများတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသော မွန် ဆရာ၊ ဆရာမတို့သည် လစာဟူသည် ဝေးစွ။

ရပ်ရွာက စုပေါင်းပေးသည့် တနှစ်လျှင် စပါး တင်း ၅၀၊ ၁၀၀ လောက်ဖြင့် အိပ်စိုက်ကာ တိုက်ပွဲများအကြား ပြေးရင်း လွှားရင်း မွန်ကလေးငယ်များကို ပညာမျှဝေပေးခဲ့ကြသည်။

လက်ရှိတွင် MNEC က ဆရာ၊ ဆရာမ တယောက်လျှင် တလစာ ငွေကျပ် ၉၆၀၀၀ ပေးထားပြီး ရပ်ရွာက ၃၀၀၀၀ ကျပ် ထပ်ဆောင်းပေးခြင်း၊ နေစရာ၊ စားစရာ ထောက်ပံ့ပေးခြင်းတို့ကြောင့် အနည်းငယ် အသက်ရှူချောင်လာပြီဟု ဆိုနိုင်သော်လည်း ပြည့်စုံလုံလောက်သည့် အခြေအနေတော့ မဟုတ်သေးပေ။

မုဒုံမြို့နယ်၊ နိုင်လှုံကျေးရွာ ဇာတိသူ မူလတန်းပြ ဆရာမ နွန်ဒယ်ဒေဝီ တယောက် မွန်ကျောင်းဆရာမ အလုပ်ကို စတင်ရွေးချယ်စဉ်က အများတကာ၏ အထင်သေးမှုကို ခံရရုံသာမက အစိုးရ ဌာနဆိုင်ရာတွင် ဝင်လုပ်သူ သူငယ်ချင်း တချို့ကြား မျက်နှာငယ်ခဲ့ရသည်။

“စဝင်တုန်းက ဒီလိုမျိုး အခြေအနေ မဟုတ်ဘူး။ စာသင်ရတာ အသိအမှတ်ပြုမှု နည်းတယ်။ ကိုယ်ဒီကျောင်းမှာ လုပ်တော့ ဘွဲ့ရဖြစ်ပြီး ဘာလို့ ဒီကျောင်းမှာ လာသင်ရလဲ။ ဒီထက်ကောင်းတဲ့ အလုပ်ကို လုပ်ပါလားဆိုပြီး ပြောလာ တဲ့သူတွေ ရှိတယ်” ဟု သူကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်များကို ပြန်လည်ပြောပြသည်။

သူသည် နိုင်လှုံကျေးရွာ၊ သာ့သနာနယ်မြေရှိ သစ်သားဆောင် ဇရပ်ကျောင်လေးပေါ် ဖွင့်ထားသည့် မူလတန်း လွန် ကျောင်းကလေး၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေပြီး မုဒုံမြို့နယ် ကျောင်းဆရာအသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်း ဆောင် ရွက် နေသည်။

မွန်အမျိုးသားကျောင်းများသည် မိမိတို့၏ ဘာသာ၊ စာပေ၊ ယဉ်ကျေးမှုများကို ထိန်းသိမ်းရာရောက်သလို မိခင် ဘာသာစကားဖြင့် သင်ကြားရသည့် ကလေးများအတွက်လည်း သင်လွယ်တတ်လွယ်သည်ဟု သူက ခံယူထားသည်။

“ကိုယ့်ခံယူချက်နဲ့ ကိုယ်ဆိုတော့ သူများ ဘာပြောပြောလေ ဝါသနာပါတဲ့ အလုပ်ဆိုတော့ ပျော်နေတာပဲ” ဟု အနား တွင် လာထိုင်နေသည့် ကလေးငယ်လေးကို ပြုံးပြီးကြည့်ရင်းက ပြောသည်။

ယခုနောက်ပိုင်း၌ အစိုးရကျောင်းမှ ဆရာ/မများနှင့် သင်တန်း အတူတူတက်ခွင့်ရသည့်အခါ ၎င်းတို့ ဆွေးနွေး ပြောဆို နိုင်သလို၊ အရည်အချင်းရှိသလို မွန်ကျောင်း ဆရာ/မများလည်း ဝင်ရောက်ဆွေးနွေးနိုင်ကြောင်း၊ အရည်အချင်း ရှိ ကြောင်း သိသွားကာ ၎င်းတို့အပေါ် နားလည်သွားပြီး အခေါ်အပြော ဆက်ဆံမှုများ တိုးတက်လာသည်ဟု ဆိုသည်။

“အစိုးရကျောင်းက ကျူရှင်တို့ ဘာတို့နဲ့ စရိတ်စက များတယ်။ ကျမတို့ မွန်ကျောင်းကျတော့ ဘာမှ မကောက်ဘူး။ ဆင်းရဲသားကလေးတွေ ပိုများတယ်။ ရတဲ့လစာနဲ့မလောက်ဘူး။ အမျိုးချစ်လို့ လုပ်နေတယ်ဆိုပါတော့” ဟုလည်း တောင်ပရွာ မွန်အမျိုးသားအလယ်တန်းကျောင်း ကျောင်းအုပ် မိထောဇိင်က ဆိုသည်။

မွန်အမျိုးသားကျောင်းတွင် ကလေးတဦးလျှင် တနှစ်စာ ကျောင်းလခအဖြစ် ၃၅၀၀၀ ကျပ် သာပေးရပြီး ၉၊ ၁၀ တန်း အဆောင်နေသည့် ကလေးများက တလလျှင် စားစရိတ်အဖြစ် ၃၀၀၀၀ ကျပ် ထပ်ဆောင်းပေးရသည်။

အစိုးရကျောင်းများထက် စရိတ်စက သက်သာသည့် မွန်အမျိုးသားကျောင်းသို့ လာတက်သည့် ကလေးများသည် နွမ်း ပါးချို့တဲ့သည့် မိသားစုတို့မှ အများဆုံးဖြစ်ပြီး တချို့မိဘများကလည်း ရပ်ရွာတွင်ထားပါက အပေါင်းအသင်းများဖြင့် ပျက်စီးမည်ကို စိုးရိမ်ပြီး အဆောင်လာပို့ထားသူများလည်း ရှိကြောင်း သိရသည်။

“ပင်ပန်းပေမယ့် အဆင်ပြေအောင် သင်ပေးရတာပဲ။ ဒီကျောင်းတွေက လစာနည်းတော့ သူများတွေ သိပ်မလုပ်ချင်ကြ ဘူး။ တချို့လည်း ဝင်လိုက်ထွက်လိုက်နဲ့။ ကျမကတော့ ဆက်လုပ်ဖြစ်နေအုံးမှာပါ။ ကိုယ်မှမလုပ်ရင် ကလေးတွေ အခက်အခဲဖြစ်မှာလေ” ဟု သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်၊ ဝဲရက်မူလွန်ကျောင်း ကျောင်းအုပ် မိလယီချမ်းမွန်က ဆိုသည်။

မွန်ပြည်နယ် ရေးမြို့နယ် အံဒင်ကျေးရွာရှိ မွန်အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းမှ ကလေးငယ်များ (ထက်ဝေ၊ ဧရာဝတီ)

မွန်အမျိုးသားကျောင်းများ ရေရှည်ရပ်တည်ရေး အခက်အခဲများရှိနေ

ပြီးခဲ့သည့် တပတ်အတွင်း၌ ဧရာဝတီသတင်းဌာနအနေဖြင့် မွန်ပြည်နယ် မော်လမြိုင်၊ မုဒုံ၊ သံဖြူဇရပ်၊ ကျိုက်မရော၊ ရေးမြို့နယ်ရှိ မွန် အမျိုးသားကျောင်း အချို့သို့သွားရောက်ပြီး တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုများ ပြုလုပ်သည့်အခါ မွန်အမျိုးသား ကျောင်းများ ရေရှည် ရပ်တည်ရေးအတွက် လစာကိစ္စသည် အကြီးမားဆုံး စိန်ခေါ်မှု ဖြစ်နေကြောင်း သိရှိရသည်။

ထိုကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ခေါင်းကိုက်နေရပြီး လတ်တလော အလှူရှင်များ၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် အဓိက လည် ပတ်နေရကာ ရေရှည်အတွက် အခက်အခဲရှိကြောင်း၊ ထောက်ပံ့မှုများ ဖြတ်တောက်လိုက်လျှင် ရပ်ရွာလူထုအတွက် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်လာမည်ကို စိုးရိမ်ကြောင်း MNEC မှ တာဝန်ရှိသူများကလည်း ဖွင့်ဟပြောဆိုသည်။

ဧရာဝတီက စုံစမ်းမေးမြန်းကြည့်သလောက် ဘွဲ့ရပညာတတ် ဆရာ/မ အများစုသည် စားဝတ်နေရေးအတွက် ထိုင်း၊ ကိုရီးယား၊ ဂျပန် နိုင်ငံများသို့ သွားရောက် အလုပ်လုပ်ခြင်း၊ လစာပိုကောင်းသည့် ပြည်တွင်းရှိ အစိုးရဌာန၊ ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ဗဏီများတွင် ဝင်ရောက် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခြင်းတို့ ရှိကြောင်း သိရသည်။

ထို့ပြင် မွန်အမျိုးသားကျောင်းများတွင် ဆရာမများကိုသာ တွေ့ရပြီး ကျောင်းဆရာ မရှိသလောက် နည်းပါးသည်ကို သတိထားမိ၍ မေးမြန်းကြည့်ရာ “အမျိုးသားဆရာတွေ နည်းတယ်။ အဓိကက လစာပေါ့။ ပိုက်ဆံက အဓိက မဟုတ် ပေမယ့်လည်း စားဝတ်နေရေးက ရှိသေးတယ်လေ” ဟု ဆရာမ မိထောဇိင်က ပြောပြသည်။

MNEC စာရင်းအရ မွန်အမျိုးသားကျောင်းများတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် ဆရာ၊ ဆရာမ ၆၈၆ ဦးအနက် ဆရာ ဦးရေ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။

ဦးမင်းအောင်ဇေကတော့ “ကျနော်တို့ဆီက ကျောင်းဆရာတွေ ရည်းစားလည်း မထားရဲဘူး။ အိမ်ထောင်လည်း မပြုရဲ ဘူး။ လစာမကောင်းတော့။ တချို့ မိဘတွေဆို ပြောမနိုင်တဲ့ သမီးတွေကို မွန် ဆရာနဲ့ ပေးစားမယ်လို့ ခြိမ်းခြောက်လေ့ ရှိတယ်။ အဲဒါဆို ငြိမ်သွားရော” ဟု ဟာသနှောပြီး ပြောပြသည်။

အပေါ်ယံ ကြည့်လျှင် ဟာသ ပြက်လုံးတခု ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သော်လည်း ထိုကဲ့သို့ ဆရာ/မများ မမြဲဘဲ ထွက်သွားကြ မည်ဆိုလျှင် ကလေးများအတွက် အခက်အခဲ ဖြစ်စေသည်ဟု သူက ပြောသည်။

မွန်အမျိုးသားကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်ရခြင်း၏ ရည်မှန်းချက်သည် မိခင်ဘာသာစကား အခြေပြုပညာရေးနှင့် အရည် အသွေးရှိသည့် ပညာရေး ဖြစ်စေရန် ကျောင်းဆရာ လုံလောက်စွာ မခန့်နိုင်ပါက ထိုရည်မှန်းချက် ပြည့်ဝရန် အခက် အခဲရှိသည်ဟု MNEC (ဗဟို) တာဝန်ခံ မိဆာဒါးကလည်း ရှင်းပြသည်။

“အခုလည်း လိုသလောက် အပြည့်အဝ မခန့်နိုင်သေးဘူး။ အချို့ ကျောင်းတွေမှာဆို အများကြီး လိုအပ်နေသေးတယ်” ဟု သူက ဖွင့်ဟပြောဆိုသည်။

သို့သော်လည်း အဆိုးချည်းပဲတော့ မဟုတ်ပေ။ လက်ရှိလုပ်ကိုင်နေသည့် ဆရာ၊ ဆရာမ အများစုတွင် အလုပ်ထွက်ရန် စိတ်ကူးမရှိသကဲ့သို့ မွန်ကလေးများ၏ ပညာရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန် တတ်စွမ်းသမျှ ပြုစုပျိုးထောင်ပေးမည့်သူများလည်း ရှိနေပါသေးသည်။

၎င်းတို့ ငယ်ရွယ်စဉ်က မွန်စာပေ သင်ကြားချင်လျှင် နွေရာသီ ကျောင်းပိတ်ရက် မွန်ဘုန်းကြီးကျောင်းများ၌သာ သင် ကြားခွင့်ရခဲ့သဖြင့် ယခုလို မွန်အမျိုးသားကျောင်းများ ရှိလာသည့်အခါ ကိုယ့်လူမျိုးအတွက် အလုပ်လုပ်ခွင့်ရသလို မျိုး ဆက်သစ် လူငယ်များကိုလည်း ပြုစုပျိုးထောင်ပေးနိုင်သည့် အခွင့်အရေးအဖြစ် ခံယူထားသူများလည်း ရှိသည်။

မွန်ပြည်နယ် မုဒုံမြို့နယ် တောင်ပရွာရှိ မွန်အမျိုးသား အလယ်တန်းကျောင်းမှ ဆရာမတဦး တပည့်များကို စာသင်နေစဉ်(ငြိမ်းငြိမ်း၊ ဧရာဝတီ)

မွန်အမျိုးသားကျောင်းတို့၏ အနာဂတ် အလားအလာ

လက်ရှိအနေအထားအရ မွန်အမျိုးသားကျောင်းများသည် ကိုယ်ထူကိုယ်ထ ပုံစံဖြင့် လည်ပတ်နေရပြီး ရေရှည်ရပ် တည်နိုင်ရေးအတွက် ကြိုးစားရုန်းကန်နေရကြောင်း သိရသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၁၆-၁၇၊ ၂၀၁၇-၁၈ ပညာသင်နှစ်တွင် ကျောင်းသားဦးရေပေါ် မူတည်ပြီး School Grant ဟု ခေါ် သည့် ကျောင်းထောက်ပံ့ကြေး ရရှိခဲ့သော်လည်း ယခုနောက်ပိုင်း မရရှိတော့ကြောင်း ဦးမင်းအောင်ဇေက ပြောပြ သည်။

ထို့အတွက် မွန်အမျိုးသားကျောင်းများ ရေရှည်ရပ်တည်ရေးအတွက် MNEC အနေဖြင့် ရပ်ရွာအခြေပြု ရန်ပုံငွေ ရှာဖွေရေး ကော်မတီများ ဖွဲ့စည်းထားပြီး နိုင်ငံရပ်ခြားရှိ မွန်အသိုင်းအဝိုင်းမှ နှစ်စဉ်လွှဲပို့ပေးသည့် အလှူငွေများကို ဘဏ်အကောင့်ဖြင့် စုထားကာ လိုအပ်မှ ထုတ်ယူသုံးသည့်ပုံစံမျိုး ဆောင်ရွက်ထားသည်ဟု သူက ရှင်းပြသည်။

ထို့ပြင် မွန်ဘုန်းကြီးကျောင်းများထံ အကူညီတောင်းရန် ပြင်ဆင်နေပြီး အစိုးရဘက်မှလည်း ထောက်ပံ့ပေးရန် တာဝန် ရှိသည့်အတွက် တောင်းဆိုတင်ပြမှုများ ပြုလုပ်သွားရန် ရှိသည်ဟုလည်း သူက ဆိုသည်။

လက်ရှိတွင် အစိုးရက သူငယ်တန်းမှ ၁၀ တန်းထိ မွန်အမျိုးသား ကျောင်းသူ/သား ၁၀၀၀၀ ကျော်အတွက် အစိုးရ ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များ အခမဲ့ ပေးဝေမှုသာ ရှိသည်ဟု သူက ပြောပြသည်။

MNEC ၏ စာရင်းအရ ကျောင်းအဆောက်အအုံ ကောင်းသည့် အဆင့်သည် ၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိပြီး ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ခန့်သည် အနည်းငယ် ပြင်ဆင်ရန်ရှိကြောင်း၊ ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် လုံးဝ ဖြိုဖျက်ပစ်ရမည့် အခြေအနေဖြစ်နေပြီး ၁၇ ရာ ခိုင်နှုန်းခန့်သည် ကျောင်းဆောင် မရှိဘဲ ဥပုသ်ဇရပ်များတွင် တည်မှီကာ ဖွင့်ထားရကြောင်း သိရသည်။

ကိုယ့်လူမျိုး၊ စာပေ၊ ယဉ်ကျေးမှုကို ထိန်းသိမ်းရာရောက်သည့် မွန်အမျိုးသားကျောင်းများအား ဆက်လက်တည်ရှိစေ ချင်ပြီး အစိုးရဘက်မှလည်း ပံ့ပိုးကူညီပေးစေလိုသည်ဟု သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်၊ ပင ကျေးရွာမှ ရပ်မိရပ်ဖ ဦးမြင့်ဆွေက ပြောပြသည်။

