ဇူးဇူး – ဧရာဝတီ https://burma.irrawaddy.com Covering Burma and Southeast Asia Mon, 01 Feb 2021 08:16:53 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=5.7.1 https://burma.irrawaddy.com/wp-content/uploads/2021/05/cropped-irr_fav-32x32.png ဇူးဇူး – ဧရာဝတီ https://burma.irrawaddy.com 32 32 အရေးပေါ်ကာလပြီးပါက ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်ကျင်းပ၍ အာဏာပြန်လွှဲပေးမည် ဟုဆို https://burma.irrawaddy.com/news/2021/02/01/237422.html Mon, 01 Feb 2021 08:16:53 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=237422 ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ကို ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းပြီး မဲစာရင်းများ စစ်ဆေးခြင်း အပါအဝင် လုပ်ဆောင်သင့်၊ လုပ်ဆောင်ထိုက်သည်များကို ဥပဒေနှင့်အညီ ဆက်လက် ဆောင်ရွက်သွားမည်

The post အရေးပေါ်ကာလပြီးပါက ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်ကျင်းပ၍ အာဏာပြန်လွှဲပေးမည် ဟုဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
အရေးပေါ်ကာလဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်ပြီးစီးပါက ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) နှင့် အညီ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲအား ပြန်လည် ကျင်းပ၍ အနိုင်ရသည့် ပါတီ အား ဒီမိုကရေစီ စံချိန်စံညွှန်းများနှင့်အညီ နိုင်ငံတော် တာဝန်အား လွှဲအပ်နိုင်ရေး ဆက်လက် ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ် ကြောင်း တပ်မတော် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်ရုံးက ယနေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်) ထုတ်ပြန် ကြေညာလိုက်သည်။

ယနေ့ နံနက်ပိုင်းက နေပြည်တော် နိုင်ငံတော် သမ္မတ အိမ်တော်တွင် ပြုလုပ်သည့် အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီ အစည်းအဝေးတွင် ယာယီ သမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေက ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၇ အရ နိုင်ငံတော်ကို အရေး ပေါ် အခြေအနေ ကြေညာပြီး ပုဒ်မ ၄၁၈၊ ပုဒ်မခွဲ(က)အရ နိုင်ငံတော်၏ ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး အာ ဏာများကို တပ်မတော် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်ထံ လွှဲအပ်တာဝန်ပေးလိုက်ကြောင်း ပြောကြားပြီးနောက် တပ်မတော် ကာ ကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်က အထက်ပါ အချက်ကို ထည့်သွင်း ဆွေးနွေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် ၎င်းက “တပ်မတော် အနေနဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို လေးစားလိုက်နာပြီး နိုင် ငံတော်ရဲ့ တာဝန်အရပ်ရပ်ကို ယာယီ သမ္မတက လွှဲပြောင်းတာ ဝန်ပေးထားတဲ့ ယနေ့မှစပြီး စတင် ဆောင်ရွက်သွားမှာ ဖြစ်ပါကြောင်း၊ နိုင်ငံတော် တာဝန်ဆောင်ရွက်ခြင်းကို ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ၂၀၀၈ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေ ခံ ဥပဒေကို ကျော်လွန်ခြင်း မရှိတဲ့ တည်ဆဲဥပဒေများအတိုင်း လိုက်နာဆောင်ရွက်သွားမှာ ဖြစ်ကြောင်း” လည်း ပြောကြား ခဲ့သည်။

တပ်မတော်က အာဏာ လွှဲပြောင်းယူလိုက်ကြောင်း ၎င်းတို့ပိုင် မြဝတီ ရုပ်သံသတင်းတွင် ကြေညာပြီးနောက် ပထမဆုံး ထုတ်ပြန်သည့် တပ်မတော် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်ရုံး၏ ကြေညာချက် အမှတ် ၁/၂၀၂၁ တွင် ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ကို ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းပြီး မဲစာရင်းများ စစ်ဆေးခြင်း အပါအဝင် လုပ်ဆောင်သင့်၊ လုပ်ဆောင်ထိုက်သည်များကို ဥပဒေနှင့်အညီ ဆက်လက် ဆောင်ရွက်သွားမည် ဟူ၍လည်း ပါရှိသည်။

လတ်တလော ဖြစ်ပွားနေသည့် ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ်ရေး လုပ်ငန်းများကို အရှိန်အဟုန်မပျက် ဆက်လက် ဆောင်ရွက်သွား မည်၊ ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါကြောင့် ထိခိုက်ခဲ့သည့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများအား ဖြစ်နိုင်သမျှ နည်းလမ်းများဖြင့် ကုစားသွားမည်၊ တနိုင်ငံလုံး ထာဝရ ငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိရေးအတွက် တနိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် (NCA) ပါ သဘောတူညီချက်များ အတိုင်း ဖြစ်နိုင်သမျှ အလေးထား လုပ်ဆောင်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။

ယင်းအစည်းအဝေးသို့ ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း) ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းနှင့် အမျိုးသားကာ ကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်များ တက်ရောက်သည်။

You may also like these stories:

အာဏာသိမ်းမှု မြန်မာ့ပြည်တွင်းရေးသာဖြစ်ဟု ထိုင်း ဒုဝန်ကြီးချုပ်ပြော

နိုင်ငံရေး ထောင်ချောက်ထဲ မဝင်ရန် NLD ထောက်ခံသူများပြော

The post အရေးပေါ်ကာလပြီးပါက ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်ကျင်းပ၍ အာဏာပြန်လွှဲပေးမည် ဟုဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
သမ္မတနှင့် ရွေး/ကော် ဥက္ကဋ္ဌတို့ စာချွန်တော် လျှောက်ထားခံရမှု ကြားနာ https://burma.irrawaddy.com/news/2021/01/29/237337.html Fri, 29 Jan 2021 13:41:45 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=237337 ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်ရုံးမှ ၎င်းတို့၏ လျှောက်ထားမှုအား လက်ခံမည်၊ လက်မခံမည်ကို ၂ ပတ်ခန့် အကြာ တွင် အကြောင်းပြန်မည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

The post သမ္မတနှင့် ရွေး/ကော် ဥက္ကဋ္ဌတို့ စာချွန်တော် လျှောက်ထားခံရမှု ကြားနာ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
၂၀၂၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် နစ်နာမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟုဆိုကာ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP)၊ အမျိုးသားနိုင်ငံရေး ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (DNP) တို့က နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်နှင့် ပြည်ထောင်စု ရွေး  ကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) ဥက္ကဋ္ဌတို့အား ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်ထံ စာချွန်တော် လျှောက်ထားမှုနှင့် ပတ် သက်၍ ယနေ့ (ဇန်နဝါရီ ၂၉ ရက်) လျှောက်လဲချက်ပေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

လျှောက်ထားသူများနှင့် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ ရှေ့နေများက စာချွန်တော် လျှောက်ထားမှုအား မည်သည့်အတွက်ကြောင့် လက်ခံသင့်ကြောင်းကို Video Conferencing စနစ်ဖြင့် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီး ၃ ဦးရှေ့ ၌ လျှောက်လဲချက် တင်သွင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်ရုံးမှ ၎င်းတို့၏ လျှောက်ထားမှုအား လက်ခံမည်၊ လက်မခံမည်ကို ၂ ပတ်ခန့် အကြာ တွင် အကြောင်းပြန်မည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

မန္တလေးမှ အမျိုးသားရေး ရှေ့နေတဦးဖြစ်သူ ဦးဇော်ဝိတ်နှင့် DNP ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးမောင်တို့က သမ္မတ အပါအဝင် ၄ ဦးနှင့် UEC ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလှသိန်း အပါအဝင် ၁၅ ဦးတို့အား ‘အာဏာပိုင်မေး စာချွန်တော်အမိန့်’ ထုတ်ဆင့်ပေးရန် လျှောက်ထားခြင်း  ဖြစ်သည်။

USDP ပါတီ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင် ဦးလှသိန်းက UEC ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလှသိန်း အပါအဝင် ၁၅ ဦးကို ‘အာဏာပေး စာ ချွန်တော် (သို့) အာဏာပိုင်မေး စာချွန်တော် အမိန့်’ ထုတ်ဆင့်ပေးရန် လျှောက်ထားပြီး စုစုပေါင်း စာချွန်တော် လျှောက် ထားမှု ၃ မှု ဖြစ်သည်။

စာချွန်တော် လျှောက်ထားသူ USDP မှ ဦးလှသိန်းက “တခြားသူတွေလည်း လျှောက်လဲချက် တင်တယ်။ အန်ကယ်တို့ လည်း လျှောက်လဲချက် တင်တယ်။ နောက်တော့မှ အန်ကယ်တို့ဟာတွေ လက်ခံတယ်၊ မခံဘူးဆိုတာ သူတို့ ပြန်ကြားမှာ” ဟု ဧရာဝတီကို ပြောသည်။

ယခုလို စာချွန်တော် လျှောက်ထားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ မည်သည့်အတွက်ကြောင့် လျှောက်ထားခြင်းဖြစ်သည်၊ လျှောက်ထား ချက်တွင် မည်သည့်အချက်အလက်များ ပါဝင်သည်ကိုမူ confidential (လျှို့ဝှက်) ဖြစ်၍ မပြောနိုင်သေးကြောင်း၊ တရားရုံး က လက်ခံပြီဆိုမှသာ ပြောမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြသည်။

ဦးလှသိန်းက “ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ပတ်သက်လို့ နစ်နာမှုရှိတဲ့ဟာတွေကို စာချွန်တော်တင်တယ်။ တရားသူကြီးအဖွဲ့ကနေ ကြားနာတယ်။ ကြားနာပြီးတော့ အဲဒီစာချွန်တော်တွေ လက်ခံမယ်၊ မခံမယ်ဆိုတာတော့ နောက် ၁၄ ရက် ကြာရင် ပြန် ပြီးတော့ အကြောင်းပြန်ပေးမယ်လို့ သိရတယ်” ဟု ဆိုသည်။

အာဏာပေး စာချွန်တော်အမိန့် ဆိုသည်မှာ တရားဝင် အခွင့်အာဏာရှိသူ တဦးဦး (သို့) အဖွဲ့အစည်းတခုခုက ဖြစ်စေ၊ အစိုး ရဌာန တခုခုကဖြစ်စေ အပ်နှင်းထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့်အညီ လိုက်နာဆောင်ရွက် ပျက်ကွက်မှုအား ဥပဒေနှင့်အညီ လိုက်နာဆောင်ရွက်စေရန် ရေးသားထုတ်ပြန်သည့် အမိန့်စာကို ဆိုသည်။

အာဏာပိုင်မေး စာချွန်တော်အမိန့် ဆိုသည်မှာ အစိုးရဌာနတခုခု (သို့) အခွင့်အာဏာ အပ်နှင်းထားသည့် အဖွဲ့အစည်းတခု ခုသည် တဦးတယောက် (သို့) အများအပေါ်တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည့် ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း၊ လုပ်ထုံး လုပ်နည်း၊ အမိန့်၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာ၊ ညွှန်ကြားချက်များနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်ထားခြင်း ရှိမရှိ စိစစ်ကြားနာ၍ ဥပဒေနှင့် ညီ ညွတ်ခြင်း ရှိမရှိ ရေးသား ထုတ်ပြန်သည့် အမိန့်စာကို ဆိုသည်။

USPD ပါတီ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်ရီက မဲမသမာမှုများအား ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်နှင့် နိုင်ငံတော် သမ္မတ ထံ ဦးတိုက်လျှောက်ထားခဲ့သော်လည်း မည်သည့် တုန့်ပြန်မှုမှ မရသဖြင့် ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်တွင် စာချွန် လွှာ တင်သွင်းရခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ပြီးခဲ့သည့် ဇန်နဝါရီ ၆ ရက်နေ့က သံလွင်လမ်းတွင် ပြုလုပ်သည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ ၌ ပြောဆိုထားသည်။

DNP ပါတီကလည်း UEC ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ၊ အဆင့်ဆင့်သော ရွေး/ကော်အဖွဲ့ခွဲ တာဝန်ရှိသူများသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေ၊ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥပဒေပါ တာဝန်များကို ပျက်ကွက်ကြောင်း၊ ဥပဒေနှင့် မညီညွတ်မှုများ ပြုလုပ်သည်ဟု ဆိုကာ စွပ်စွဲထုတ်ပြန်ထားသည်။

ယနေ့ တရားရုံးတွင် လျှောက်လဲချက် ပေးသည့် အခြေအနေများနှင့် ပတ်သက်၍ မေးမြန်းရန် DNP ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးမောင် နှင့် ဦးဇော်ဝိတ်တို့ကို ဆက်သွယ်ရာ ဖုန်း လက်ခံဖြေကြားခြင်း မရှိပါ။

တရားရုံး၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအရ ကနဦး ဆုံးဖြတ်ရေးအဖွဲ့ တရားသူကြီး ၃ ဦးပါအဖွဲ့က ယနေ့ တင်လိုက်သည့် လျှောက် လဲချက်များနှင့် ကနဦးတင်ထားသည့် လျှောက်ထားချက်များကို အသေးစိတ် စိစစ်ကာ ဥပဒေများနှင့် တိုက်ဆိုင်ညှိနှိုင်း ပြီး နောက် လက်ခံပြီး ဆက်လက် ကြားနာစစ်ဆေးမှု ပြုသင့်၊ မပြုသင့်ကို စည်းဝေး ဆုံးဖြတ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ဥပဒေအကြံပေး ဦးခင်မောင်မြင့်က ရှင်းပြသည်။

“အကယ်လို့ သူတို့က ဆက်လက်ကြားနာရန် မသင့်လို့ ဆုံးဖြတ်ရင် စာချွန်တော် လျှောက်ထားမှုက အဲဒီမှာ ပြီးသွားပြီ။  နောက် ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်က အတည်ဖြစ်တဲ့အတွက် ရှေ့ဆက်တက်စရာ မရှိဘူး” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

အကယ်၍ လက်ခံကြားနာရန် သင့်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်လျှင် လျှောက်ထားခံရသူများနှင့် ရှေ့နေချုပ်ရုံးထံ မိတ္တူ၊ အမှုခေါ်စာ များ ပို့မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့နောက် အမှုစစ်ဆေးမည့် ရက်တရက်ကို ရုံးချိန်းခေါ်ပြီး အပြီးသတ်လျှောက်လဲချက် (Final Argument) ကို နှစ်ဖက်မှ ဥပဒေ အကိုးအကား၊ စီရင်ထုံး အကိုးအကားများဖြင့် လျှောက်လဲရမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါ လျှောက်လဲချက်များကို တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးပြီးမှသာ အပြီးသတ် ဆုံးဖြတ်ပေးမည့် တရားသူကြီးချုပ်ကိုယ်တိုင် အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ်ပါမည့် တရားသူကြီး အဖွဲ့တဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းပေးရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့နောက် စာချွန်တော်အမိန့် ထုတ် သင့်၊ မသင့် နောက်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ပေးမည် ဖြစ်ကြောင်း ဦးခင်မောင်မြင့်က ရှင်းပြသည်။

၂၀၁၁ တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည့် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်၏ စာချွန်တော် အမိန့်ဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားချက်ထဲတွင် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ အပြီးအပြတ် အခွင့်အာဏာ ပေးထားသည့် ကိစ္စများနှင့် ပတ်သက်၍ လျှောက်ထားလာပါက ယင်း စာချွန်တော် လျှောက်ထားလွှာကို လက်မခံရဘူးဟု အတိအကျ ညွှန်ကြားထားပြီး ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

“လက်ခံလိုက်တာကိုက ဥပဒေရေးရာ ပြဿနာဖြစ်နေတာ။ ညွှန်ကြားချက် အတိအကျ ရှိတာကို ဆန့်ကျင်ပြီး လက်ခံတာ ကိုက ညီညွတ်မှု မရှိဘူး။ လက်ခံသင့်၊ မသင့်မှာ အောင်မြင်နိုင်ခြေ အရမ်းနည်းတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ထို့ပြင် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေ၊ ပုဒ်မ ၄၀၂ တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာပြီးသည့် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်သည် ပြောင်းလဲ၍ မရ ကြောင်း၊ UEC ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် အပြီးအပြတ် ဖြစ်သည်ဟု အတိအလင်း ပြဋ္ဌာန်းထားရာ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် သည် ပြောင်းလဲစရာ အကြောင်းမရှိကြောင်းလည်း ၎င်းက ထောက်ပြသည်။

The post သမ္မတနှင့် ရွေး/ကော် ဥက္ကဋ္ဌတို့ စာချွန်တော် လျှောက်ထားခံရမှု ကြားနာ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိန်းမလား၊ နိုင်ငံတကာရဲ့အရေးယူမှုတွေကို ရင်ဆိုင်မလား ဆုံးဖြတ်ရမှာ https://burma.irrawaddy.com/opinion/interview/2021/01/28/237176.html Thu, 28 Jan 2021 01:30:29 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=237176 မြန်မာနိုင်ငံဟာ ကိုယ့်ဂုဏ်သိက္ခာကို ကိုယ်ထိန်းမလား။ အခုနကပြောတဲ့ ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ် စာတမ်းနဲ့ အညီ ထိန်းဖို့ တာဝန်ကို ရှိတယ်။ အဲဒီလို မထိန်းဘူး။ ဗြောင်ဆန့်ကျင်မယ်။ ICJ က တိုက်ရိုက် ဘာမှလုပ်လို့ မရဘူးဆို တာမျိုးတွေကို တင်းတင်းခံထားပြီးတော့ မလိုလားအပ်တဲ့ နိုင်ငံတကာရဲ့ အရေးယူမှုတွေကို ရင်ဆိုင်မလားဆိုတာ

The post ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိန်းမလား၊ နိုင်ငံတကာရဲ့အရေးယူမှုတွေကို ရင်ဆိုင်မလား ဆုံးဖြတ်ရမှာ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု လုပ်ရပ်တွေ ဆက်ပြီး မဖြစ်အောင် တားဆီးရေး ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက အပြည်ပြည်ဆိုင် ရာတရားရုံး (ICJ) မှာ လျှောက်ထားချက်နဲ့ ပတ်သက်လို့ မြန်မာဘက်က ပြန်လည်ခုခံချေပချက်ကို ၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက် မှာ ICJ ကို တင်သွင်းရမယ်လို့ သိရပါတယ်။

အဖွဲ့ဝင် ၅၇ နိုင်ငံ ပါဝင်တဲ့ အစ္စလာမ်မစ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (OIC) ကိုယ်စား ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံကို လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု စွပ်စွဲချက်နဲ့ ICJ မှာ ၂၀၁၉ နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်က တရားစွဲဆိုခဲ့ပြီးနောက်၂၀၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၃ ရက် မှာ ICJ က မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ လိုက်နာရမယ့် ကြားဖြတ် အစီအမံ (Provisional Measure) ၄ ချက်ကို ချမှတ်ခဲ့ပါတယ်။

ဒီအမှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ မြန်မာအစိုးရက တရားရုံးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်တွေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေအတိုင်း လုပ်ဆောင်စရာ ရှိ တာတွေကို အချိန်မီ လုပ်ဆောင်သွားမှာဖြစ်ပြီး အသေးစိတ် ပြောဖို့မရှိဘူးလို့ ယခုလဆန်းပိုင်းက နေပြည်တော်မှာ ပြုလုပ် ခဲ့တဲ့ သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲမှာ သမ္မတရုံး ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးဇော်ဌေးက ပြောကြားထားပါတယ်။

မြန်မာက တင်သွင်းမယ့် ခုခံချေပချက်မှာ ဘယ်လို အချက်မျိုးတွေ ပါဝင်နိုင်မလဲ၊ ဒီလို တင်သွင်းပြီးပြီဆိုရင် တရားရုံး လုပ် ငန်းစဉ်အရ ဘာဆက်ဖြစ်မလဲ ဆိုတဲ့ အချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကချင်ပြည်နယ် အခြေစိုက် ဖက်ဒရယ် ဥပဒေ အကယ်ဒမီ ကျောင်းအုပ်၊ လူ့အခွင့် အရေး ရှေ့နေ ဦးအောင်ထူးကို ဧရာဝတီ အကြီးတန်း သတင်းထောက် ဇူးဇူးက ဆက်သွယ် မေးမြန်းထားပါတယ်။

မေး။ ။ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်မှာ ICJ ကို ခုခံချေပချက် တင်သွင်းရပါမယ်။ အစိုးရဘက်က အချိန်မီ တင် သွင်းဖို့ရှိတယ် ဆိုတာက လွဲပြီး အသေးစိတ် ထုတ်ပြန်ထားတာ မရှိပေမယ့် ဆရာတို့လို ဒီအမှုကို စိတ်ဝင်တစား စောင့် ကြည့် လေ့လာနေတဲ့သူတွေ အနေနဲ့ မြန်မာအစိုးရရဲ့ ခုခံချေပချက်မှာ ဘယ်လို အချက်မျိုးတွေ ပါဝင်မယ်လို့ ထင်ပါသလဲ။

ဖြေ။ ။ နှစ်ပိုင်း ရှိတယ်။ တပိုင်းက ICJ က ချမှတ်လိုက်တဲ့ ကြားဖြတ်စီမံဆောင်ရွက်မှု အမိန့်အတိုင်းပဲ လိုက်နာဆောင် ရွက်နေပါတယ် ဆိုတာမျိုး ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဥပမာ လက်ရှိကျန်နေသေးတဲ့ ရိုဟင်ဂျာ ၆ သိန်းလောက်က ဘာမှ မဖြစ်တော့ ဘူး။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို ရောက်နေတဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေကိုလည်း ပြန်ခေါ်ဖို့လုပ်နေတယ်။ နောက်တခါ ပြစ်မှုကျူးလွန်တဲ့သူတွေ ကိုလည်း ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ အင်းဒင်လိုအမှုမျိုး အရေးယူနေပါတယ် ဆိုတာမျိုးကိုလည်းပဲ တင်သွင်းနိုင်တယ်။

