မျိုးပပစန်း – ဧရာဝတီ https://burma.irrawaddy.com Covering Burma and Southeast Asia Wed, 18 Nov 2020 04:18:47 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=5.3.6 ငတ်နေတော့ ပိုးကူးမှာလည်း မကြောက်တော့ပါဘူး https://burma.irrawaddy.com/article/2020/11/18/233523.html Wed, 18 Nov 2020 04:18:47 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=233523 ကိုဗစ် ဒုတိယလှိုင်း ရိုက်ခက်မှုကြောင့် အခြေခံ လူတန်းစားများအနေဖြင့် အဆောင်လခ မပေးနိုင်ခြင်း၊ စားဝတ်နေရေး ပြဿနာများနှင့် ဆင်းရဲမွဲတေမှု ဒဏ်ကို ကျန်းမာရေး အန္တရာယ်နှင့်အတူ ကြီးမားစွာ ရင်ဆိုင်နေရသည်။

The post ငတ်နေတော့ ပိုးကူးမှာလည်း မကြောက်တော့ပါဘူး appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ကမာ္ဘ့ကပ်ရောဂါ ကိုဗစ်နှင့် စားဝတ်နေရေးကြားတွင် ပိတ်မိနေသောသူ အများစုမှာ အခြေခံ လူတန်းစားများ ဖြစ်သည်။ ထိုသူများမှာ ကိုဗစ်ကို ကြောက်နေ၍မရသေးပေ။ ဝမ်းရေးအပူက ကိုဗစ်ထက်ကို ပို၍ ကြောက်နေရသည့်သူများကို ရန်ကုန်မြို့ဆင်ခြေဖုံး ရပ်ကွက်တချို့တွင် မြင်တွေ့နိုင်ပေသည်။

COVID-19 ဒုထိယ လှိုင်းရိုက်ခတ်မှုက ရခိုင်ပြည်နယ်မှ စတင်ပြီး မြန်မာ တနိုင်ငံလုံးသို့ ကူးစက်လျက်ရှိရာ နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ပြောသကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှလုံးသားမြို့တော်ဖြစ်သော ရန်ကုန်မြို့သည် ယနေ့ အချိန်ထိ COVID-19 ရောဂါကို အပြင်းအထန် ခံစားရလျက် ရှိနေသည်။

ရန်ကုန်မြို့တွင် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ရောဂါ ကူးစက်မှုနှုန်းနှင့် သေဆုံးနှုန်းများ မြင့်တက်လာနေသောကြောင့် အစိုးရက Stay at Home နေထိုင်ရန် စက်တင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ်မှ စတင်ပြီး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်မှာ တလကျော် ကြာမြင့်လာပြီ ဖြစ်သည်။

ထိုသို့ အကန့်အသတ် အခြေအနေများက စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများအပေါ် များစွာ သက်ရောက်မှုရှိခဲ့ရာ ရန်ကုန်မြို့၏ ဆင် ခြေဖုံး မြို့နယ်များရှိ လက်လုပ်လက်စား ပြည်သူများ၊ ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများ၊ စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံ လုပ်သားများမှာ ကျန်းမာ ရေး အန္တရာယ်၏ ခြိမ်းခြောက်ခြင်းအပြင် နောက်ဆက်တွဲ စားဝတ်နေရေး ပြဿနာများကြောင့် အကြပ်အတည်းများကို နေ့စဉ် ရင်ဆိုင်နေရသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ပထမလှိုင်းတွင် လူတန်းစား အလွှာမျိုးစုံက အလုပ်သမား သောင်းနှင့်ချီ၍ အလုပ်လက်မဲ့များ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ယခု ဖြစ်ပေါ်နေသော ဒုတိယလှိုင်းတွင်လည်း အလုပ်လက်မဲ့ အရေအတွက်မှာ အလွန်ပင် များပြားလာသည့်အပြင် စားဝတ်နေ ရေး ပြဿနာများနှင့် ဆင်းရဲမွဲတေမှုကလည်း ပို၍ မြင့်မားလာခဲ့သည်။