“ကျောင်းတွေ ရပ်တည်နိုင်ဖို့အတွက် တော်တော်လေး ကြိုးစားရတယ်။ ငွေရေးကြေးရေးက မွန်တွေဆီမှာ ပဲ တောင်းခံနေရတာ။ ကျနော်တို့ လိုချင်တာက အစိုးရအသိအမှတ်ပြုပြီး ကျောင်းဆရာ၊ ဆရာမ လစာတွေ ပေး မယ်ဆို ပိုပြီးတော့ အဆင်ပြေမယ်လို့ ထင်တယ်” ဟု သူ့ဆန္ဒကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုသည်။ ။

You may also like these stories:

စစ်ရှောင်စခန်းမှာ ဘဝကို မြှုပ်နှံထားတဲ့ ကျန်းမာရေးဆရာမ

ဝေးလံဒေသများတွင် စာသင်ပေးကြရန် ဆရာများအား အတိုင်ပင်ခံ မေတ္တာရပ်ခံ

The post အခက်အခဲများကြားက ရာမည မီးအိမ်ရှင်များ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီသည် ခေါင်းဆောင်တဦးတည်းကို အားကိုးမည့်ပါတီ မဟုတ်ဟုဆို https://burma.irrawaddy.com/news/2019/11/30/209582.html Sat, 30 Nov 2019 10:28:04 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=209582 ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ တာဝန်ရှိသူများ၏ တင်ပြပြောဆိုမှုများအရ PPP သည် အင်စတီကျူးရှင်းတခုကို အခြေခံ သည့် နောက်ပိုင်းတွင် မူဝါဒကိုပါ အခြေခံမည့် ပါတီတခုဟု ခန့်မှန်းရကြောင်း ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ ချုပ် (SNLD) ၏ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး စိုင်းကျော်ညွန့်က သုံးသပ်သည်။

The post ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီသည် ခေါင်းဆောင်တဦးတည်းကို အားကိုးမည့်ပါတီ မဟုတ်ဟုဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
NLDမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သော ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာ သက်သက်ခိုင် ဦးဆောင်ပါဝင်သည့် ပြည်သူ့ ရှေ့ဆောင်ပါတီ (People’s Pioneer Party – PPP)သည် ခေါင်းဆောင်တဦး တည်းကို အားကိုးသည့် ပါတီမဟုတ် ကြောင်း ပါတီတည်ထောင်သူများက ပြောဆိုလိုက်သည်။

ယနေ့ ရန်ကုန်မြို့ Melia ဟိုတယ်တွင် ပြုလုပ်သည့် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ မိတ်ဆက် ရှင်းလင်းပွဲတွင် အထက်ပါ အတိုင်း ပြောဆိုလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဒေါက်တာ သက်သက်ခိုင်က “ကျမတို့ပါတီဟာ ဗဟိုဦးစီးစနစ်နဲ့ သွားမယ့် Paternalistic Party မဟုတ်သလို သြဇာ တိက္ကမကြီးမားတဲ့ ခေါင်းဆောင်တဦးတည်းကိုသာ အားကိုးတဲ့ Personalistic Party လည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ကျမတို့ ပါတီဟာ ပြည်သူလူထု တရပ်လုံး လူမှုစီးပွားဖွံ့ဖြိုးဖို့ တိကျတဲ့ မူဝါဒမူဘောင်နဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေအပေါ် အခြေခံပြီး တည်ဆောက်သွားမယ့် Programmatic Party ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

Programmatic Party ဟု ဆိုရာတွင် လူတစုတယောက်၏ ထင်မြင်ယူဆချက်အပေါ် အခြေမခံဘဲ ယုံကြည်စိတ်ချရ သည့် သုတေသန တွေ့ရှိချက်များ၊ လက်တွေ့ကျသည့် သုံးသပ်ချက်များအပေါ် အခြေခံပြီး မူဝါဒများချမှတ်ခြင်း၊ နိုင်ငံ တော်မှ လက်ရှိ အကောင်အထည်ဖော်နေသည့် လုပ်ငန်းစီမံချက်များအပေါ် သင်ခန်းစာယူပြီး အနာဂတ်မူဝါဒများ ချ မှတ်သွားမည်ဟုလည်း ၎င်းက ရှင်းလင်းပြောဆိုသည်။

“စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှုကို သွားမယ်လို့ အားလုံးက သဘောတူထားပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ တဦးတယောက်ထဲရဲ့ အရှိန်အဝါနဲ့ တဦးတယောက်တည်းရဲ့ ဆန္ဒနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ သွားလို့ရှိရင် မှားနိုင်တဲ့ အနေအထားလေးတွေ ရှိနိုင် ပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် အားလုံးရဲ့ သဘော ဆန္ဒနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ သွားမယ်လို့ စဉ်းစားထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်” ဟုလည်း ပါတီ၏ သဘာပတိ ဦးမြင့်မောင်ထွန်းကလည်း ဖြည့်စွက်ရှင်းပြသည်။

ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီသည် ၂၀၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက်နေ့တွင် တည်ထောင်ခွင့်ကျခဲ့ပြီး ပြီးခဲ့သည့် နိုဝင်ဘာ ၁ ရက်နေ့တွင်မှ ပါတီရုံးခန်းကို တရားဝင်ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ထို့အတွက်ကြောင့် လာမည့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲဆန္ဒနယ်အားလုံး၌ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်မည်၊ မပြိုင်မည်ကို မဆုံးဖြတ်ရသေးသကဲ့သို့ မည်သည့်ပါတီနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည်၊ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မည် ဆိုသည်ကိုလည်း အချိန်စောနေသေးသဖြင့် တိတိကျကျ ပြောရန် ခက်ခဲနေသေးသည်ဟု ဦးမြင့်မောင်ထွန်းက ပြောသည်။

“ကျနော်တို့က အခုမှစပြီး ထူထောင်ထားတဲ့ ပါတီဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ရဲ့ အနေအထားနဲ့ ပြည်သူ လူထု ဘယ်လောက် စိတ်ဝင်စားလဲ။ ကျနော်တို့ ပါတီအပေါ် စိတ်ဝင်စားတဲ့အပေါ်မှာ မူတည်ပြီး နယ်မြေတွေ ရွေးချယ်ရ မှာဖြစ်ပါတယ်” ဟုလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။

ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ တာဝန်ရှိသူများ၏ တင်ပြပြောဆိုမှုများအရ PPP သည် အင်စတီကျူးရှင်းတခုကို အခြေခံ သည့် နောက်ပိုင်းတွင် မူဝါဒကိုပါ အခြေခံမည့် ပါတီတခုဟု ခန့်မှန်းရကြောင်း ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ ချုပ် (SNLD) ၏ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး စိုင်းကျော်ညွန့်က သုံးသပ်သည်။

SNLD ပါဝင်သည့် ညီညွတ်သောတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများမဟာမိတ် (UNA) တွင်လည်း နည်းပညာအကြံပေး အဖြစ် ဆောင်ရွက်နေသည့် စိုင်းကျော်ညွန့်သည် ယနေ့ PPP က ပြုလုပ်သည့် ရှင်းလင်းပွဲတွင် တိုင်းရင်းသားရေးရာ ကဏ္ဍနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးပေးရန် ဖိတ်ကြားခံရခြင်း ဖြစ်သည်။

တဦးတယောက်၏ လုပ်ဆောင်မှုနှင့် သွားမည်မဟုတ်ဘဲ စုပေါင်း လုပ်ဆောင်မည်၊ ခေါင်းဆောင်မည် ဟူသည့် ပြောဆို ချက်များ၊ စုံလင်ကွဲပြားမှုကို စံတန်ဖိုးအဖြစ် ထည့်သွင်းထားသည်ဟူသော တင်ပြချက်များ ကောင်းမွန်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ထည့်သွင်းပြောဆိုသွားသည်။

“ဒီနိုင်ငံမှာ စုံလင်ကွဲပြားမှု ဒီစံတန်ဖိုးက အင်မတန်အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါတွေ မရှိခဲ့လို့ပဲ သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်လိုက်ပါ။ ပါတီတခုရဲ့ အဖွဲ့အစည်းတခုရဲ့ ခေါင်းဆောင်အုပ်စု တခုတည်းကနေ ကျနော်တို့နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်ခဲ့တာ နှစ်ပေါင်း ၇၀ ကျော်ခဲ့ပါပြီ။ ဒါပေမယ့် ကျနော်တို့ နိုင်ငံဟာ မျှော်မှန်းသလို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့တာ မရှိပါဘူး” ဟု စိုင်းကျော်ညွှန့်က သုံးသပ်သည်။

ဆက်လက်၍ ၎င်းက “ဒီနိုင်ငံက လူမျိုးပေါင်းစုံ နေထိုင်တယ်။ အင်မတန်မှ စုံလင်ကွဲပြားတယ်။ လူတဦး တယောက် အဖွဲ့အစည်း တခုရဲ့ အောက်မှာပဲ ငါခိုင်းတာလုပ်ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးမဟုတ်ဘဲ စုပေါင်းလုပ်ဆောင်တဲ့ ခေါင်းဆောင်တဲ့ အလေ့ အကျင့်တွေ စုံလင်ကွဲပြားမှုကို လက်ခံတဲ့ အလေ့အကျင့်တွေ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်က တည်ဆောက်နိုင်မယ်ဆိုရင် တော့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကောင်းမွန်တဲ့ အနာဂတ်ကို မြင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်” ဟုလည်း ပြောဆိုသည်။

ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီကို နယ်ပယ်အသီးသီး၌ အောင်မြင်နေကြသည့် တတ်သိပညာရှင်များ၊ လုပ်ငန်းရှင်များ၊ စီးပွားရေးပညာရှင်များ၊ အတွေ့အကြုံရင့်ကျက်သူများ၊ တိုင်းရင်းသားများနှင့် ပညာတတ်လူငယ်များက စုပေါင်း ဦးဆောင်ကြမည်ဖြစ်ပြီး နိုဝင်ဘာ ၁ ရက်မှ စတင်ကာ ပါတီဝင် လာလျှောက်ထားသူ ၉၀၀ ကျော်ရှိပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် (UEC) ၏ တည်ဆဲနိုင်ငံရေးပါတီများစာရင်းအရ နိုင်ငံရေးပါတီပေါင်း ၉၆ ပါတီ ရှိကာ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီသည် ပါတီမှတ်ပုံတင်ခွင့် နောက်ဆုံးရရှိထားသည့် ပါတီဖြစ်ပြီး ထပ်မံလျှောက်ထားသည့် ပါတီများလည်း ကျန်ရှိနေသေးကြောင်း သိရသည်။

ဆက်စပ်လင့်ခ်

ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင် NLD ပါတီမှနုတ်ထွက်

You may also like these stories

နိုင်ငံတကာ တရားရုံးသို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် တက်ရောက် ရင်ဆိုင်မည့် အပေါ် သုံးသပ်ချက်များ

လူထုက ပါတီတခုတည်း ကြည့်၍ မဲပေးမည် မဟုတ်တော့ကြောင်း NLD သတိပေး

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ မဲပေးခွင့်ရှိသူ ၃၇ သန်းကျော်ရှိ UEC ပြော

The post ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီသည် ခေါင်းဆောင်တဦးတည်းကို အားကိုးမည့်ပါတီ မဟုတ်ဟုဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
နယ်သာလန် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဆု ကိုသက်ဆွေဝင်းနှင့် အမျိုးသမီးများအဖွဲ့ချုပ်တို့ ရရှိ https://burma.irrawaddy.com/news/2019/11/16/208436.html Sat, 16 Nov 2019 04:10:36 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=208436 Human Rights Tulip Myanmar 2019 ဆုရရှိသူများကို ပြင်သစ်ယဉ်ကျေးမှု ဌာနတွင် ပြုလုပ်မည့် ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးနေ့ အခမ်းအနားတွင် ချီးမြှင့်ပေးအပ်မည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

The post နယ်သာလန် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဆု ကိုသက်ဆွေဝင်းနှင့် အမျိုးသမီးများအဖွဲ့ချုပ်တို့ ရရှိ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
နယ်သာလန် နိုင်ငံသံရုံးက ၂၀၁၉ ခုနှစ် အတွက် လူ့အခွင့်အရေး ကျူလစ်မြန်မာ (Human Rights Tulip Myanmar 2019) ဆုကို လူမှုသဟဇာတ ဖော်ဆောင်ရေးအဖွဲ့ (Synergy)မှ ကိုသက်ဆွေဝင်းနှင့် အမျိုးသမီးများ အဖွဲ့ချုပ် (မြန်မာနိုင်ငံ) WLB တို့ကို ပေးအပ်ချီးမြှင့်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်သည်။

နယ်သာလန် အစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး Tulip ဆု ၂၀၁၉ ခုနှစ်ကို မတူကွဲပြားမှုများအကြား သဟဇာတ ဖြစ်သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ရေးနှင့် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ စည်းရုံးလှုံ့ဆော်မှုများတွင် ထူးချွန်စွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သဖြင့် ၎င်းတို့အား ပေးအပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သံရုံး၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

“ကျမတို့ WLB က အမျိုးသမီးအရေး၊ လူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်မြှင့်တင်ရေး၊ ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်ရေးတို့ဟာ အဓိက ပင်မအုတ်မြစ်ဖြစ်တယ်။ အဲဒီအပေါ်မှာ တစိုက်မတ်မတ် အနှစ် ၂၀ ကျော်အတွင်းမှာ ကြိုးစားပြီး စည်းရုံး လှုံ့ဆော်မှုတွေ လုပ်တယ်။ ဖယ်ကြဉ် ခံထားရတဲ့သူတွေ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်ခံထားရသူတွေ နှုတ်ဆိတ်နေတဲ့ သူတွေ အတွက်ကို လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်ခဲ့တဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေ ပြန်ခံစားရတယ်လို့ ယူဆပါတယ်” ဟု WLB အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး နော်ဆဲဆဲက ပြောသည်။

နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော် အမျိုးသမီးများအရေး၊ လူ့အခွင့်အရေးအတွက် စွမ်းစွမ်းတမံ လုပ်ဆောင်နေသည့် ဂုဏ်သိက္ခာ ရှိသော အဖွဲ့တဖွဲ့ဖြစ်သည့် WLB အနေဖြင့် ထိုဆုကို ထိုက်ထိုက်တန်တန် ရရှိသည့်အတွက် ဂုဏ်ယူကြောင်းလည်း ဆု ရရှိသူတဦးဖြစ်သည့် ကိုသက်ဆွေဝင်းက မှတ်ချက်ပြုသည်။

“ဝမ်းသာပါတယ်။ လက်ရှိ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အခြေအနေအရ အရပ်ဖက် အဖွဲ့အစည်းတွေ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေ အ တွက် ပိုပြီးခက်ခဲတဲ့ အနေအထားတခု ရောက်နေတာမျိုး ရှိပေမယ့် ဒါကို မဆုတ်မနစ်နဲ့ ဆောင်ရွက်နေသူတွေ ရှိ တယ်။ ဒီပေးတဲ့ အဖွဲ့အစည်းက ရွေးချယ်လို့သာ ကျနော် ရလိုက်သော်ငြားလည်း ကျနော့်ထက် ပိုပြီး အသက်တွေ ဘဝတွေ ရင်းပြီးလုပ်နေကြတဲ့ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ လူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်မြှင့်တင်တဲ့သူတွေ အများကြီးရှိတယ် တ နိုင်ငံလုံးမှာ။ ဒီလူတွေအတွက်ကိုပါ ခွန်အားဖြစ်စေတဲ့ အရာတခုလို့ ကျနော့်အနေနဲ့ မြင်ပါတယ်” ဟု ကိုသက်ဆွေဝင်း က ဧရာဝတီကို ပြောသည်။

အမျိုးသမီးများ အဖွဲ့ချုပ် (မြန်မာနိုင်ငံ) WLB ၏ ၁၀ ကြိမ်မြောက် ကွန်ဂရက်

ယခုဆုကိုလည်း ၎င်းတယောက်တည်း ရသည့်ဆုဟု မယူဆဘဲ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြည်သူအားလုံး၏ဘဝ ကောင်းစားရေး ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်နေကြသည့် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ၊ လူ့အခွင့်အရေးသမားများ အားလုံးကို ချီးမြှင့်သည့် ဆုဟု သတ်မှတ်ကြောင်း၊ နောက်နှစ်များတွင်လည်း လူငယ် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ၊ လူငယ်အဖွဲ့အစည်းများကို ထပ်ပေးနိုင် မျှော်လင့်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