နောက် တဖက်ကလည်းပဲ ICJ က ချမှတ်လိုက်တဲ့ တရားရုံးစီရင်ချက်ရဲ့ မတိကျမှုအပေါ်မှာ အခြေခံပြီးတော့မှ တရားရုံးက ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပထမဆုံးချတဲ့ provisional measure အမိန့် နံပါတ်တစ်မှာ to prevent the commission of all acts within the scope of Article II of this Convention (Genocide Convention ပုဒ်မ ၂ ရဲ့ ဘောင်ထဲကနေ အကျုံး ဝင်တဲ့ ကျူးလွန်မှုတွေကို ကာကွယ်တားဆီးဖို့) အဲဒီမှာ အဓိကကျတာက လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုကို ကျူးလွန်ရန် ရည်ရွယ် ချက် (Intent) နဲ့ ဒါတွေဒါတွေ မလုပ်ရလို့ ဆိုထားတယ်။

အဲဒီလို ဆိုထားတဲ့အတွက် မြန်မာအစိုးရရဲ့ တရားရုံးမှာ ခုခံကာကွယ်သွားတဲ့ အချက်ကလည်း သူတို့က ဒီကိစ္စရပ်တွေကို လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်ဖို့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ လုပ်တာမဟုတ်ဘူး။ မစ္စတာဝီလျံရှဘတ် အပါအဝင် သူ့ရဲ့ရှေ့နေတွေက ပြီးခဲ့တဲ့ တရားရုံးမှာ အဓိက ခုခံချက်အနေနဲ့ ရည်ရွယ်ချက် မရှိဘူး ဆိုတာကို သက်သေပြသွားတယ်။ ရှေ့နေက နားလည်တယ် လေ။ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုအဖြစ်နဲ့ တရားရုံးက ဆုံးဖြတ်ချက် ချနိုင်ဖို့ဆိုရင် ရည်ရွယ်ချက်ကို သက်သေပြရမယ်။ ဒါက လူမျိုးတုဉ်းသတ်ဖြတ်မှုဆိုတာရဲ့ ထူးခြားချက် ဖြစ်တယ်။ တခြား စစ်ရာဇဝတ်မှု၊ လူသားဆန့်ကျင်ပြစ်မှု အဲဒါတွေမှာ ရည် ရွယ်ချက်က အဓိက မဟုတ်ဘူး။ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုမှာ ရည်ရွယ်ချက်က အဓိက ဖြစ်တယ်။

အဲဒီတော့ မြန်မာအစိုးရက ပြောနိုင်တယ်။ တရားရုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ထဲမှာလည်း တဖက် ဂမ်ဘီယာက တင်တဲ့အထဲမှာ Intent နဲ့ ပတ်သက်လို့ ခိုင်လုံတဲ့ အထောက်အထားတွေ တင်တာ မတွေ့ရသေးဘူး ပါထားတဲ့အခါကျတော့ သူတို့ ဒါတွေ ကို ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ကျူးလွန်တာ မဟုတ်ဘူး။ ဒါကြောင့် အမှုကို ဆက်ရင်ဆိုင်သွားမယ်။ အဲဒီတော့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ကျူး လွန်လား၊ မကျူးလွန်လားဆိုတာ အမှုက နောက်ဆုံးအဆင့် ကြားနားပြီးမှ ဆုံးဖြတ်ရမှာ။ အခုလို အချိန်ကာလမှာ ကြား ဖြတ် စီမံဆောင်ရွက်မှု အမိန့်ကို လိုက်နာစရာ မလိုဘူးလို့ တင်ချင်လည်း တင်နိုင်တယ်။ ဘက်နှစ်ဖက်စလုံး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

မေး။ ။ မြန်မာဘက်က ဒီခုခံ ချေပချက် တင်သွင်းပြီးတဲ့နောက် တရားရုံးလုပ်ငန်းစဉ်အရ ဘာဆက်ဖြစ်မှာလဲ။

ဖြေ။ ။ ICJ က သူ့ရဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း (Procedure) တွေက မကြာမကြာ ပြောင်းတယ်။ ပြောင်းခွင့်လည်း ရှိတယ်။ မြန် မာနိုင်ငံအမှုမှာ အခု ကြားဖြတ်စီမံဆောင်ရွက်မှု အမိန့်ချလိုက်တယ်။ အဲဒီအမိန့်ကို လိုက်နာဆောင်ရွက်တဲ့အနေနဲ့ ပထမ လေးလ အစီရင်ခံစာတင်၊ နောက် ခြောက်လ၊ ခြောက်လ အစီရင်ခံစာတင်။ ဒါပဲ ချလိုက်တယ်။ အတိအကျ အစီရင်ခံစာ အရေအတွက် ဘယ်လောက်တင်တယ်၊ အချိန်ကာလ ဘယ်လောက်အတွင်းမှာ ဒါကို အပြီးသတ် ဆုံးဖြတ်သွားမယ်၊ အပြီး သတ် လေ့လာသွားမယ်ဆိုတာလည်း မပါဘူး။ အဲဒီတော့ ဘယ်လောက်ထိအောင် ဆက်သွားမယ်၊ ဘယ်အချိန်မှာ ရပ်ရ မလဲဆိုတာက တရားရုံးရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ပဲ ဆိုင်တယ်။

တဖက်ကလည်းပဲ ဆရာတို့ ကြားရတဲ့သတင်းအရ အထူးသဖြင့် Global Justice Center က ထုတ်ပြန်တဲ့ သတင်းအရ မြန်မာအစိုးရက ICJ မှာ ပဏာမကန့်ကွက်ချက်ကို တင်လိုက်တယ်။ အဲဒီကန့်ကွက်ချက်က ဂမ်ဘီယာကို ဆန့်ကျင်ပြီး တင် တာမျိုး ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဆိုလိုချင်တာက ဂမ်ဘီယာဟာ တရားစွဲခွင့် မရှိဘဲနဲ့ တရားစွဲတာ။ OIC လို့ခေါ်တဲ့ အဖွဲ့ကို ကိုယ်စား ပြု ပြီးတော့မှ ဂမ်ဘီယာက တရားစွဲတာ။ ဂမ်ဘီယာနဲ့ မြန်မာကြားထဲမှာ အငြင်းပွားမှု (Dispute) မရှိဘူး။ ဒီလို ရိုဟင်ဂျာ တွေ ဖြစ်သွားတဲ့ မှုခင်းကြောင့် တရားစွဲတဲ့ ဂမ်ဘီယာမှာ နစ်နာဆုံးရှုံးမှု မရှိဘူး။ ဒါကြောင့် ဂမ်ဘီယာမှာ တရားစွဲခွင့် မရှိဘူး လို့ အဲဒါမျိုးကို အခြေခံပြီးမှ ပဏာမ ကန့်ကွက်ချက် တင်လိုက်တယ်လို့ ကြားရတယ်။

ပဏာမ ကန့်ကွက်ချက်က တင်ခွင့်ရှိတယ်။ အဲဒီလို တင်လိုက်ရင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းက ပဏာမ ကန့်ကွက်ချက်ကို တရား ရုံးက အရင်ဆုံးဖြတ်ရမယ်။ ဆုံးဖြတ်ပြီးတော့မှ အမှုရဲ့အရည်အသွေး၊ တကယ်တမ်း ပြစ်မှုကျူးလွန်ခြင်း ရှိမရှိ ဆိုတာကို နောက်ဆုံးမှ ဆုံးဖြတ်ရမယ့်ဟာကို ရွှေ့ရပါမယ်။ အဲဒီလိုမျိုးနဲ့ သွားနေတာဖြစ်တဲ့အခါကျတော့ ဆရာတို့ဘက်က အတိ အကျ ပြောရတာ ခက်တယ်။

မေး။ ။ ဒီလိုမျိုး မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပဏာမ ကန့်ကွက်ချက်တွေ၊ ခုခံချေပချက်တွေဟာ ဒီအမှုဖြစ်စဉ်အပေါ်နဲ့ နိုင်ငံတကာ မျက် နှာစာမှာ ဘယ်လို သက်ရောက်မှုတွေ ရှိနိုင်မလဲ။

ဖြေ။ ။ ပထမဦးဆုံး စဉ်းစားဖို့က မြန်မာနိုင်ငံက ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်တယ်။ ICJ ဟာ ICC လို့ခေါ်တဲ့ နိုင်ငံတကာ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ တရားရုံးနဲ့ မတူဘူး။ ICC က သီးခြားလွတ်လပ်တဲ့ အဖွဲ့အစည်း။ ကုလသမဂ္ဂ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှုအောက်မှာ မရှိဘူး။ အုပ်ချုပ်ရေးအရ သူ့ဘာသာ လွတ်လပ်စွာ လည်ပတ်နေတာ။ တိုင်းပြည်တွေက တိုက်ရိုက်ဖွဲ့စည်းထားတာ။ ICJ ကျတော့ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတရပ် ဖြစ်တယ်။ ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်းကို လိုက်နာဖို့အတွက် အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံ အားလုံးမှာ တာဝန်ရှိတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ တာဝန်ရှိတယ်။

ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်းရဲ့ အပိုဒ် ၉၄ (၁) မှာ ICJ က ချမှတ်လိုက်တဲ့ အမိန့်တွေကို လိုက်နာရမယ်ဆိုတာ အတိအ လင်း ဖော်ပြထားတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတခု ဖြစ်တာကြောင့် ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိန်း သိမ်းဖို့ လိုတယ်။ လိုက်နာဖို့ တာဝန်ရှိတယ်။ မလိုလားအပ်ဘဲနဲ့ ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေး ကောင်စီမှာ ငါတို့ကို အမြဲတမ်း ထောက်ခံတဲ့ တရုတ်နဲ့ရုရှား ရှိတယ်ကွာဆိုပြီး လုပ်ချင်တာလုပ်မယ် ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုး မသွားသင့်ဘူး။

မလိုက်နာဘူးဆိုရင် ဘာဖြစ်လာနိုင်လဲ ဆိုတဲ့အပေါ်မှာ ဆက်စပ်မှုတွေက အများကြီးပဲ။ ဒီ Provisional measure ကို မလိုက်နာတဲ့ သာဓကတွေ တခြားနိုင်ငံတွေမှာလည်း ဖြစ်ပျက်ခဲ့တာတွေ ရှိတယ်။ မလိုက်နာလို့ ဖြစ်လာတဲ့ အကျိုးဆက် တွေက မကောင်းဘူး။ ဥပမာ Bosnia နဲ့ Herzegovina case မှာဆိုရင် နောက်ပိုင်းမှာ International Criminal Tribunal of Yugoslavia- ICTY နဲ့ ဆက်သွားတာမျိုးတွေ ရှိတယ်။ နောက်တခါ R2P လို့ ခေါ်တဲ့ Responsibility to Protect နိုင်ငံ တကာရဲ့ ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ရန် တာဝန်ဆိုတာမျိုးတွေ ပေါ်လာတယ်။ ဒါတွေထိ ရောက်သွားမှာ။ ပြောလို့ မရဘူး။

ဒါကို လက်ရှိ အစိုးရအနေနဲ့ စဉ်းစားသင့်တယ်။ အခု အမေရိကန်မှာလည်း အစိုးရ ပြောင်းသွားပြီ။ အခု တက်လာတဲ့ ဂျိုးဘိုင်ဒန် အစိုးရရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ဒီကိစ္စကို စိတ်ဝင်စားတယ်။ ဒီပြစ်မှုကျူးလွန်မှုဟာ Genocide မြောက်လား၊ မမြောက်လား ဆိုတာကို စစ်ဆေးနေပြီ။ ဆိုလိုချင်တာက နှစ်ချက်ပေါ့။ ၁ အချက်က မြန်မာနိုင်ငံဟာ ကိုယ့်ဂုဏ်သိက္ခာကို ကိုယ်ထိန်းမလား။ အခုနကပြောတဲ့ ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်းနဲ့အညီ ထိန်းဖို့ တာဝန်ကို ရှိတယ်။ အဲဒီလို မထိန်းဘူး။ ဗြောင်ဆန့်ကျင်မယ်။ ICJ က တိုက်ရိုက် ဘာမှလုပ်လို့ မရဘူးဆိုတာမျိုးတွေကို တင်းတင်းခံထားပြီးတော့ မလိုလားအပ်တဲ့ နိုင်ငံတကာရဲ့ အရေးယူမှုတွေကို ရင်ဆိုင်မလားဆိုတာ ကနေ့အချိန်မှာ ဆုံးဖြတ်ရမှာ မြန်မာအစိုးရ ဖြစ်တယ်။

မေး။ ။ သိပ်မကြာသေးခင်ကပဲ ICJ ကနေပြီး ကြားဖြတ်အစီအမံ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို စောင့်ကြည့်မယ့် တရားသူကြီး ၃ ဦးပါ အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်ပေါ့။ ဒါကရော မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ဘယ်လို သက်ရောက်မှု ရှိနိုင်မလဲ။

ဖြေ။ ။ မှန်ပါတယ်။ ကော်မတီဖွဲ့ လိုက်တယ်။ တရားသူကြီး ၃ ဦး ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ ယေဘုယျ တာဝန်က ဘက်နှစ်ဖက် တင်လာတဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေကို စစ်ဆေးမယ်။ တရားရုံးကို အစီရင်ခံမယ်။ ဘာလုပ်သင့်တယ်ဆိုတာ ထောက်ခံ တင်ပြမယ်။ အဓိက ဆုံးဖြတ်ရမှာက တရားရုံးက ဆုံးဖြတ်သွားမယ်။ ဒီမှာ အဓိကတွေ့ရတဲ့ ပြဿနာက မြန်မာအစိုးရ တင် လိုက်တဲ့ အစီရင်ခံစာတွေကို အများပြည်သူသိအောင် မလုပ်ပေးတာဘဲ။ အများပြည်သူ မသိတဲ့အခါကျတော့ အများပြည် သူက စစ်ဆေးခွင့်၊ မေးမြန်းခွင့်၊ ကြီးကြပ်ခွင့် မရဘူး။ သတင်းဌာနတွေကလည်းပဲ ဒီကိစ္စကို နောက်က လိုက်မေးလို့ကို မရ ဘူး။ အဲဒါ ပြဿနာ အကြီးအကျယ် တက်တယ်။

တဖက်ကကျတော့လည်း အဲဒီလို ပေးမသိတော့ ကြီးကြပ်ခွင့်မရဘူး။ ICJ က နိုင်ငံတကာတရားရုံး ဖြစ်တယ်။ ICJ က တတ်နိုင်သမျှ တိုင်းပြည်ရဲ့အချုပ်အခြာအာဏာကို လေးစားတယ်။ ဒါကြောင့် သူဟာ ဖြစ်နိုင်ရင် ဒီအမှားကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းပြည်ကပဲ ပြင်သွားတာမျိုး ပိုလိုချင်တယ်။ နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး ရှုပ်ထွေးမှုတွေ မဖြစ်စေချင်ဘူး။ အဲဒါကြောင့် provisional measure ချလိုက်တဲ့အခါမှာ ရိုးရိုးသားသားပဲ ကိုယ့်အစီရင်ခံစာ ဟုတ်ပါတယ်။ ဒီကိစ္စကို ဘယ်လို အရေးယူ ဆောင်ရွက်နေပါတယ်ဆိုတာ အစိုးရက ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ချပြလိုက်ရင် လူထုအသင်းအဖွဲ့တွေကလည်း စစ်ဆေးမေးမြန်း ခွင့်ရတယ်။ အထူးသဖြင့် သတင်းဌာနတွေက မေးမြန်းခွင့်ရတယ်။ အမှန်တရားကို အများကြီး ဖော်နိုင်တယ်။

အဲဒီလို လုပ်မထားတဲ့အတွက် ICJ ကနေ ပုဒ်မ ၁၁ အရ နောက်ထပ် အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်တယ်။ အခု ပညာရှင်တွေ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုကြတာတော့ ဒီထုတ်လိုက်တဲ့ ကြားဖြတ်အမိန့်ကို ပြင်ဆင်နိုင်၊ ပြောင်းလဲနိုင်၊ ရုပ်သိမ်းနိုင်၊ ထပ်ဖြည့်နိုင် တယ်။ တရားသူကြီး ၃ ဦးရဲ့ တွေ့ရှိချက်ကနေပြီးတော့မှ မြန်မာအစိုးရဟာ တရားရုံးက ချမှတ်ထားတဲ့ ကြားဖြတ်ဆောင် ရွက်ဖို့ အမိန့်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ခြင်း ရှိလားမရှိလားဆိုတဲ့အပေါ်မှာ တကယ်လို့ မကျေနပ်ဘူးဆိုရင် ချမှတ်ထားတဲ့ provisional measure ကို ထပ်တိုး၊ ထပ်ပြင်တာတွေ ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။

အဲဒီမှာ အစောကပြောတဲ့ အများပြည်သူသိအောင် လုပ်ပါဆိုတာမျိုး အပါအဝင် တခြားအချက်အလက်တွေ အများကြီး ပါသွားနိုင်တယ်။ ပိုရှုပ်ထွေးတာပေါ့။ ပို အချိန်ကြာတာပေါ့။ အစိုးရအတွက်လည်း ဂုဏ်သိက္ခာကျဆင်းတယ်။ အဲဒါမျိုးတွေ ဖြစ်သွားမယ်ဆိုရင် မကောင်းဘူး။ ဒီလိုမျိုး အဆင့်ထိ ဆက်တိုက် လုပ်ငန်းစဉ်တွေ ရှိလာနိုင်တယ်လို့ နားလည်ပါတယ်။

မေး ။ ။ ဒီအမှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ နောက်တက်လာမယ့် အစိုးရသစ်ကို ဘာများ အကြံပြုချင်ပါသလဲ။

ဖြေ။ ။ ဒီအမှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ အချက် ၅ ချက်လောက် အကြံပြုချင်တယ်။ တချက်က အစိုးရအာဏာပိုင်တွေအနေနဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ဆိုတာကို အလေးအနက် လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ နှလုံးသားထဲက ပြန်လည်မြှင့်တင်သင့်တယ်။ ဒါ သိပ်အရေး ကြီးတဲ့အချက်ပါ။ နောက်တချက်က ဂုဏ်သိက္ခာရှိတဲ့ အစိုးရတရပ်အဖြစ်နဲ့ ရပ်တည်စေချင်တယ်။ အခြေခံအင်္ဂါရပ် တချက် က ဘာလဲဆို နိုင်ငံတကာဥပဒေတွေ၊ နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေး ဥပဒေတွေကို လေးစားလိုက်နာဖို့ တာဝန်ရှိတယ်။ လေး စားလိုက်နာကြောင်း ပြရမယ်။ ပြည်တွင်းထဲမှာ ပညာရေးစနစ်ကိုလည်း ပြောင်းရမယ်။ နိုင်ငံတကာဥပဒေ၊ နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးဥပဒေတွေ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းထဲ ထည့်သွင်းပြဋ္ဌာန်းဖို့ လိုအပ်လာပြီ။

တတိယ အချက်က တိုင်းပြည်ကို တကယ်တမ်း ဥပဒေစိုးမိုးရေး အခြေခံက ချဉ်းကပ်အကောင်အထည်ဖော်အုပ်ချုပ်ဖို့ လို အပ်လာပြီ။ ဥပဒေစိုးမိုးရေးရဲ့ အနိမ့်ဆုံးက ဘာလဲ။ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူကို အပြစ်ပေးရမယ်။ ပြစ်မှုကျူးလွန်ခံရတဲ့သူတွေကို တရားမျှတမှုရအောင် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမယ်။ ဒီအခြေခံနှစ်ချက်ရှိမှ ဥပဒေစိုးမိုးရေး ဖြစ်လာတာ။ ဒါကြောင့် ပြစ်မှု ကျူးလွန်သူကို အပြစ်ပေးရေး ဖော်ဆောင်ဖို့ လိုတယ်။

နောက်တချက်က ပြစ်မှုကျူးလွန်သူကို အပြစ်ပေးတဲ့အခါမှာ အဟန့်အတားဖြစ်တာက မြန်မာစစ်တပ်က သူ့ရဲ့ တရားစီ ရင်ရေးကို သီးခြားလုပ်ထားလိုက်တာ။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအောက်မှာ သီးခြားလွတ်လပ်တဲ့ တရားစီရင်ရေးစနစ် ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီတော့ လွတ်လပ် ဘက်မလိုက် ထက်မြက်ပြီးတော့ လိုအပ်တဲ့အရင်းအမြစ်တွေ ဖြည့်ဆည်းပေးခံထားရတဲ့ အရပ်ဘက် တရားစီရင်ရေးတရပ် အားကောင်းပေါ်လာအောင် လုပ်ပြီး စစ်ဖက်တရားစီရင်ရေးကို အဲဒီအောက်မှာ ပြောင်းဖို့လိုတယ်။

နောက်ဆုံးအချက် ပြောချင်တာတော့ လူသားချင်းစာနာတဲ့ စိတ်ဓာတ် (Humanity) ၊ ကိုယ်ချင်းစာတဲ့ စိတ်ဓာတ်ကို အထူး သဖြင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့တကွ သူခေါင်းဆောင်တဲ့ အစိုးရတွေက လက်တွေ့ ကျင့်သုံးစေချင်တယ်။ ဘာကြောင့် ရို ဟင်ဂျာတွေအပေါ် ကျူးလွန်မှုတွေအပေါ်မှာ အစိုးရက လိုက်ဖုံးကွယ်ဖို့ ကြိုးစားနေတာလဲ။

အခု ICJ မှာ ဂမ်ဘီယာ စွဲထားတဲ့အမှုကို အစိုးရက နိုင်သွားအောင် ကြိုးစားတယ်။ နိုင်ချင်လည်း နိုင်သွားတယ်။ အဲဒီအ ခါမှာ ကြောက်စရာကြီး ဖြစ်သွားပြီ။ ရက်ရက်စက်စက် ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ မြန်မာစစ်တပ်ကို လူသတ်လက်နက်ပေးလိုက်သလို ဖြစ်သွားပြီ။ ဆက်လုပ်တော့မယ်လေ။ ဘာနဲ့ ဆက်ကာကွယ်တားဆီးတော့မလဲ။ ကနေ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင် တဲ့ အရပ်သားအစိုးရ ပိုတာဝန်ရှိသွားပြီ။ အဲဒီလောက် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် စဉ်းစားပြီးတော့မှ လူသားချင်းစာနာတဲ့ စိတ် ဓာတ်၊ ကိုယ်ချင်းစာတဲ့ စိတ်ဓာတ်နဲ့ ဒီအမှုကို ကိုင်တွယ်ချဉ်းကပ်သင့်တယ်လို့ အကြံပြုချင်ပါတယ်။

You may also like these stories:

မြန်မာဘက်က ခုခံချေပချက်ကို ICJ သို့ အချိန်မီ တင်သွင်းသွားမည်

ICJ က ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် အထူးကော်မတီ မြန်မာအပေါ် ဘယ်လိုသက်ရောက်မှု ရှိမလဲ

ဟိန္ဒူဒုက္ခသည်များကို အမြန်ဆုံး ပြန်ပို့ရန် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ထံ မြန်မာ တောင်းဆို

The post ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိန်းမလား၊ နိုင်ငံတကာရဲ့အရေးယူမှုတွေကို ရင်ဆိုင်မလား ဆုံးဖြတ်ရမှာ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းကြောင့် ပုဂံကို စနစ်တကျ ပြန်ဖွင့်ပေးရန် ဒေသခံများတောင်းဆို https://burma.irrawaddy.com/business/2021/01/23/236948.html Sat, 23 Jan 2021 11:39:19 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=236948 ခရီးသွားလုပ်ငန်းကို အမှီပြုကာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပြုနေကြသည့် ဒေသခံများက ပုဂံဒေသရှိ ဘုရားစေတီပုထိုးများ ကိုဗစ်-၁၉ စည်းကမ်းများနှင့်အညီ စနစ်တကျ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးရန် တောင်းဆိုလိုက်သည်။

The post စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းကြောင့် ပုဂံကို စနစ်တကျ ပြန်ဖွင့်ပေးရန် ဒေသခံများတောင်းဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ခရီးသွားလုပ်ငန်းကို အမှီပြုကာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပြုနေကြသည့် ဒေသခံများက ပုဂံဒေသရှိ ဘုရားစေတီပုထိုးများ နှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းကို ကိုဗစ်-၁၉ စည်းကမ်းများနှင့်အညီ စနစ်တကျ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးရန် တောင်းဆိုလိုက်သည်။

ပုဂံဒေသခံများ၏ စားဝတ်နေရေး အခက်အခဲ၊ စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းများကို ဖြေရှင်းနိုင်ရေးအတွက် ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါ ရီမှစ၍ ပုဂံဒေသရှိ ဘုရားပုထိုးစေတီများ၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် လုပ်ငန်းများအား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ရန် တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရထံ တင်ပြတောင်းဆိုသွားမည်ဟု သိရသည်။

ပုဂံ – ညောင်ဦး ဒေသရှိ ဟိုတယ်၊ စားသောက်ဆိုင် လုပ်ငန်းမှစ၍ မြင်းလှည်းမောင်းသူ၊ ဘုရားများတွင် အမှတ်တရပစ္စည်း ရောင်းချသူများအဆုံး အလွှာပေါင်းစုံ၌ ရိုက်ခတ်မှု ဖြစ်သွားခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရသည့် အခက်အခဲများနှင့်အတူ လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် တင်ပြတောင်းဆိုချက်ကို တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာဇော်မြင့်မောင်ထံ လာမည့် ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ပေးပို့သွားမည်ဟု ဆိုသည်။

ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါကြောင့် ပုဂံဒေသ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ရပ်တန့်နေသည်မှာ ၂၀၂၀ မတ်လမှစ၍ ယနေ့အချိန်ထိ ၁ နှစ် နီးပါးရှိပြီဖြစ်ပြီး ဒေသခံများ အနေဖြင့် ဝင်ငွေမရှိဘဲ ဆက်လက် ရပ်တည်စားသောက်ရန် အခက်အခဲများ ရှိနေကြောင်း တုတ်တုတ်/Ebike အငှားဝန်ဆောင်မှု လုပ်နေသည့် ပုဂံဒေသခံ ဦးမင်းချမ်းဦးက ဧရာဝတီကို ပြောသည်။

“အဓိကက စီးပွားရေး ပြန်လည်ပတ်ဖို့ပဲ။ မန္တလေးတိုင်းမှာ ရှိတာချင်းအတူတူ တခြားမြို့တွေက ပြန် အသက်ဝင်နေပြီ။ စီးပွားရေး၊ ရောင်းဝယ်ရေး အကုန်လုပ်လို့ရတယ်။ ကျနော်တို့မြို့က ခရီးသွားလုပ်ငန်း တခုအပေါ်မှာပဲ မှီ တည်နေရတာ ဆိုတော့ စနစ်တကျနဲ့ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ပြန်ဖွင့်နိုင်မှ မြို့က အသက်ရှူချောင်မှာ”

“အဓိကက စီးပွားရေး ပြန်လည်ပတ်ဖို့ပဲ။ မန္တလေးတိုင်းမှာ ရှိတာချင်းအတူတူ တခြားမြို့တွေက ပြန် အသက်ဝင်နေပြီ။ စီးပွားရေး၊ ရောင်းဝယ်ရေး အကုန်လုပ်လို့ရတယ်။ ကျနော်တို့မြို့က ခရီးသွားလုပ်ငန်း တခုအပေါ်မှာပဲ မှီ တည်နေရတာ ဆိုတော့ စနစ်တကျနဲ့ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ပြန်ဖွင့်နိုင်မှ မြို့က အသက်ရှူချောင်မှာ”ဟု ဦးမင်းချမ်းဦးက ပြောသည်။

ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် စာရင်းဝင် ပုဂံဒေသသို့ ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ခရီးသွားဧည့်သည် ပိုမိုလာရောက်နိုင်သည် ဟူသော မျှော်လင့် ချက်ဖြင့် ချေးငွေယူပြီး အရင်းအနှီး ထည့်ဝင်ထားကြသူများ၊ လုပ်ငန်းတိုးချဲ့ထားသူများ အနေဖြင့် ယခုအခါ စားဝတ်နေရေး အတွက်သာမက အကြွေးဆပ်ဖို့ပါ ပူပန်နေရသည်ဟု ၎င်းက ရှင်းပြသည်။

ဆက်လက်၍ ၎င်းက “ကျနော်တို့ တောင်းဆိုနေတာက နိုင်ငံတကာ ခရီးသွားလည်း မဟုတ်ဘူး။ ဒေသတွင်း ခရီးသွားကိုပဲ စည်းကမ်းနဲ့အညီ၊ သတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့အညီ လည်ပတ်လို့ရအောင် ဖြေလျှော့ပေးဖို့ တောင်းဆိုချင်တာပါ” ဟု ဆိုသည်။

ဝန်ကြီးချုပ်ထံ ပေးပို့သည့် တောင်းဆိုချက်တွင် ပုဂံဒေသခံ ပြည်သူများ အနေဖြင့် သက်ဆိုင်ရာဌာနများမှ ညွှန်ကြားချက်၊ ကိုဗစ် စည်းကမ်းချက်များနှင့်အညီ လိုက်နာဆောင်ရွက်သွားမည်ဟူသော ဝန်ခံကတိပြုချက်ပါ ပါရှိကြောင်း သိရသည်။

ပုဂံဧည့်လမ်းညွှန်အသင်း၊ အလုပ်အမှုဆောင် ဦးမြင့်နိုင်ကလည်း “test kit စစ်ပြီးမှ ဝင်ပါဆိုတာမျိုး၊ ဘုရားတွေမှာ လူ မကျပ်အောင်၊ ဆိုင်တွေကိုလည်း ကိုဗစ်စည်းကမ်းနဲ့ညီအောင် လုပ်လို့ရတာပဲ။ Stay Home မဟုတ်တဲ့ မြို့နယ်ကလူတွေ ကိုပဲ လက်ခံမယ်၊ နေ့ချင်းပြန်ပဲလက်ခံမယ် စသဖြင့် နည်းလမ်းတွေကတော့ အများကြီး ရှိတယ်။ ဒီထဲကမှ သင့်တော်တဲ့ နည်းလမ်း သုံးသင့်တာပေါ့။ သို့မှလည်း ဒေသခံတွေရဲ့ အနေအထားတခုက ပြန်ပြီး လည်ပတ်မှာ” ဟု အကြံပြုသည်။

မြင်းလှည်းမောင်းသူများဆိုလျှင် လူအတွက်သာမက မြင်းစာဖိုးအတွက်ပါ ပူပန်နေရပြီး တချို့ဆိုလျှင် မြင်းစာဖိုး မတတ် နိုင်တော့သဖြင့် ရသမျှဈေးနှင့် ပြန်လည် ရောင်းချနေရသူများလည်း ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

မြင်းလှည်းမောင်းသူများဆိုလျှင် လူအတွက်သာမက မြင်းစာဖိုးအတွက်ပါ ပူပန်နေရပြီး တချို့ဆိုလျှင် မြင်းစာဖိုး မတတ် နိုင်တော့သဖြင့် ရသမျှဈေးနှင့် ပြန်လည် ရောင်းချနေရသူများလည်း ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

ပုဂံဒေသခံများ၏ သဘောထားနှင့် ပတ်သက်၍ ဧရာဝတီက ညောင်ဦးခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးကျော်ကျော်အုန်းကို ဆက် သွယ်မေးမြန်းရာ ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များနှင့် ဆက်စပ်ဝန်ကြီးဌာနများက ကိုဗစ်ထိန်းချုပ်ကာကွယ်ကုသရေးဗဟို ကော်မတီနှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ထားသည့် စည်းကမ်းချက်များနှင့်အညီ ပုဂံဘုရားများ ဖူးမြော်ခွင့်ပြု နိုင်ရေး ကြိုတင်ပြင်ဆင် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း ပြောသည်။

၎င်းက “ညွှန်ကြားချက်တွေနဲ့အညီ ဂေါပကရှိတဲ့ ဘုရားတွေအားလုံးမှာ ကြိုတင် ပြင်ဆင်ထားပြီးပါပြီ။ ဘယ်တော့ ဖွင့် မယ်တော့ မပြောသေးဘူး။ ကိုဗစ်ဗဟိုကနေပြီး ဖြေလျှော့တဲ့ အမိန့်ညွှန်ကြားချက်အပေါ် မူတည်ပြီးတော့မှ ကျနော်တို့က ဖွင့်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့က မှန်းလို့မရပါဘူး” ဟု ဆိုသည်။

ဆက်လက်၍ ၎င်းက ဘုရားများတွင် ကျန်းမာရေး ညွှန်ကြားချက်နှင့်အညီ လက်ဆေးဘေစင်၊ လက်သန့်ဆေးရည်၊ အပူချိန် တိုင်းစက်၊ အဝင်အထွက် ကန့်သတ်ချက် စသည်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ ဘုရားသို့ ဧည့်သည်များ လာရာတွင် လူစုလူဝေး မဖြစ်စေရန် အွန်လိုင်းမှတဆင့် ကြိုတင်စာရင်း ပေးသွင်းနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ရန်သာ ကျန်တော့ကြောင်း ရှင်းပြ သည်။

ထိုသို့ ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ထားသော်လည်း တနိုင်ငံလုံးမှ ခရီးသွားဧည့်သည်များအား လာရောက်ခွင့် ပြုမည်ဆိုပါက ထိန်းချုပ်ရန်ခက်ခဲကြောင်း၊ နေ့ချင်းပြန်သွားနိုင်သည့်မြို့မှ ခရီးသည်များအား နေ့ချင်းပြန်လက်ခံခြင်း၊ အဝေးမှလူများအား သောကြာညမှ တနင်္ဂနွေည အထိသာ ခွင့်ပြုခြင်း၊ လာမည့်သူများအား ကြိုတင်စာရင်းသွင်းခိုင်းခြင်း စသည့် အစီအမံများ ပါ ဝင်သော ရှေ့ပြေးစီမံချက် (Pilot Project) ကို အရင်စမ်းသပ် ဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ဦးကျော်ကျော်အုန်းက “ကျနော်တို့ တင်ထားတဲ့ Pilot Project အတိုင်း လုပ်သင့်ပါတယ်လို့ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးကို တင်ပြလိုက်တယ်။ တနိုင်ငံလုံးကို တပြိုင်တည်း လက်ခံလိုက်မယ်ဆိုရင်တော့ ပြဿနာတွေ အများကြီး ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်” ဟု ဆိုသည်။

ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန (ပုဂံဌာနခွဲ) ၏ စာရင်းများအရ ၂၀၁၉ တွင် ပုဂံကို နိုင်ငံခြားသား ဧည့်သည် ဝင်ရောက်မှု ၄ သိန်းကျော်၊ ပြည်တွင်းဧည့်သည် အနေဖြင့် ၁၆၀၀၀၀ ကျော် လာရောက် လည်ပတ်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၀ တွင် မတ်လနှောင်းပိုင်းမှစ၍ ခရီးသွားဧည့်သည် ဝင်ရောက်မှု ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်မှာ ယနေ့အချိန်ထိ ဖြစ်သည်။

ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန (ပုဂံဌာနခွဲ) ၏ စာရင်းများအရ ၂၀၁၉ တွင် ပုဂံကို နိုင်ငံခြားသား ဧည့်သည် ဝင်ရောက်မှု ၄ သိန်းကျော်၊ ပြည်တွင်းဧည့်သည် အနေဖြင့် ၁၆၀၀၀၀ ကျော် လာရောက် လည်ပတ်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၀ တွင် မတ်လနှောင်းပိုင်းမှစ၍ ခရီးသွားဧည့်သည် ဝင်ရောက်မှု ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်မှာ ယနေ့အချိန်ထိ ဖြစ်သည်။

၂၀၂၀ မတ်လ ၂၃ ရက်မှစ၍ ကိုဗစ်အတည်ပြုလူနာ တွေ့ရှိခဲ့သည့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယနေ့အချိန်ထိ ပြန်လည်ကောင်းမွန် လာသူ ၁၂၀,၅၄၃ ဦး အပါအဝင် ကိုဗစ်ကူးစက်ခံရသူပေါင်း ၁၃၆,၅၉၁ ဦး၊ သေဆုံးလူနာ ၃,၀၃၁ ဦး ရှိပြီ ဖြစ်သည်။

ဒီဇင်ဘာ ၁၉ ရက်မှစ၍ ကိုဗစ်-၁၉ ပိုးတွေ့ လူနာသစ် တွေ့ရှိမှု အရေအတွက် ၁၀၀၀ အောက် လျော့ကျလာသော်လည်း လက်ရှိအချိန် နေ့စဉ် ကူးစက်မှုအသစ် ၄၀၀ ကျော် ရှိနေသေးသည်။

You may also like these stories:

ပုဂံ ယွန်းထည်လုပ်ငန်း အသက်ငင်နေပြီ

ခရီးသွားလုပ်ငန်းက အကျမြန်ပြီး အတက်တော့ နှေးတယ်

ဟိုတယ် ၁၀၀၀ ခန့် ယာယီပိတ်၊ ဝန်ထမ်း ၃ သောင်းခန့် အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်

The post စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းကြောင့် ပုဂံကို စနစ်တကျ ပြန်ဖွင့်ပေးရန် ဒေသခံများတောင်းဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
တားမြစ်ထားသော်လည်း ပုဂံအမွေအနှစ်ဇုန်အတွင်း တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်မှုများ ရှိနေ https://burma.irrawaddy.com/news/2021/01/21/236767.html Thu, 21 Jan 2021 01:28:00 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=236767 ဌာနက ပုံမှန်လုံခြုံရေး ဆောင်ရွက်နေချိန် ဘုရားကြီးအနီး ဘူဒိုဇာဖြင့် ထိုးနေသည် ဟူသော ဒေသခံများ၏ သတင်းပေးမှုကြောင့် ပြီးခဲ့သည့် ဇန်နဝါရီ ၇ ရက်က သွားရောက် စစ်ဆေးခဲ့သည်မှာ မှန်ကန်ကြောင်း

The post တားမြစ်ထားသော်လည်း ပုဂံအမွေအနှစ်ဇုန်အတွင်း တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်မှုများ ရှိနေ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် စာရင်းဝင် ပုဂံရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု နယ်မြေ၏ အမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းရေးဇုန် (Property Zone) အ တွင်း အဆောက်အအုံသစ် တိုးချဲ့ခြင်းများ မပြုလုပ်ရန် တားမြစ်ချက်များ ရှိသော်လည်း ဆက်လက် ဆောက်လုပ်နေမှုများ ရှိနေကြောင်း သိရသည်။

ပုဂံကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် တင်သွင်းကတည်းက အနီရောင်ဇုန် ဟုခေါ်သည့် Property Zone အတွင်းရှိ ဟိုတယ်များ ဆောက်လုပ်ခြင်းကို ရပ်ထားမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ ရှိနေသည့် ဟိုတယ်များကိုလည်း အချိန်ကာလ တခုသတ်မှတ်ပြီး ရွှေ့ ပြောင်းပေးနိုင်ရေး စီမံသွားမည်ဟု မြန်မာအစိုးရက ယူနက်စကိုအား ကတိကဝတ် ပြုထားပြီးဖြစ်သည်။

သို့သော် မြေပြင်၌ Propety Zone အတွင်း စီမံကိန်းများကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်နေကြသကဲ့သို့ တချို့က အဆောက် အအုံများကို ရှေးဟောင်း အမွေအနှစ်များနှင့် နီးကပ်စွာ ဆောက်လုပ်နေပြီး စက်ယန္တရားများ အသုံးပြုနေသည်ကိုပါ တွေ့ ရကြောင်း ပုဂံဒေသခံ တဦးဖြစ်သူ ဦးမျိုးဆက်စံက ပြောပြသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဇန်နဝါရီ ၇ ရက်က အမွေအနှစ်ဇုန်အတွင်း ဟိုတယ် စီမံကိန်းတခုဖြစ်သော ဧဒင်စီးပွားရေး လုပ်ငန်းစုပိုင် Eden Hotel and Resort Bagan ဟိုတယ်ဝန်း အတွင်းရှိ ဘုရားအမှတ် ၁၃၅၈ အနီး၌ စက်ယန္တရားများဖြင့် အဆောက်အအုံ တည်ဆောက်နေသည် ဟုဆိုကာ ဒေသခံပြည်သူများ၏ သတင်းပေးမှုဖြင့် ရှေးဟောင်းသုတေသန ဦးစီးမှူး၊ မြို့နယ် ဒု အထွေထွေ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၊ နယ်မြေခံ ရဲတပ်ဖွဲ့များက ရှောင်တခင် ဝင်ရောက်စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ် ကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါ စစ်ဆေးမှုတွင် လိုက်ပါသွားခဲ့သည့် ဦးမျိုးဆက်စံက ဘုရားအမှတ် ၁၃၅၈ နှင့် ၁၂ ပေခန့်အကွာ၌ ရေကူးကန်၊ ကျား အဝတ်လဲခန်း၊ မ အဝတ်လဲခန်းများ ဆောက်လုပ်နေပြီး ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းသုံး စက်ယန္တရားများကိုလည်း တွေ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။

Eden Hotel and Resort Bagan ဟိုတယ်ဝန်း အတွင်း ရှေးဟောင်း စေတီ/ပုထိုး ၂၄ ဆူ ရှိကြောင်း သိရသည်။

ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက် ဦးစီးဌာန(ပုဂံဌာနခွဲ)၏ အချက်အလက်များအရ Property Zone အတွင်းရှိ ဟိုတယ် ၁၅ လုံး ရှိသည့်အနက် ၈ လုံးမှာ လုပ်ငန်း လည်ပတ်နေပြီး ကျန် ၇ လုံးမှာ ဆောက်လုပ်ဆဲများဖြစ်ကြောင်း၊ အဆို ပါ ၇ လုံးအနက် ၄၉ ဒသမ ၄၁ ဧက ကျယ်ဝန်းသည့် Eden Hotel and Resort Bagan လည်း ပါဝင်သည်ကိုတွေ့ရသည်။

Eden Hotel and Resort Bagan ဟိုတယ်ဝန်း အတွင်း ရှေးဟောင်း စေတီ/ပုထိုး ၂၄ ဆူ ရှိကြောင်း သိရသည်။

ဌာနက ပုံမှန်လုံခြုံရေး ဆောင်ရွက်နေချိန် ဘုရားကြီးအနီး ဘူဒိုဇာဖြင့် ထိုးနေသည် ဟူသော ဒေသခံများ၏ သတင်းပေးမှု ကြောင့် ပြီးခဲ့သည့် ဇန်နဝါရီ ၇ ရက်က သွားရောက် စစ်ဆေးခဲ့သည်မှာ မှန်ကန်ကြောင်း၊ သို့သော် သွားစစ်ချိန်၌ ထိုကဲ့သို့ ဆောင်ရွက်နေခြင်းမျိုး မတွေ့ရကြောင်း ပုဂံ ရှေး/သုဌာနခွဲ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာ သန်းထိုက်က ပြောသည်။

“တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့က သူတို့ကို ခွင့်ပြုချက် ပေးထားပြီးသားအတိုင်း ဆောင်ရွက်တာ။ ခွင့်ပြုချက် ကျော်လွန် လုပ် ဆောင်တာမျိုး သွားစစ်တဲ့ အချိန်တော့ မတွေ့ရဘူး” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ရှေး/သု ဌာနအနေဖြင့်လည်း ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များအနီး၊ ဘုရားဘေးဝန်းကျင်များတွင် စက်ယန္တရားများ အသုံးမပြု ဘဲ ဆောင်ရွက်ရန် အမိန့်စာ၊ ညွှန်ကြားစာများ အကြိမ်ကြိမ် ထုတ်ပြန်ပြီး တားမြစ်ထားကြောင်း သိရသည်။

၂၀၀၄၊ ၂၀၀၅ လောက်ကတည်းက ဧဒင်အနေဖြင့် အဆောက်အအုံပေါင်း ၈၁ လုံး ဆောက်လုပ်ခွင့် ရထားပြီး ဖြစ်သော် လည်း ယခုအချိန်ထိ အလုံးစုံ ပြီးစီးမှု မရှိသေးဘဲ ဆောက်လက်စများအား ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်း၊ အခန်းဖွဲ့ခြင်း၊ အခန်းတွင်း ပြင်ဆင်ခြင်း စသည်ဖြင့် နည်းနည်းချင်း ဆောင်ရွက်နေပြီး ဟိုတယ်ဖွင့်လှစ် လုပ်ကိုင်သည့် အနေအထားကို မရောက်ရှိ သေးကြောင်း ဒေါက်တာ သန်းထိုက်က ရှင်းပြသည်။