ကပ်ရောဂါ ဒုတိယလှိုင်း၏ ရိုက်ခတ်မှု အရှိန်က ဆက်လက် မြင့်မားနေဆဲ ဖြစ်တာကြောင့် အောက်ခြေ လူတန်းများတွင် ဝင်ငွေများ လျော့ကျကာ ဆင်းရဲမွဲတေမှု ဒဏ်ကို ခါးစည်း ခံစားနေကြရသည်။

ပျံကျ အလုပ်သမား ဒေါ်သန်းရီက “ကျမ အလုပ်မျိုးစုံ လုပ်တယ်။ ဒါပေမယ့် စုမိတယ်လို့ကို မရှိဘူး။ ကလေးကလည်း ၈ လ သားလေး ဖြစ်တော့ သူ့အတွက် ကုန်ကျစရိတ်တွေက များတယ်။ အခု အလုပ်တွေက ပိတ်၊ ဈေးတွေ ပိတ်တော့ ဈေးမှာ သူများပစ်ထားတဲ့ အမှိုက်ကနေ စားစရာ ရှာစားနေရတယ်” ဟု ရန်ကုန်မြို့၏ ကုန်စိမ်း လက်ကားဈေးကြီးဖြစ်သော သိရိမင်္ဂလာဈေးရှိ အမှိုက်ပုံးအတွင်းမှ စားစရာများ ရှာရင်း ပြောပြရှာသည်။

အမှိုက်ပုံးမှ ရရှိလာသော စားသောက်ရန် အဆင်ပြေသည့် စားစရာ တချို့ကို ပြုတ်စားခြင်း၊ အစိမ်းစားခြင်းတို့ဖြင့် ဝမ်းရေး အတွက် ဖြေရှင်းနေရပုံကို သူမက ပြောပြသည်။

“ထမင်းမစားရတာ ၁၀ ရက် ကျော်နေပြီဆိုတော့ တွေ့တာ စားတာပဲ။ ပညာမတတ်တော့ အလုပ်ကြမ်းပဲ လုပ်ရတာပေါ့။ ပထမတော့ ပန်းရံပေါ့။ အဲဒီ အလုပ် မရှိရင် ပလက်စတစ် ကောက်တယ်။ ပန်းရောင်းတယ်။ ဈေးတွေမှာ ပစ္စည်းသယ်ပေး တယ်။ အရပ်ထဲမှာ ဆိုရင်လည်း သူများ ခိုင်းတာ လုပ်ပေးတယ်။ သူတို့က အဝတ်အစားတို့ စားစရာတို့ ပေးတယ်လေ။ ကျမအနေနဲ့က အလုပ်လိုချင်တာ အဓိကပါပဲ” ဟု သူမက လက်ရှိ အခြေအနေကို ပြောပြသည်။

ဒေါ်သန်းရီတို့ သားအမိမှာ လှိုင်သာယာမြို့နယ် အလယ်ရွာအနီးရှိ ကျူးကျော်ရပ်ကွက်၌ ၁ လလျှင် ငွေကျပ် ၅ ထောင်နှင့် အိမ်ငှား နေထိုင်ကြသည့် မိသားစုဖြစ်ပြီး ကျူးကျော် ရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်သူဖြစ်ခြင်းကြောင့် အစိုးရ ထောက်ပံ့ကြေး လည်း တကြိမ် တခါမှ မရရှိခဲ့ပေ။

နို့စို့အရွယ် ကလေးကို နို့တိုက်ရန်ပင် မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်သန်းရီမှာ အစာအဟာရ မလုံလောက်သဖြင့် ယခု အချိန်တွင် နို့ ချောင်း ပိတ်ကာ နို့မထွက်သောကြောင့် အများသူငှာပေးသည့် နို့ဆီချောင်းလေးများနှင့် ချွေတာကာ ကလေးအသက် ဆက်ပေးနေရကြောင်း သိရသည်။

“ကျမတို့က ကျူးကျော်ကိုမှ ငှားနေရတာ။ ဒါပေမယ့် အခု ရက်ပိုင်း လှူတဲ့သူတွေလာတော့ ကျမတော်တော်လေး ဝမ်းသာ ရတယ်။ ငတ်နေတော့ ပိုးကူးမှာလည်း မကြောက်တော့ပါဘူး။ လက်အိတ် မပြောနဲ့ နှာခေါင်းစည်းတောင် မဝယ်နိုင်ဘူး။ အလကား ဝေတာလေး တခု ရထားလို့ တပ်နေတာ။ ကျမကတော့ အလုပ်တွေ ထပ်ပိတ်မှာ ကြောက်တယ်” ဟု ဒေါ်သန်း ရီက စိုးရိမ်စွာ ပြောသည်။

အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်နေ့က တွေ့ရသည့် လှိုင်သာယာမှ ကျူးကျော်နေထိုင်သူများ/အောင်ကျော်ထက်/ဧရာဝတီ

ဒေါ်သန်းရီတို့ မိသားစုကဲ့သို့ပင် ရန်ကုန်မြို့၏ ဆင်ခြေဖုံးမြို့နယ်များ ဖြစ်သော လှိုင်သာယာ၊ ရွှေပြည်သာ၊ ဒဂုံဆိပ်ကမ်း အစရှိသည့် နေရာများတွင် နေထိုင်သည့် အခြေခံ လူတန်းစားများ၏ ဘဝမှာ ကပ်ရောဂါထက် ယင်း၏ နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးများက သာ၍ပင် ခါးသီးလှပေသည်။

ပြီးခဲ့သည့် အောက်တိုဘာလ အတွင်းကလည်း ဒဂုံဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်တွင် နေထိုင်သူ လက်လုပ်လက်စား ဖခင်တဦးက ကလေး နို့မှုန့်ဖိုးအတွက်ကို မရှာဖွေနိုင်တော့သဖြင့် ဘဝကို အရှုံးပေးကာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အဆုံးစီရင်ခဲ့သည်အထိ ဖြစ် ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်များလည်း ရှိခဲ့သည်။

ထိုသို့ပင် အခြားဘဝများမှာလည်း ထမင်းနပ်မှန်အောင် စားရရန်အတွက် ခက်ခဲလှစွာ ရုန်းကန်နေကြရဆဲ ဖြစ်သသည်။

ရွှေပြည်သာမြို့နယ် အမှတ်လေး လမ်းမဘေး ဆယ်အိမ်တန်းတွင် နေထိုင်သူ ဒေါ်တင်တင်က “ကျမတို့က မိသားစုဝင် ခြောက်ယောက် ရှိတယ်။ အလုပ်တွေ နားထားတော့ ပြန်လုပ်ရတာ အခု တယောက်က ၃ ရက်ပဲ ရှိသေးတယ်။ နောက်ဖေး မှာ ပုလင်းဆေးနေတာ တရက်ကို ကျပ် ၅ ထောင်တော့ ရတယ်။ အရင်ကတော့ အုတ်ကား လိုက်တယ်။ ကြုံရာလုပ်တာ ပေါ့။ ရောဂါထက် တနေ့လုပ်မှ တနေ့စား ဆိုတော့ စားဖို့ အရင် ဖြေရှင်းနေရတယ်” ဟု ၎င်းတို့၏ အခြေအနေကို ပြောပြ သည်။

အလုပ်မရှိသည့် နေ့ရက်များ၌ ဒေါ်တင်တင်တို့ မိသားစုသည် ထမင်း တနပ်စာ မိသားစု ခြောက်ယောက်အတွက် ဆန် ၄ ဗူး ချက်ရမည့် နေရာတွင် ဆန်သုံးဗူးခန့် မျှတပြီး ချက်စားကာ မငတ်ရုံတမယ် ဖြေရှင်းနေရသည့် အခြေအနေ ဖြစ်နေ ကြောင်း သူမက ပြောပြသည်။

ဒေါ်တင်တင်တို့လို အခြေအခံ လက်လုပ်လက်စားများက ယခုလို မိုးလေကင်းလွတ်သည့် သီတင်းကျွတ်ကာလသို့ ရောက် လျှင် သူတို့အတွက် အလုပ်များ လှိုင်လှိုင်ပေါသည့်အချိန်၊ လက်ထဲ ငွေရွှင်သော ကာလ ဖြစ်သည်။

သို့သော် ယခုနှစ်တွင်မူကား ကိုဗစ်၏ ရိုက်ခတ်မှုကြောင့် စားဖို့ပင် အနိုင်နိုင် ရုန်းကန် လှုပ်ရှားနေရသည်။