“ကျနော်တို့ကို နောက်ပြန်မလှည့်စေဖို့အတွက် အသိအမှတ်ပြု တစုံတရာ ရတယ်လို့ ယူဆတယ်။ ကျနော်တို့ လုပ်ဆောင်ခဲ့တာတွေဟာ အချည်းအနှီး မဖြစ်ဘူး အသိအမှတ်ပြု တစုံတရာရတယ်လို့ လက်ခံတယ်။ ဒါက ရှေ့ဆက် သွားဖို့အတွက် တွန်းအားပါပဲ။ ဒီမိုကရေစီနဲ့ လူ့အခွင့်အရေး မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပေါ်ထွန်းလာဖို့အတွက်ကို လုပ်ကြတဲ့ ကိစ္စတွေမှာ တစုံတရာ တွန်းအားဖြစ်စေပါတယ်” ဟုလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။

ကိုသက်ဆွေဝင်းသည် ၂၀၁၀ မှ စတင်ကာ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ တယောက်အနေဖြင့် လူငယ်အဖွဲ့အစည်းများတွင် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သကဲ့သို့ လက်ရှိ၌လည်း မတူကွဲပြားသည့် ဘာသာလူမျိုးများ အကြား သဟဇာတ ဖြစ်အောင် နေထိုင်ရေး၊ ပဋိပက္ခ ကာကွယ် တားဆီးရေးကို အဓိကထား လုပ်ဆောင်နေသည့် Synergy ၏ အမှုဆောင် ဒါရိုက်တာအဖြစ်လည်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်နေသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ နယ်သာလန် သံအမတ်ကြီး Wouter Jurgens က “နယ်သာလန်အစိုးရဟာ လူ့အခွင့်အရေးသည် စည်းမျဉ်းများကို အခြေခံတဲ့ ဒီမိုကရေစီစနစ်မှာ တည်ငြိမ်ရေးအတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်တဲ့အရာတခုလို့ သတ်မှတ်ပါ တယ်။ ဒါကြောင့် လူ့အခွင့်အရေးအတွက် ခြွင်းချက်မရှိ ဘက်လိုက်မှု မရှိဘဲ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုရဲတဲ့ (ကို)သက်ဆွေဝင်း နဲ့ အမျိုးသမီးများ အဖွဲ့ချုပ်တို့လို လူများကို လိုအပ်ပါတယ်” ဟု ပြောကြားသည်။

Human Rights Tulip Myanmar 2019 ဆုရရှိသူများကို ပြင်သစ်ယဉ်ကျေးမှု ဌာနတွင် ပြုလုပ်မည့် ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးနေ့ အခမ်းအနားတွင် ချီးမြှင့်ပေးအပ်မည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

နယ်သာလန် အစိုးရသည် ကမ္ဘာတဝန်း လူ့အခွင့်အရေး မြှင့်တင်ခြင်းနှင့် ကာကွယ်ခြင်းကို စွမ်းစွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်ခဲ့ သည့် လူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်သူများအား တနှစ်တကြိမ် Human Rights Tulip ဆု ချီးမြှင့်လေ့ ရှိပြီး ယမန်နှစ်မှ စတင်ကာ ကမ္ဘာတလွှားရှိ နယ်သာလန် သံရုံးများက ပထမဆုံးအဖြစ် လူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်သူများကို သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံအလိုက် Tulip ဆုများကို ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။

Human Rights Tulip Myanmar 2018 ဆုကို လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်အတွက် လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်နေ သည့် အသံ (Athan) အဖွဲ့ တည်ထောင်သူ ကဗျာဆရာ မောင်ဆောင်းခက ရရှိခဲ့သည်။

You may also like these stories:

အာဂျင်တီးနားတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် တရားစွဲခံရ

ရခိုင်အရေး နိုင်ငံတကာ ဖိအားများ “သမာသမတ် မရှိ”ဟု တပ်မတော် ပြော

ဦးနေဝင်းအိမ်ကို ငှားသောကြောင့် EU ပန်းချီပြပွဲမှ မြန်မာပန်းချီဆရာ နုတ်ထွက်

The post နယ်သာလန် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဆု ကိုသက်ဆွေဝင်းနှင့် အမျိုးသမီးများအဖွဲ့ချုပ်တို့ ရရှိ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
တိုင်းရင်းသားစာပေသင်ကြားရေး ဆရာခန့်အပ်မှု သတ်မှတ်ချက် ဖြေလျှော့မည် https://burma.irrawaddy.com/news/2019/11/16/208415.html Sat, 16 Nov 2019 01:30:32 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=208415 ကျောင်းသားဦးရေ နည်းပါးသော ကျောင်းများတွင် တိုင်းရင်းသားဘာသာ စာပေသင်ကြားမည့် ဆရာ/ဆရာမ ခန့်ထားရေးနှင့် ပတ်သက်၍ သတ်မှတ်ချက် ဖြေလျှော့မည်

The post တိုင်းရင်းသားစာပေသင်ကြားရေး ဆရာခန့်အပ်မှု သတ်မှတ်ချက် ဖြေလျှော့မည် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ကျောင်းသားဦးရေ နည်းပါးသော ကျောင်းများတွင် တိုင်းရင်းသားဘာသာ စာပေသင်ကြားမည့် ဆရာ/ဆရာမ ခန့် ထားရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ဖြေလျှော့ခန့်ထားနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန ဒု ဝန်ကြီး ဦးဝင်းမော်ထွန်းက ပြောကြားသည်။

ဒု ဝန်ကြီးက “ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက မူလသတ်မှတ်ထားတဲ့ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ ၄၀ ရှိမှ ဆရာ ၁ ဦးခန့်မယ့် အစား ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ ၂၀ ဦး ရှိရင် ဆရာ ၁ ဦး ခန့်ထားပေးနိုင်ရေး စီစဉ် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိပါတယ်” ဟု ဆိုသည်။

နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက် အမျိုးသား လွှတ်တော် ပုံမှန် အစည်းအဝေး၌ ချင်းပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ်(၈)မှ ဦးမာန် လောမောင်း မေးမြန်းသည့် ချင်းပြည်နယ် မင်းတပ်မြို့နယ်တွင် တိုင်းရင်းသား စာပေသင်ကြားသည့် ဆရာ/မ များ ထပ်မံ ခန့်ထားပေးရန် အစီအစဉ် ရှိ မရှိ မေးမြန်းသည့် အပေါ် အထက်ပါအတိုင်း ပြန်လည် ဖြေကြားခြင်း ဖြစ်သည်။

အမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးမာန်လောမောင်းက မင်းတပ်မြို့နယ်တွင် တိုင်းရင်းသား စာပေသင်ကြားသူ ပေါင်း G (Grade)1, G- 2, G- 3 စုစုပေါင်း ၅၀၄၉ ဦးရှိရာ တိုင်းရင်းသားစာပေ သင်ကြားရမည့် ဆရာ/ဆရာမ ဦးရေ ၁၅၇ ဦးကို တင်ပြခဲ့သော်လည်း ၄၈ ဦးသာ ခန့်ထားသဖြင့် ၁၀၉ ဦး ခန့်အပ်ရန် ကျန်နေသေးကြောင်း လွှတ်တော်တွင် တင်ပြခဲ့သည်။

ဆက်လက်၍ ၎င်းက ထို ၄၈ ဦးသည်လည်း မြို့ပေါ်ကျောင်းနှင့် မြို့ပေါ် ဝန်းကျင် ကျောင်းများ၌သာ ခန့်ထားသည်ကို တွေ့ရှိရကြောင်း၊ တောင်ပေါ်ဒေသ ဖြစ်သည့် အလျှောက် ကျောင်းသားဦးရေ ၄၀ ပြည့်ရန် လေးငါးကျောင်း ပေါင်းမှ သာလျှင် ပြည့်နိုင်မည် ဖြစ်ပြီး တကျောင်းနှင့် တကျောင်းသည်လည်း အနည်းဆုံး ၄ မိုင်မှ ၁၀/၁၅ မိုင်ထိ ကွာဝေးကာ ဆိုင်ကယ်လမ်း ရှိသကဲ့သို့ ခြေကျင်ဖြင့် သွားရသည့် လမ်းများလည်း ရှိနေကြောင်း ရှင်းလင်း ပြောဆိုသည်။

ဦးမာန်လောမောင်းက “ဆရာမ တဦးမှ အဆိုပါ ကျောင်းများကို လိုက်လံသင်ကြားပေးပါက အမောဆို့ သေဖို့ပဲ ရှိတော့ တယ်။ ဖြစ်နိုင်ပါက တကျောင်းလျှင် ၁ ယောက်နှုန်း ခန့်ထားပေးနိုင်မှ ပိုမို ထိရောက်မယ်လို့ ထင်မိပါတယ်။ တိုင်းရင်း သား စာပေများကို သင်ကြားနိုင်ချင်ရင် အဲဒီလိုမှ မခန့်ထားဘူး ဆိုရင်တော့ ဗန်းပြ သင်ကြားရေးသာ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်” ဟု ပြောသည်။

ဒု ဝန်ကြီး ဦးဝင်းမော်ထွန်းက ချင်းပြည်နယ် မင်းတပ်မြို့နယ် အတွင်း G-1, G-2, G-3 ကျောင်းသား စုစုပေါင်း ၄၀ ဦး နှင့် အထက်ရှိသော ကျောင်းများတွင် ၂၀၁၇-၁၈ ပညာသင်နှစ်၌ Teaching Assistant (TA) ၁ ဦးနှင့် ၂၀၁၉-၂၀၂၀ ပညာသင်နှစ်၌ TA ၄၈ ဦး စုစုပေါင်း ၄၉ ဦး ခန့်ထားပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်ကြောင်း ပြန်လည် ဖြေကြားခဲ့သည်။

သတ်မှတ် ကျောင်းသားဦးရေ မပြည့်မီသော ကျောင်းများတွင် ခန့်ထားပေးနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သော်လည်း ယခုအချိန်တွင် ပြန်လည် စိစစ်မှုအရ မင်းတပ်မြို့နယ်၌ ကျောင်းသားဦးရေ တိုးလာသည့်အတွက် TA ၅ ဦး ထပ်မံ ခန့်ထားပေးရန် စိ စစ်ဆောင်ရွက်နေသည် ဟုလည်း ၎င်းက ရှင်းလင်း ပြောဆိုသည်။

ချင်းပြည်နယ်တွင် လူဦးရေ ၄ သိန်း ၇ သောင်းခန့်သာ ရှိသော်လည်း ဘာသာစကား ၅၃ မျိုးရှိရာ မည်သည့် တခုကိုမျှ ချန်ထား၍ မရကြောင်း၊ ကလေးဦးရေ ၄၀ အနက် ၁၀ ဦးတမျိုး၊ ၂ ယောက် တမျိုး၊ ၅ ယောက် တမျိုးဖြစ်နေ၍ အများစု ဘာသာကို သင်ပေးမည် ဆိုသော်လည်း အခြေခံ ဥပဒေအရ လူနည်းစု၏ အခွင့်အရေးကို ထိခိုက်မည် ဖြစ်ကြောင်း ဦးဝင်းမော်ထွန်းက ဧရာဝတီကို ပြောသည်။

“အဲဒီတော့ အခု Data based ပေါ့။ နေရာနဲ့ မူလတန်းကျောင်းနဲ့ အဲဒီမှာ လူက အမှန် ဘယ်နှစ်ယောက်ရှိတာလဲ၊ ဘယ်လိုစကားပြောတဲ့ ကလေးက ဘယ်နှစ်ယောက်လဲ အထိ လိုက်လုပ်ရတယ်။ သင်မယ့်လူ ၂၀ မှ မရှိဘဲနဲ့ ဆရာ ခန့်ရင် စာရင်းစစ်က ကျနော်တို့ကို တွယ်လိမ့်မယ် မရဘူး။ အဲဒီလိုလေးတွေ ရှိပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

လတ်တလောတွင် ချင်းပြည်နယ်၌ ဘာသာစကား ၅၃ မျိုး အနက် ဘာသာစကား ၂၀ ခန့် သင်ကြားပေးလျက် ရှိ ကြောင်း သိရသည်။

ယခုလို တိုင်းရင်းသား ဘာသာစာပေ သင်ကြားပေးခြင်းသည် မိမိတို့၏ ဘာသာစကားကို ပိုမို နီးစပ်မှုရှိပြီး သိခွင့်ရ သည့်အပြင် ထိန်းသိမ်းသည့် ပုံစံမျိုးဖြစ်ရာ ကောင်းမွန်ကြောင်း၊ ကလေးတွင် တီးတိန်၊ မီဇိုး၊ ဟားခါး၊ ဖလမ်း ၄ ခုကို အဓိက သင်ကြားပေးသည်ကို တွေ့ရကြောင်း ရှမ်း လူ့အခွင့်အရေး မဏ္ဍိုင်မှ ဆလိုင်းတေရက ပြောသည်။

“ဖြစ်နိုင်လို့ ရှိရင် မူလတန်းအဆင့်မှာ ကိုယ့်ဘာသာစကားကို ပိုပြီး သင်ကြားပေးရင် သူတို့ရဲ့ နားလည်မှုနှုန်း ပညာ သင်ယူမှုနှုန်း ပိုကောင်းမယ် ထင်တယ်။ ချင်းမှာဆို မြန်မာစာနဲ့ ကလေးတွေကို တိုက်ရိုက်သင်ရင် တအားစိမ်းတယ် လေ။ ကိုယ့်ဘာသာ မဟုတ်တော့ မသိဘူး။ ဒါကြောင့် ကိုယ့်ဘာသာစကားနဲ့ မူလတန်းမှာ သင်ရင် ပိုပြီး ကောင်းမွန် မယ်” ဟုလည်း ၎င်းက အကြံပြုသည်။

ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန အနေဖြင့် တိုင်းရင်းသား ဘာသာစာပေ သင်ကြားရေးနှင့် ပတ်သက်၍ သင်ကြားရေး အပိုင်းကို တာဝန်ယူသော်လည်း မူဝါဒပိုင်း ဆိုင်ရာတွင် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန၏ လမ်းညွှန်မှုကို ခံယူဆောင် ရွက်သည်ဟု ဒု ဝန်ကြီးက ရှင်းပြသည်။

လတ်တလောတွင် အက္ခရာ ရှိပြီးသား တိုင်းရင်းသား ဘာသာစကား ၆၄ မျိုးကို အတည်ပြုပေးထားပြီး ဆရာ ခန့်အပ် ခြင်း၊ စာအုပ်ရိုက်ပေးခြင်း၊ သင်ခန်းစာ ပြုစုပေးခြင်းတို့ ဆောင်ရွက်ပေးကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ဦးဝင်းမော်ထွန်းက “အသင်ခံမယ့်သူတွေက သေချာဖို့ လိုတယ်။ ဒါ သင်မယ်၊ ဒီဒေသမှာ ဒါသုံးတယ်၊ ဒီစာ ရှိတယ်။ ဒါကို အများအားဖြင့် လက်ခံတယ်။ ဒါ သေချာဖို့ လိုတယ်။ လူခန့်ပေးတာ၊ နေရာပေးတာ၊ စာအုပ်ရိုက်ပေးတာ ဒါက လုပ်လို့ရတယ်။ ဘာမှ မခက်ခဲဘူး။ လုပ်လည်း လုပ်ပေးချင်တယ်” ဟု ဆိုသည်။

ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများရေးရာ ဝန်ကြီးဌာနတို့ ပူးပေါင်း၍ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်များရှိ အခြေခံပညာ ကျောင်းများတွင် တိုင်းရင်းသား ဘာသာစာပေ သာမက ကျောင်းဘာသာရပ်များ သင်ကြားရာ၌ အထောက်အကူပြု နေ့စားလပေး ဆရာ၊ ဆရာမ TA နှင့် တိုင်းရင်းသား ဘာသာ စာပေသင်ကြားမည့် Language Teacher များ ခန့်ထားနိုင်ရေး ၂၀၁၆ မှ စတင်ကာ မူဝါဒများ ချမှတ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း ဒု ဝန်ကြီးက ပြောသည်။

တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်များရှိ အခြေခံပညာ ကျောင်းများ၌ G1, G2, G3 ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ ၄၀ ဦး ရှိမှသာ TA ၁ ဦးနှုန်းဖြင့် ခန့်ထားပေးခဲ့ရာ Teaching Assistant ၆၉၃၅ ဦးနှင့် Language Teacher ၁၇၅ ဦး စုစုပေါင်း ၇၁၁၀ ဦး ခန့်ထားပေးနိုင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

Teaching Assistant –TA သည် ဆယ်တန်းအောင်ပြီးသူ ဖြစ်ရမည်ကာ ယာယီဝင် လုပ်ပြီးနောက် ဆရာဖြစ် သင် တန်း ဆက်တက်ရမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ နယ်ခံများကို ဦးစားပေး ခန့်အပ်ပြီး TA များသည် ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကား သင် ကြားခြင်းအပြင် ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကားကို အသုံးပြုကာ ပင်မ သင်ရိုးကိုလည်း ဝိုင်းကူသင်ပေးကြောင်း၊ အများအား ဖြင့် ၎င်းတို့သည် တပတ်လျှင် ၅ နာရီ သင်ရပြီး ထိုအတွက် ငွေကျပ် ၃ သောင်း သတ်မှတ်ထားကြောင်း သိရ သည်။