အဆိုပါ ကိစ္စများနှင့် ပတ်သက်၍ ဧရာဝတီက ဧဒင်စီးပွားရေး လုပ်ငန်းစု ဥက္ကဋ္ဌ ဦးချစ်ခိုင်ကို ဆက်သွယ် မေးမြန်းရာ ရှောင် တခင် ဝင်ရောက် စစ်ဆေးမှုကို မသိသေးကြောင်း၊ လုပ်လက်စများကို ဆက်လုပ်နေခြင်းမျိုး ရှိကြောင်း၊ လုပ်ငန်းဆောင် ရွက်မှု အနေဖြင့် ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပြီးစီးပြီ ဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။

ဘုရားများအနီး ဆောက်လုပ်နေခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ၎င်းက “အဲဒါတွေကတော့ သေချာ တင်ပြပြီးတော့ ရှေးဟောင်းအဖွဲ့ တွေ ဘာတွေနဲ့ သေချာစိစစ်ပြီးတော့မှ ခွင့်ပြုထားတာ” ဟု ဆိုသည်။

စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင် တဦးဖြစ်သည့် ဦးချစ်ခိုင် အနေဖြင့်၂၀၀၄ ကတည်းက ဆောက်လုပ်ခွင့် ရထားသော်လည်း ၁၇ နှစ် ကြာသည့်တိုင် ဆောက်လုပ်မှု မပြီးစီးသည့်အပေါ် ဒေသခံများက အမျိုးမျိုး ပြောဆိုဝေဖန်နေကြသလို Property Zone အတွင်းရှိ ဟိုတယ်များ ၂၀၂၈ တွင် ဖျက်သိမ်းပေးရမည်ဆိုလျှင် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု မရှိသေးသော ဦးချစ်ခိုင်အနေဖြင့် လည်း ၎င်း၏ ဟိုတယ်စီမံကိန်းအား ဝန်ကြီးဌာနကို ပြန်လည် အပ်နှံသင့်သည်ဟူသော ပြောဆိုမှုများလည်း ရှိသည်။

ဦးချစ်ခိုင်က “အန်ကယ်တို့ကတော့ လုပ်လက်စ တခုကို ပြီးအောင် လုပ်ဖို့ ရှိတယ်။ အခုလည်း နိုင်ငံတော်က ရှေးဟောင်းနဲ့ ပတ်သက်လို့ ပညာရှင်တွေ၊ အကြံပေးတွေနဲ့ ဒီပုဂံကိစ္စကို အန်ကယ်တို့ Site တွေလည်း လိုက်စစ်တာ ရှိတာပဲ။ ဆွေးနွေး နေတယ်။ နောက်ဆုံးအဖြေတော့ ဘာမှန်းလည်း မသိရသေးဘူး။ နောက်ဆုံး အန်ကယ်တို့က အများဆိုရင် အများအတိုင်း လိုက်နာရမှာပေါ့။ အန်ကယ်တို့က ရှေးဟောင်းဆိုတဲ့ ဥစ္စာမှာ အတင်းဇွတ် လုပ်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး” ဟု ပြောသည်။

Property Zone အတွင်း ဟိုတယ် စီမံကိန်းများ ဆက်လက် လုပ်ကိုင်နေခြင်းသည် ယူနက်စကိုသို့ ပေးထားသည့် ကတိ ကဝတ်ကို မျက်ကွယ်ပြုရာ ရောက်သကဲ့သို့၂၀၁၉ ခုနှစ် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်ဒေသများ ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရေး ဥပဒေ ကိုလည်း ချိုးဖောက်ရာ ရောက်ကြောင်း အမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းရေး ပညာရှင်များက ထောက်ပြသည်။

“သူတို့က ဘာအကြောင်းပြချက်ပေးလဲဆို ဆောက်လုပ်ခွင့် ကို အရင်ကတည်းက ရထားတယ်ပေါ့။ အဲဒီတော့ ဆောက်လုပ်ခွင့်သည် ဘယ်တုန်းကပဲ ရရ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် ဝင်ပြီးသွား တဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ ဆောက်လို့ မရဘူး။ ဆောက်လုပ်ခွင့်ကို အရင်တုန်းက ရထားတယ်ဆိုရင် အဲဒီအရင်တုန်းက ဆောက် ထားလေ။ အခုမှတော့ ဆောက်လို့ မရတော့ဘူး”

အမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းရေး ပညာရှင်တဦးဖြစ်သူ ဒေါ်ဥမ္မာမျိုးက “သူတို့က ဘာအကြောင်းပြချက်ပေးလဲဆို ဆောက်လုပ်ခွင့် ကို အရင်ကတည်းက ရထားတယ်ပေါ့။ အဲဒီတော့ ဆောက်လုပ်ခွင့်သည် ဘယ်တုန်းကပဲ ရရ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် ဝင်ပြီးသွား တဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ ဆောက်လို့ မရဘူး။ ဆောက်လုပ်ခွင့်ကို အရင်တုန်းက ရထားတယ်ဆိုရင် အဲဒီအရင်တုန်းက ဆောက် ထားလေ။ အခုမှတော့ ဆောက်လို့ မရတော့ဘူး” ဟု ပြောသည်။

တချို့ကလည်း အဟောင်းပြင်သည် ဆိုပြီးမှ ဆောက်လုပ်ခြင်း၊ တိုးချဲ့ခြင်းများ ရှိနေကြောင်း၊ အဟောင်းပြင်ရာ၌ မဖြစ်မနေ ပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်သလားဆိုသည်ကို ဆန်းစစ်ရမည် ဖြစ်သကဲ့သို့ မဖြစ်မနေ ပြင်ရမည်ဆိုပါကလည်း မည်မျှ အတိုင်း အတာထိသာ ပြင်ဆင်၍ ရမည်ဆိုသည့် ကန့်သတ်ချက် ရှိရမည် ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြသည်။

ဒေါ်ဥမ္မာမျိုးက “တကယ်တမ်း မဖြစ်မနေ ပြင်ဖို့ လိုသလားလို့ စဉ်းစားရင် သူတို့သည် ၂၀၂၈ ကျရင်တောင် ထွက်ပေးရ တော့မှာလေ။ အခု အချိန်ကျမှ ဒါတွေကို အခိုင်အခံ့ ပြန်ပြင်ဖို့ လိုသေးလား၊ မလိုတော့ဘူးလား ထည့်စဉ်းစားစရာပေါ့။ အခိုင်အခံ့ကြီးတွေကို နောက်ထပ် နှစ်သုံးလေး ငါးဆယ်လောက် ဆောက်ဖို့အတွက်က မလုပ်သင့်တော့ဘူး” ဟု ဆိုသည်။

ပုဂံကို ၂၀၁၉ ဇူလိုင် ၆ ရက်တွင် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်အဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်ကတည်းက မြန်မာနိုင်ငံက ပြင်ဆင်ဖြေရှင်းရ မည့် အချက် ၁၈ ချက်ကို ၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၁ ရက် မတိုင်မီ ပြန်လည် အကြောင်းကြားရမည် ဖြစ်သည်။

ထိုအထဲတွင် အချက်အမှတ် ၁၂ သည် အမွေအနှစ်ဇုန်အတွင်း ဝင်ရောက် ဆောက်လုပ်ထားသည့် မြေပေါ်မြေအောက် အမွေအနှစ်များကို ထိခိုက်ဖျက်ဆီးနေသည့် ဟိုတယ်များနှင့် အခြား ခရီးသွားလာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကို အပြီး တိုင်ဖယ်ရှားပေးရန် ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် ရေရှည် ဟိုတယ် မဟာဗျူဟာကို ICOMOS နှင့် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် စင်တာတို့၏ အကြံဉာဏ်များရယူလျက် အမွေ အနှစ်ဇုန်ပြင်ပတွင် ဟိုတယ်ဇုန်များ ဖော်ထုတ်ကာ အဆောက်အဦးတည်နေရာ၊ အမြင့်၊ ပုံစံများ ချမှတ်ပြီး အမွေအနှစ် ထိ ခိုက်နိုင်မှုအပေါ် လေ့လာဆန်းစစ်ချက် (HIA) ထောက်ခံချက်ဖြင့် ဆောင်ရွက်နိုင်သည် ဟူ၍လည်း ပါရှိသည်။

အဆိုပါ မဟာဗျူဟာအား အစိုးရမှ ငှားထားသည့် အကြံပြုပညာရှင် ဒေါက်တာ ရစ်ချတ်မက်ကေးက ရေးဆွဲနေကြောင်း၊ Property Zone အတွင်းရှိ ဟိုတယ်များကို ၂၀၃၂ တွင် ဟိုတယ်ဇုန် ၄ သို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ဆောင်ရွက်ရန်၊ ရှိပြီးသား အဆောက်အအုံများကို အကျိုးသက်ရောက်မှု အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက်ရန် စသည်ဖြင့် အစောပိုင်း ဆွေးနွေးမှု များ ရှိကြောင်း ပုဂံ ရှေး/သုဌာနခွဲ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာ သန်းထိုက်က ရှင်းပြသည်။

ယင်း မဟာဗျူဟာ ပေါ်လာမှသာ သက်ဆိုင်ရာ ဟိုတယ်ပိုင်ရှင်များ၊ ဌာနဆိုင်ရာများနှင့် အသေးစိတ် ညှိနှိုင်းရမည် ဖြစ်ပြီး အစိုးရထံ ပြန်အပ်သင့်၊ မသင့် ကိစ္စများနှင့် ပတ်သက်၍လည်း ဆက်လက် ဆွေးနွေးရဦးမည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

လက်ရှိတွင် တိုင်းဒေသကြီး ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရေး ကော်မတီ၏ ၁/၂၀၂၀ အစည်းအဝေး ဆုံးဖြတ်အချက်အရ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းဘေးရှိ ဟိုတယ်များအနေဖြင့် လက်ရှိ ရှိပြီးသား အဆောက်အအုံအပြင် အသစ်ထပ် မံ တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်ခြင်း မပြုရန် ညွှန်ကြားထားကြောင်း သိရသည်။

ဒေါက်တာ သန်းထိုက်က “လုပ်ငန်းရှင် ကြီးကြီးထဲက ဧရာဟိုတယ်ဆို ဆောက်လက်စ ဟိုတယ်လေးတွေ မဆောက်ရပါ ဘူးလို့ ပြောတယ်။ ဆက်လုပ်တယ်။ ကျနော်တို့ကလည်း ဥပဒေကြောင်းအရ အရေးယူတယ်။ နောက်ပိုင်း သူတို့ မလွတ် ကင်းပါဘူးဆိုတဲ့ ဟိုတယ် အဆောက်အအုံ၂ လုံး T3 နဲ့ T5 ကို ပြန်ဖျက်လိုက်တယ်။ ဒီလို အရေးယူဆောင်ရွက်မှုလည်း ရှိ ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

ထို့ပြင် ပုဂံမြို့သစ် အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ တာမဏီဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် ရှေးဟောင်းဘုရား၊ ပုထိုး၊ စေတီများအနီး ခွင့်ပြု ချက် မရဘဲ ခြံဝန်းခတ်ခြင်း၊ ခေမရဌ် ဘုန်းကြီးကျောင်းဝန်းအား သံဆူးကြိုးများဖြင့် ကာရန်ခြင်း စသည်ဖြင့် နည်းလမ်း အမျိုး မျိုးဖြင့် ကျူးကျော်၊ တည်ဆောက်နေမှုများကိုလည်း တားမြစ်ခြင်း၊ အရေးယူ ဆောင်ရွက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

၂၀၂၀ ဇန်နဝါရီလ အတွင်းကလည်း ပုဂံမြို့သစ်အနီး ပုဂံ-ချောက် ကားလမ်းဘေးရှိ ပျူလေးဆူတန်း ဘုရားများ၏ နောက် တါင် အဆောက်အအုံ ဆောက်လုပ်ရန်အတွက် မြေအောက်အနက် ၄ ပေမှ ၅ ပေအထိ တူးဖော်ကာ ဖောင်ဒေးရှင်း လုပ် ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေမှုကြောင့် ဝေဖန် ကန့်ကွက်မှုများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။

ပုဂံသည် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် ဒေသတခု ဖြစ်သွားသောကြောင့် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် ဒေသနှင့် ထိုက်တန်သည့် စီမံခန့်ခွဲမှု လို အပ်ကြောင်း၊ ထိုသို့ စီမံခန့်ခွဲနိုင်ရေးအတွက် ရည်ရွယ် ရေးဆွဲထားသည့် ဘက်စုံ စီမံခန့်ခွဲရေး မူဘောင် (Integrated Management Framework– IMF) ကို ရှေး/သုအပြင် သက်ဆိုင်ရာ ဌာန၊ အဖွဲ့အစည်း၊ လုပ်ငန်းရှင် အားလုံးက နား လည်ပြီး လိုက်နာ ကျင့်သုံးရန် လိုအပ်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာအသင်း ဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ်သူ ဒေါ် ဥမ္မာမျိုးက တိုက်တွန်းသည်။

ပုဂံဒေသတွင် ယဉ်ကျေးအမွေအနှစ်များကို နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ထိခိုက်စေမည့် ဆောင်ရွက်ချက်များကြောင့် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ တည်တံ့ရေးအတွက် အမွေအနှစ် ချစ်မြတ်နိုးသူများက စိုးရိမ်လျက် ရှိကြသကဲ့သို့ ပုဂံကို အန္တရာယ်ရှိနေ သည့် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်ဒေသ (World Heritage in Danger) အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရနိုင်သည့် အဆင့်သို့ ရောက်သွား နိုင်ကြောင်း သတိပေး ပြောဆိုမှုများလည်း ရှိသည်။

You may also like these stories:

ပုဂံဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်ရေး အမွေအနှစ် ထိခိုက်နိုင်မှု ရှိမရှိ လေ့လာဆန်းစစ်ပြီးမှ ဆောင်ရွက်သင့်

ပုဂံဒေသ စိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးစီမံကိန်း ကန့်ကွက်မှုများရှိနေ

ဟိုတယ် ၁၀၀၀ ခန့် ယာယီပိတ်၊ ဝန်ထမ်း ၃ သောင်းခန့် အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်

The post တားမြစ်ထားသော်လည်း ပုဂံအမွေအနှစ်ဇုန်အတွင်း တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်မှုများ ရှိနေ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
မြောက်ဦးဒေသ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်း တင်သွင်းနိုင်ရေး အဟန့်အတားများရှိနေ https://burma.irrawaddy.com/news/2021/01/18/236642.html Mon, 18 Jan 2021 10:22:31 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=236642 မြေပြင် ကွင်းဆင်းမှုများ မပြုလုပ်နိုင်သော်လည်း၂၀၂၀ အောက်တိုဘာလက စပြီး အွန်လိုင်းအစည်းအဝေး များ ပြုလုပ်ကာ မြောက်ဦးဒေသ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးနှင့် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်ဒေသ ဖြစ်လာသည့်အခါ မည်သို့ စီမံခန့်ခွဲ ပါမည် ဟူသည့် အပိုင်းများအတွက် ပြင်ဆင်နေသည်

The post မြောက်ဦးဒေသ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်း တင်သွင်းနိုင်ရေး အဟန့်အတားများရှိနေ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြောက်ဦးယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်ဒေသအား ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်း ဝင်နိုင်ရေးအတွက် အဆိုပြုလွှာ မူချော (Nomination Dossier- Complete) တင်သွင်းထားပြီး ဖြစ်သော်လည်း ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါနှင့် နယ်မြေလုံခြုံ ရေး ပြဿနာများကြောင့် နောက်ဆက်တွဲ လုပ်ငန်းစဉ်များ ဆောင်ရွက်ရန် အဟန့်အတား ဖြစ်နေကြောင်း သိရသည်။

မြောက်ဦးဒေသနှင့် ပတ်သက်သည့် အဆိုပြုလွှာ မူကြမ်း (Nomination Dossier– Draft) ကို ၂၀၁၉ စက်တင်ဘာ၂၅ ရက်နှင့် အဆိုပြုလွှာ မူချောကို ၂၀၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်တို့တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ပါရီမြို့ရှိ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ ပညာရေး သိပ္ပံနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့ (UNESCO) သို့ တင်သွင်းနိုင်ခဲ့သည်။

အဆိုပြုလွှာ မူချော တင်သွင်းပြီး ၁ နှစ်ခန့် ကြာမြင့်ပြီ ဖြစ်သော်လည်း နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်သည့် စီမံခန့်ခွဲမှု မူဘောင် (Management Plan) ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ ကျန်နေသေးကြောင်း မြောက်ဦးဒေသ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်စာရင်း ဝင်ရေး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်နေသူများက ပြောသည်။

ထို့ပြင် ၂၀၁၉ မတ်လကစပြီး မြောက်ဦးဒေသတွင် ရက္ခိုင်စစ်တပ် (AA) နှင့် တပ်မတော်ကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လက်နက် ကိုင် ပဋိပက္ခများ၊ ၂၀၂၀ တွင် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါဖြစ်ပွားမှုများကြောင့် မြေပြင်ကွင်းဆင်းလေ့လာမှုများ မရှိတော့သလို ယူ နက်စကိုမှလည်း လာရောက် စစ်ဆေးမှုများ မပြုလုပ်နိုင်သေးကြောင်း သိရသည်။

မြောက်ဦး ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်ခင်သန်းက “အချက်၂ ချက် ရှိပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ် ငြိမ်သက်မှုမရှိ ဆိုပြီးမှ လိုအပ်တဲ့ ပြည်တွင်း ပြည်ပ ပညာရှင်တွေ၊ ရန်ကုန်ကနေ၊ နေပြည်တော်ကနေ လာရ မယ့် ဝန်ထမ်းတွေကလည်း မလာနိုင်ဘူး။ နောက်တခုက ကိုဗစ် ပြဿနာ။ ဒါက တကမ္ဘာလုံးမှာ ဖြစ်နေတဲ့ ကိစ္စ တွေ။ အဲဒီ နှစ်ခုသည် ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်ဝင်ရေး လုပ်ဆောင်ရာမှာ အဟန့်အတား ဖြစ်နေတယ်” ဟု ပြော သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုဗစ်စဖြစ်သည့် အချိန်မှစ၍ သက်ဆိုင်ရာဌာနက ၎င်းတို့အား ခေါ်ယူခြင်း၊ မေးမြန်းခြင်း၊ ဆွေးနွေးခြင်း၊ တဖက်မှ လုပ်ငန်းစဉ်များအား ချပြခြင်း စသဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မရှိတော့ကြောင်း၊ ရှေး/သုဌာနကို မေးမြန်းသည့် အ ခါ ၎င်းတို့ ဆက်လက် ဆောင်ရွက်နေသည်ဟု ပြောဆိုကြောင်း လက်ရှိ အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်၍ ၎င်းက ရှင်းပြသည်။

ဒေါ်ခင်သန်းက “ပျက်စီးမှုနဲ့ ပျောက်ဆုံးမှုတွေက အရမ်းမြန်ပါတယ်။ အဲဒီအတွက်ကြောင့် နောင်လာနောက်သားတွေကို ရခိုင်သူ၊ ရခိုင်သားတွေ အပါအဝင် ကမ္ဘာသူ၊ ကမ္ဘာသား၊ မြန်မာနိုင်ငံသူ၊ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ အားလုံးကို ဒီနေရာမှာ ယဉ်ကျေးမှုကြီးတခု ထွန်းကားခဲ့ပါတယ်လို့ ပြောဖို့အတွက် သက်သေခံစရာ မြေကြီးပဲ ကျန်လိမ့်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်” ဟု ၎င်း၏ စိုးရိမ်မှုကို ပြောပြသည်။

မြောက်ဦးယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် ဒေသအတွင်း နှစ်ဖက်တပ်ကြား ပစ်ခတ်နေမှုများကို ရပ်တန့်ပေးရန် ပြည်နယ် လွှတ် တော် ကိုယ်စားလှယ်တဦးက အဆိုတင်သွင်းခဲ့သလို ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို ရှောင်ရှားပေးရန်၊ ယင်း ဒေသအား စစ်မဲ့ဇုန်အဖြစ် ထားရှိပေးရန်လည်း အမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ ပညာရှင်များက တောင်းဆိုခဲ့သည်။

၂၀၁၈ နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်မှစပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း AA နှင့် တပ်မတော်တို့ကြား တိုက်ပွဲများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်ပြီးနောက် ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာမှစ၍ နှစ်ဖက်တပ်ကြား အပစ်ရပ်ထားခဲ့ပြီး ယခုအခါ ပဏာမ အပစ်ရပ်စာချုပ် လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ရေး အတွက် ညှိနှိုင်းနေကြသည်။

လက်ရှိ အနေအထားအရ မြေပြင်တွင် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများ တည်ငြိမ်သွားသည်ဟု ဆိုနိုင်သော်လည်း ကိုဗစ်အပြီးမှ သာ မြေပြင်ကွင်းဆင်းမှု လုပ်ငန်းများကို ပြန်လည် စတင်နိုင်မည် ဖြစ်ကြောင်း ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် ဒေသများဌာနခွဲ၊ ရှေး ဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးသန်းဇော်ဦးက ပြောသည်။

မြေပြင် ကွင်းဆင်းမှုများ မပြုလုပ်နိုင်သော်လည်း၂၀၂၀ အောက်တိုဘာလက စပြီး အွန်လိုင်းအစည်းအဝေးများ ပြုလုပ်ကာ မြောက်ဦးဒေသ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးနှင့် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်ဒေသ ဖြစ်လာသည့်အခါ မည်သို့ စီမံခန့်ခွဲပါမည် ဟူသည့် အပိုင်းများအတွက် ပြင်ဆင်နေသည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ထို့ပြင် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များအား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း အစီအစဉ်၊ လူမှုအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင် ရွက်မှု၊ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခကြောင့် ထိခိုက်ပျက်စီးမှု အခြေအနေ၊ စစ်ဘေးရှောင် စခန်းများနှင့် ဆက်စပ်ပြီး ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်ဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာများကိုလည်း ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ရမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ဦးသန်းဇော်ဦးက “ICOMOS (နိုင်ငံတကာ အထိမ်းအမှတ်အဆောက်အအုံနှင့် နေရာဒေသများ ကောင်စီ) က လာစစ်တဲ့ အခါမှာ မူလဟာနဲ့ တချို့လိုအပ်ချက်တွေ၊ မေးခွန်းတွေ ဖြစ်လာတဲ့အခါကျရင် ကျနော်တို့ဘက်ကလည်း ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး အပြောင်းအလဲ၊ တိုးတက်မှု၊ ဆုတ်ယုတ်မှု ဖော်ပြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အခုအချိန်မှာ အဲဒီ လုပ်ငန်းကြီးအားလုံး ပြန်လည် စတင်နိုင်ဖို့အတွက် ကျနော်နားလည်တာတော့ ကိုဗစ် After မှပဲ စနိုင်မယ့်သဘောပါ” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင်၂၀၂၀ မတ် ၂၃ ရက်မှစပြီး ကိုဗစ်-၁၉ အတည်ပြုလူနာ တွေ့ရှိခဲ့ရာ ၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီ ၁၇ ရက်တွင် ဆေးရုံ ဆေးခွင့်ရရှိသူ ၁၁၇,၆၆၃ ဦး အပါအဝင် ကိုဗစ် အတည်ပြုလူနာပေါင်း ၁၃၄,၃၁၈ ဦးနှင့် သေဆုံးလူနာ ၂,၉၅၅ ဦး ရှိပြီဖြစ် သည်။