“အခုက အလုပ်မရှိတဲ့နေ့က များတယ်။ အရင်ကတော့ ကျမက အုတ်ကား လိုက်တယ်။ အလုပ် ရပ်လိုက်ရတာ ၁ လ ကျော်လောက် ရှိပြီ။ စားဝတ်နေရေးကတော့ အရင် အလုပ်ရှိတုန်းက ကျန်တာလေးနဲ့ ပရိတအဖွဲ့တွေက လာလှူတာလေးနဲ့ စားဖို့အတွက် ဖြေရှင်းနေရတယ်။ ရှေ့ကို ကြာရင် ဘယ်လိုဖြေရှင်းရမလဲ မသိဘူး” ဟု ကျပန်း အလုပ်သမား မမြင့်မြင့်ခင် က ညည်းငြူ ပြောဆိုသည်။

ယခင်က အိမ်စရိတ် ကျပ် ၅ ထောင် အသုံးပြုပါက ယခုအချိန် ထက်ဝက်ခန့်သာ အသုံးပြုသည်အထိ ချွေတာနေသဖြင့် ကိုဗစ်ဒဏ်ကြောင့် အောက်ခြေ လူတန်းများမှာ ဆင်းရဲမွဲတေမှု ဒဏ်ကို အလူးအလဲ ခံစားနေရသည်။

ဆယ်အိမ်တန်း ရပ်ကွက်သည် တနေ့လုပ်တနေ့စား အခြေခံ လူတန်းစား အများစု နေထိုင်ရာနေရာ ဖြစ်သောကြောင့် လည်း အိမ်တအိမ်နှင့်တအိမ်မှာ ထိစပ်ကာ ဓနိမိုး ထရံကာ၊ ဝါးလုံးတိုင်ထောင်သည့် အိမ်လေးများ အစီအရီ ကပ်နေခြင်း က ကိုဗစ် ကပ်ရောဂါကို ဖိတ်ခေါ်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။

ထိုသို့ ရောဂါ၏ အန္တရာယ်က နီးကပ်နေသော်လည်း ထိုနေရာတွင် နေထိုင်သည့်သူများမှာ ကျန်းမာရေးထက် မနက်ဖြန် အတွက် စားသောက်ရေးကို ဘယ်လို ဖြေရှင်းရမည်လည်း ဆိုသည့် အချက်က သူတို့အတွက် အရေးကြီးလျက် ရှိနေသည်။

ကိုဗစ်ကပ် ရောဂါ ပထမလှိုင်း စတင်သည့် ဧပြီလကုန်မှ စ၍ အစိုးရက ဆန်၊ ဆီ၊ ဆား အစရှိသည့် အခြေခံ စားသောက်ကုန် ၅ မျိုးကို ထောက်ပံ့ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယအကြိမ်တွင် အိမ်ထောင်စု ၁ စုလျှင် ငွေကျပ်၂ သောင်းနှုန်းကို ထောက်ပံ့ပေးခြင်းမှာ သုံးကြိမ်မြောက် ရှိပြီ ဖြစ်သည်။

သို့သော် မြေပြင်တွင် အစိုးရ ပေးနေသော ထောက်ပံ့ကြေးများကို တချို့ကျေးရွာ၊ မြို့နယ်များတွင် ငွေကျပ်၂ သောင်း အပြည့်အဝ မရခြင်း၊ ပေးပြီးသား အိမ်ထောင်စုများ ထပ်မံ ရရှိခြင်းနှင့် ငွေကြေး တတ်နိုင်သည့် မိသားစုများ ရရှိခြင်းများ ရှိနေခြင်း တို့ကြောင့် အစိုးရက ပေးသော်လည်း အငြင်းပွားမှုများ ရှိနေသည်။

ဆယ်အိမ်တန်းတွင် နေထိုင်သူ ဒေါ်တင်တင်တို့ပင် ကျပ် ၁၃၀၀၀ နှစ်ကြိမ်နှင့် ကျပ် ၁၃၅၀၀ တကြိမ်သာ ရရှိကြောင်း ၎င်း တို့က ပြောသည်။

ကျူးကျော် ရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်သူများကတော့ အစိုးရ ထောက်ပံ့ကြေးကို ခံစားခွင့် မရပေ။