You may also like these stories:

ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ပညာရေးမဟာဗျူဟာနှင့်ကျောင်းဆရာများ လိုနေပြီ

ပညာရေးက မြှားဦးဖြစ်ရမည်

The post တိုင်းရင်းသားစာပေသင်ကြားရေး ဆရာခန့်အပ်မှု သတ်မှတ်ချက် ဖြေလျှော့မည် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ယခုနှစ်ကုန် တနိုင်ငံလုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းထိ ရရှိရေး ကြိုးပမ်းနေ https://burma.irrawaddy.com/news/2019/11/14/208345.html Thu, 14 Nov 2019 12:42:46 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=208345 ယခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတွင် တနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ရရှိမှု ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရရှိနိုင်ရေး ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်လျက် ရှိကြောင်း လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်ဝင်းက ပြောကြားသည်။

The post ယခုနှစ်ကုန် တနိုင်ငံလုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းထိ ရရှိရေး ကြိုးပမ်းနေ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ယခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတွင် တနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ရရှိမှု ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရရှိနိုင်ရေး ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်လျက် ရှိကြောင်း လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်ဝင်းက ယနေ့ ပြုလုပ်သည့် အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အိမ်ထောင်စု စုစုပေါင်း ၁၀ သန်းကျော် (၁၀၈၇၇၈၃၂) ရှိသည့်အနက် ယခင်ကာလမှ ယခု ၂၀၁၉ စက်တင်ဘာထိ အိမ်ထောင်စုပေါင်း ၅ သန်းကျော် (၅၁၄၀၀၆၁) လျှပ်စစ်ဓာတ်အား သုံးစွဲနိုင်ပြီဖြစ်ရာ လျှပ်စစ် ဓာတ်အားရရှိမှု ရာခိုင် နှုန်းအားဖြင့် ၄၇.၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် လာမည့် ဒီဇင်ဘာ အရောက်တွင် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းထိ ရအောင် ဆက်လက် ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ဒုဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်ဝင်းက ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် ၂ မှ ဦးထွန်းထွန်းဦးက လာမည့် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ပူပြင်းသည့် နွေရာသီ ကာလတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက် လျှော့ချခြင်းများ မရှိစေရန် မည်ကဲ့သို့ စီမံဆောင်ရွက်ထားသည်ကို သိရှိလိုခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် ကြယ်ပွင့်ပြမေးခွန်းကို ယနေ့ မေးမြန်းရာတွင် အထက်ပါအတိုင်း ပြန်လည် ဖြေကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၁၉ နွေရာသီ တနိုင်ငံလုံးတွင် အပူချိန်များ စံချိန်တင်မြင့်တက်ခဲ့ပြီး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား သုံးစွဲမှု များပြားကာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား မကြာခဏ ပြတ်တောက်ခြင်း၊ ဓာတ်အားဖြန့်ဖြူးရာ၌ ဝန်အားလျှော့ချခြင်း၊ လျှပ်စစ်မီး အလှည့် ကျ ပေးဝေရခြင်းတို့ ပြုလုပ်ခဲ့ရရာ ပြည်သူများ၏ လူမှုဘဝကို ထိခိုက်ရပြီး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း များအပေါ် ဆိုးကျိုးများသက်ရောက်၍ အခြေခံကုန်ဈေးနှုန်းများလည်း မြင့်တက်ခဲ့ရကြောင်း အမျိုးသား လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးထွန်းထွန်းဦးက လွှတ်တော်တွင် တင်ပြသည်။

“ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၉ ဇူလိုင်ကတည်းက လျှပ်စစ်ဓာတ်အားခ နှုန်းထားများကိုလည်း တိုးမြှင့်ကောက်ခံထားတာ ဖြစ်လို့ ပြည် သူများဟာ ပေးဆောင်ရတဲ့ တန်ဖိုးနဲ့ညီမျှတဲ့ စိတ်ချယုံကြည်ရတဲ့ အရည်အသွေးပြည့်မီတဲ့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို ရာသီ မရွေး မပြတ်မလပ်နဲ့ မှန်မှန်ရယူ သုံးစွဲလိုကြပါတယ်” ဟုလည်း ၎င်းက ပြောသည်။

“သူပြောတဲ့ဟာမှာ နဂိုရှိရင်းစွဲ စက်တွေကနေ လျှပ်စစ် ပိုထုတ်မှာကတော့ ဖြစ်နိုင်တယ်။ စီမံကိန်း ၇ ခုကတော့ အချိန်မီ ပြီးအောင်တော့ လိုတာပေါ့။ အခု လက သိပ်မရှိတော့ဘူးလေ။ အခုမှ တချို့ကိစ္စတွေဆို တင်ဒါ ခေါ်နေတယ်တို့ ဘာတို့ ရှိသေးတော့ အဲဒါတော့ အပြည့်အဝ မရနိုင် မမီနိုင်ဘူး။ အဲဒါလေးတချက်တော့ စိုးရိမ်တယ်” ဟု ဦးထွန်းထွန်းဦးက ဧရာဝတီကို ပြောသည်။

ဝန်ကြီးဌာန အနေဖြင့် ၂၀၁၉ တွင် အမြင့်ဆုံးဝန်အား ၃၇၉၈ မဂ္ဂါဝပ်အထိ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ် သုံးစွဲ နိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်အတွက် ၄၅၃၁ မဂ္ဂါဝပ်အထိ တိုးမြင့် လိုအပ်လာမည်ဟု ခန့်မှန်း ထားသည်ဟု သိရသည်။

ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတော်၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား လိုအပ်ချက်ကို အချိန်မီ ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ရန် ကျွန်းချောင်းဓာတ်ငွေ့ အင် ဂျင်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ (၂၀ မဂ္ဂါဝပ်)၊ အလုံ Combined Cycle Power Plant (၁၅၁.၅၄ မဂ္ဂါဝပ်)၊ ကျောက်ဖြူ LNG ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ (၁၅၀ မဂ္ဂါဝပ်)၊ သန်လျင် LNG ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ (၃၅၀ မဂ္ဂါဝပ်)၊ သာကေတ LNG ဓာတ် အားပေးစက်ရုံ (၄၀၀ မဂ္ဂါဝပ်)၊ မကွေးဓာတ်ငွေ့အင်ဂျင်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ (၆၆ မဂ္ဂါဝပ်)၊ ရွှေတောင်ဓာတ်ငွေ့ အင်ဂျင် ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ (၂၈ မဂ္ဂါဝပ်) စုစုပေါင်း လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ၁၁၆၅.၅၄ မဂ္ဂါဝပ် ထွက်ရှိမည့် စီမံကိန်း ၇ ခုကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း ဒုဝန်ကြီးက ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။

ဆက်လက်၍ ၎င်းက ယင်း ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများမှ ထွက်ရှိသည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားများကို ဝယ်ယူနိုင်ရန် Power Purchase Agreement (PPA) ဆွေးနွေးခြင်း၊ စီမံကိန်းဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများတင်သွင်းခြင်း၊ ထွက်ရှိလာမည့် လျှပ်စစ် ဓာတ်အားများ ဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်ရေး ဓာတ်အားလိုင်းများ တည်ဆောက်ခြင်း စသည့်လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိ သည်ဟုလည်း ပြောသည်။

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နွေရာသီကာလတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပိုမိုဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်ရန် ယင်းစီမံကိန်း ၇ ခု ဆောင်ရွက်နေသည့် အပြင် တည်ဆောက်ထားပြီးဖြစ်သည့် ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများအား ဓာတ်အားထုတ်ယူသည့် အရင်းအမြစ်ကို အခြေခံ ၍ စနစ်တကျ ထိန်းညှိထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း တို့ကိုလည်း အစဉ်တစိုက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်ဟုလည်း သိရသည်။

ထို့ကြောင့် ၂၀၁၆ တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ယူနစ် သန်းထောင်ပေါင်း ၁၇.၃ ထုတ်လုပ်ခဲ့ရာမှ ၂၀၁၇ တွင် ယူနစ် သန်းထောင်ပေါင်း ၁၉.၄၊ ၂၀၁၈ တွင် ယူနစ်သန်းထောင်ပေါင်း ၂၂ ပိုမို ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်တွင် ယူ နစ်သန်းထောင်ပေါင်း ၂၃.၂ ထုတ်လုပ်နိုင်ရန် လျာထားဆောင်ရွက်ကာ ၂၀၂၀ တွင် ယူနစ်သန်းထောင်ပေါင်း ၂၇ ခန့် အထိ တိုးတက်ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်ရန် မျှော်မှန်း ဆောင်ရွက်နေသည်ဟုလည်း ဒုဝန်ကြီးက လွှတ်တော်တွင် ပြောကြားသွားသည်။

ထို့ပြင် ဓာတ်အားစနစ် တခုလုံး ဓာတ်အားပြတ်တောက်မှု မှတ်တမ်းများအရ ၂၀၁၆ တွင် System Breakdown ၁၇ ကြိမ် အထိ ရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ၃ ကြိမ်၊ ၂၀၁၈ တွင် ၂ ကြိမ်နှင့် ၂၀၁၉ တွင် ၁ ကြိမ်သာ ဖြစ်ပေါ်သည့်အတွက် ဓာတ်အားစနစ် တခုလုံး ဓာတ်အားပြတ်တောက်မှုကိုလည်း လျှော့ချဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ဆက်လက်၍ ဦးထွန်းထွန်းဦးက “ဖြေတာတော့ ယေဘုယျ ပြောရရင် လာမယ့်နွေရာသီအတွက် လိုတဲ့ပမာဏကိုတော့ သူက ပြောသွားတယ်။ မီအောင်ထုတ်မယ် ပြောသွားတဲ့အတွက် ကျေနပ်မှု ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် ပြောတဲ့အတိုင်း ထုတ်နိုင်ဖို့ လိုတာပဲလေ” ဟုလည်း ဆိုသည်။

ယခင်က အိမ်သုံး မီတာခ နှုန်းထားများကို ၁ ယူနစ်လျှင် အနည်းဆုံး ၃၅ ကျပ်မှ အများဆုံး ၅၀ ကျပ်နှုန်း၊ စီးပွားရေး လုပ်ငန်း၊ စက်မှုလုပ်ငန်းသုံးအတွက် ၁ ယူနစ်လျှင် အနည်းဆုံး ၅၀ ကျပ်မှ အများဆုံး ၁၅၀ ကျပ်အထိ ကောက်ခံနေရာ မှ ဇူလိုင်လမှ စတင်ကာ နှုန်းထားအသစ်ဖြစ်သော ၁ ယူနစ်လျှင် ၃၅ ကျပ်မှ ၁၂၅ ကျပ်၊ အိမ်သုံး မဟုတ်သည့် အမျိုး အစား အတွက် ၁ ယူနစ်လျှင် ၁၂၅ ကျပ်မှ ၁၈၀ ကျပ်အထိ အသီးသီး ပြောင်းလဲ ကောက်ခံခဲ့သည်။

You May Also Like These Stories:

လျှပ်စစ်သုံးစွဲမှု ယူနစ်သန်းချီ လျော့သွားပြီး၊ မီတာခငွေကျပ် ၃၆ ဘီလီယံ ပိုမို ရရှိဟုဆို 

လျှပ်စစ်ကဏ္ဍတွင် အမေရိကန် နှင့် ဂျပန် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် စိတ်ဝင်စားနေ 

မီတာခ နှုန်းထားသစ်ကြောင့် ၂၀၂၁-၂၂ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် အကျိုးအမြတ် စရမည်ဟု ဆို 

လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန အဂတိလိုက်စားမှု စုံစမ်းမှု အရှိန်မြင့် 

The post ယခုနှစ်ကုန် တနိုင်ငံလုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းထိ ရရှိရေး ကြိုးပမ်းနေ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
စစ်ဘောင် ကျယ်လာရင် ဒီမိုကရေစီဘောင်က ကျုံ့သွားမယ် https://burma.irrawaddy.com/opinion/interview/2019/11/09/208043.html Sat, 09 Nov 2019 05:37:27 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=208043 တိုင်းရင်းသား တန်းတူညီမျှရေးနဲ့ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု ပေါ်ပေါက်ရေးအတွက် တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံ ရေး ပါတီများ၊ တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေး အင်အားစုများရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို အင်မတန် အရေးကြီးတယ်လို့ မြင်တယ်။ ဒါကြောင့် တိုင်းရင်းသား ပါတီတွေနဲ့တော့ အထူးသဖြင့် မဟာမိတ်မူဝါဒ ကျင့်သုံးသွားဖို့ ရှိပါတယ်။

The post စစ်ဘောင် ကျယ်လာရင် ဒီမိုကရေစီဘောင်က ကျုံ့သွားမယ် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ရှစ်လေးလုံး အရေးတော်ပုံကြီးတွင် ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်တဦး အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သော ဦးကိုကိုကြီး ဦးဆောင်သည့် ပြည်သူ့ပါတီ (People’s Party) သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၂၃ ရက်တွင် ပါတီ မှတ်ပုံတင်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။

ယခုဆိုလျှင် ပါတီသက်တမ်း ၁ နှစ်ကျော် ကာလသို့ ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ရာ ထိုကာလအတွင်း ပါတီ၏ ဆောင်ရွက်ချက် များ၊ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်နေမှုများ၊ တခြားသော နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် မဟာမိတ် ဖွဲ့စည်းမှု အခြေ အနေတို့နှင့် ပတ်သက်၍ ဧရာဝတီ သတင်းထောက် ဇူးဇူး က ပြည်သူ့ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကိုကြီးကို တွေ့ဆုံမေး မြန်းထားပါသည်။

မေး။ ။၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ပြည်သူ့ပါတီ အနေနဲ့ ဘာတွေ ပြင်ဆင်နေပြီလဲ။

ဖြေ ။ ။ အရင်ဆုံး ပါတီရဲ့ ဖြစ်စဉ်လေး အကျဉ်းချုပ်ပြောရရင် ပါတီဖြစ်မြောက်ရေး ကော်မတီအဆင့်မှာပဲ ၁ နှစ် လောက် ကြာတယ်။ အဲဒါပြီးတော့ မှတ်ပုံတင်တဲ့ အဆင့်မှာ ၈ လလောက် ကြာတယ်။ အခု ပါတီ မှတ်ပုံတင်ကျတာ ၁ နှစ် ကျော်ကျော်ပဲ ရှိသေးတယ်။ တနှစ်ကျော် အတောအတွင်းမှာ တရားဝင် စည်းရုံးလှုပ်ရှားခွင့် ရပြီဆိုပြီး တနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာနဲ့ ပါတီဝင် စုဆောင်းတာတွေ၊ ရုံးခန်းဖွင့်တာတွေ၊ ဆိုင်းဘုတ် တင်တာတွေ တောက်လျှောက် ဆောင် ရွက်နေတယ်။

အဲဒီလို စည်းရုံးရေး၊ ပါတီ တည်ဆောက်ရေး လုပ်ရင်းနဲ့ တပြိုင်နက်တည်းမှာ ဘယ်နေရာတွေက ရွေးကောက်ပွဲ အတွက် အလားအလာ ရှိတယ်၊ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဘယ်သူတွေ ဖြစ်နိုင်လဲ ဆိုတာတွေကို စိစစ်နေတဲ့ ကာလ ဖြစ်ပါတယ်။

မေး။ ။ ဒီတော့ ပြည်သူ့ ပါတီအတွက် ဘယ်ဒေသတွေမှာ ပိုပြီး အားကောင်းမယ်လို့ ထင်ပါသလဲ။

ဖြေ။ ။ တရားဝင် ထုတ်ပြန်တဲ့ အခါကျမှပဲ ဘယ်နေရာတွေ၊ ဘယ်နှနေရာ ဆိုတာကို ကျနော်တို့ ပြောပါမယ်။ အခု ကတော့ လေ့လာ စိစစ်နေတဲ့ အချိန်ပဲ ရှိပါသေးတယ်။

မေး။ ။၂၀၂၀ အတွက် ပြည်သူ့ပါတီရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ကတိကဝတ်/ကြွေးကြော်သံက ဘာဖြစ်မလဲ။

ဖြေ။ ။ ရွေးကောက်ပွဲ ကတိကဝတ် ဆိုတာတွေက တရားဝင် (ရွေးကောက်ပွဲ) ကြေညာတဲ့ အခါကျတော့မှ Campaign Message ပေါ့၊ အဲဒီအခါကျမှ ထုတ်ပါမယ်။ ပါတီရဲ့ နိုင်ငံရေး အယူအဆအရ ပြောရရင် ကျနော်တို့ နိုင်ငံ မှာ မဖြစ်မနေ ဖြေရှင်းရမယ့် ကိစ္စတွေ ရှိတယ်။