ဒီဇင်ဘာ ၁၉ ရက်မှစ၍ ကိုဗစ်-၁၉ ပိုးတွေ့လူနာသစ် တွေ့ရှိမှု အရေအတွက် ၁၀၀၀ အောက် လျော့ကျလာသော်လည်း လက်ရှိအချိန်ထိ နေ့စဉ် ကူးစက်မှုအသစ် ၅၀၀ နီးပါး ရှိနေသေးသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပျူရှေးဟောင်းမြို့များ ဖြစ်သည့် ဟန်လင်း၊ ဗိဿနိုး၊ သရေခေတ္တရာ မြို့ဟောင်းများကို၂၀၁၄ ဇွန် ၂၂ ရက် တွင် လည်းကောင်း၊ ပုဂံရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ဒေသကို၂၀၁၉ ဇူလိုင် ၆ ရက်တွင် လည်းကောင်း ကမ္ဘာ့အမွေ အနှစ်စာရင်းဝင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြု ခံရပြီးဖြစ်သလို မြောက်ဦးဒေသကိုလည်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ တတိယမြောက် ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ်စာရင်းဝင် ဖြစ်ရေးအတွက် မျှော်မှန်းထားကြသည်။

You may also like these stories:

မြောက်ဦး ယဉ်ကျေးမှု နယ်မြေအတွင်း ကျူးကျော် နေထိုင်မှု များလာ ဟုဆို

မြောက်ဦးမြို့ စစ်ရှောင်စခန်းများကို တပ်မတော်နှင့်ရဲတပ်ဖွဲ့တို့ စစ်ဆေးမည်

ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ခရီးသွားလာမှုများ ပြန်လည်တင်းကြပ်

ရှေးဟောင်းပစ္စည်းခိုးတူးခြင်းနှင့် တရားမဝင်ရောင်းခြင်းများ နှိမ်နင်းပေးရန် MAA တိုက်တွန်း

The post မြောက်ဦးဒေသ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်း တင်သွင်းနိုင်ရေး အဟန့်အတားများရှိနေ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
NLD ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် ကယန်းအမျိုးသားပါတီ တွေ့ဆုံဆွေးနွေး https://burma.irrawaddy.com/news/2021/01/14/236449.html Thu, 14 Jan 2021 14:15:38 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=236449 ယင်းတွေ့ဆုံပွဲကို ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ကြီးမြို့ရှိ NLD ရုံး၌ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး တွေ့ဆုံချိန် ၁ နာရီခန့် ကြာမြင့် ကြောင်း၊ KNP ဘက်မှ လက်ရှိ နိုင်ငံရေးအခြေအနေနှင့် တိုင်းရင်းသားအရေးကိစ္စများကို အဓိက ပြောဆိုတင်ပြခဲ့ကြောင်း

The post NLD ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် ကယန်းအမျိုးသားပါတီ တွေ့ဆုံဆွေးနွေး appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ပါတီမှ ဒေါက်တာ အောင်မိုးညို ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် ကယန်း အမျိုးသား ပါတီ (KNP) မှ တာဝန်ရှိသူများ ယနေ့ နေ့လယ် ၃ နာရီခန့်တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ယင်းတွေ့ဆုံပွဲကို ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ကြီးမြို့ရှိ NLD ရုံး၌ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး တွေ့ဆုံချိန် ၁ နာရီခန့် ကြာမြင့်ကြောင်း၊ KNP ဘက် မှ လက်ရှိ နိုင်ငံရေးအခြေအနေနှင့် တိုင်းရင်းသားအရေးကိစ္စများကို အဓိက ပြောဆိုတင်ပြခဲ့ကြောင်း ကယန်းအမျိုးသားပါ တီမှ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရ ရှမ်းပြည်နယ် ကယန်း တိုင်းရင်းသားရေးရာ ဝန်ကြီး ခွန်းတင်နုက ပြောသည်။

ခွန်းတင်နုက “အဓိကက NLD နဲ့ တောက်လျှောက် ကျနော်တို့ တိုင်းရင်းသားပါတီနဲ့ မဟာမိတ် ဖြစ်တယ်။ အခု သူတို့ လက်ရှိသွားနေတဲ့ ညီညွတ်သော အစိုးရဖြစ်ဖို့ဆိုတာ အခုမှ အဲဒါတွေ မဟုတ်ဘူး။ နဂိုကတည်းက ဒီဟာတွေ ရှိပါတယ်ဆိုတာကို ပြန်ပြီးတော့မှ အမှတ်ရစေဖို့ သွားပြီးတင်ပြတဲ့ အနေအထားပါပဲ” ဟု ဆိုသည်။

ကယန်း အမျိုးသားပါတီသည်၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကယားပြည်နယ် ကရင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် မဲဆန္ဒ နယ် ၁၀ နေရာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ကယန်း တိုင်းရင်းသားရေးရာ ဝန်ကြီး ၁ နေရာ အနိုင်ရရှိခဲ့ သည်။

ယခု တွေ့ဆုံပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ အများကြီး မျှော်လင့်ချက် မထားသော်လည်း NLD သည် အစိုးရဖွဲ့မည့် ပါတီဖြစ်ရာ ၎င်းတို့ သိပြီးသားရော၊ မသိသေးသည့် အချက်များပါ တင်ပြခွင့်ရလိုက်ခြင်းကြောင့် စိတ်ကျေနပ်မှုရှိကြောင်း၊ တင်ပြချက်များ မည်မျှထိ အောင်မြင်မှုရှိမည် ဆိုသည်ကိုမူ စောင့်ကြည့်ရဦးမည် ဖြစ်ကြောင်း ခွန်းတင်နုက ပြောသည်။

ခွန်းတင်နုက “ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ်ပါ နိုင်ငံနဲ့ တိုင်းပြည်နဲ့ လူမျိုးအတွက် စဉ်းစားတဲ့အခါ ဒီလိုတွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးတာ ကောင်းတယ်လို့ ယူဆ ပါတယ်။ ကျနော်တို့ ကိုယ်၌ကလည်း ဒီရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့မှာ ၅ နှစ်တာ တာဝန်ထမ်းဆောင်မှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် သူတို့နဲ့ ကြိုတင်ပြီးတော့မှ နွေးထွေးမှုရတယ်။ အခုလို တင်ပြခွင့်ရတဲ့အတွက် လာမယ့် ၅ နှစ် အတွင်းမှာလည်း ဒါတွေကို ပိုပြီး အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မယ်လို့ ယူဆပါတယ်” ဟု ပြောဆိုသည်။

NLD က အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရဖွဲ့စည်းနိုင်ရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားပါတီများကို ပြည်နယ်များ၌ လိုက်လံတွေ့ဆုံ လျက်ရှိရာ ကချင်၊ မွန်၊ ကယားခရီးစဉ်အပြီး ရှမ်းပြည်နယ်ခရီးစဉ်တွင် ဇန်နဝါရီ ၁၃ ရက်က ပအို့ဝ်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (PNO) နှင့် ပလောင်(တအန်း)အမျိုးသားပါတီ(TNP)တို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ယနေ့ ကယန်းအမျိုးသားပါတီနှင့် တွေ့ဆုံခြင်း ဖြစ် သည်။

ထို့နောက် ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက် နံနက် ၁၀ နာရီတွင် NLD ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (SNLD) ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် တောင်ကြီးမြို့အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ရုံးတွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

You may also like these stories:

ပြည်နယ်နှင့် ပြည်ထောင်စုအဆင့်တွင် နေရာပေးရန် PNO နှင့် TNP တို့တောင်းဆို

NLD နှင့် KySDP ပါတီ တွေ့ဆုံရန် နေရာညှိမရဘဲဖြစ်နေ

The post NLD ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် ကယန်းအမျိုးသားပါတီ တွေ့ဆုံဆွေးနွေး appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
တရုတ်က ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး ၃ သိန်းနှင့် ယွမ် ၃ သန်းတန် ဆေးပစ္စည်းများ ကူညီမည် https://burma.irrawaddy.com/news/2021/01/12/236346.html Tue, 12 Jan 2021 11:27:56 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=236346 တရုတ်နိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါကာကွယ် တိုက်ဖျက်ရေး လုပ်ငန်းများအတွက် ယွမ် ၃ သန်း (ကျပ် သန်း ၆၀၀ ကျော်) တန်ဖိုးရှိ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ တိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ ဆေးပစ္စည်းများနှင့် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ ကာကွယ်ဆေး အလုံး ၃ သိန်း ကူညီပံ့ပိုးပေးသွား မည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

The post တရုတ်က ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး ၃ သိန်းနှင့် ယွမ် ၃ သန်းတန် ဆေးပစ္စည်းများ ကူညီမည် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
တရုတ်နိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါကာကွယ် တိုက်ဖျက်ရေး လုပ်ငန်းများအတွက် ယွမ် ၃ သန်း (ကျပ် သန်း ၆၀၀ ကျော်) တန်ဖိုးရှိ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ တိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ ဆေးပစ္စည်းများနှင့် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ ကာကွယ်ဆေး အလုံး ၃ သိန်း ကူညီပံ့ပိုးပေးသွား မည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ ဝမ်ယိ ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို နေပြည်တော်ရှိ နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော် သံတမန်ဆောင် ဧည့်ခန်းမ၌ ယမန်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းက တွေ့ဆုံစဉ် ထိုကဲ့သို့ ကတိပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

အဆိုပါ တွေ့ဆုံပွဲနှင့် ပတ်သက်သည့် သမ္မတရုံး၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မြန်မာနှင့် တရုတ် နှစ်နိုင်ငံ ရှိရင်းစွဲ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးမြှင့်သွားရေး၊ နှစ်နိုင်ငံအကြား အေးအတူပူအမျှ အသိုက်အဝန်း ထူထောင်သွားရေး အ တွက် နှစ်နိုင်ငံ ဆက်လက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားရေး၊ နှစ်နိုင်ငံအကြား ကိုဗစ်ရောဂါ ကာကွယ်၊ ထိန်းချုပ်၊ ကုသရေး လုပ်ငန်းများတွင် ဆက်လက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားရေးတို့ကို ထည့်သွင်းဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ထို့ပြင် နှစ်နိုင်ငံ ယဉ်ကျေးမှု ခရီးသွားနှစ် အကောင်အထည်ဖော်ရေးဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်ချက်များ ဆက်လက်ဆောင်ရွက် သွားရေးနှင့် နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး စီမံကိန်းများ အရှိန်အဟုန်မပြတ် ဆက်လက် အကောင်အထည်ဖော်သွားရေး တို့ကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

ထို့နောက် နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကလည်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ ဝမ်ယိကို သမ္မတ အိမ်တော် သံတမန်ဆောင်ဧည့်ခန်းမ၌ ဆက်လက် လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့ကြောင်း၊ ယခုလာရောက်သည့် မစ္စတာ ဝမ်ယိ ၏ ခရီးစဉ်အတွင်း မြန်မာ-တရုတ် နှစ်နိုင်ငံအကြား စာချုပ်၊ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ၊ မှတ်တမ်းလွှာ၊ စာလွှာနှင့် အစီအစဉ်တို့ အပါအဝင် သဘောတူညီချက် ၆ ချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုး လဲလှယ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

တရုတ်နိုင်ငံက ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး အလုံးရေ ၃ သိန်း ပံ့ပိုးပေးမည့် အစီအစဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ဗဟိုကူးစက်ရောဂါ တိုက် ဖျက်ရေးဌာနခွဲ၊ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာခင်ခင်ကြီးက “အလုံးရေ ၃ သိန်း ပေးမယ်ဆိုတဲ့ဟာ ပြောသွားပါတယ်။ ကျမ တို့ လက်ခံရရှိခြင်း မရှိပါဘူး။ တပါတည်း ပါလာတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါ ကတိပြုတာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ ဝမ်ယိ တို့နေပြည်တော်တွင် တွေ့ဆုံစဉ် (ဓာတ်ပုံ -နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး)

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကာကွယ်ဆေးထိုးမည့် အစီအစဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ဆက်တိုက်လေ့ကျင့်မှုများ ပြုလုပ်နေပြီး ရရှိလာမည့် ကာကွယ်ဆေးအပေါ် မူတည်ကာ ထိုးနှံပေးမည့် အစီအစဉ်များလည်း ချမှတ်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ ကာကွယ်ဆေးများ ရရှိ သည့်အခါ၌လည်း ကိုဗစ် ကာကွယ် ထိန်းချုပ်ရေး လုပ်ငန်းအတွက် အရေးကြီးဆုံးဖြစ်သော ပါးစပ်နှာခေါင်းစည်းတပ်ခြင်း၊ လူစုလူဝေးရှောင်ခြင်းနှင့် လက်ဆေးခြင်းတို့ကို ဆက်လက် လုပ်ဆောင်နေရအုံးမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ဆက်လက်၍ ၎င်းက ကာကွယ်ဆေးသည် မည်သည်ကပဲရရ ကိုယ့်နိုင်ငံ၏ ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးအတွက် အရေးကြီး သည့် အခန်းကဏ္ဍတခုတွင် ပါဝင်ကြောင်း၊ မည်သည့် နေရာကရရ ဆိုသော်လည်း ကာကွယ်ဆေးများ၏ စိတ်ချရမှု၊ ဘေး ကင်းလုံခြုံမှုကလည်း အရေးကြီးကြောင်း ရှင်းပြသည်။

ဒေါက်တာခင်ခင်ကြီးက “လက်ရှိ အနေအထားအရတော့ ကာကွယ်ဆေးတွေ approve ဖြစ်ပြီဆိုတာ ကာကွယ်ဆေးရဲ့ စိတ်ချလုံခြုံမှု၊ ဘေးကင်းမှု၊ အန္တရာယ်မရှိမှု ဒါတွေအကုန်လုံးမှာ သေချာစစ်ဆေးပြီးမှ approve ဖြစ်တာဖြစ်တဲ့ အတွက် ကြောင့် ကာကွယ်ဆေးသည် အတိုင်းအတာတခုထိ စိတ်ချရတယ်လို့ ပြောမယ်ဆို ပြောလို့ရပါတယ်” ဟု ဆိုသည်။

လက်ရှိအနေအထားအရ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အပြည့်အဝ သုံးခွင့်ရသည့် ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး ၂ မျိုးသာ ရှိသေးပြီး ယင်းတို့မှာ Pfizer နှင့် BioNTech တို့မှထုတ်သည့် ကာကွယ်ဆေးနှင့် Moderna ကာကွယ်ဆေးတို့ဖြစ်ကြောင်း၊ Early or Limited Use (စောစော သို့မဟုတ် အတိုင်းအတာ အကန့်အသတ်ဖြင့် ခွင့်ပြုပေးထားသည့် ကာကွယ်ဆေး) ၈ မျိုးရှိပြီး တရုတ်မှ ၄ မျိုး၊ ရုရှားမှ ၂ မျိုး၊ ယူကေမှ ၁ မျိုးနှင့် အိန္ဒိယမှ ၁ မျိုးတို့ ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် အိန္ဒိယက အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်နှင့် AstraZeneca တို့ ပူးပေါင်းထုတ်လုပ်သည့် Covishield ကာ ကာကွယ်ဆေး သန်း ၃၀ ကို မှာယူထားပြီး ဖြစ်သလို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဗြိတိန်၊ ရုရှားနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့မှ ကာ ကွယ်ဆေးများကိုလည်း သံတမန်လမ်းကြောင်းမှ ဝယ်ယူရန် ကြိုးစားလျက် ရှိသည်။

ဒီဇင်ဘာ ၁၉ ရက်နေ့မှစတင်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်မှုသစ် နေ့စဉ် ၁၀၀၀ အောက် ကျဆင်းလာနေသည်။ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်၊ ည ၈ နာရီအချိန်ထိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုဗစ်-၁၉ ကြောင့် သေဆုံးမှု ၂,၈၅၈ မှုနှင့် ပြန်လည်ကောင်းမွန်မှု ၁၁၄,၆၀၉ အပါအဝင် ကူးစက်မှုပေါင်း ၁၃၁,၁၈၆ မှု ရှိသည်။

You may also like these stories:

တရုတ် ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးအကြောင်း သိရသမျှ

ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ်ဆေး ဖေဖော်ဝါရီ ရောက်မည်

ကိုဗစ်ဒုတိယလှိုင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီ ဆိုသော်လည်း မပေါ့ဆသင့်ဟု ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန သတိပေး

 

The post တရုတ်က ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး ၃ သိန်းနှင့် ယွမ် ၃ သန်းတန် ဆေးပစ္စည်းများ ကူညီမည် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ရခိုင်မှလာသည့် အထောက်အထားမဲ့ ၆ ဦး သင်္ဃန်းကျွန်းတွင် ထပ်မံ ဖမ်းမိ https://burma.irrawaddy.com/news/2021/01/12/236334.html Tue, 12 Jan 2021 09:28:49 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=236334 ဇန်နဝါရီ ၁၀ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းက လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး မေခအိမ်ရာ အရှေ့၌ ယောင်လည်လည် ဖြစ် နေသည့် အဆိုပါ ၆ ဦးအား မသင်္ကာသဖြင့် အနီးနားမှ လုံခြုံရေးနှင့် ပြည်သူများက မေးမြန်းပြီး သတင်းပေးပို့ခဲ့ရာမှ စစ် ဆေး တွေ့ရှိခဲ့

The post ရခိုင်မှလာသည့် အထောက်အထားမဲ့ ၆ ဦး သင်္ဃန်းကျွန်းတွင် ထပ်မံ ဖမ်းမိ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်တော်မြို့နယ်မှ အထောက်အထားမဲ့ ဝင်ရောက်လာသူ ၆ ဦးကို ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီး၊ သင်္ဃန်း ကျွန်းမြို့နယ်၊ လေးထောင့်ကန် လမ်းမကြီးပေါ်တွင် ထပ်မံ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဇန်နဝါရီ ၆ ရက် နံနက်ပိုင်းက ရွှေပြည်သာမြို့နယ်အတွင်း မသင်္ကာဖွယ် အမျိုးသားတဦးအား တွေ့ရှိ၍ စစ်ဆေး ရာမှ ရခိုင်ပြည်နယ် မင်းပြားမြို့နယ်မှ လာရောက်သည့် အထောက်အထားမဲ့ ရောက်ရှိနေသူ ၉၉ ဦးအား ဖမ်းမိခဲ့ပြီး ရက် ပိုင်းအတွင်း ယခုလို ထပ်မံ ဖမ်းဆီးရမိခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။

ဖြစ်စဉ်မှာ ဇန်နဝါရီ ၁၀ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းက လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး မေခအိမ်ရာ အရှေ့၌ ယောင်လည်လည် ဖြစ်နေ သည့် အဆိုပါ ၆ ဦးအား မသင်္ကာသဖြင့် အနီးနားမှ လုံခြုံရေးနှင့် ပြည်သူများက မေးမြန်းပြီး သတင်း ပေးပို့ခဲ့ရာမှ စစ်ဆေး တွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက် တာ ကျော်စွာဦးက ပြောသည်။

၎င်းက “ကျောက်တော်ဘက်ကနေ လာတာ။ မလေးရှား သွားမယ်ပေါ့။ သူတို့ကို ငွေ ၁၀ သိန်းနဲ့ ပို့ပေးမယ်ဆိုပြီး ခေါ်လာတာပေါ့။ သူတို့အခေါ် ဘုတ်ပေါ့နော်။ စက်လှေကို ပြောတာ ထင်တယ်။ ဘုတ်နဲ့ လာတယ်။ နောက် အလုံပိတ်ကားနဲ့ ခေါ်လာတယ်။ အဲဒီ ကားသမားက ထားခဲ့တယ်ပေါ့။ သူတို့ကလည်း ပြန်အကူညီတောင်းတယ်။ သူတို့ကို စခန်းပို့ပေးပါတဲ့။ ထမင်းလည်း မစားရသေးဘူးပေါ့နော်” ဟု ရှင်းပြသည်။

အဆိုပါ ၆ ဦးမှာ အမျိုးသားများချည်း ဖြစ်ပြီး အသက်အရွယ်အားဖြင့် လူငယ်၊ လူလတ်ပိုင်းများ ဖြစ်ကြောင်း၊ ကိုဗစ်-၁၉ ကာလ ဖြစ်သည့်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများက စစ်ဆေးပြီးနောက် ၎င်းတို့ ၆ ဦးအား သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် ပညာရေး ကောလိပ်ရှိ Quarantine စင်တာသို့ ပို့ထားကြောင်း သိရသည်။

ဒေါက်တာ ကျော်စွာဦးက “ကိုဗစ်ကာလမှာ ဒေသဖြတ်ကျော်မှုတွေ တင်းကျပ်နေတဲ့ကြားက ဒီလိုဘာလို့ လွတ်ထွက်လာ လဲဆိုတာ ကျနော်တို့လည်း စဉ်းစားစရာ ဖြစ်တယ်။ နယ်စပ်လုံခြုံရေး စသဖြင့် ဝင်ပေါက် ထွက်ပေါက်တွေကို ဒီထက်ပိုပြီး တင်းတင်းကျပ်ကျပ်နဲ့ တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှုအပိုင်းကို ပိုလုပ်နိုင်ရင်တော့ ပိုကောင်းတာပေါ့” ဟု ထောက်ပြ အကြံပြုသည်။