ထို့ကြောင့် ယခု ကိုဗစ် ဒုတိယလှိုင်းတွင် စက်တင်ဘာလမှစ၍ လုပ်ငန်း အများအပြား ရပ်နားခဲ့ရခြင်းက အခြေခံ လူတန်း စားများအတွက် ဝင်ငွေများ ထိခိုက် စားဝတ်နေရေး ခက်ခဲနေချိန်တွင် အလှူရှင်များနှင့် အစိုးရ၏ ထောက်ပံ့မှုကို မျှော်လင့် နေကြသည်။

အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်နေ့က တွေ့ရသည့် လှိုင်သာယာမှ ကျူးကျော်နေထိုင်သူများ/အောင်ကျော်ထက်/ဧရာဝတီ

လက်ရှိအချိန်တွင် အစိုးရ အနေနှင့် အခြေခံ လူတန်းစားများ ထောက်ပံ့ရေးထက် ကိုဗစ်ရောဂါ တိုက်ဖျက်ရေးကို ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။

ကိုဗစ် ဒုတိယလှိုင်း ရိုက်ခက်မှုကြောင့် အခြေခံ လူတန်းစားများ အနေဖြင့် အဆောင်လခ မပေးနိုင်ခြင်း၊ စားဝတ်နေရေး ပြ ဿနာများနှင့် ဆင်းရဲမွဲတေမှု ဒဏ်ကို ကျန်းမာရေး အန္တရာယ်နှင့်အတူ ကြီးမားစွာ ရင်ဆိုင်နေရသည်။

လှိုင်သာယာမြို့နယ် COVID-19 ပြန်ကြားရေး ကော်မတီ တာဝန်ခံ ကိုဇေကိုကိုက “ကျနော်တို့ မြောက်ပိုင်းခရိုင်က အထိ အနာဆုံးဖြစ်တာ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ လူဦးရေက အရမ်းများတယ်။ ရွှေ့ပြောင်း လုပ်သားတွေ အရမ်းများတယ်။ နေ့ စား အလုပ်သမားတွေ ဖြစ်တယ်။ သူတို့ရဲ့ ပြဿနာက အဆောင်လခ ပြဿနာတွေ စားဝတ်နေရေး ပြဿနာတွေ ဖြစ် တယ်။ ကျနော်တို့ ကွာရန်တင်း စင်တာမှာ ဆိုရင် စက်ရုံလုပ်သားတွေ၊ ရွှေ့ပြောင်း လုပ်သားတွေ အများဆုံး ဖြစ်တယ်” ဟု ပြောပြသည်။

စင်တာသို့ ရောက်ရှိလာသည့် သူများက အနံ့ပျောက်သည့် စက်ရုံလုပ်သား အများစု ဖြစ်ပြီး တရက်လျှင် အနံ့ပျောက် စက်ရုံ လုပ်သား ၄၀ အထိ ရှိကာ တပတ်လျှင် လူဦးရေ ၃၀၀ ဝန်းကျင် အထိ ရှိကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

“အဲဒီလူတွေကို စစ်တဲ့အခါ အမြဲတမ်း ၃၀၀ ဆိုရင် လူ ၁၅၀ လောက်က Positive ပဲ။ အဲဒီတော့ အခြေခံ လူတန်းစားတွေရဲ့ အခက်အခဲက ရောဂါ ဖိစီးမှု အခက်အခဲ ဖြစ်တယ်” ဟု ကိုဇေကိုကိုက ပြောပြသည်။

အဆိုပါ ကိုဗစ်ရောဂါ တွေ့ရှိသည့် လုပ်သားများကို အိမ်၌ ထားမည်ဆိုပါကလည်း ၎င်းတို့က အဆောင်နေသူများဖြစ်သော ကြောင့် အဆင်မပြေမှုများ ရှိကာ နေထိုင်မှု အကြပ်အတည်း၊ စားဝတ်နေရေး စသည့်တို့က လက်ရှိ အခြေအနေတွင် တခု နှင့်တခု ကူးစက်ကာ ပိတ်မိနေကြသည်ဟု သူမြင်တွေ့နေရသည့် အခြေအနေကို ပြောပြသည်။