အဲဒါတွေက ရေရှည် လုပ်ရမယ့် ကိစ္စ။ ဆိုလိုတာက ငြိမ်းချမ်းရေး၊ ဖွဲ့စည်းပုံ ပြင်ဆင်ရေး၊ ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စု တည်ထောင်ရေး၊ ဒါတွေက ရွေးကောက်ပွဲ သက်တမ်းနဲ့ သတ်မှတ်လို့ မရဘူး။ ၂၀၂၀ လို့ သတ်မှတ်လို့ မရဘူး။ ရေရှည်ဆက်ပြီး ဆောင်ရွက်ရမယ့် ကိစ္စတွေ။ ဒါတွေဟာ တိုင်းပြည်ရဲ့ အခြေခံ ပြဿနာတွေ ဖြစ်တယ်။

တချိန်တည်းမှာ စီးပွားရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးကို ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်သင့်တယ်လို့ ကျနော်တို့က မြင်တယ်။ နိုင်ငံရေးသမား တွေ အချင်းချင်းကြားထဲမှာ ငြင်းခုံပြောဆိုနေတဲ့ ကိစ္စတွေဟာ နေ့စဉ် ပြည်သူတွေရဲ့ဘဝကို ဘယ်လောက် သက် ရောက်သလဲ ဆိုတာကို ကျနော် သံသယ ဖြစ်တယ်။

ကိုယ်တိုင်လည်း ပြည်သူထဲမှာ လိုက်ပြီး လေ့လာတာတွေ၊ သူတို့ဆီက အသံ နားထောင်တာတွေ တတ်နိုင်သလောက် ကျနော်ကြိုးစားနေတဲ့ အချိန်မှာ ပြည်သူရဲ့ နိုင်ငံရေးကတော့ သူတို့ရဲ့ နေ့စဉ် စားဝတ်နေရေး။ အဲဒါကို အာရုံစိုက်သင့် တယ်လို့ မြင်တယ်။

မေး။ ။ ပါတီအနေနဲ့ တိုင်းရင်းသား ပါတီတွေ အပါအဝင် တခြားသော ပုဂ္ဂိုလ်၊ ပါတီတွေနဲ့ မဟာမိတ်ဖွဲ့သွားဖို့ ရှိပါသ လား။

ဖြေ။ ။ အရင်ဆုံးက ရှစ်လေးလုံး ကြွေးကြော်သံတွေပေါ့။ ဒီမိုကရေစီရေး အပေါ်မှာ တစိုက်မတ်မတ် ဆောင်ရွက်ခဲ့တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ပါတီ အဖွဲ့အစည်းများ ဒါ ကျနော်တို့ရဲ့ ဦးစားပေး၊ မဟာမိတ်လုပ်ဖို့ ရည်ရွယ်ချက် ရှိတယ်။ နောက်တခု ကတော့ တိုင်းရင်းသား တန်းတူညီမျှရေးနဲ့ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု ပေါ်ပေါက်ရေးအတွက် တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေး ပါတီများ၊ တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေး အင်အားစုများရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို အင်မတန် အရေးကြီးတယ်လို့ မြင်တယ်။ ဒါကြောင့် တိုင်းရင်းသား ပါတီတွေနဲ့တော့ အထူးသဖြင့် မဟာမိတ် မူဝါဒ ကျင့်သုံးသွားဖို့ ရှိပါတယ်။

မဟာမိတ်မူဝါဒ ဆိုတာကတော့ ဘယ်အဖွဲ့အစည်းမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ် တဖွဲ့တည်းက မဟာမိတ်မူဝါဒ လုပ်လို့ မရဘူး။ အဲဒီ တော့ အခြားအဖွဲ့တခုနဲ့ မဟာမိတ်လုပ်တဲ့ အခါမှာ တဖက်က မဟာမိတ်မူဝါဒရှိမှ ကျနော်တို့က မဟာမိတ်မူဝါဒကို အကောင်အထည် ဖော်နိုင်မှာ။ ဒါကြောင့် ကျနော်တို့က မဟာမိတ်မူဝါဒ ရှိတဲ့ အဖွဲ့အစည်းများပေါ့လေ၊ တိုင်းရင်းသား ပါတီများနဲ့ ညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက်သွားဖို့ အမြဲတမ်း ကြိုးစားနေပါတယ်။

မေး။ ။ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (NLD)နဲ့ ပြည်သူ့ ပါတီရဲ့ လက်ရှိ ဆက်ဆံရေး အခြေအနေက ဘယ်လိုရှိပါ သလဲ။

ဖြေ။ ။ NLD ပါတီနဲ့ ပြည်သူ့ပါတီ တွေ့ဆုံဖို့အတွက်ကို ကျနော်တို့ တရားဝင်ပဲ သူတို့ကို ခွင့်တောင်းပြီး သွားဆွေးနွေး ခဲ့တာ ရှိပါတယ်။ နောက်ပိုင်းလည်း အခါအားလျော်စွာ လိုအပ်ရင်တော့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးတာတွေ ကျနော်တို့ဘက် တော့ မျှော်လင့်ပါတယ်။

မေး။ ။ ဆိုတော့ NLD နဲ့ ဆက်ဆံရေးကို ဘယ်လို အခြေအနေမျိုးလို့ ပြောလို့ရမလဲ။

ဖြေ။ ။ NLD ဆိုတာလည်း ကျနော်တို့ ရင်းနှီးတဲ့ ရဲဘော်တွေ အများကြီး ပါနေတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ် ၃၀ အတောအ တွင်းမှာ နိုင်ငံရေးပါတီ တော်တော်များများက ဖျက်သိမ်းခံရတယ်။ ကျောင်းသား သမဂ္ဂတွေ ဆိုရင်လည်း တဖြည်း ဖြည်း အသက်ရွယ်ရလာတဲ့ အချိန်မှာ ဝင်လုပ်စရာ ပါတီဟာ ဒီပါတီပဲ ရှိတယ်။ ဒီမိုကရေစီ ဘက်က။

ဒါကြောင့် နယ်အသီးသီးမှာ ရှိတဲ့ ကျနော်တို့ ရဲဘော်တွေ ကိုယ်၌က NLD ထဲမှာ ဝင်လုပ်နေကြတယ်။ အခု ကျနော်တို့ ပါတီထူထောင်တဲ့ အခါမှာလည်း နယ်အသီးသီးမှာ ၈၈ ကတည်းက ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြတဲ့ ရဲဘော်တွေက အဓိကပါလာ တယ်။ နောက်ပိုင်း လူငယ်မျိုးဆက်တွေပါ ပါလာဖို့ ကြိုးစားရင်း တဖြည်းဖြည်းနဲ့ နယ်တွေမှာ ရုံးခန်းတွေ ဖွင့်လာတယ်။

မေး။ ။ အဲဒီတော့ NLD နဲ့ ပြည်သူ့ပါတီက ဘယ်လိုဆက်ဆံရေးမျိုး ရှိလဲပေါ့။

ဖြေ။ ။ ကျနော်တို့က အကြောင်းအရာလိုက် တူညီတဲ့ကိစ္စတွေမှာ လက်တွဲ ဆောင်ရွက်လို့ ရတယ်။ အရင်ဆုံး မဟာ မိတ်လို့ပြောရင် မူဝါဒဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းမှုတွေက အရေးကြီးတယ်လို့ မြင်တယ်။ တိုင်းရင်းသား ပါတီတွေနဲ့ ဆွေးနွေးတဲ့ အခါမှာလည်း အန္တိမ ရည်မှန်းချက်တွေ တထပ်တည်း ဖြစ်ချင်မှ ဖြစ်မယ်။

သို့သော် ရွေးကောက်ပွဲ နိုင်ငံရေး ဆိုတာက ၅ နှစ် သက်တမ်း တခုစာ အတောအတွင်းမှာ ဘာတွေကို ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်မယ် ဆိုတဲ့ ဘုံသဘောတူညီချက်။ အဲဒါကို အရင်ဆုံး ရဖို့ လိုတယ်။ ပြီးတော့မှ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ မဟာမိတ် ပြုလုပ်တာကျတော့ မူဝါဒပိုင်း ဆိုင်ရာ ဘုံသဘောတူညီချက် ရပ်တည်ချက် ရပြီဆိုတဲ့အခါ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဘယ်နေရာတွေမှာ ဘယ်လို ဝင်မလဲ ဆိုတာ ထပ်ပြီး အသေးစိတ် ညှိနှိုင်းရမှာပါ။

ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရပြီးတဲ့ အချိန်မှာ လွှတ်တော်တွင်း မဟာမိတ်ဖွဲ့စည်းမှု ဆိုတာလည်း နောက်တဆင့် ထပ်ပြီး ဖြစ် လာမယ်။ အကြောင်းအရာ အလိုက် တူညီမှုအပေါ်မှာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်တာမျိုးတွေလည်း ရှိလာမယ်။ ဒါကြောင့် ကျနော်တို့က ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ ဆိုတာ ပြိုင်ဆိုင်ရုံ သက်သက် မဟုတ်ဘူး။ ပြိုင်လည်း ပြိုင်။ နိုင်ငံအတွက် အကျိုးရှိ မယ့် ကိစ္စတွေမှာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေလည်း လုပ်ရမယ်။ ဒါကြောင့် Competition and cooperation ပေါ့။ အဲဒီ လိုမျိုး ဖြစ်သင့်တယ်လို့ မြင်ပါတယ်။

မေး။ ။ မကြာသေးခင်ကမှ မှတ်ပုံတင်ခွင့် ရထားတဲ့ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင် ပါတီပေါ့နော်။ အဲဒီမှာ NLD က နုတ်ထွက် လိုက်တဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော် အမတ် ဒေါက်တာ သက်သက်ခိုင်လည်း ပါတယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်နေတယ်ပေါ့။ ဒီပါတီနဲ့ တွေ့ဆုံတာမျိုး ရှိလား။ မဟာမိတ် လုပ်သွားဖို့ရော ရှိလား။
ဖြေ။ ။ ပါတီက အခုမှ ပူပူနွေးနွေး မှတ်ပုံတင် ကျတာဆိုတော့ သူတို့ပါတီနဲ့ တရားဝင် တွေ့ဆုံတာမျိုးတော့ မရှိသေး ဘူး။ နိုင်ငံရေး ဖြတ်သန်းမှုပေါ့။ ကျနော်ဆိုရင် ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ အရ နိုင်ငံရေးနဲ့ နီးစပ်တယ်။ နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံ ရေး ပညာပေါ့။ နိုင်ငံတကာရဲ့ နိုင်ငံရေး စနစ်တွေ၊ နိုင်ငံရေး အင်စတီကျူးရှင်းတွေ၊ နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်တွေ အများကြီး သင်ခဲ့ လေ့လာခဲ့ ရတယ်။ ဒါက ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ရှုထောင့်ကနေ လေ့လာတာ။

နောက်တခုက ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့ နိုင်ငံရေးကို ၃၁ နှစ်ကျော်ကျော် ဖြတ်ခဲ့တဲ့ အခါကျတော့ နိုင်ငံရေးမှာ အရေးကြီး ဆုံးက Political capital လို့ ခေါ်တဲ့ နိုင်ငံရေး အရင်းအမြစ်ပေါ့။ ဒီလူတွေ ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ နိုင်ငံရေး ဖြတ်သန်းမှု ဘယ်လောက်ကြာကြာ ဖြတ်သန်းခဲ့တယ်။ ဘယ်လို ဖြတ်သန်းခဲ့တယ်။ ဘယ်လို စွန့်လွှတ် အနစ်နာခံခဲ့တယ် ဆိုတာ ကို ပြည်သူက အသိအမှတ်ပြုမှု။ အဲဒီဟာက ချက်ချင်း ပါတီထောင်ပြီး ချက်ချင်း တည်ဆောက်လို့ မရဘူး။

Political capital က သိပ်အရေးကြီးတယ်။ အဲဒီ brand ရှိတဲ့သူတွေ နိုင်ငံရေး နာမည်ကောင်း ရှိထားတဲ့ သူတွေက အရည်အသွေး မြှင့်တင်ဖို့ကိုလည်း စဉ်ဆက်မပြတ် လုပ်ရတယ်။ နောက်ဆုံးပေါ် အကြောင်းအရာတွေ အချက်အ လက်တွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ သုံးသပ်ချက်၊ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို အမြဲတမ်း အချိန်နဲ့ တပြေးညီ ဖြစ်နေအောင် ဆည်းပူး ဖို့လိုတယ်။

ပြောချင်တာက Intellectual capital ပေါ့။ ပါတီထောင်လို့ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်သွားပြီ။ အနိုင်ရပြီ ဆိုရင် သူက Campaign အလုပ် မဟုတ်တော့ဘူး။ အဲဒီမှာ Performance သူ့ရဲ့ စွမ်းဆောင်မှုတွေ လိုလာပြီ။ အဲဒီအခါမှာ နိုင်ငံရေး အရင်းအမြစ်တွေပါဖို့ လိုတယ်။

နောက်တခုက ဘဏ္ဍာရေး အရင်းအမြစ်။ ပါတီလုပ်ပြီ ဆိုကတည်းက လိုအပ်တဲ့ အသုံးစရိတ်တွေ ပေါ်လာပြီ။ ကိုယ့်ပါ တီကို ထောက်ခံတဲ့သူတွေ လိုလာပြီ။ တချို့က လူကိုယ်တိုင်ဝင်ပြီး ဆောင်ရွက်တာ ရှိတယ်။ တချို့က ငွေအား အကြံ ဉာဏ်အားနဲ့ ပံ့ပိုး ကူညီတာ ရှိတယ်။ အဲဒါတွေ အားလုံးကို စုစည်းနိုင်မှ အောင်မြင်တဲ့ ပါတီတခု ဖြစ်လာနိုင်မယ်။ ဒါ ကြောင့် အခြေခံ အကျဆုံး ဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံရေး အရင်းအမြစ် မရှိဘဲနဲ့တော့ ပါတီတခု အောင်မြင်ဖို့ဆိုတာ မလွယ်ဘူး။

နိုင်ငံရေး အရင်းအမြစ် မရှိဘဲနဲ့ ဘွဲ့လက်မှတ်တွေ သက်သက်နဲ့တော့ နိုင်ငံရေး လုပ်လို့မရဘူး။ တချို့က ပိုက်ဆံတွေ ငွေလုံးငွေရင်းလိုက် သုံးပြီး နိုင်ငံရေး ဝင်လုပ်ဖို့ ကြိုးစားတယ်။ အဲဒါလည်းပဲ နိုင်ငံရေး အရင်းအမြစ် မပါဘဲနဲ့ မလွယ် ဘူး။ အရေးကြီးတာက နိုင်ငံရေး အရင်းအမြစ်ရယ်၊ ကျွမ်းကျင်မှု ဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်ရယ်၊ ဘဏ္ဍာရေး ဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်ရယ်။ အဲဒါတွေ အားလုံး ပေါင်းလိုက်ရင် တကယ့်ကို အောင်မြင်တဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီတခု ဖြစ်လာမယ်ပေါ့။

မေး။ ။ လူထုထောက်ခံမှုနဲ့ အတူ အာဏာရပါတီ ဖြစ်လာခဲ့တဲ့ NLD ကို ပြည်သူ့ပါတီအနေနဲ့ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ပါ့မလား။ ဘယ်လို စိန်ခေါ်မှုတွေ ရှိမလဲ။

ဖြေ။ ။ ကျနော်က ပါတီတခုတည်းကို တည်ပြီးတော့ မပြောချင်ဘူး။ ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီမှာတော့ ပါတီအသီးသီးက အနိုင်ရဖို့ ကြိုးစားကြတာပဲ။ ပြိုင်ကြတာပဲ။ အနိုင်ရတယ် ဆိုတာကလည်း ပြည်သူ့ရဲ့ ကိုယ်စားပြုခွင့်ကို တောင်းဆို တာပေါ့။

အဲဒီလို ဆောင်ရွက်တဲ့အခါမှာ ဘယ်ပါတီနဲ့မဆို ညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက်နိုင်တယ် ဆိုရင်တော့။ ဆိုပါတော့ မူဝါဒ ညှိနှိုင်းမှု ပြီးသွားလို့ ရွေးကောက်ပွဲ ဆိုင်ရာမှာ မဟာမိတ်လည်း လုပ်ပြီဆိုရင် ဒီနယ်မှာတော့ ကျနော် မဝင်ဘူး။ ပြည်သူ့ လွှတ် တော်မှာ ဝင်မယ်။ အမျိုးသားလွှတ်တော် မဝင်ဘူး။ သို့မဟုတ် ဒီမဲဆန္ဒနယ်မြေမှာ ဝင်မယ်။ ဟိုမဲဆန္ဒနယ်မြေမှာ မဝင် ဘူး အစရှိသဖြင့် အဲဒီလို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။