ယနေ့နံနက် သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် အထွေထွေ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးအောင်ထိုက်၏ ပြောပြချက်အရ အဆိုပါ ၆ ဦး၏ ကိုဗစ်-၁၉ စစ်ဆေးချက် အဖြေမှာ အားလုံး Negative ဖြစ်ကြောင်း၊ ၎င်းတို့အား ရွှေပြည်သာတွင် တွေ့ရှိခဲ့သူများနှင့် အတူထားရန် နေရာရွှေ့မည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါ ကိစ္စများနှင့် ပတ်သက်၍ ဧရာဝတီက ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် ဝန်ကြီး ဌာနဝန်ကြီး ဒေါ်မိုးမိုးစုကြည်အား ဆက်သွယ်မေးမြန်းရာ “ဒါ ချိတ်ဆက်မှု ရှိခြင်း မရှိခြင်းက ရဲနဲ့လဝက စစ်ဆေး ဆောင်ရွက်မှုတွေအပေါ်မှာ ပေါ်ထွက်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျမတို့ကတော့ တနေရာတည်းမှာ ပေါင်းစည်းထားနိုင်ရေး စီ စဉ်ထားတယ်။ နှစ်ခု သုံးခုခွဲပြီး လုံခြုံရေးပေးရတာ အခက်အခဲရှိတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီ ၆ ဦးကိုလည်း ရွှေပြည်သာမြို့နယ်က ကွန်ပျူတာ တက္ကသိုလ်မှာပဲ ပေါင်းပြီး ထားပါမယ်” ဟု ပြောသည်။

ဆက်လက်၍ ၎င်းက ရွှေပြည်သာတွင် ဖမ်းမိမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ခေါ်ဆောင်လာသူ ပွဲစား ၄ ဦးအား အမှုဖွင့်ထားကြောင်း၊ ကျန်ဖမ်းဆီးရမိသူများကို ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ပြီး Positive ဖြစ်ပါက ကိုဗစ်ကုသရေး စင်တာတွင် ထားရှိပြီး ကျန်သူများကို ရွှေပြည်သာမြို့နယ်ရှိ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်တွင် လုံခြုံရေး အစောင့်အကြပ်များဖြင့် ထိန်းသိမ်းစောင့် ရှောက်ထားကြောင်း ပြောဆိုသည်။

ဒေါ်မိုးမိုးစုကြည်က “လဝက အက်ဥပဒေအရ လဝကက သက်ဆိုင်ရာဌာနတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီးတော့ နေရပ်ပြန်ပို့ရေးကို ဆောင်ရွက်ပါမယ်။ ကျန်တဲ့ တရားရေးအရ ဆက်လက်ပြီး ဆောင်ရွက်ရမယ့်ကိစ္စတွေနဲ့ ပတ်သက်ရင်တော့ ရဲဘက်ကနေ စီစဉ်ဆောင်ရွက်နေပါတယ်” ဟု ဆိုသည်။

ရဲနှင့် လဝကတို့၏ စစ်ဆေးမေးမြန်းမှုများအရ ၎င်းတို့လာခဲ့သည့် အရပ်ဒေသတွင် နေထိုင်စားသောက်ရေး ခက်ခဲမှုကြောင့် ပြည်ပထွက်ပြီး အမျိုးသမီးများက အိမ်အကူလုပ်ရန်၊ အမျိုးသားများက စိုက်ပျိုးလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ရန် ထွက်လာကြခြင်းဖြစ် သည်ဟု အများစုက ထွက်ဆိုကြောင်း သိရသည်။

ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီးတွင် ယခုလအတွင်း ဖမ်းဆီးရမိသည့် ရခိုင်ပြည်မှ အထောက်အထားမဲ့ ဝင်လာသူ ၁၀၅ ဦး ရှိပြီ ဖြစ်ပြီး ၅ ဦး၌ ကိုဗစ်ရောဂါပိုး (Positive) တွေ့ရှိရကြောင်း သိရသည်။

ယခုလ ၄ ရက်ကလည်း ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ပုသိမ်ခရိုင် ချောင်းသာမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ရေမိုင် ၅ မိုင်ခန့် အကွာတွင် တပ်မတော်(ရေ)စစ်ရေယာဉ် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက မသင်္ကာဖွယ် စက်လှေတစင်း ဝင်ရောက်ကြောင်း သတင်း ရ၍ နယ်မြေအုပ်ချုပ်ရေး တာဝန်ရှိသူများနှင့် ပူးပေါင်းပြီး သွားရောက်စစ်ဆေးခဲ့ရာ လှေလုပ်သား ၄ ဦးနှင့်အတူ အထောက် အထားမဲ့ ၇ ဦးအား ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သေးသည်။

You may also like these stories:

မြဝတီ ကာစီနို၌ အလုပ်လုပ်သည့် ထိုင်းနိုင်ငံသားများထံမှ ကိုဗစ်ပိုးတွေ့

ပြည်ပနိုင်ငံမှ ပြန်ရောက်လာသူများကို ကိုဗစ် ဗီဇပြောင်းပိုး ရှိ/ မရှိ စစ်ဆေး

The post ရခိုင်မှလာသည့် အထောက်အထားမဲ့ ၆ ဦး သင်္ဃန်းကျွန်းတွင် ထပ်မံ ဖမ်းမိ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
မြန်မာဘက်က ခုခံချေပချက်ကို ICJ သို့ အချိန်မီ တင်သွင်းသွားမည် https://burma.irrawaddy.com/news/2021/01/08/236154.html Fri, 08 Jan 2021 13:14:35 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=236154 မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လာမည့် ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်တွင် တင်သွင်းရမည့် ခုခံချေပချက်ကို အချိန်မီ တင်သွင်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း

The post မြန်မာဘက်က ခုခံချေပချက်ကို ICJ သို့ အချိန်မီ တင်သွင်းသွားမည် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
လူမျိုးသုဉ်းသတ်ဖြတ်မှု စွပ်စွဲချက်ဖြင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (ICJ) ၌ တရားစွဲခံထားရသည့် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လာမည့် ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်တွင် တင်သွင်းရမည့် ခုခံချေပချက်ကို အချိန်မီ တင်သွင်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သမ္မတရုံး၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးဇော်ဌေး က ယနေ့ နေပြည်တော်၌ ပြုလုပ်သည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောသည်။

ဦးဇော်ဌေး က “ကျနော်တို့ အစိုးရအနေနဲ့ court process အတိုင်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတိုင်း လုပ်ဆောင်စရာရှိတာ အချိန်မီလုပ်ဆောင် သွားမယ်။ soft copy လား၊ hard copy လား ဒါတွေတော့ အသေးစိတ် ပြောဖို့မရှိဘူး။ အချိန်မီပေါ့နော် in time ကျနော် တို့ ဆောင်ရွက်သွားမယ်” ဟု ပြောသည်။

ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဘက်မှ Memorial ဟုခေါ်သော စာမျက်နှာ ၅၀၀ ပါသည့် အချက်အလက် အပြည့်အစုံ တင်ပြချက်ကို ၂၀၂၀ အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက်တွင် ICJ သို့ တင်သွင်းပြီးနောက် မြန်မာဘက်က ပြန်လည် ခုခံချေပချက်ကို ၂၀၂၁ ဇန်နဝါ ရီ ၂၅ ရက်တွင် တင်သွင်းရန် ဖြစ်သည်။

ယင်းသို့ မတင်သွင်းမီ ပြီးခဲ့သည့် လပိုင်းကပဲ ICJ က ချမှတ်ထားသည့် ကြားဖြတ်အစီအမံများ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း ကို စောင့်ကြည့်ရာတွင် ရုံးတော်အားကူညီမည့် တရားသူကြီး ၃ ဦးပါဝင်သော အထူးကော်မတီတရပ် ဖွဲ့စည်းခွင့် ပြုခဲ့သည်။

ယင်းကော်မတီသည် သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းက တင်သွင်းလာသော သတင်းအချက်အလက်များကို စစ်ဆေးပြီး ရုံးတော် သို့ အချိန်ကာလအလိုက် အစီရင်ခံစာ တင်ပြရမည် ဖြစ်သကဲ့သို့ ရုံးတော်အတွက် ရွေးချယ်စရာများကိုလည်း အကြံပြုရ မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ လိုအပ်ပါက မည်သည့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကိုမဆို ရုံးတော်က ချမှတ်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါကော်မတီ ဖွဲ့စည်းမှုနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာအစိုးရ၏ သဘောထားကို မေးမြန်းရာ ဦးဇော်ဌေး က “ကျနော်တို့ လေ့ လာသလောက်တော့ သူ့ဟာသူ case by case လုပ်ဖို့အတွက် သီးသန့်ဖွဲ့တာလို့ သိရတယ်။ ဒီအတိုင်းကတော့ ဘာမှ စိုး ရိမ်စရာ မရှိပါဘူး။ ကျနော်တို့ နိုင်ငံအနေနဲ့ ကိုယ်လုပ်စရာရှိတာ လုပ်ပေါ့နော်။ ကိုယ်လုပ်ရမယ်လို့ commend လုပ်ထားတဲ့ ဟာတွေမှာ ကိုယ်လုပ်ဖို့ပဲ လိုတယ်။ အဲဒီလုပ်တဲ့ဟာကိုလည်း မှန်မှန်ကန်ကန် တင်ပြနိုင်ဖို့ပဲ ရှိတယ်။ အဲဒီအတွက်တော့ ဒီ တိုင်းပဲ ကျနော်တို့ ဆောင်ရွက်သွားဖို့ ရှိပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာအစိုးရဘက်က ပြန်လည်ခုခံချေပချက်ကို တင်သွင်းရာ၌ တင်ပြချက်များသည် အောက်ခြေမြေပြင် အခြေအနေကို အခြေမခံဘဲ အမှုမှ လွတ်ရေး၊ စွပ်စွဲချက်များအား ငြင်းဆန်ရေးကိုသာ သွားနေမည်ဆိုပါက တဖက်က အထောက်အထား ခိုင်လုံစွာ တင်ပြလာချိန်တွင် နိုင်ငံအနေဖြင့် သိက္ခာကျမည့်အပြင် လိမ်ညာမှုပါ ဖြစ်သွားနိုင်ကြောင်း Equality Myanmar ၏ ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်မျိုးမင်းက ထောက်ပြသည်။

အဖွဲ့ဝင် ၅၇ နိုင်ငံ ပါဝင်သည့် အစ္စလာမ်မစ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (OIC) ကိုယ်စား ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံ အား ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနေ မွတ်ဆလင်များကို လူမျိုးတုန်း သတ်ဖြတ်မှု စွပ်စွဲချက်ဖြင့် နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ သည် ဟိတ်ဂ်မြို့ရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (ICJ)တွင် ၂၀၁၉ နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်က တရားစွဲခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

အမှုနှင့်ပတ်သက်၍ နှစ်ဖက် အပြန်အလှန် ကြားနာမှုများကို ၂၀၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်မှ ၁၂ ရက်ထိ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ နိုင်ငံတော် ၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က သွားရောက် ဖြေရှင်းခဲ့သည်။

ထိုသို့ နှစ်ဖက်ကြားနာမှုများ ပြုလုပ်အပြီး ၁ လကျော်အချိန် ၂၀၂၀ ဇန်နဝါရီတွင် ICJ က မြန်မာနိုင်ငံ အနေဖြင့် လိုက်နာရ မည့် ကြားဖြတ်အစီအမံ ၄ ချက်ကို ချမှတ်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ ၄ ချက်မှာ လူမျိုးသုဉ်းသတ်ဖြတ်မှု မဖြစ်လာစေရေး အစီအမံများ ချမှတ်ဆောင်ရွက်သွားရန်၊ မြန်မာစစ်တပ် အပါ အဝင် တခြားလက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့များက လူမျိုးသုဉ်းသတ်ဖြတ်မှု မကျူးလွန်စေရေး ကြီးကြပ်ပေးရန်၊ လူမျိုးသုဉ်း သတ် ဖြတ်ခြင်း ကျူလွန်မှုများမှ သက်သေအထောက်အထားများကို မပျက်စီးအောင် ထိန်းသိမ်းရန်၊ အမိန့်ချမှတ်သည့် နေ့မှစပြီး ၄ လအတွင်း မြန်မာအစိုးရဘက်က ဆောင်ရွက်မှုများကို အစီရင်ခံစာ တင်ရန်နှင့် ထို့နောက်တွင် ၆ လတကြိမ်ဖြင့် အမှု မပြီးမချင်း ပုံမှန်အစီရင်ခံစာ ဆက်လက် တင်သွင်းသွားရန်တို့ ဖြစ်သည်။

You may also like these stories:

ICJ က ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် အထူးကော်မတီ မြန်မာအပေါ် ဘယ်လိုသက်ရောက်မှု ရှိမလဲ

ရခိုင်ပြည်နယ် တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး အဖြေတရပ်ထွက်လာဖို့ အစိုးရမျှော်လင့်နေ

The post မြန်မာဘက်က ခုခံချေပချက်ကို ICJ သို့ အချိန်မီ တင်သွင်းသွားမည် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
NLD နှင့် တိုင်းရင်းသားပါတီများ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး ဘယ်လို ဆက်သွားမလဲ https://burma.irrawaddy.com/news/2021/01/07/236076.html Thu, 07 Jan 2021 12:00:35 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=236076 ကချင်နှင့် မွန် အတွေ့အကြုံကိုယူကာ သေချာပြန်လည် သုံးသပ် ပြင်ဆင်ပြီးတော့မှ အဖြစ်သင့်ဆုံး နည်း လမ်းကို ရှာဖွေလာပြီး ကျန်တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် ဆက်လက် လုပ်ဆောင်သွားမည်ဆိုပါက ပွဲပျက်သည့် အနေအထားထိ ဖြစ်လာစရာ မရှိဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

The post NLD နှင့် တိုင်းရင်းသားပါတီများ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး ဘယ်လို ဆက်သွားမလဲ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (NLD) ပါတီ၏ တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး ကြိုးပမ်းမှုသည် တာထွက်ချိန်မှာပဲ သဘောထား ကွဲလွဲမှုများ၊ အထစ်အငေါ့များဖြင့် ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရပြီး ယင်းအခက်အခဲများအား မည် သို့ ကျော်ဖြတ်ပြီး ရှေ့ဆက်သွားကြမလဲ ဆိုသည်ကို နိုင်ငံရေး အသိုင်းအဝိုင်းက စိတ်ဝင်စားလျက် ရှိသည်။

ဒီမိုကရေစီ ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စု ပေါ်ထွန်းရေးအတွက် တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း အနိုင်ရ NLD ပါတီက တရားဝင် ထုတ်ပြန်ကြေညာပြီး မကြာခင်မှာပဲ ပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့တဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းကာ တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လိုက်လံတွေ့ဆုံမှု ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ပထမဆုံး ခရီးစဉ်အဖြစ် ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်က ကချင်ပြည်နယ်အခြေစိုက် တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေးပါတီများမှ ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် တွေ့ဆုံနိုင်ခဲ့သော်လည်း ပါတီချင်း တွေ့ဆုံသည့်ပုံစံ မဟုတ်သောကြောင့် ဝေဖန် မှုများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ဇန်နဝါရီ ၄ ရက်၌ ဒုတိယခရီးစဉ် ဖြစ်သည့် မွန်ပြည်နယ်သို့ သွားရောက်ခဲ့ရာတွင်လည်း မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ (MUP) နှင့် တွေ့ဆုံမည့်နေရာ ညှိနှိုင်းမရသဖြင့် ဆွေးနွေးပွဲ ပျက်ခဲ့သည်။

ယင်း အဖြစ်အပျက်များကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် NLD က တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် တွေ့ဆုံရန် ကျင့်သုံးသည့် နည်းနာများ လိုအပ်ချက်ရှိနေပြီး ပြန်လည် သုံးသပ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (SNLD) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးစိုင်းလိတ်က မှတ်ချက်ပြုသည်။

ကချင်နှင့် မွန် အတွေ့အကြုံကိုယူကာ သေချာပြန်လည် သုံးသပ် ပြင်ဆင်ပြီးတော့မှ အဖြစ်သင့်ဆုံး နည်းလမ်းကို ရှာဖွေလာ ပြီး ကျန်တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် ဆက်လက် လုပ်ဆောင်သွားမည်ဆိုပါက ပွဲပျက်သည့် အနေအထားထိ ဖြစ် လာစရာ မရှိဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ထို့ပြင် NLD အနေဖြင့် စစ်မှန်သည့် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးအတွက် အမှန်တကယ် ပူးပေါင်းလုပ် ဆောင်မည် ဆိုပါက ကိုယ်စားလှယ် အရေအတွက် ဘယ်လောက်ဖြစ်စေ၊ မည်သူ့ကိုပဲ တာဝန်ပေးသည်ဖြစ်စေ နည်းနာနှင့် မူဝါဒ လုပ်ငန်းစဉ်များ အတိအကျ ချမှတ်ပြီးမှသာ တိုင်းရင်းသားပါတီများနှင့် ဆက်ဆွေးနွေးစေလိုကြောင်း ၎င်းက အကြံပြု သည်။

ဦးစိုင်းလိတ်က “အဲဒီလို မရှိဘဲနဲ့ တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ အသံကို လာရောက်နားထောင်တယ်။ ပြီးတော့မှ အပေါ်ကို သွား တင်ပြမယ်။ ပြီးတော့မှ တခါပြန်လာပြီး ဆင်းလာပြီး ချပြမယ်ဆိုတာကတော့ အချိန်ကြန့်ကြာနိုင်တဲ့အပြင်ကို အလုပ်လည်း ဖြစ်လောက်မယ် မထင်ဘူး” ဟု ဆိုသည်။

၎င်း၏ ပြောပြချက်အရ ပြီးခဲ့သည့် ဒီဇင်ဘာ တတိယပတ်လောက်တွင် NLD က ဇန်ဝါရီ ၂ ရက်၌ တွေ့ဆုံရန် ရှမ်းပြည်နယ် စီမံဘဏ္ဍာ ဝန်ကြီး ဦးစိုးညွန့်လွင်က တဆင့် ၎င်းထံ ဆက်သွယ်လာကြောင်း၊ အခက်အခဲ တချို့ကြောင့် Zoom meeting ဖြင့် လုပ်ရန် ကမ်းလှမ်းဖြစ်ကြောင်း ပြောပြသည်။

ထို့ပြင် လကုန်ခါနီး ထပ်ဆက်လာသည့်အခါ NLD ဘက်က ကချင်နှင့် မွန်ကို ဦးစားပေးသွားရန် ဆွေးနွေးဆုံးဖြတ်ထား သဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်ကို မလာနိုင်သေးကြောင်း၊ လာမည်ဆိုပါက ၅ ရက် ကြိုတင် အကြောင်း ကြားပေးမည်ဟု ပြောဆိုရာ ယနေ့ (ဇန်နဝါရီ ၇ ရက်) ထိ ဆက်သွယ်လာခြင်း မရှိသေးသဖြင့် နောက်ထပ် ၅ ရက် အထိ တွေ့ဆုံရန် မည်သည့် အစီ အစဉ်မှ မရှိသေးကြောင်း သိရသည်။

ဦးစိုင်းလိတ်က “လောလောဆယ် NLD က အနိုင်ရထားတာဆိုတော့ NLD နဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့လို့ပဲ ပြောရမှာပေါ့။ နိုင်ငံရေးအရ ဆွေးနွေး အဖြေရှာနိုင်တယ်။ သဘောတူညီချက်တခု ချမှတ်နိုင်တယ်ဆိုရင်တော့ ကျန်တဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေမှာ လက် တွဲဆောင်ရွက်ဖို့က ကျနော်တို့မှာ ဘာပြဿနာမှ မရှိပါဘူး” ဟုလည်း ပြောသည်။

၂၀၂၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရ ၁၉ ပါတီ ရှိသည့်အနက် NLD နှင့် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) မှအပ ကျန်ပါတီများသည် ဗမာ မဟုတ်သော တိုင်းရင်းသားပါတီများ ဖြစ်သောကြောင့် NLD အနေဖြင့် ပြန်လည် သုံးသပ်မှုများ ပြုလုပ်ပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် နည်းလမ်းများဖြင့် ဆွေးနွေးပွဲများကို မရပ်လိုက်ဘဲ ဆက်သွားသင့်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့ လာသုံးသပ်သူများက အကြံပြု တိုက်တွန်းသည်။

မြန်မာ့ မဟာဗျူဟာနှင့် မူဝါဒလေ့လာရေးအင်စတီကျူ၊ ပြင်ပဆက်ဆံ ဆက်သွယ်ရေးဌာန ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်သူငြိမ်းက “အခု ဒီဆွေးနွေးပွဲတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လူမှုမီဒီယာပေါ့။ အဲဒီမှာ တဖက်နဲ့တဖက် ဝေဖန်ပုတ်ခတ်နေကြတာ တော်တော် ဆိုးတယ်။ ဒါနောက်ဆုံး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲကြီးလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီထက်ပိုပြီး သဘောထားကြီးဖို့၊ အပြုသဘောဆောင် ဖို့လည်း လိုပါတယ်” ဟု ထောက်ပြသည်။

ရခိုင် အမျိုးသားပါတီ (ANP) နှင့် ကယားပြည်နယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (KySDP) မှ တာဝန်ရှိသူများ၏ ပြောပြချက်အရ NLD ဘက်က တွေ့ဆုံရန် ကမ်းလှမ်းမှု မရှိသော်လည်း ကမ်းလှမ်းလာလျှင် တွေ့ဆုံရန် အသင့်ဖြစ်ကြောင်း၊ တွေ့ဆုံရာ ၌လည်း သီးသန့် အနိုင်ရ ကိုယ်စားလှယ်ဖြင့် တွေ့ဆုံခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ ပါတီကရွေးချယ်ထားသည့် ပါတီကိုယ်စားပြု အနေဖြင့်သာ တွေ့ဆုံရန် ဆုံးဖြတ်ထားကြောင်း သိရသည်။

ဆွေးနွေးရာ၌ တိုင်းရင်းသားအရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကိစ္စများကို အဓိက ဦးစားပေး ဆွေးနွေးသွားမည်ဖြစ်ပြီး မကြာခင် ထပ်ဖွဲ့တော့မည့် တတိယ သက်တမ်း အစိုးရ၏ နိုင်ငံရေး ရပ်တည်ချက်ကိုလည်း သိရှိနိုင်ရန် ဆွေးနွေးသွားမည် ဟု KySDP အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ခူးသဲရယ်က ပြောသည်။