လက်ရှိတွင် ရန်ကုန်မြို့ကို Stay at Home ကြေညာထားသော်လည်း စီးပွားရေးက ကန့်သတ် ပိတ်ဆို့ထား၍ မရသော ကြောင့် ကျန်းမာရေး လမ်းညွှန်ချက်များနှင့်အညီ စက်ရုံ အလုပ်ရုံများကို A၊ B၊ C အဆင့်များ သတ်မှတ်ကာ A အဆင့်ရှိ စက်ရုံများကို အစိုးရက ပြန်လည် ဖွင့်လှစ်ခွင့်ပေးလျက် ရှိသည်။

ယခုအချိန်မှာတော့ စက်ရုံ အများစုက A အဆင့်ရှိ စက်ရုံများ ဖြစ်ကာ ပြန်လည် ဖွင့်လှစ် လုပ်ကိုင်နေကြသည်။

စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံများကို ပိတ်သိမ်းထား၍ မရသော်လည်း လုံလောက်သော အကာကွယ်နှင့် စည်းကမ်းများကို တာဝန်ရှိသူ များအနေနှင့် စနစ်တကျ စစ်ဆေးသလားဆိုသည့် မေးခွန်းမှာ မေးစရာ ဖြစ်နေသည်ဟု မြေပြင် အခြေအနေကို ကြည့်၍ ပြောဆိုဝေဖန်မှုများက ရှိနေသည်။

“အခုက Level 2 လောက် ရှိတဲ့ Mask  တွေကို ဝတ်ပြီးတော့ အလုပ်ဆင်းနေတာ တွေ့ရတယ်။ အိမ်ကနေ စထွက်ထဲက ဒါ ကို ဝတ်ပြီး စက်ရုံအထိ သွားတယ်။ အလုပ်ထဲလည်း ဒါကို ဝတ်ထားရတော့ ပိုးကို ကာကွယ်မပေးတဲ့ အပြင် ကျနော်တို့ အမြင်ကတော့ ချုပ်ထားသလိုတောင်ဖြစ်တယ်။ ပြီးတော့ လုံးထွေးပြီးတော့ ဒါကို အမှိုက်ပုံထဲ ပစ်ရင် ဘေးထွက် ဆိုးကျိုး တွေလည်း အများကြီး၊ ဒါကြောင့် တာဝန်ရှိသူတွေ ဘယ်လို စစ်နေလဲ စဉ်းစားရမယ်” ဟု စက်ရုံများ ပြန်လည် ဖွင့်လှစ် နေသည်ကို မြင်တွေ့ရသည့်အပေါ် ကိုဇေကိုကိုက သုံးသပ် ပြောဆိုသည်။

တဖက်တွင် ထိုကဲ့သို့ ကျန်းမားရေး အန္တရာယ်များ ရှိနေသော်လည်း အခြေခံ ဘဝများအတွက်က စားဝတ်နေရေးနှင့် အ ဆောင် လခများ ပေးနိုင်ရေးက ပို၍ အရေးကြီးနေသည်။

စားဝတ်နေရေးက အလှူရှင်များ၏ စေတနာနှင့် ဖြေရှင်း၍ ရသော်လည်း အဆောင်လခ ပြဿနာမှာ တချို့ပိုင်ရှင်များက လျှော့ပေးခြင်း၊ စောင့်ဆိုင်းပေးခြင်းသူများ ရှိသလို တချို့ မရမက တောင်းသည့် ပိုင်ရှင်မျိုးကလည်း ရှိနေသည်။

လှိုင်သာယာမြို့နယ်တွင် တရားဝင် သတ်မှတ်ထားသည့် အဆောင်ပေါင်း ၆၀၀၀ ကျော် အထိရှိပြီး တရားမဝင်က မည်မျှ နေသည်ကို မသိရှိရသေးပေ။

အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်နေ့က တွေ့ရသည့် လှိုင်သာယာမှ ကျူးကျော်နေထိုင်သူများ/အောင်ကျော်ထက်/ဧရာဝတီ