မေး။ ။ လက်ရှိ ပြည်သူ့ပါတီ အပေါ် ပြည်သူလူထုရဲ့ ထောက်ခံမှုကရော ဘယ်လို အခြေအနေ ရှိပါသလဲ။

ဖြေ။ ။ ကျနော်တို့ လေ့လာလို့ ရသလောက် ပြည်သူထဲမှာ လက်ရှိ အခြေအနေကို အားမလို အားမရ ဖြစ်တာတွေ ကတော့ taxi ပဲ စီးစီး၊ ဆိုက်ကားပဲ စီးစီး ဈေးထဲပဲ သွားသွား ဆက်မိလို့ စကားပြောကြရင် ဒီအသံတွေက အမြဲတမ်း ကြားနေရတယ်။ မဲဆန္ဒရှင် ပြည်သူတွေရဲ့ တုံ့ပြန်မှုက နှစ်မျိုး ရှိတယ်။ တမျိုးက လက်ရှိ အခြေအနေကို အားမရဘူး။ ဒါပေမယ့် တဖက် အဖွဲ့အစည်းကိုတော့ မဲမပေးဘူး။ တလျှောက်လုံး သူတို့ရဲ့စိတ်ထဲမှာ ဒီလူတွေဟာ လူဆိုးလူကောင်း ခွဲတာပေါ့။

ဒီလူတွေကိုတော့ ဘယ်နည်းနဲ့မှ မဲမပေးဘူး။ ဒီဘက်မှာ ကိုယ်မျှော်လင့်သလိုလည်း ဖြစ်မလာခဲ့လို့ ရွေးကောက်ပွဲ ဘယ်သူနိုင်နိုင် သိပ်မထူးပါဘူး ဆိုတာမျိုး မဲပေးချင်စိတ် ကျဆင်းလာတာ။ အဲဒါက တခု တွေ့ရတယ်။ နောက်တခုက လက်ရှိ အခြေအနေကို အားမရပေမယ့် ဒီထက်ကောင်းတဲ့ ရွေးချယ်စရာ မပေါ်ဘူး ဆိုရင်တော့ မျက်စိမှိတ်ပြီး လက်ရှိ ပါတီကိုပဲ ဆက်ပြီး မဲပေးရမှာပဲဆိုတဲ့ အယူအဆ တခု ရှိတယ်။

တကယ်လို့ တခြား ပိုပြီးကောင်းတဲ့ ရွေးချယ်စရာ အခွင့်အလမ်း ပေါ်လာရင်တော့လည်း သူတို့အနေနဲ့ ရွေးချယ်မယ်။ ဆုံးဖြတ်မယ်ဆိုတဲ့ သဘောမျိုး ရှိတယ်။ ဒီအပေါ်မှာ မူတည်ပြီး ကျနော်တို့က စဉ်းစားရတာပေါ့။

နောက်တခုက Young voter လို့ ခေါ်တာပေါ့။ တခါမှ မဲမပေးဖူးသေးဘူး။ ဒီလာမယ့်၂၀၂၀ ကျမှ ပထမဦးဆုံး အကြိမ် မဲပေးမယ့် လူငယ် ၅ သန်းလောက် ရှိမယ်လို့ သိရတယ်။ ဒီနိုင်ငံရေး အခြေအနေပေါ်မှာ ဒီလူငယ်တွေကတော့ စဉ်း စားတဲ့အခါ ပြောကြစို့ ဆိုရင် အတိတ်ရဲ့လွှမ်းမိုးမှု တော်တော်လေး ကင်းတယ်လို့ ပြောလို့ရတယ်။ သူတို့က ပိုပြီး လက်တွေ့ကျကျ စဉ်းစား ရွေးချယ်လိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ရတယ်။

မေး။ ။ လက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေ၊ နိုင်ငံရေး အခြေအနေတွေကြောင့်၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်ပါ့မလား ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်ချက်တွေ ရှိကြတယ်ပေါ့။ ဦးကိုကိုကြီး အနေနဲ့ရော ဘယ်လိုထင်ပါသလဲ။

ဖြေ။ ။ ပုံမှန်အားဖြင့်တော့ လာမယ့် ၂၀၂၀ မတိုင်ခင်မှာ ဘာတွေဖြစ်မလဲ ဆိုတာ အတိအကျ ဘယ်သူမှ မသိနိုင်ဘူး။ မှန်းလို့ ရတာတခုက ဒီတိုက်ပွဲတွေ ဒီအတိုင်း ဆက်ဖြစ်နေမယ် ဆိုရင် ရွေးကောက်ပွဲ မကျင်းပနိုင်မယ့် မဲဆန္ဒနယ်မြေ တွေ ပိုများလာဖို့ ရှိတယ်။ ၂၀၁၅ မှာ ရွေးကောက်ပွဲ မလုပ်နိုင်တဲ့ မဲဆန္ဒနယ်မြေ ၇ နေရာ ရှိတယ်။

အခု ဒီလိုမျိုး ဆက်ဖြစ်နေမယ် ဆိုရင် ရခိုင်၊ ရှမ်းမြောက်၊ ကချင်တို့လို နေရာမျိုးတွေမှာ ရွေးကောက်ပွဲ မလုပ်နိုင်တဲ့ မဲဆန္ဒနယ်မြေတွေ ပိုများလာရင် သဘောက မာရှယ်လော ဧရိယာတွေ ပိုများလာရင် ဒီမိုကရေစီ ဘောင်က ကျုံ့သွား နိုင်တယ်။ စစ်ဘောင် ကျယ်လာရင် ဒီမိုကရေစီဘောင်က ကျုံ့သွားမယ်။ အဲဒါတော့ ကျနော်တို့က စိုးရိမ်တယ်။

၂၀၂၀ မှာ စိုးရိမ်စရာ နှစ်ခုပေါ့။ တခုက လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲ မလုပ်နိုင်တဲ့ နယ်မြေတွေ တိုး လာမှာကို စိုးရိမ်တယ်။ နောက်တခု မဲဆန္ဒရှင်တွေက ရွေးကောက်ပွဲ အပေါ်မှာ ယုံကြည်မှု ကျလာမှာကို စိုးရိမ်တယ်။ မဲ မပေးတဲ့ ရာခိုင်နှုန်း များလာတာ အဲဒါကို စိုးရိမ်တယ်။

မေး။ ။ ဦးကိုကိုကြီး စိုးရိမ်သလိုပဲ နိုင်ငံရေးသမားတွေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ စောင့်ကြည့် လေ့လာသူတွေကလည်း မဲဆန္ဒ ရှင်တွေ ရွေးကောက်ပွဲ အပေါ် ယုံကြည်မှု ကျလာပြီး မဲထွက်မပေးမှာကို စိုးရိမ်ကြောင်း ဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ ထုတ်ဖော် ပြောကြတာ တွေ့ရတယ်။ ဘာကြောင့်ပါလဲ။

ဖြေ။ ။ အဓိကက မဲပေးတဲ့ အရေအတွက် နည်းလာရင် ဒီမိုကရေစီ ဆိုတာကို အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုတာ လက်ခံတာ ကိုယ်၌က အားနည်းသွားမယ်လို့ မြင်တယ်။ ဥပမာ ၂၀၁၇ ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲမှာ လှိုင်သာယာမှာ မဲပေးသူက ၁၂. ၈၆ ရာခိုင်နှုန်းပဲ ရှိတယ်။ မဲနိုင်တဲ့သူက ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ဝန်းကျင်ဆိုပါတော့။ အဲဒါဆို ဒီမိုကရေစီလို့ ဘယ်လိုလုပ် ပြောလို့ ရတော့မလဲ။

မဲဆန္ဒရှင်ရဲ့ ထက်ဝက်ကျော်လောက်ကို ကိုယ်စားပြုမှ ဒီမိုကရေစီလို့ ပြောနိုင်မှာ။ မဲဆန္ဒရှင်တွေကို မျှော်လင့်ချက် ကောင်းကောင်း မဖန်တီးပေးနိုင်ဘူး ဆိုရင် ခုနက မဲပေးချင်စိတ် အပေါ်မှာ ထိခိုက်တယ်။

နောက်တခုက တချို့Technical ပြဿနာတွေ အများကြီးရှိတယ်။ ဥပမာ စနေနေ့ကို ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်တယ်ဆိုရင် အလုပ်ရုံ စက်ရုံတွေက ခွင့်မပေးတဲ့ ပြဿနာ ရှိတယ်။ အဲဒီတော့ အလုပ်သမားတွေ မဲပေးခွင့် ဆုံးရှုံးတယ်။ ကြိုတင်မဲ ပေးပါလား ဆိုရင် ကြိုတင်မဲနဲ့ ပတ်သက်လို့လည်း အငြင်းပွားစရာတွေက အများကြီး ရှိတယ်။ ဒါတော့ နည်းပညာပိုင်း ဆိုင်ရာ အခက်အခဲတွေ။

နောက်ပြီး စီးပွားရေး ပြဿနာ။ ကျနော်တို့ နယ်တွေ လှည့်တဲ့အခါ အလုပ်လုပ်နိုင်တဲ့ အရွယ်တွေ၊ မဲပေးတဲ့ အရွယ် တွေဟာ သူတို့ ဌာနေဒေသတွေမှာ မရှိဘူး။ တော်တော်များများက ပြည်တွင်း ရွှေ့ပြောင်း သို့မဟုတ် ပြည်ပ ရွှေ့ ပြောင်း အလုပ်သမားတွေ အဖြစ်နဲ့ သွားနေတဲ့ အရေအတွက် တော်တော်များတယ်။ ထိုင်းလိုနေရာမျိုးမှာ ၄ သန်း ဝန်း ကျင်လောက် ရှိတယ်ဆိုတာ နိုင်ငံလူဦးရေနဲ့ ပြောရင် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ရှိတယ်။

မဲပေးတဲ့ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ ပြောရင် ဒီထက်များမယ်။ ကျနော်တို့ နိုင်ငံလူဦးရေ အားလုံးထဲမှာ ၁၈ နှစ်အောက် ကလေးတွေ ပါတယ်။ မသန်စွမ်း သက်ကြီးအရွယ်တွေ ပါတယ်။ ပြည်ပ ရောက်နေတဲ့ဟာက တကယ့် မဲပေးတဲ့ အရွယ်တွေ။ ဒါတွေ အဲဒီလောက် ပမာဏ များနေတာဟာ ဒီမိုကရေစီအတွက် အရေးကြီးတဲ့ အချက် တချက်လို့လည်း မြင်ပါတယ်။

မေး။ ။ မဲဆန္ဒရှင်တွေ ရွေးကောက်ပွဲ အပေါ် ယုံကြည်မှု ပျက်လာပြီး မဲပေးဖို့ သိပ်စိတ်မပါတော့ဘူးလို့ ဘာကြောင့် ပြောတာပါလဲ။

ဖြေ။ ။ တခုက ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်အရှုံးဟာ သူတို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝနဲ့ မဆက်စပ်ဘူး။ နောက်တခုက ဘာမှ ထူးခြားမ လာဘူး ဆိုတဲ့ ခံစားချက်မျိုး ဖြစ်လာတဲ့အခါ မထူးပါဘူး ဘယ်သူနိုင်နိုင် ဘယ်သူရှုံးရှုံး ကိုယ့်ထမင်း ကိုယ်ရှာစားရတာ ဆိုတဲ့ အယူအဆဘက်ကို ရောက်သွားတယ်။ အဲဒါကို စိုးရိမ်တာပါ။ နိုင်ငံရေးစနစ် ဒီရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်အပေါ်မှာပါ ယုံကြည်မှု ကျလာတာ။

အဲဒီတော့ မဲပေးတဲ့သူက ပါတီတခုချင်းစီရဲ့ မဲသေတွေပဲ ရှိတော့တယ်။ မဲလာပေးတဲ့ သူသည် နိုင်မဲပဲ။ မဲမပေးတဲ့ သူ တွေက တကယ့် ပါတီဝင် မဟုတ်တဲ့ သာမန်ပြည်သူတွေ ဖြစ်နေတယ်။ မဲလာပေးတဲ့ သူတွေက သက်ဆိုင်ရာ ပါတီ တခုချင်းစီရဲ့ခိုင်မဲလို့ ခေါ်တာပေါ့။ သူတို့ရဲ့ပါတီဝင်လောက်ကပဲ မဲလာပေးတော့ ပြည်သူ အားလုံးကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ ရလဒ် မထွက်ဘဲ ပါတီဝင်တွေ၊ ပါတီကို ထောက်ခံတဲ့ သူတွေကသာ လာပေးတဲ့ မဲလိုမျိုး ဖြစ်သွားတယ်။ ပြည်သူကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ မဲရလဒ် ဖြစ်ဖို့က မဲပေးနှုန်းမြင့်လာဖို့ လိုတယ်လို့ မြင်တယ်။

မေး။ ။ ပြည်သူ့ပါတီ အနေနဲ့ ရှေ့ဆက်ပြီး ဘာတွေ ဆောင်ရွက်သွားဖို့ ရှိမလဲ။ ပြည်သူတွေကိုရော ဘာများ သတင်း စကား ပါးချင် ပါသေးလဲ။

ဖြေ။ ။ ပါတီ စထောင်ပြီဆိုကတည်းက တနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာနဲ့ တည်ထောင်တဲ့ ပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားတာ ဖြစ်လို့ နိုင်ငံနဲ့အဝှမ်းမှာ ရုံးခန်းတွေ၊ ကွန်ရက်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာဖို့ ကြိုးစားနေတယ်။ ကျနော်တို့ ရုံးခန်းတွေ ဖွင့်ပြီးတာနဲ့ တပြိုင်နက် သက်ဆိုင်ရာ ဒေသခံတွေရဲ့ ရင်ဖွင့်နိုင်တဲ့ နေရာဖြစ်ဖို့ ကြိုးစားတယ်။

သူတို့ရဲ့ အခက်အခဲ ပြဿနာတွေကို ကျနော်တို့ ရုံးခန်းတွေမှာလာပြီး အခုလည်း တိုင်တန်းနေကြတာတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီအခါမှာ ကျနော်တို့က လိုအပ်တဲ့ ဥပဒေပိုင်းဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်တွေ ဝန်ဆောင်မှု ပေးတယ်။ ဒါက အခု တောက် လျှောက် ရုံးတွေမှာ ဆောင်ရွက်နေပါတယ်။ ဒါဟာ ပါတီတခုအတွက် အဓိကကျတဲ့ လုပ်ငန်းလို့ မြင်တယ်။ ဒါကြောင့် ကျနော်တို့ ပါတီရုံး အသီးသီးဟာ ပြည်သူနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဝန်ဆောင်မှု အပိုင်း ဆက်ပြီးတော့ ဆောင်ရွက်သွားပါမယ်။

ပါတီတခုဟာ ပြည်သူ ထောက်ခံမှု မရရင် ရေရှည် မရပ်တည်နိုင်ဘူး။ တချို့ဆိုလည်း ငွေရေးကြေးရေးကြောင့် မရပ် တည်နိုင်လို့ ပြုတ်သွားတာတွေ ရှိမယ်။ တချို့လည်း အသေးတင် ဒီတိုင်းရပ်လို့ မရဘူး။ တို့အချင်းချင်း ပေါင်းမှရမယ် ဆိုပြီး တပ်ပေါင်းစုတွေ ပေါ်လာတာတွေလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။

ပြည်သူ့ပါတီ အနေနဲ့ကတော့ ပြည်သူတွေနဲ့ တသားတည်း ဖြစ်အောင် ဆက်ပြီးတော့ ကြိုးစားသွားမယ်။ ပြည်သူတွေ ယုံကြည်အားကိုးလောက်တဲ့ ပါတီ ဖြစ်အောင်လည်း တောက်လျှောက် ကြိုးစားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

The post စစ်ဘောင် ကျယ်လာရင် ဒီမိုကရေစီဘောင်က ကျုံ့သွားမယ် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
၂၀၃၀ တွင် မြန်မာနိုင်ငံဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းကို သစ်တောနယ်မြေ ဖွဲ့စည်းမည် ဟုဆို https://burma.irrawaddy.com/news/2019/11/07/207904.html Thu, 07 Nov 2019 07:18:13 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=207904 ၂၀၃၀ ခုနှစ် အရောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းကို သစ်တောနယ်မြေနှင့် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ကို သဘာဝ ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေများ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ရန် ရည်မှန်းချက် ချမှတ်ထားကြောင်း ဒု-သမ္မတ ဦးမြင့် ဆွေက ပြောကြားသည်။