ANP ပါတီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဒေါ်အေးနုစိန်ကလည်း ဦးဆောင်ဆွေးနွေးမည့်၊ အစိုးရဖွဲ့နိုင်မည့် အနိုင်ရ NLD ပါတီ၏ အစီ အမံ ဆောင်ရွက်ချက်က အခရာကျပြီး ပြည်ထောင်စုအရေးအတွက် စိတ်ကောင်း စေတနာကောင်း သန့်သန့်ဖြင့် အားလုံး ဆွေးနွေးတိုင်ပင် ညှိနှိုင်းကာ တဖြည်းဖြည်း အောင်မြင်သည့် လမ်းကြောင်းသို့ ဦးတည်သွားနေခြင်းကိုသာ လိုချင်သည်ဟု ဆိုသည်။

NLD အနေဖြင့် ဆွေးနွေးပွဲ ပျက်ခဲ့သည့် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီနှင့် ထပ်မံတွေ့ဆုံရန် အစီအစဉ် ရှိမရှိ၊ ကျန်တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေး ပါတီများနှင့် တွေ့ဆုံမည့် အခြေအနေများနှင့် ပတ်သက်၍ တရားဝင် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်း မရှိသေးပါ။

ကချင်နှင့် မွန်သို့ သွားရောက်ပြီး ပြန်ရောက်လာသည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် NLD ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ကော်မတီထံ ခရီးစဉ်နှင့် ပတ်သက်သည့် အစီရင်ခံစာ၂ စောင် တင်ပြထားပြီး ယင်းကော်မတီမှ တစုံတရာ ထပ်မံညွန်ကြားမှု မရှိသေး ကြောင်း၊ ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် ပတ်သက်၍ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် မူတည်ကြောင်း ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ဝင် ဦးအင်ထုံခါးနော်ဆမ်က ပြောသည်။

နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးသန်းစိုးနိုင် က “အမှန်တော့ ဒီကိစ္စတွေက နိုင်ငံရေးကိစ္စတွေပါ။ နိုင်ငံရေးကိစ္စဆိုတာ မူ နဲ့ပျော့ပျောင်းမှုကို ပေါင်းစပ်ဖို့ လိုပါတယ်။ ကိုယ်ဆုပ်ကိုင်ထားရမယ့် ဒီမိုကရေစီ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုဆိုင်ရာ မူတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ညှိနှိုင်းရမှာ ဖြစ်ပြီး ဒါတွေ ညှိနှိုင်းတဲ့အခါမှာလည်း ပျော့ပျောင်းဖို့ လိုပါတယ်။ မူအရတောင် ပျော့ပျောင်းမှု လုပ်ဖို့လိုတယ်ဆိုရင် ကျင်းပမယ့် နေရာဒေသတွေ၊ အချိန်အခါတွေ၊ ပါဝင်မယ့်သူတွေ အဲဒါတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ ဆက်လက် ပြီး အကန့်အသတ်တွေ ထားရှိနေဦးမယ်ဆိုရင်တော့ ဒီလုပ်ငန်းစဉ် အောင်မြင်မှာ မဟုတ်ဘူး” ဟု မှတ်ချက်ပြုသည်။

လက်ရှိ နိုင်ငံ အနေအထားအရ စုပေါင်းပြီး မလုပ်လို့မရမည့် အခြေအနေတွင် စုပေါင်းနိုင်မည့် အနေအထားအတွက် အဖြေ တခု ရှာထားရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ နိုင်ငံရေးအရ ဆွေးနွေးနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ကျန်သည့် နေရာ၊ ရာထူးကိစ္စများ ဆွေးနွေးရန် ပိုမို ခက်ခဲ သွားလိမ့်မည် ဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြ ပြောဆိုမှုများလည်း ရှိနေသည်။

You may also like these stories:

NLD နှင့် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီတို့ ဆွေးနွေးပွဲ နေရာညှိနှိုင်းမရ၍ မဖြစ်မြောက်

၂၀၂၀ အလွန် ငြိမ်းချမ်းရေး ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှု အသစ်ဖြင့် သွားမည်ဟု အတိုင်ပင်ခံပြော

NLD ပါတီနှင့် ကချင်ပြည်နယ်အခြေစိုက် နိုင်ငံရေးပါတီအချို့ မြစ်ကြီးနားတွင် ဆွေးနွေး

The post NLD နှင့် တိုင်းရင်းသားပါတီများ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး ဘယ်လို ဆက်သွားမလဲ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
သမ္မတနှင့် ရွေး/ကော် ဥက္ကဋ္ဌတို့ စာချွန်တော်လျှောက်ထားခံရမှု ဘာဆက်ဖြစ်မလဲ https://burma.irrawaddy.com/news/2021/01/06/236027.html Wed, 06 Jan 2021 11:17:45 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=236027 USDP ပါတီ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင် ဦးလှသိန်းက UEC ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလှသိန်း အပါအဝင် ၁၅ ဦးကို အာဏာပေး စာချွန်တော် (သို့) အာဏာပိုင်မေး စာချွန်တော်အမိန့် ထုတ်ဆင့်ပေရန် လျှောက်ထားပြီး စုစုပေါင်း စာချွန်တော် လျှောက် ထားမှု ၃ မှု ဖြစ်သည်။

The post သမ္မတနှင့် ရွေး/ကော် ဥက္ကဋ္ဌတို့ စာချွန်တော်လျှောက်ထားခံရမှု ဘာဆက်ဖြစ်မလဲ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
၂၀၂၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် နိုင်ငံတဝန်း မဲမသမာမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟုဆိုကာ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP)၊ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (DNP) တို့က နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်နှင့် ပြည်ထောင် စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်(UEC) ဥက္ကဋ္ဌတို့အား ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်ထံ စာချွန်တော် လျှောက်ထားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ စစ်ဆေးကြားနာရန် သင့်၊ မသင့် လာမည့် ဇန်နဝါရီ ၂၉ ရက်တွင် စတင်၍ ကြားနာမှု ပြုလုပ်မည် ဖြစ်သည်။

ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်က ထုတ်ပြန်ထားသည့် ကြိုတင်သတိပေး အမှုခေါ်စာရင်းအရ မန္တလေးက အမျိုး သားရေးရှေ့နေတဦးဖြစ်သူ ဦးဇော်ဝိတ်နှင့် DNP ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးမောင်တို့က သမ္မတ အပါအဝင် ၄ ဦးနှင့် UEC ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလှသိန်း အပါအဝင် ၁၅ ဦးတို့အား “အာဏာပိုင်မေး စာချွန်တော်အမိန့်” ထုတ်ဆင့်ပေးရန် လျှောက်ထားသည်။

USDP ပါတီ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင် ဦးလှသိန်းက UEC ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလှသိန်း အပါအဝင် ၁၅ ဦးကို အာဏာပေး စာချွန်တော် (သို့) အာဏာပိုင်မေး စာချွန်တော်အမိန့် ထုတ်ဆင့်ပေရန် လျှောက်ထားပြီး စုစုပေါင်း စာချွန်တော် လျှောက် ထားမှု ၃ မှု ဖြစ်သည်။

အာဏာပိုင်မေး စာချွန်တော်အမိန့် ဆိုသည်မှာ အစိုးရဌာနတခုခု (သို့) အခွင့်အာဏာ အပ်နှင်းထားသည့် အဖွဲ့အစည်း တ ရပ်ရပ်သည် လူတဦးတယောက် (သို့) အများအပေါ်တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည့် ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ အမိန့်၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာ၊ ညွှန်ကြားချက်များနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်ထားခြင်း ရှိ၊ မရှိ စိစစ်ကြားနာ၍ ဥပဒေနှင့် ညီညွတ်ခြင်း ရှိ၊ မရှိ ရေးသားထုတ်ပြန်သည့် အမိန့်စာ ဖြစ်သည်။

စာချွန်တော်အမိန့်ဟူသည် နိုင်ငံသားတဦး၏ ဥပဒေရေးရာ အခွင့်အရေး၊ နိုင်ငံသားများနှင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် အဖွဲ့အစည်း၊ ပါတီများ၏ ဥပဒေရေးရာ အခွင့်အရေး နစ်နာချက်များကို အမြင့်ဆုံး ခုခံကာကွယ်ရန်အတွက် ပေးထားသည့် အခွင့်အရေး ဖြစ်ရာ လျှောက်ထားလာပါက ယင်းစာချွန်တော်လွှာများကို လက်ခံပေးရကြောင်း၊ ယင်းသို့ လက်ခံလိုက်ခြင်းသည် အမှုကို စစ်ဆေးကြားနာမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ပေးခြင်း မဟုတ်ကြောင်း ဥပဒေအကြံပေး ဦးခင်မောင်မြင့်က ရှင်းပြသည်။

ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်၏ တရားရုံးလုပ်ငန်းစဉ်အရ တင်လာသည့် စာချွန်တော်လွှာကို လက်ခံလိုက်ပြီးနောက် ယင်းလျှောက်ထားလွှာများကို ကြားနာစစ်ဆေးရန် သင့်၊ မသင့် ဇန်နဝါရီ ၂၉ ရက်တွင် ကြားနာမည်ဖြစ်ရာ ယင်းနေ့တွင် လျှောက်ထားသူများဘက်က မည်သည့်အတွက်ကြောင့် လက်ခံစစ်ဆေးကြားနာသင့်သည်ကို သက်သေ အထောက်အ ထားများနှင့် လျှောက်လဲချက် ပေးရမည်ဖြစ်သည်။

အဆိုပါ လျှောက်လဲချက်အပေါ် တရားလွှတ်တော်ချုပ်က ဖွဲ့စည်းပေးထားသည့် တရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီး ၃ ဦး ပါဝင်သည့်အဖွဲ့က ဆင်ခြင်သုံးသပ်ပြီး ယင်းလျှာက်ထားချက်သည် ဥပဒေနှင့် ညီညွတ်ပြီး အချက်အလက်ခိုင်မာ၍ စစ်ဆေး ကြားနာရန် သင့်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်မှသာ အမှုသည် စတင် အသက်ဝင်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ထိုသို့ အမှုအသက်ဝင်ပြီးနောက် တရားလွှတ်တော်ချုပ်မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် UEC တို့ထံ ယင်းလျှောက်ထားလွှာများ ကိုပေးပို့ပြီး ခုခံချေပ လျှောက်လဲရန် ရက်သတ်မှတ်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ နှစ်ဖက်လျှောက်လဲချက်များကို ကြားနာပြီးသည့် အခါကျမှသာ ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်က အဖြေတခု ဆုံးဖြတ်ပေးမည် ဖြစ်ကြောင်း ဦးခင်မောင်မြင့်က ရှင်းပြ သည်။

ထို့သို့ မဟုတ်ဘဲ လျှောက်ထားလွှာများသည် ဥပဒေနှင့် မညီညွတ်ခြင်း၊ အထောက်အထား သက်သေ ခိုင်လုံမှုမရှိကြောင်း ဆင်ခြင်သုံးသပ်ပါက လက်ခံကြားနာရန် သင့်၊ မသင့်ဟူသည့် အဆင့်၌ပင် ပယ်ချခံရမည် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

ဦးခင်မောင်မြင့်က “ဦးစိုးမောင်တို့၊ USDP တို့က ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အငြင်းပွားမှုတွေ၊ ဆန္ဒဖော်ထုတ်ပွဲတွေ ဖြစ်နေတဲ့အချိန်မှာ ဒီစာချွန်တော်အမိန့်ကို တရားလွှတ်တော်ချုပ်က လက်ခံလိုက်တဲ့အတွက် ဒါတမျိုးများ (ရွေးကောက်ပွဲ) ရလဒ်က ပြောင်းသွားနိုင်သလားဆိုတဲ့ အတွေးအမြင် ရှိကြတာပေါ့။ သို့သော် ဥပဒေမှာက ရှင်းပါတယ်။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို ကျော်လွန်ပြီးတော့ တရားလွှတ်တော်ချုပ်က ဆုံးဖြတ်ပေးလို့ မရဘူး” ဟု ပြောသည်။

၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေ၊ ပုဒ်မ ၄၀၂ တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာပြီးသည့် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်သည် ပြောင်းလဲ၍မရကြောင်း၊ UEC ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် အပြီးအပြတ်ဖြစ်သည်ဟု အတိအလင်း ပြဋ္ဌာန်းထားရာ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်သည် ပြောင်းလဲစရာ အ ကြောင်းမရှိကြောင်း ၎င်းက ထောက်ပြသည်။
USDP ပါတီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်ရီက မဲမသမာမှုများအား ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်နှင့် နိုင်ငံတော် သမ္မတထံ ဦးတိုက်လျှောက်ထားခဲ့သော်လည်း မည်သည့် တုန့်ပြန်မှုမှ မရသဖြင့် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တွင် စာချွန်လွှာ တင်သွင်းရခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ဥပဒေပြုရေးမဏ္ဍိုင်နှင့် အုပ်ချုပ်ရေးမဏ္ဍိုင်က လုပ်၍မရသဖြင့် တရားရေးမဏ္ဍိုင်သို့ ထပ်မံ တိုင်ကြားထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ယမန်နေ့က သံလွင်လမ်းတွင် ပြုလုပ်သော သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ ပြောဆိုခဲ့သည်။

DNP ပါတီကလည်း UEC ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ၊ အဆင့်ဆင့်သော ရွေး/ကော်အဖွဲ့ခွဲ တာဝန်ရှိသူများသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေ၊ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥပေဒပါ တာဝန်များကို ပျက်ကွက်ကြောင်း၊ ဥပဒေနှင့် မညီညွတ်မှုများ ပြုလုပ်သည်ဟုဆို ကာ စွပ်စွဲထုတ်ပြန်ထားသည်။

ယခု စာချွန်တော် လျှောက်ထားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ အသေးစိတ် မေးမြန်းရန် DNP ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌအား ဆက်သွယ်ရာ ဖုန်း လက်ခံဖြေကြားခြင်း မရှိပါ။

တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြစ်ထွန်းလာရေးအတွက် စာချွန်တော်လျှောက် ထားမှု လုပ်ငန်းစဉ်ကို အားပေးသင့်ကြောင်း၊ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ ထင်ယောင်ထင်မှား ဖြစ်ဖွယ်များ၊ မိမိ အမြင်ဖြင့် တဖတ်သက် ဆောင်ရွက်နေမှုများအစား ဥပဒေ၏ အခွင့်အရေး ရှိသည့်အတိုင်း အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်မည့် တ ရားစီရင်ရေးအာဏာပိုင် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်ကို စာချွန်တော်လျှောက်ထားခြင်းသည် အသင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ် ကြောင်း ဦးခင်မောင်မြင့်က မှတ်ချက်ပြုသည်။

၎င်းက “နှစ်ဖက်ကနေပြီးတော့မှ မိမိတို့ရဲ့ နစ်နာချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ခိုင်လုံတဲ့ သက်သေအထောက်အထားတွေ ပြ ကြပေါ့။ အဲဒီအပေါ်မှာ ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်ကလည်း တည်ဆဲဥပဒေနဲ့ ညီညွတ်စွာ ဆုံးဖြတ်ချက် ပေးလိုက်လို့ရှိရင် ဒီငြင်းခုံမှုတွေက ရပ်သွားမယ်။ ပြီးတော့ ဥပဒေနဲ့ ညီညွတ်တဲ့ အဖြေတခုလည်း ကျနော်တို့ရမယ်” ဟု ဆို သည်။

သို့သော် ယင်းသို့ စာချွန်တော်လျှောက်ထားပြီး တရားဥပဒေ၏ အဆုံးအဖြတ်ကို ခံယူတော့မည်ဆိုပါက တရားရုံး၏ စီရင် ပိုင်ခွင့်၊ တရားရုံး၏ ဆင်ခြင်ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေမည့် တခြားဆောင်ရွက်မှုများ မလုပ်သင့်တော့ဘဲ နှစ်ဖက်စလုံးက ဥပဒေတရားစီရင်ရေး လမ်းကြောင်းအတိုင်း ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ သို့မှသာလျှင် နိုင်ငံရေးအရ တည်ငြိမ်မှု ရှိမည်ဖြစ်သလို ဥပဒေနှင့်ညီညွတ်သော အဆုံးအဖြတ်တခုကိုလည်း ရမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက သတိပေး ပြော ဆိုသည်။

စာချွန်တော် လျှောက်ထားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ တသီးပုဂ္ဂလ၊ အဖွဲ့အစည်းအသီးသီးက လျှောက်ထားမှုများ ရှိသော်လည်း ယခုလို ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ လျှောက်ထားသည့် စာချွန်တော် လျှောက်ထားခြင်းမျိုးသည် ပထမဆုံးဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

You may also like these stories:

ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန် ထပ်မံခန့်အပ်လျှင် ဆက်၍ ထမ်းဆောင်မည် ဟု ဦးညီပုပြော

NLD နှင့် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီတို့ ဆွေးနွေးပွဲ နေရာညှိနှိုင်းမရ၍ မဖြစ်မြောက်

NLD ပါတီနှင့် ကချင်ပြည်နယ်အခြေစိုက် နိုင်ငံရေးပါတီအချို့ မြစ်ကြီးနားတွင် ဆွေးနွေး

The post သမ္မတနှင့် ရွေး/ကော် ဥက္ကဋ္ဌတို့ စာချွန်တော်လျှောက်ထားခံရမှု ဘာဆက်ဖြစ်မလဲ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
မဲ မသမာမှု ဖြစ်စေနိုင်သည် ဟူသော တပ်မတော်၏ ထုတ်ပြန်ချက်ကို UEC တုံ့ပြန် https://burma.irrawaddy.com/news/2020/12/30/235794.html Wed, 30 Dec 2020 13:21:40 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=235794 ရွေးကောက်ပွဲ လုုပ်ငန်းစဉ်များကိုု ပျက်ပြားစေရန်နှင့် ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ကို လက်မခံသည့်သဘော သက် ရောက် စေသည့် သဘောထားထုတ်ပြန်ချက်များ၊ အလားတူ ဆောင်ရွက်ချက်များကို နုုိင်ငံရေးပါတီများက ဖြစ်စေ၊ အဖွဲ့ အစည်းများကဖြစ်စေ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်း မပြုကြရန် ကော်မရှင်က သတိပေးထား

The post မဲ မသမာမှု ဖြစ်စေနိုင်သည် ဟူသော တပ်မတော်၏ ထုတ်ပြန်ချက်ကို UEC တုံ့ပြန် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
၂၀၂၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲစာရင်း မှားယွင်းမှုများ အပေါ် အခြေခံ၍ မဲမသမာမှု ဖြစ်စေနိုင်သော သံသယဖြစ် ဖွယ် အချက်များဟု စွပ်စွဲပါရှိသည့် တပ်မတော်၏ မဲစာရင်းစိစစ် ထုုတ်ပြန်ချက်အပေါ် ပြည်ထောင်စုု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မ ရှင် (UEC)က ပြန်လည် တုံ့ပြန်လိုက်သည်။

UEC ၏ ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက်စွဲပါ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေး အဖွဲ့က ထုတ်ပြန်နေသည့် မြို့နယ် အချို့၏ မဲစာရင်းများသည် ဒုတိယအကြိမ် ကပ်ထားကြေညာသည့် မဲစာရင်းများဖြစ်ပြီး အမှားအယွင်းများ ဖြစ်နေပါက ပြင် ဆင်ရန်အတွက် နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများကိုသာ ဖြန့်ဝေထားသည့် မဲစာရင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

အဆိုပါ မဲစာရင်းကို တပ်မတော်အနေဖြင့် မည်သည်ကရသလဲ ဆိုခြင်းမျိုး ထောက်ပြထားပြီး တပ်မတော်က ယင်းမဲစာရင်း ကို အခြေခံကာ သုံးသပ် ထုတ်ပြန်နေသော်လည်း ထိုမဲစာရင်းသည်၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်တွင် မဲပေးသည့် နောက်ဆုံးမဲ စာရင်း မဟုတ်ကြောင်း ပါရှိသည်။

ထို့ပြင် ယခုအချိန်ကာလသည် ရွေးကောက်ပွဲ အကြိုကာလနှင့် ရွေးကောက်ပွဲနေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ပြစ်မှုများနှင့် တရားမဲ့ပြုကျင့်မှုအတွက် တင်သွင်းလာသည့် ကန့်ကွက်လွှာများကိုုလည်း စစ်ဆေးနေသည့် ကာလ ဖြစ် သည်။

ထိုသို့ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်များကို ပျက်ပြားစေရန်နှင့် ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ကို လက်မခံသည့်သဘော သက်ရောက် စေသည့် သဘောထား ထုတ်ပြန်ချက်များ၊ အလားတူ ဆောင်ရွက်ချက်များကို နိုင်ငံရေးပါတီများက ဖြစ်စေ၊ အဖွဲ့အစည်း များကဖြစ်စေ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်း မပြုကြရန် ကော်မရှင်က သတိပေးထားသည်။

ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ လေ့လာစောင့်ကြည့်မှုများ ပြုလုပ်နေသည့် The Fifth Pillar အဖွဲ့မှ Program Director ဦးနေဝင်း နိုင်က “ဒီပြဿနာ ပြေလည်သွားချင်ရင် မဲစာရင်းရဲ့ Final version (နောက်ဆုံးမဲစာရင်း) ဖြစ်တဲ့ဟာကို UEC က သက် ဆိုင်တဲ့ Stakeholder များ အားလုံးကို ထုတ်ပြန်လိုက်တယ်ဆိုရင်တော့ ဒီလုပ်ငန်းစဉ်အားလုံးက တော်တော်ကြီးကို ရှင်း ရှင်းလင်းလင်း ဖြစ်သွားမယ်လို့ ထင်တယ်” ဟု သုံးသပ်ပြောဆိုသည်။

ရန်ကုန်တိုင်း ဆိပ်ကြီးခနောင်တိုရှိ မဲရုံတခုတွင် မဲရေတွက်နေစဉ် (ဓာတ်ပုံ-ဧရာဝတီ)

မဲစာရင်းကိစ္စသည် နိုင်ငံသားအားလုံးနှင့်ဆိုင်သည့်ကိစ္စ၊ မဲစာရင်း မှန်ကန်ရေးသည် မဲဆန္ဒရှင်တိုင်း၊ အဖွဲ့အစည်းတိုင်းက စိတ်ဝင်တစား ရှိရမည့် ကိစ္စတခုဖြစ်သော်လည်း ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ အနိုင်အရှုံး ဖြစ်သည့်ကိစ္စ၊ မဲစာရင်းမှားယွင်းသည် ဟူသော ကိစ္စများနှင့် ပတ်သက်၍ တပ်မတော်က ဆောင်ရွက်ခြင်းထက် နိုင်ငံရေးပါတီများက ဆောင်ရွက်လျှင် ပိုသင့် လျော်မည် ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြသည်။

ဆက်လက်၍ ၎င်းက UEC အနေဖြင့်လည်း ယခုလို တန်ပြန်သတိပေးစာများ ထုတ်ပြန်နေမည့်အစား လူတိုင်းစိတ်ဝင် စားနေသည့် နောက်ဆုံး မဲစာရင်းကို ထုတ်ပြန်ပေးပြီး မဲဆန္ဒနယ်တခုစီအလိုက် မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ၊ မဲလာပေးသူ စာရင်း များကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ချပြလုက်မည် ဆုပါက အဖြေတခု ထွက်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ ယခု UEC ၏ တုံ့ပြန်မှုသည် အဖြေကို မရောက်ကြောင်း ထောက်ပြသည်။

ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်အနေဖြင့် မဲစာရင်းများကို အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန၏ စာရင်းများအပေါ် အခြေခံကာ ပြုစုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်မီ မဲစာရင်း ပြင်ဆင်၊ ပယ်ဖျက်၊ ဖြည့်စွက်မှုများ ပြု လုပ်နိုင်ရန်၂ ကြိမ်တိုင် ကြေညာကပ်ထားပေးခဲ့သည်။

တပ်မတော်က မဲစာရင်းတွေ့ရှိမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ ၃ ကြိမ် ထုုတ်ပြန်ထားပြီး ဖြစ်ကာ၊ ယင်းစိစစ်တွေ့ရှိမှုများ ထုုတ်ပြန် ထားချက်အရ ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ်၊ ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်၊ ပျဉ်းမနားမြို့နယ်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်၊ လယ်ဝေး မြို့နယ်၊ စေတုတ္တရာမြို့နယ်၊ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊ ရမည်းသင်း မြို့နယ်၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊ တနုုိင်းမြို့နယ်တုုိ့တွင် မဲမသမာမှု ဖြစ်နုုိင်သည့် အရေအတွက် ၁၂၉၂၆၁ ဦး ရှိသည်ဟုု ဆိုသည်။

၂၀၂၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲသည် ကုုိဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ ကန့်သတ်မှုများကြောင့် မဲဆွယ်စည်းရုုံးခွင့်များ ကန့်သတ်ခံ ရခြင်း၊ မဲစာရင်း မှားယွင်းမှု၊ ကြိုတင်မဲ စာအိတ်များ ပေါက်ပြဲမှု စသည့် အားနည်းချက်များ ရှိခဲ့သော်လည်း ဖြစ်စဉ်တခုလုံး ကို ခြုံငုံသုံးသပ်ပါက ရွေးကောက်ပွဲသည် လွတ်လပ်စွာ မဲပေးခွင့်နှင့် တည်ငြိမ်မှု ရှိခဲ့ပြီး ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အပေါ် လက်ခံ ကြောင်း ရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာစောင့်ကြည့်သူများနှင့် နိုင်ငံတကာက အသိအမှတ်ပြုထားသည်။

You may also like these stories:

ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ် တပ်မတော် ကန့်ကွက်လွှာတင်

ရွေးကောက်ပွဲ ကန့်ကွက်လွှာ၂၀၀ နီးပါး ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီက UEC သို့ တင်ထား

မဲမသမာမှု ဖြစ်နိုင်ကြောင်း တပ်မတော် ပြောဆိုချက် ကော်မရှင်ခွဲ အဖွဲ့ဝင်များက ပယ်ချ

The post မဲ မသမာမှု ဖြစ်စေနိုင်သည် ဟူသော တပ်မတော်၏ ထုတ်ပြန်ချက်ကို UEC တုံ့ပြန် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ကိုဗစ်ပိုးတွေ့လူနာ ဆက်တိုက် ကျဆင်းမှု အခြေအနေကောင်းတရပ် ဟုဆို https://burma.irrawaddy.com/news/2020/12/28/235659.html Mon, 28 Dec 2020 13:28:21 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=235659 ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်ရောဂါ ကာကွယ်ဆေးရရှိရန် ကြိုးပမ်းနေပြီး မကြာသေးမီရက်ပိုင်းက အိန္ဒိယထိပ်တန်း ဆေးကုမ္ပဏီတခုဖြစ်သည့် Serum Institute တို့ကြား ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး လူ ၁၅ သန်းစာအတွက် ဝယ်ယူရေး နား လည်မှု စာချွန်လွှာ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။

The post ကိုဗစ်ပိုးတွေ့လူနာ ဆက်တိုက် ကျဆင်းမှု အခြေအနေကောင်းတရပ် ဟုဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဒီဇင်ဘာ ၁၉ ရက်မှ စ၍ ကိုဗစ်- ၁၉ ပိုးတွေ့လူနာသစ် တွေ့ရှိမှု အရေအတွက် ၁၀၀၀ အောက်၊ ပိုးတွေ့ရှိမှု ၅ ရာခိုင်နှုန်းအောက် ကျဆင်းလာခဲ့ပြီး ယင်းသည် အခြေအနေကောင်း တရပ်ဟု ပြောနိုင်ကြောင်း ဗဟိုကူးစက်ရောဂါ တိုက်ဖျက်ရေး ဌာနခွဲ၊ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာ ခင်ခင်ကြီးက သုံးသပ်ပြောဆိုသည်။

“ပိုးတွေ့နှုန်းဟာ စစ်ဆေးတဲ့ ပမာဏရဲ့ ၅ ရာခိုင်နှုန်းအောက်ဆိုရင် ကောင်းတယ်လို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ သို့သော် ဒီလောက် မှာတင် ကျေနပ်နေလို့ မရပါဘူး။ အခုအခြေအနေကတော့ အခြေအနေကောင်းတခုကို ရောက်ရှိနေပြီလို့ ပြောလို့ရပါ တယ်။ ဒီအခြေအနေကို ဆက်လက်ပြီး ဆုပ်ကိုင်သွားဖို့ လိုပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

သို့သော် စည်းကမ်းလိုက်နာမှုများ အားနည်းသည့်အချိန်တွင် ပြန်လည်၍ များလာနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း ဒေါက်တာ ခင်ခင်ကြီး က သတိပေးသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုဗစ်-၁၉ ဒုတိယလှိုင်း ကူးစက်မှုဟု ဆိုနိုင်သည့် သြဂုတ်လ ၁၆ ရက် နောက်ပိုင်းမှစ၍ ကူးစက်ခံရသူ အရေအတွက် ဆယ်ဂဏန်း၊ ရာဂဏန်းမှသည် ထောင်ဂဏန်းနှင့် အထက်ထိ ရှိခဲ့ရာမှ ပြီးခဲ့သည့် အပတ်ကမှ စတင်ကာ ၁၀၀၀ အောက် ကျဆင်းလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် ဒီဇင်ဘာ ၁၈ ရက်မှစ၍ ၅ ရာခိုင်နှုန်းအောက်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက်မှစ၍ ၄ ရာခိုင်နှုန်းအောက် ကျဆင်း လာသည်ကို တွေ့ရပြီး ဒီဇင်ဘာ၂၇ ရက်တွင် စစ်ဆေးခဲ့သည့် ဓာတ်ခွဲ နမူနာပေါင်း ၁၆,၆၀၇ ခုအနက် အတည်ပြုလူနာ ၆၀၆ ဦး (၃.၇ ရာခိုင်နှုန်း) ရှိကြောင်း သိရသည်။

ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန၏ ဒီဇင်ဘာ၂၇ ရက်၊ ည ၈ နာရီအချိန်ထိ ထုတ်ပြန်ချက်အရဆိုလျှင် မြန်မာနိုင်ငံ တွင် ကိုဗစ်-၁၉ စစ်ဆေးခဲ့သည့် ဓာတ်ခွဲနမူနာပေါင်း ၁,၇၄၀,၀၃၇ ခုရှိပြီး အတည်ပြုလူနာ ၁၂၁,၈၈၆ ဦး၊ ဆေးရုံဆင်းခွင့် ရရှိသူ ၁၀၃,၂၂၃ ဦးနှင့် သေဆုံးလူနာ ၂,၆၀၁ ဦး ရှိပြီ ဖြစ်သည်။

သေဆုံးလူနာများအနက် အများဆုံး အုပ်စုမှာ အသက် ၆၁ နှစ်မှ ၇၅ နှစ် ဖြစ်ကြောင်း၊ အသက်အရွယ် အပိုင်းအခြား အ လိုက် ကြည့်ပါက ၇၅ နှစ်အထက် သေဆုံးမှုသည်၂၁ ရာခိုင်နှုန်း (၅ ယောက်တွင် ၁ ယောက်သေနိုင်)၊ ၆၁ နှစ်မှ ၇၅ ကြား သေဆုံးမှုမှာ ၁၁ ရာခိုင်နှုန်း (၁၀ ယောက်တွင် ၁ ယောက်သေဆုံးနိုင်) ဖြစ်ကြောင်း ဒေါက်တာ ခင်ခင်ကြီးက ရှင်းပြသည်။

ထို့ကြောင့် ကာကွယ်နိုင်စွမ်း၊ တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်းနည်းသည့်၊ ကိုယ်ခံအားနည်းသည့် အသက်ရွယ်ကြီးသူများ ရောဂါကူးစက်မှု ဖြစ်ပွားပါက သေစေနိုင်သည့်အတွက် စိုးရိမ်ကြောင်း၊ လက်ရှိ အနေအထားအရ အခြေအနေကောင်း တခုဟု ဆိုနိုင်သော် လည်း ပြည်သူလူထုအနေဖြင့် စည်းကမ်းများကို ဆက်လက် လိုက်နာရန် လိုအပ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ဒေါက်တာခင်ခင်ကြီးက “New normal (နေထိုင်မှု ပုံစံအသစ်) နဲ့ အသားကျဖို့ လိုပါတယ်။ New normal နဲ့ အသားမကျ ဘူးဆိုရင် နောက်နှစ်ကိုတောင်မှ ကြိုဆိုခွင့် မရလိုက်တဲ့ အဖြစ်မျိုးတွေ ဖြစ်သွားနိုင်တဲ့အတွက်ကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ မကြာ ခင်မှာ နှစ်သစ်ကူး ပိတ်ရက်တွေလည်း ရှိလာကြမယ်။ အဲဒီအခါမှာလည်း စည်းကမ်းတွေကို ဆက်ပြီး လိုက်နာသွားမယ် ဆိုရင် သေချာပါတယ် ရောဂါဖြစ်ပွားမှုက မတက်တော့ဘဲနဲ့ အခုကျဆင်းနေတဲ့ အခြေအနေကနေ ဆက်လက် ကျဆင်း သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ဆိုသည်။

တဖက်၌လည်း အစိုးရက မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်ရောဂါ ကာကွယ်ဆေးရရှိရန် ကြိုးပမ်းနေပြီး မကြာသေး မီရက်ပိုင်းကပဲ အိန္ဒိယ ထိပ်တန်းဆေးကုမ္ပဏီတခုဖြစ်သည့် Serum Institute တို့ကြား ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး လူ ၁၅ သန်း စာအတွက် ဝယ်ယူရေး နားလည်မှု စာချွန်လွှာ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။

မကြာခင်ကာလတွင် ကာကွယ်ဆေးထိုးမည့် အစီအစဉ်များ စရန် စီစဉ်ထားပြီး ဖြစ်ကြောင်း၊ ကာကွယ်ဆေး မရခင်နှင့် တ တိုင်းပြည်လုံးကို ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးမှု မပြီးမချင်း ကြားကာလ၌ အထူးသတိထားရန် လိုအပ်ကြောင်း ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ရက် တွင် နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ပြည်သူများသို့ အစီရင်ခံ တင်ပြသော ကိုဗစ်ဖြစ်ပွားမှု နောက်ဆုံး အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်သည့် မိန့်ခွန်းတွင် ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာနက ကိုဗစ်ပိုးတွေ့လူနာ ကျဆင်းလာပြီးနောက် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဆိပ်ကြီး/ ခနောင်တိုမြို့နယ်၊ တွံတေးမြို့နယ်နှင့် ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အမရပူရမြို့နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ် ဖား ကန့်မြို့နယ်တို့ အတွင်းမှ ရပ်ကွက်/ကျေးရွာအုပ်အချို့နှင့် မော်လမြိုင်၊ ဘီးလင်း၊ ကဝ၊ သနပ်ပင်၊ ဖျာပုံ၊ မအူပင်နှင့် မိုးညှင်း မြို့နယ်တို့အား ဒီဇင်ဘာ ၂၇ ရက်၊ နံနက် ၈ နာရီမှ စတင်ကာ Stay at Home ပယ်ဖျက်လိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဆက်လက် တည်ရှိ ကူးစက်ဖြစ်ပွားနေမည့် ကိုဗစ်-၁၉ နှင့် အတူယှဉ်တွဲ၍ ဆက်လက်ရှင်သန် နေထိုင်ရ မည်ဖြစ်ရာ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးတို့နှင့် ပတ်သက်ပြီး နေထိုင်မှုပုံစံသစ်များဖြင့် လုပ်ငန်းများ ဆောင် ရွက်နိုင်ရေး ကြိုးပမ်းကြရန်လည်း ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာနက ဒီဇင်ဘာ၂၂ ရက်တွင် အသိပေး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ထို့ပြင် သတ်မှတ် စည်းကမ်းချက်များနှင့်အညီ ပြည်တွင်းလေကြောင်းလိုင်း ပြန်လည် ပြေးဆွဲခွင့်နှင့် Stay at Home မဟုတ်သည့် မြို့နယ်များ၌ သတ်မှတ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီသော လက်ဖက်ရည်ဆိုင်၊ စားသောက်ဆိုင်များကိုလည်း ပြန်လည် ဖွင့်လှစ်ခွင့် ပြုနေပြီ ဖြစ်သည်။

You may also like these stories:

အိန္ဒိယထံမှ ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ်ဆေး ၁၅ သန်း မြန်မာဝယ်ယူမည်

ကိုဗစ်လူနာများ ကုသရန် နေရာလုံလောက်မှု ရှိကြောင်း ရန်ကုန်တိုင်း ကျန်းမာရေးပြော

The post ကိုဗစ်ပိုးတွေ့လူနာ ဆက်တိုက် ကျဆင်းမှု အခြေအနေကောင်းတရပ် ဟုဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ICJ က ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် အထူးကော်မတီ မြန်မာအပေါ် ဘယ်လိုသက်ရောက်မှု ရှိမလဲ https://burma.irrawaddy.com/news/2020/12/24/235449.html Thu, 24 Dec 2020 12:01:24 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=235449 ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံအား ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနေ မွတ်စလင်များကို လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု စွပ်စွဲချက်ဖြင့် တိုင်ကြားခဲ့မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ICJ က မြန်မာ လိုက်နာရမည့် ကြားဖြတ်အစီအမံ ၄ ချက်ကို ၂၀၂၀ ဇန်နဝါရီ တွင် ချမှတ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း ယခုအခါ နောက်ဆက်တွဲ လုပ်ဆောင်ချက်အဖြစ် ထိုကဲ့သို့ ဖွဲ့စည်းလိုက်ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။

The post ICJ က ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် အထူးကော်မတီ မြန်မာအပေါ် ဘယ်လိုသက်ရောက်မှု ရှိမလဲ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) က ချမှတ်ထားသည့် ကြားဖြတ်အစီအမံများ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းကို စောင့် ကြည့်ရာတွင် ရုံးတော်အား ကူညီမည့် တရားသူကြီး ၃ ဦး ပါဝင်သော အထူးကော်မတီတရပ် ထူထောင်ခြင်းကို ခွင့်ပြု ကြောင်း ဒီဇင်ဘာ ၂၁ ရက်စွဲဖြင့် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

ထုတ်ပြန်ချက်အရ ယင်းကော်မတီသည် သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းက တင်သွင်းလာသော သတင်းအချက်အလက်များကို စစ်ဆေးပြီး ရုံးတော်သို့ အချိန်ကာလအလိုက် အစီရင်ခံစာ တင်ပြရမည် ဖြစ်သကဲ့သို့ ရုံးတော်အတွက် ရွေးချယ်စရာများကို လည်း အကြံပြုရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ လိုအပ်ပါက မည်သည့် ဆုံးဖြတ်ချက်မဆိုကို ရုံးတော်က ချမှတ်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရ သည်။

ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံအား ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနေ မွတ်စလင်များကို လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု စွပ်စွဲချက်ဖြင့် တိုင်ကြားခဲ့မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ICJ က မြန်မာ လိုက်နာရမည့် ကြားဖြတ်အစီအမံ ၄ ချက်ကို ၂၀၂၀ ဇန်နဝါရီတွင် ချမှတ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း ယခုအခါ နောက်ဆက်တွဲ လုပ်ဆောင်ချက်အဖြစ် ထိုကဲ့သို့ ဖွဲ့စည်းလိုက်ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။

ကိုဖီအာနန် ကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ခဲ့သူ ဦးအေးလွင်က “တရားရုံးက သူ့ရဲ့ Legal Procedure ပေါ့နော်။ တရားရေး လုပ် ငန်းစဉ်များအရ လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်တာတွေ တခုပြီးတခု လုပ်တာပေါ့။ ကြားဖြတ် ဆုံးဖြတ်ချက်တခုက သူတို့ စောင့်ကြည့် မယ်ဆိုတာ ပြောထားတာ တခု ရှိတယ်။ ဘယ်လောက်ထိ အကောင်အထည်ဖော်တယ်မဖော်ဘူး ဆိုတာကို တိတိကျကျနဲ့ မျှမျှ တတလေး Monitor လုပ်လို့ရအောင် ဒီလို စနစ်တကျ အဖွဲ့ဖွဲ့တယ်လို့ ကျနော် မြင်ပါတယ်” ဟု မှတ်ချက်ပြုသည်။

တရားရေးကိစ္စသည် စိတ်ကူးယဉ်၊ ကြားသတင်းများဖြင့် ပြော၍မရသောကြောင့် ယခုလို တိကျသော ကော်မတီဖြင့် စောင့် ကြည့်သည့် သဘောဟု မြင်ပြီး သို့မှသာ အချက်အလက်ဖြင့် တိတိကျကျ ထောက်ပြနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ မြန်မာအစိုးရ အ နေ ဖြင့်လည်း ပေးထားသည့် ကတိကဝတ်များအတိုင်း လက်တွေ့ မြေပြင်၌ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ် ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

အမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်တွင် မြန်မာဘက်က ပြန်လည် ခုခံချေပချက်ကို ICJ သို့ တင်သွင်းရမည်ဖြစ် ရာ ယင်းတင်ပြချက်များသည် အောက်ခြေ မြေပြင်အခြေအနေကို အခြေမခံဘဲ အမှုမှ လွတ်ရေး၊ စွပ်စွဲချက်များအား ငြင်း ဆန်ရေးကိုသာ သွားနေမည်ဆိုပါက တဖက်က အထောက်အထား ခိုင်လုံစွာ တင်ပြလာချိန်တွင် နိုင်ငံအနေဖြင့် သိက္ခာကျ မည့်အပြင် လိမ်ညာမှုပါ ဖြစ်သွားနိုင်ကြောင်း Equality Myanmar ၏ ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်မျိုးမင်းက ထောက်ပြသည်။

၎င်းက “တရားရေးမှာလည်း ဒါက မမှန်မကန် ထွက်ဆိုချက် ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် ဒီဟာတွေ မကျူးလွန်ပါဘူးဆိုပြီး အကုန် လုံး ငြင်းနေမယ့်အစား ဖြစ်နေတဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေကို တကယ့် လက်တွေ့ကျကျ စုံစမ်းပါ။ ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး အမှန်တ ကယ် လုပ်ဆောင်တယ်ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးနဲ့ သက်သေအထောက်အထား ခိုင်ခိုင်လုံလုံ ပြနိုင်ပြီးတော့ ရင်ဆိုင်သော ကိစ္စမျိုးက နိုင်ငံတကာမှာ အောင်မြင်မယ်” ဟု အကြံပြုသည်။

ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံအား ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနေ မွတ်စလင်များကို လူမျိုးတုန်း သတ်ဖြတ်သည်ဟု စွပ် စွဲပြီး ကြားဖြတ်အစီအမံများ (Provisional Measure) ချမှတ်ပေးရန် လျှောက်ထားမှုအပေါ် ကုလသမဂ္ဂ၏ အမြင့်ဆုံး တရားရုံးဖြစ်သည့် ICJ က မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လိုက်နာရမည့် ကြားဖြတ်အစီအမံ ၄ ချက်ကို ၂၀၂၀ ဇန်နဝါရီတွင် ချမှတ်ခဲ့ သည်။

အဆိုပါ ၄ ချက်မှာ လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု မဖြစ်လာစေရေး အစီအမံများ ချမှတ်ဆောင်ရွက်သွားရန်၊ မြန်မာစစ်တပ် အပါ အဝင် တခြားလက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့များက လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု မကျူးလွန်စေရေး ကြီးကြပ်ပေးရန်၊ လူမျိုးတုန်းသတ် ဖြတ်ခြင်း ကျူးလွန်မှုများမှ သက်သေ အထောက်အထားများကို မပျက်စီးအောင် ထိန်းသိမ်းရန်၊ အမိန့် ချမှတ်သည့်နေ့မှစ ပြီး ၄ လအတွင်း မြန်မာအစိုးရဘက်က ဆောင်ရွက်မှုများကို အစီရင်ခံစာ တင်ရန်နှင့် ထို့နောက်တွင် ၆ လ တကြိမ်ဖြင့် အမှု မပြီးမချင်း ပုံမှန်အစီရင်ခံစာ ဆက်လက် တင်သွင်းသွားရန်တို့ ဖြစ်သည်။

You may also like these stories:

ICC ၏ ရခိုင်ပြည်နယ်အရေး အစီရင်ခံစာကို မြန်မာပယ်ချ

ICJ အရေး ပြည်သူ့ ဘဏ္ဍာငွေ သုံးစွဲမှု စာရင်း အစစ်ခံနိုင်တယ်လို့ အစိုးရ ပြော

The post ICJ က ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် အထူးကော်မတီ မြန်မာအပေါ် ဘယ်လိုသက်ရောက်မှု ရှိမလဲ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>