The post ၂၀၃၀ တွင် မြန်မာနိုင်ငံဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းကို သစ်တောနယ်မြေ ဖွဲ့စည်းမည် ဟုဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
၂၀၃၀ ခုနှစ် အရောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်း ဧရိယာထဲမှ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းကို သစ်တောနယ်မြေ အဖြစ်လည်ကောင်း၊ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းကို သဘာဝ ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေ အဖြစ်လည်းကောင်း ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ရန် ရည်မှန်းချက် ထားကြောင်း ဒု-သမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေက ပြော ကြားသည်။

နိုဝင်ဘာ ၅ရက် နေပြည်တော်တွင် ပြုလုပ်သည့် နိုင်ငံအဆင့် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်း သယံဇာတ စီမံအုပ်ချုပ် လုပ်ကိုင် မှု ဗဟိုကော်မတီ၏ သတ္တမအကြိမ် အစည်းအဝေးတွင် ထိုသို့ ပြောခြင်းဖြစ်သည်။

သစ်တောမြေဟု ဆိုရာတွင် ကြိုးဝိုင်းကာကွယ်တော(Reserved Forests)၊ ကြိုးပြင် ကာကွယ်တော(Protected Public Forests) နှင့် အလောင်းတော် ကဿပ၊ မိုးယွန်းကြီး၊ ချပ်သင်း ဘေးမဲ့တောတို့ကဲ့သို့သော ကာကွယ် ထိန်း သိမ်းထားသည့် သစ်တော(Protected Areas System) ဟူ၍ ပါဝင်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ သစ်တောအသင်း အတွင်း ရေးမှူး ဦးတင်အေးက ရှင်းပြသည်။

“ဒု-သမ္မတ ပြောတဲ့ဟာက သစ်တောမြေ ဖြစ်အောင် လုပ်မယ်လို့ ပြောတာ။ သူကျတော့ ဖွဲ့စည်းပုံနဲ့ ဆိုင်တယ်။ သစ် တောမြေရယ်လို့ ဖွဲ့လိုက်လို့ ရှိရင် သစ်တောဥပဒေနဲ့ ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်တဲ့ အပိုင်းမှာ ဥပဒေ အကျိုးသက်ရောက်မှု ပိုရှိသွားတယ်။ ဒါဟာ တိုင်းပြည်အတွက် ကောင်းပါတယ်။ ဥပဒေ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိတဲ့ သစ်တောမြေတွေ များ များ ဖွဲ့စည်းထားနိုင်လေ ကောင်းလေပါပဲ” ဟုလည်း ဦးတင်အေးက မှတ်ချက် ပြုသည်။

သို့သော် ထိုလုပ်ငန်းစဉ်များ အတွက် အချိန်ယူရမည် ဖြစ်ပြီး လက်တွေ့ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်သည့် အခါ အခက်အခဲ များ ရှိလာနိုင်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာန၏ ၂၀၁၉ သြဂုတ် ၃၁ ရက်အထိ စာရင်းများအရ ကြိုးဝိုင်း/ကြိုးပြင် ကာကွယ်တောများ ၂၅ ဒသမ ၄၆ ရာခိုင်နှုန်းရှိပြီး သဘာဝ ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေ ၆ ဒသမ ၆၇ ရာခိုင်နှုန်း(၂၀၁၀ အချက်အလက် အရ) ရှိကြောင်း သိရသည်။

ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သစ်တောဖုံးလွှမ်းမှုသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံဧရိယာ၏ ၅၇ ဒသမ ၉၇ ရာခိုင်နှုန်း၊ ၂၀၀၀ ပြည့် နှစ်တွင် ၅၁ ဒသမ ၅၄ ရာခိုင်နှုန်း၊ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ၄၉ ဒသမ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း၊ ၂၀၁ဝ တွင် ၄၆ ဒသမ ၉၆ ရာခိုင်နှုန်း၊ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စားနပ်ရိက္ခာအဖွဲ့ (FAO) ၏ (FRA 2015) စာရင်းအရ နိုင်ငံဧရိယာ၏ ၄၂ ဒသမ ၉၂ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

နှစ်စဉ် ပျမ်းမျှ သစ်တောပြုန်းတီးမှုနှုန်းသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ အတွင်း နိုင်ငံဧရိယာ၏ ၁ ဒသမ ၇၂ ရာခိုင်နှုန်း ရှိ ကြောင်း သိရှိရသည်။

FAO ၏ ၂၀၁၅ စာရင်းအရ သစ်တောဖုံးလွှမ်း ဧရိယာ ၄၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရှိသည်ဆိုသော်လည်း သစ်တော ကောင်း ကောင်း ဖုံးလွှမ်းနေသည့် ဧရိယာဟုဆိုလျှင်၂၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ သစ်တောအသင်း အတွင်း ရေးမှူး ဦးတင်အေးက သုံးသပ်သည်။

သယံဇာတနှင့် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန ဒု ဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ရဲမြင့်ဆွေက မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် သစ်တောပြုန်းတီးခြင်းနှင့် သစ်တောအတန်းအစားများ ကျဆင်းခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လျက် ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

သစ်တော စီမံအုပ်ချုပ်မှုစနစ်ကို အပြည့်အဝ လိုက်နာကျင့်သုံး ဖော်ဆောင်နိုင်မှု မရှိခြင်း၊ သစ်ထုတ်ယူရာတွင် သတ် မှတ် စည်းကမ်းများနှင့် အညီ စနစ်တကျ ထုတ်လုပ်မှု မရှိခြင်း၊ လုံခြုံရေး အကန့်အသတ်ရှိသော သစ်တော ဧရိယာ အား ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်နိုင်မှု မရှိခြင်း၊ အလွန်အကျွံ သစ်ခုတ်လှဲထုတ်ယူခြင်း၊ တရားမဝင် သစ်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ထင်း/မီးသွေး လောင်စာလိုအပ်ချက် မြင့်မားခြင်း၊ မြေအသုံးချမှု ပြောင်းလဲခြင်း တို့ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက သုံး သပ်ပြောဆိုသည်။

နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်က နေပြည်တော် ရွှေစံအိမ်ဟိုတယ်တွင် ပြုလုပ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်ရမည့် သစ်တောဥပဒေ စိုးမိုးမှု၊ စီမံအုပ်ချုပ်မှုနှင့် ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ် (FLEGT)နှင့် လမ်းပြမြေပုံ ရေးဆွဲရေး အလုပ်ရုံ ဆွေးနွေးပွဲတွင် ထိုကဲ့သို့ ပြောဆိုခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။

ထို့အတွက် သစ်တောဥပဒေ(၁၉၉၂)အား နိုင်ငံ၏ လက်ရှိ အခြေအနေနှင့် ကိုက်ညီစေရန် ပြင်ဆင် ရေးဆွဲခဲ့ပြီး ၂၀၁၈ တွင် အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ခဲ့ကြောင်း၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များနှင့် သဘာဝ အပင်များကာကွယ်ရေးနှင့် သဘာဝနယ်မြေ များ ထိန်းသိမ်းရေး ဥပဒေ(၁၉၉၄)အား အသစ်ပြန်လည် ရေးဆွဲပြီး ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲနှင့် သဘာဝနယ်မြေများ ကာကွယ် ထိန်းသိမ်းရေး ဥပဒေ (၂၀၁၈) အဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ကြောင်း ဒေါက်တာ ရဲမြင့်ဆွေက ပြောကြားခဲ့သည်။

ဆက်လက်၍ ၎င်းက နိုင်ငံ၏ သစ်တော စီမံအုပ်ချုပ်ခြင်းနှင့် သစ်တော သယံဇာတများ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ခြင်းတို့ တွင် ပြည်သူလူထု ပူးပေါင်းပါဝင် ဆောင်ရွက်စေရေး ဒေသခံ ပြည်သူအစုအဖွဲ့ပိုင် သစ်တောလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ညွှန်ကြား ချက် (၁၉၉၅)အား ပြင်ဆင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး သစ်တောဥပဒေ (၂၀၁၈) နှင့်အညီ ဒေသခံ ပြည်သူ အစုအဖွဲ့ပိုင် သစ် တော လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားချက် ၂၀၁၉ အား ပြင်ဆင် ထုတ်ပြန်နိုင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံ သစ်တောများ ပြန်လည် တည်ထောင်ရေး စီမံကိန်းကို၂၀၁၇-၁၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၆-၂၇ ခုနှစ်အထိ ၁၀ နှစ် စီမံကိန်း ရေးဆွဲ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိကြောင်းလည်း သိရသည်။

You may also like these stories:

ပြည်ခရိုင် အတွင်း သစ်ပင် ၁၁ သိန်းခန့် စိုက်ပျိုးမည်ဟု ဆို

အင်းလေးဒေသ ထိန်းသိမ်းရေး ဒေသန္တရ ဥပဒေပြဌာန်းရန် စီစဉ်

ဖိလစ်ပိုင် ကျောင်းသားတိုင်း ဘွဲ့မယူခင် တယောက်ကို အပင် ၁၀ ပင် စိုက်ရမယ့် ဥပဒေသစ် ပြဌာန်း

ကလော ထင်းရှူးတောများ မီးဘေးကာကွယ်ရေး လာမည့်နှစ် စီမံချက်ဖြင့် ဆောင်ရွက်မည်

The post ၂၀၃၀ တွင် မြန်မာနိုင်ငံဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းကို သစ်တောနယ်မြေ ဖွဲ့စည်းမည် ဟုဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
Getty Conservation Institute ၏ ပုဂံဒေသ ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များ စတင် https://burma.irrawaddy.com/news/2019/11/06/207765.html Wed, 06 Nov 2019 01:30:05 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=207765 အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု လော့စ်အိန်ဂျလိစ် အခြေစိုက် Getty Conservation Institute သည် မြန်မာနိုင်ငံ ရှေးဟောင်း သုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက် ဦးစီးဌာနနှင့် ပူးပေါင်း၍ ပုဂံရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရေး ရေရှည်စီမံကိန်းကို စတင်လုပ်ဆောင်တော့မည်ဟု သိရသည်။

The post Getty Conservation Institute ၏ ပုဂံဒေသ ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များ စတင် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု လော့စ်အိန်ဂျလိစ် အခြေစိုက် Getty Conservation Institute သည် မြန်မာနိုင်ငံ ရှေးဟောင်း သုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက် ဦးစီးဌာနနှင့် ပူးပေါင်း၍ ပုဂံရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရေး ရေရှည်စီမံကိန်းကို စတင်လုပ်ဆောင်တော့မည်ဟု သိရသည်။

Getty Conservation Institute သည် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ ပညာရှင်များကို စုစည်း၍ နိုင်ငံတကာရှိ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းရေး အစီအစဉ်များကို ဆောင်ရွက်နေသည့် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။

၎င်းတို့အဖွဲ့၏ ပုဂံရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရေး ရေရှည်စီမံကိန်းတွင် ငလျင် ကြောင့် ပျက်စီးသွားသော အဆောက်အအုံများ ပြုပြင်ခြင်း၊ အနာဂတ်တွင် အလားတူဖြစ်ရပ်မျိုး ပျက်စီးမှုမျိုးမှ ကြိုတင်ကာကွယ်မှုများ၊ တန်ဖိုးထား အလှဆင်ထားသောအရာများ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် နည်း လမ်းများ သတ်မှတ်ခြင်း၊ မျှော်မှန်းထားသည့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးရေး မဟာဗျူဟာများကို စီမံခန့်ခွဲရန်၊ ထိန်း သိမ်း စောင့်ရှောက်ရေးဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်သင်ကြားမှုများ၊ သုတေသနလုပ်ငန်းများ ပါဝင်မည်ဖြစ်ကြောင်း Getty ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် ပြတိုက်ဦးစီးဌာန (ပုဂံဌာနခွဲ) တာဝန်ခံ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးအောင်အောင်ကျော်က “ပြီးခဲ့ တဲ့နှစ်ကစပြီး ဒီလုပ်ငန်းတွေ ဆောင်ရွက်ဖို့အတွက် Survey တွေ ဆောင်ရွက်နေပါတယ်။ ဒါတွေလုပ်မယ်ဆိုတာ လည်း ယေဘူယျ သဘောတူညီမှု ရှိပါတယ်။ MoU ထိုးပြီးတဲ့ အဆင့်တော့ မရှိသေးပါဘူး။ အဲဒါအတွက်လည်း ညှိနှိုင်းပြီးဆောင်ရွက်လျက် ရှိပါတယ်။ (လုပ်ငန်း) စဖို့ရာ ဆောင်ရွက်နေပါပြီ” ဟု ဧရာဝတီကို ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် Getty Conservation Institute သည် ပုဂံ မြင်းပြဂူဘုရား ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းများ စတင်မည့် အကြောင်း အသိပေးကြေညာခြင်း အခမ်းအနားကို နိုဝင်ဘာ ၆ ရက်နေ့ နံနက် ၈ နာရီခွဲတွင် အဆိုပါ ဘုရားရှေ့တွင် ပြုလုပ်သွားရန် ရှိသည်ဟု သိရသည်။

Getty Conservation Institute ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ပိတ်ထားသည့် မြင်းပြဂူတွင် ပထမဆုံး အဆောက်အအုံ လေ့လာမှု တခုပြုလုပ်မည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

ပုဂံဌာနခွဲ တာဝန်ခံ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးအောင်အောင်ကျော်က Getty Conservation Institute သည် ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်း များကို စနစ်တကျ သုတေသန စင်တာများ တည်ထောင်ကာ ဆောင်ရွက်နေသည့် အဖွဲ့အစည်းတခု ဖြစ်သည့်အပြင် ယူနက်စကို အပါအဝင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများစုကလည်း ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းနှင့် ပတ်သက်၍ ယုံကြည်လက်ခံ ထား သည့် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ရာ ပုဂံဒေသအတွက် ကောင်းမွန် အကျိုးရှိလိမ့်မည်ဟု မှတ်ချက်ပြုသည်။

“ဒါ ကျနော်တို့နဲ့ ဆက်ဆံပြီး ဆောင်ရွက်ရတာ ပထမဆုံးအကြိမ် ဖြစ်တဲ့အတွက် သူတို့ရဲ့ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အတိုင်းအတာတွေကတော့ အတိအကျ မသိရသေးဘူးပေါ့” ဟုလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။

ဆက်လက်၍ ၎င်းက နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများ လာရောက်ပြီး ပုဂံဘုရားများ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်း များ ဆောင်ရွက်သည့်အခါ စိုးရိမ်မှုများ ရှိကြသည့်အလျောက် နည်းပညာများ မမှားစေရန် BICC (Bagan International Coordinating Committee) က ထိန်းချုပ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး BICC အစည်းအဝေးကို ၁ နှစ်လျှင် ၂ ကြိမ် ဆောင်ရွက်ရန် လျာထားကြောင်း ရှင်းပြသည်။

“ဒီမှာလာတဲ့ ဘုရားကို ထိန်းသိမ်းရေးလုပ်မယ့် နိုင်ငံတွေမှန်သမျှ ဘယ်လိုတွေ ဆောင်ရွက်ရမယ်။ ဘယ်လိုစနစ်တွေနဲ့ သွားမယ်။ သူတို့လုပ်ချင်တဲ့ ကျွမ်းကျင်တဲ့ဟာတွေကိုလည်း ဒီအစည်းအဝေးမှာ တင်ပြမယ်။ ပါဝင်တဲ့ နိုင်ငံတကာ ပညာရှင်တွေက သင့်တယ် မသင့်ဘူးဆိုတာ ပြန်ပြီး အဆုံးအဖြတ်ပေးမယ်။ အဲဒီကနေ စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်သွား မယ်။ Getty နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း လုပ်ဆောင်မှုကို စစ်ဆေးမယ်။ မလုပ်ခင်ကလည်း ဘယ်ဟာတွေတော့ လုပ် သင့် မလုပ်သင့်ဆိုတာ ကြိုတင်ပြီး အကြံဉာဏ်ပြုဆွေးနွေးမယ်” ဟု ဦးအောင်အောင်ကျော်က ပြောသည်။

မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ရှေးဟောင်း အမွေအနှစ် ဒေသတခုဖြစ်သည့် ပုဂံယဉ်ကျေးမှုဇုန်ကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် စာရင်းဝင် (World Heritage List) အဖြစ် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ၊ ပညာရေး၊ သိပ္ဗံနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဖွဲ့ (ယူနက်စကို)က ပြီးခဲ့ သည့် ဇူလိုင် ၆ ရက်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။

ထို့အတွက် ပုဂံဒေသသည် ရှေးယခင်ကထက် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ခရီးသွားဧည့်သည်များ ပိုမိုလာရောက်ကြမည်ဖြစ်ရာ အကျိုးဆက်များနှင့်အတူ ယှဉ်တွဲပါလာမည့် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများအတွက်လည်း ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားရန် လိုအပ်ကြောင်း ရှေးဟောင်း အမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းရေး ပညာရှင်များက အကြံပြု ထောက်ပြထားသည်။

ပုဂံဒေသကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် စာရင်းဝင်အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီးကတည်းက အကြီးစား ထိန်းသိမ်းရေး စီမံကိန်းသည် အရေးတကြီး လိုအပ်လာပြီဖြစ်ပြီး ပုဂံဒေသကို အာရုံစူးစိုက်မှု ပိုများလာပြီး ခရီးသွားဧည့်သည်များ တိုးများလာခြင်းက လည်း ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှုအပေါ် စိန်ခေါ်မှုများလည်း များပြားလာလိမ့်မည်ဟု Getty Conservation Institute မှတာဝန်ရှိသူများကလည်း သုံးသပ်ထားသည်။

Getty Conservation Institute (GCI) ၏ စီမံကိန်းများတွင် ၂၅ နှစ်ကြာသည့် တရုတ်နိုင်ငံ Dunhuang ဒေသရှိ ရှေးဟောင်း ဗုဒ္ဓဂူ ထိန်းသိမ်းရေး၊ ၁၀ နှစ်ကြာသည့် အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ Tutankhamen ဘုရင်၏ဂူသချိုင်း ထိန်းသိမ်းရေး၊ ပီရူးဒေသတွင် ငလျင်ဒဏ်ခံနိုင်ရန် မြေယာဗိသုကာဆိုင်ရာ ထိန်းသိမ်းရေးနည်း ဆက်လက်ရှာဖွေနေမှုနှင့် အခြားသော ဆောင်ရွက်မှုများ ပါဝင်သည်။

ပုဂံရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုဇုန် အတွင်းရှိ ရှေးဟောင်း သာသနိက အဆောက်အအုံများမှာ ၂၀၁၆ သြဂုတ် ၂၄ ရက်က လှုပ်ခတ်သည့် ရစ်ချ်စတာ စကေး (၆.၈) အဆင့် မြေငလျင် ဒဏ်ကို ခံခဲ့ရပြီး ဘုရား ပုထိုး စေတီပေါင်း ၃၈၉ ဆူ ပျက်စီးခဲ့သည်။

၂၀၁၉ စက်တင်ဘာ ၃၀ ရက်နေ့အထိ အနည်းငယ်သာ ထိခိုက်ပျက်စီးသော ဘုရားပုထိုး ၂၂၄ ဆူနှင့် ရှေးမူမပျက် ထိန်းသိမ်းပြီးဖြစ်သော ၁၂၈ ဆူ စုစုပေါင်း ၃၅၂ ဆူကို လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ပြီးဖြစ်ကာ ၁၈ ဆူကို ပြုပြင်ထိန်း သိမ်းရေး ဆောင်ရွက်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက် ဦးစီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။

The post Getty Conservation Institute ၏ ပုဂံဒေသ ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များ စတင် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
တီကျစ် ကျောက်မီးသွေး စက်ရုံ EIA အစီရင်ခံစာ ဘက်လိုက်မှုများ ရှိနေဟု ဆို https://burma.irrawaddy.com/news/2019/10/25/206935.html Fri, 25 Oct 2019 13:27:05 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=206935 ဒီ အစီရင်ခံစာဟာ နိုင်ငံတော်က ဆုံးဖြတ်ချက် ချနိုင်တဲ့သူတွေကို ဝေဝါးအောင်လုပ်တယ်။ ပညာရပ် ဆိုင်ရာ ကိစ္စတွေဟာ တမင် ထိန်ချန်ထားတာလား။ သိသိကြီးနဲ့ ဖုံးကွယ်ထားတာလား။ သူတို့ပဲ သိပါလိမ့်မယ်

The post တီကျစ် ကျောက်မီးသွေး စက်ရုံ EIA အစီရင်ခံစာ ဘက်လိုက်မှုများ ရှိနေဟု ဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပင်လောင်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည့် တီကျစ် ကျောက်မီးသွေးသုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေး စက်ရုံ၏ ပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်မှု ဆန်းစစ်ချက် (EIA) အစီရင်ခံစာသည် ဘက်လိုက်မှုများ ရှိနေကြောင်း သိရသည်။

E-Guard Environmental Services မှ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ပြီး ထုတ်ပြန်ထားသော ယင်းအစီရင်ခံစာကို မြန်မာ နိုင်ငံ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုနှင့် တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုဆိုင်ရာ အရပ်ဘက် မဟာမိတ်အဖွဲ့ (MATA) နှင့် နိုင်ငံတကာ ပတ်ဝန်းကျင် အရေး လှုပ်ရှားသည့်အဖွဲ့များက လေ့လာသုံးသပ်မှု ပြုလုပ်ပြီးနောက် ယင်းသို့ ကောက်ချက်ချခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ၁၄ ခုတို့မှ အရပ်ဘက် အဖွဲ့အစည်းများ၊ လူပုဂ္ဂိုလ်များ ပါဝင်သော ကွန်ရက် တခုဖြစ်သည့် MATA သည် အဆိုပါ E-Guard ၏ အစီရင်ခံစာအား သုံးသပ်ချက်ဆိုင်ရာ သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲကို အောက်တိုဘာ ၂၅ ရက်က ရန်ကုန်မြို့ အိုလံပစ်တာဝါတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

MATA အနေဖြင့် ပညာရှင်များ၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အရေး လုပ်ဆောင်နေသူများ၊ ဒေသခံများနှင့် တိုင်ပင်ကာ E-Guard က ပြုလုပ်ထားသည့် အစီရင်ခံစာသည် မှန်မမှန်၊ ပညာရှင်ရှုထောင့်မှ ကောင်းမွန်ခြင်း ရှိ၊ မရှိ၊ ဥပဒေအရ ညီ ညွတ်ခြင်း ရှိ၊ မရှိတို့ကို သုံးသပ်ခဲ့ကြောင်း MATA ရှမ်းပြည်နယ်အဖွဲ့မှ ကိုမိုး(ခ)ကိုအောင်ကျော်မိုးက ပြောသည်။

ယင်း ကျောက်မီးသွေး စက်ရုံကြောင့် သတ္တုအဆိပ်သင့်မှု မြင့်တက်ခြင်း ရှိသော်လည်း ဒေသခံလူထု ခံစားရသည့် ကျန်းမာရေး ပြဿနာများနှင့် ပတ်သက်၍ ဖောင်ဖြည့်ရုံ မေးမြန်းမှုသာ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး သွေးစစ်မှု၊ ဓာတ်ခွဲ စမ်းသပ်မှုများ ပြုလုပ်ရန် ပျက်ကွက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

ထို့ပြင် ဒေသတွင်း ဒုတိယ အဖြစ်များဆုံး ရောဂါများ အနေဖြင့် အဆုတ်ရောဂါ၊ သွေးတိုး၊ နှလုံး၊ ခေါင်းကိုက် ဝေဒနာ များ ခံစားရသည်ဟု ဒေသခံလူထုက ပြောသော်လည်း မည်သည့်အတွက်ကြောင့် ဖြစ်သည်ကို အဖြေရှာရန် လျစ်လျူရှု ထားသည်ကိုလည်း အစီရင်ခံစာအရ တွေ့ရှိရသည်ဟု MATA အဖွဲ့က သုံးသပ်ထားသည်။

ထိုဒေသမှ ကလေးများ၏ ဆံပင်များတွင် တွေ့ရသော သတ္တုအဆိပ်သင့်မှုနှင့် ပတ်သက်၍လည်း EIA အစီရင်ခံစာတွင် အသိအမှတ်ပြု ဖော်ပြထားခြင်း မရှိကြောင်းလည်း သိရသည်။

“ဒီစက်ရုံတွေ ကျောက်မီးသွေးမိုင်းတွေ မရှိတုန်းက ဘာတခုမှ ဆိုးကျိုးဆိုတာ မကြားခဲ့ဖူးဘူး။ ဒီစက်ရုံ လည်ပတ် တယ်။ ကျောက်မီးသွေး အညှော်နံ့တွေ ရပြီးနောက် ရေရဲ့ မသန့်ရှင်းမှုကြောင့် ကလေးငယ်တွေမှာ ယားနာတွေ ဖြစ် လာတယ်”ဟု တီကျစ်ဒေသခံ ဒေါ်ခင်မေသန်းက ပြောသည်။

EIA အစီရင်ခံစာပါ တိုင်းတာချက် ကိန်းဂဏန်းများအရ စက်ရုံဝန်းကျင်တွင်ရှိသည့် လေထု အရည်အသွေးသည် သတ်မှတ် စံနှုန်းများထက် ကျော်လွန်နေသည်ကို တွေ့ရကြောင်း၊ စက်ရုံမှ ထုတ်လွှတ်လိုက်သည့် မီးခိုးထဲတွင် လူကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည့် PM 2.5 အမှုန်အမွှားများကို စနစ်တကျ နမူနာယူ လေ့လာသုံးသပ်ထားမှု မရှိခြင်းကလည်း စိုးရိမ်စရာ ကောင်းကြောင်း Greenpeace အဖွဲ့မှ ပညာရှင် ဒေါက်တာ Aidan Farrow ကလည်း ပြောဆိုသည်။

တီကျစ် ဒေသခံ တဦးဖြစ်သည့် စိုင်းစံငြိမ်း ကလည်း“မိုင်းခွဲခြင်းကြောင့် နေအိမ် ဘုရားစေတီတွေ ကွဲအက်ပြိုကျတာ ရှိတယ်။ ကျနော်တို့က တောင်သူတွေ စိုက်ပျိုးရေး လုပ်စားကြတာ။ ရေအရင်းအမြစ် ခမ်းခြောက်ပြီး စိုက်ပျိုးဖို့ အဆင် မပြေဘူး။ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်ကို အများကြီး ထိခိုက်တယ်။ ကျနော်တို့ တီကျစ်ဒေသက လူတွေဟာ အစမ်းသပ်ခံ လူသားတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ်ချင်းစာတရား ထားရှိပြီးတော့ ကျနော်တို့ ဒေသခံ ပြည်သူလူထုကို အမြန်ဆုံး ကယ် တင် ကြပါလို့ ပြောလိုပါတယ်”ဟု ပြောသည်။

၂၀၁၅ တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် ပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်မှု ဆန်းစစ်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအရ စီမံကိန်း တခုမစခင် သို့မဟုတ် ပြန်လည် စတင်တော့မည်ဆိုပါက ဆိုးကျိုးများ သိနိုင်ရန်နှင့် ထိုအရာများကို လျှော့ချနိုင်ရေး နည်းလမ်းများ စဉ်းစားနိုင်ရန် EIA ကို ပြုလုပ်ပြီး ECC (Environmental Compliance Certificate) လက်မှ ရရှိပြီးမှသာ စီမံကိန်းကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

သို့သော် တီကျစ်စီမံကိန်းတွင် EIA ဆောင်ရွက်နေစဉ် အဆင့်၌ စက်ရုံကို စမ်းသပ် လည်ပတ်ခွင့်ပြုခဲ့သလို ယခုအခါ နောက်ထပ် ၃ နှစ်အထိ အစိုးရက သက်တမ်းတိုးပေးထားသည်ကို တွေ့ရကြောင်း ကိုအောင်ကျော်မိုးက ပြောသည်။

ထိုကဲ့သို့ ဥပဒေ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအရ မှားယွင်းနေခြင်းအား Third party ဖြစ်သည့် E-Guard အနေဖြင့် နိုင်ငံတော်ကို ပြောပြရမည့် ကိစ္စဖြစ်သော်လည်း EIA အစီရင်ခံစာတွင် မတွေ့ရှိရခြင်းက ကျင့်ဝတ် မရှိသည်ကို ညွှန်ပြနေကြောင်း လည်း ၎င်းက ပြောဆိုသည်။

“Third party ပီပီသသနဲ့ နိုင်ငံတော်ကနေ မှန်ကန်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချနိုင်အောင် အကြံပြုထားခြင်း မရှိပါဘူး။ တကယ်ကို မှားယွင်းနေတဲ့ အစီရင်ခံစာ၊ လွဲမှားစွာ တင်ပြထားတဲ့ ကျင့်ဝတ်မဲ့တဲ့ လုပ်ရပ်တခုပါ”ဟုလည်း ကိုအောင်ကျော်မိုး က ဆိုသည်။

E-Guard ၏ အစီရင်ခံစာကို အများပြည်သူ အကြံပြုချက်များ ပေးနိုင်ရန်လည်း ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဦးစီး ဌာနက လာမည့် အောက်တိုဘာ ၃၀ ရက်အထိ နောက်ဆုံးထား ပေးပို့ရန် ဖိတ်ခေါ်ထားသည်။

တီကျစ် ကျောက်မီးသွေးသုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေး စက်ရုံကို စစ်အစိုးရ လက်ထက်ကတည်းက စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၁၄ ဒီဇင်ဘာတွင် လည်ပတ်မှု ရပ်ဆိုင်းခဲ့ကြောင်း၊ ထို့နောက် ၂၀၁၅ ဦးသိန်းစိန် အစိုးရလက်ထက်တွင် စက်ရုံကို ပြန်လည်ပတ်ရန် တင်ဒါခေါ်ခဲ့ရာ တရုတ်ကုမ္ပဏီတခု ဖြစ်သည့် Wuxi Huagaung Electric Power Engineering က လုပ်ပိုင်ခွင့် ၂၂ နှစ် အတွက် လိုင်စင်သက်တမ်း ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

Wuxi ကုမ္ဗဏီအနေဖြင့် စက်ရုံ ပြန်လည်ပတ်မည်ဆိုလျှင် EIA လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်သည့်အတွက် E-Guard ကုမ္ဗဏီ ကို Third party အဖြစ် အခကြေးငွေပေးကာ ငှားရမ်းခဲ့ကြောင်း၊ E-Guard ၏ အစီရင်ခံစာကို ၂၀၁၉ ဇူလိုင်တွင် ထုတ်ပြန် ထားကြောင်းလည်း သိရှိရသည်။

အဆိုပါ ကိစ္စရပ်များနှင့် ပတ်သက်၍ E-Guard ကုမ္ဗဏီအား မေးမြန်းရန် ၎င်းတို့၏ လူမှုကွန်ရက် စာမျက်နှာတွင် တင် ထားသည့် ရုံးဖုန်းနံပါတ်ကို ဧရာဝတီ က ဆက်သွယ်ခဲ့သော်လည်း မရခဲ့ပါ။

ဆက်လက်ပြီး ကိုအောင်ကျော်မိုးက“E – Guard ဟာ Third party လုံးဝ မပီသပါဘူး။ သူဟာ ကျောက်မီးသွေးနဲ့ ပတ် သက်လို့ ကောင်းမွန်တဲ့ EIA လုပ်ဖို့ အတွေ့အကြုံ လုံးဝမရှိသေးတဲ့ ကုမ္ဗဏီတခုလို့ပဲ ပြောချင်တယ်။ ဒီ အစီရင်ခံစာ ဟာ နိုင်ငံတော်က ဆုံးဖြတ်ချက် ချနိုင်တဲ့သူတွေကို ဝေဝါးအောင်လုပ်တယ်။ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ကိစ္စတွေဟာ တမင် ထိန်ချန် ထားတာလား။ သိသိကြီးနဲ့ ဖုံးကွယ်ထားတာလား။ သူတို့ပဲ သိပါလိမ့်မယ်”ဟု ပြောဆိုသည်။

MATA အနေဖြင့် အဆိုပါ ကုမ္ဗဏီအား အမည်ပျက်စာရင်း တင်သွင်းရန် သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာနများကို တိုက်တွန်း သွားမည်ဟုလည်း ၎င်းက ပြောသည်။

E-Guard ၏ EIA အစီရင်ခံစာတွင် ထိခိုက်မှုများကို သေချာစွာလေ့လာဖော်ပြမှု မရှိခြင်း၊ စီမံကိန်းမှ ညစ်ညမ်းမှုအဆင့် မည်မျှအထိ ထုတ်လွှတ်နေသည်ကို ရှာဖွေတင်ပြရန် ပျက်ကွက်ခြင်းတို့ကြောင့် တီကျစ် ကျောက်မီးသွေးသုံး လျှပ်စစ် ဓာတ်အားပေး စက်ရုံ စမ်းသပ်လည်ပတ်နေမှုအား ရပ်တန့်ပေးရန်လည်း MATA အဖွဲ့က သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်း သိမ်း ရေးဝန်ကြီးဌာန (MONREC)နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဦးစီးဌာန(ECD)တို့အား တောင်းဆိုထား ကြောင်း သိရသည်။

ဆက်စပ် ဖတ်ရှုရန် –

တီကျစ်ဒေသဖွံ့ဖြိုးမှုနောက်ကွယ်က မမြင်ရတဲ့အန္တရာယ်

The post တီကျစ် ကျောက်မီးသွေး စက်ရုံ EIA အစီရင်ခံစာ ဘက်လိုက်မှုများ ရှိနေဟု ဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>