ကပ်ရောဂါ၏ နောက်ဆက်တွဲ ဆင်းရဲမွဲတေမှုများကြောင့် ဘဝ မျှော်လင့်ချက်မဲ့ လာကြခြင်း၊ တချို့ နိုင်ငံခြားထွက်ရန် အတွက် အတိုးနှင့် ငွေများချေးယူပြီးခါမှ ကပ်ရောဂါကြောင့် ပြန်လာရသည့်အခါ မိမိနေထိုင်ရာ ကျေးရွာများသို့ ပြန်ရောက် လျှင် ပေးရမည့် ချေးငွေများ မပေးဆပ်နိုင်သည်ကို တွေးကာ ကွာရန်တင်းစင်တာမှ တဆင့် စိတ္တဇ ဆေးရုံများ သို့ပင် ရောက်ရှိ သွားကြရသည့် အခြေအနေများ အထိ ဖြစ်နေသည်။

ထို့ကြောင့် အစိုးရအနေနှင့် ကပ်ရောဂါကြောင့် ပြည်ပက အလုပ်လက်မဲ့နှင့် ပြန်လာရသည့် လုပ်သားများအတွက်လည်း မျှော်လင့်ချက် ရှိလာရန်၊ မည်သို့သော အခွင့်အလမ်းများရှိကြောင်း၊ စီးပွားရေးတွင် အစိုးရအနေနှင့် ကိုဗစ်ပြီးပါက ဘယ်လို ပြင်ဆင်ထားကြောင်း စသည့် မျှော်လင့်ချက် ရှိနိုင်သော အခွင့်အရေးများကို ပြောပေးသည့် နှစ်သိမ့် ဆွေးနွေးပေးသည့် စကားဝိုင်း အစီစဉ်များကို ကွာရန်တင်း စင်တာများတွင် ပြင်ဆင်ထားရန် လိုအပ်နေပြီဟု ပရဟိတ လုပ်ကိုင်သူများ ပြောပြ ချက်အရ သိရသည်။

အထက်ပါ ဆင်းရဲ မွဲတေမှု အကြပ်အတည်းများကြောင့် ယခု နောက်ပိုင်းတွင် လိင်လုပ်သားများ ပို၍ များလာသည်ကို လူမှု ကွန်ရက် စာမျက်နှာများတွင် တွေ့လာနေရသည်။

ထို့ပြင် ပရဟိတ လုပ်ဆောင်နေသော ကိုဇေကိုကိုတို့ အနေဖြင့် စိုးရိမ်နေသည့်အချက် တခုက စားဝတ်နေရေးကို ထောက်ပံ့နေသော အလှူရှင်များကို မျှော်ကိုးကာ အခြေခံ လူတန်းများ၏ ဘဝများ ဆင်းရဲတွင်း ပို၍ နက်သွားမည်ကိုလည်း တွေးပူရသည်ကို မြင်လာရသဖြင့် အစိုးရအနေနှင့် ပြည်သူကို နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးပေးသည့် အစီစဉ်များ ပြုလုပ်ပေးသင့် ကြောင်း ထောက်ပြ ကြသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ပထမလှိုင်းထက် လက်ရှိ ဖြစ်ပွားနေသော ကိုဗစ် ဒုတိယလှိုင်းက လုပ်ငန်းရှင်ကြီးများက စ၍ အောက်ခြေ အလုပ်သမား၊ လယ်သမား၊ ခေါင်းရွက်ထိုး ဈေးသည်များနှင့် ကျပန်း လုပ်သားများ အတွက် အထိနာနေဆဲပင်။

ပြည်တွင်း စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းရှင်တဦးက “ဂိုထောင်ပိုင်ရှင်က ၁ နှစ်စာ ဂိုထောင် ငှားခမပေးပါနဲ့၊ ၆ လစာပဲ ပေးပါဆိုတာတောင် ပေးစရာ မရှိလို့ ပစ္စည်းတွေ ဝေငှလိုက်ရမလား” ဟု လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွင် ရေးထားသည်ကို တွေ့ရသည်။

ထို့ကြောင့် ကိုဗစ်သည် အစိုးရကို ခြိမ်းခြောက်နေသလို စီးပွားရေးသမားများ၊ လုပ်သားများ၊ လက်လုပ်လက်စား အစ ရှိ သည့် လူတန်းစားမျိုးစုံကို ကပ်ရောဂါက ခြိမ်းခြောက်နေသည်။

အကန့်အသတ်များနှင့် လည်ပတ်နေရသည့် စီးပွားရေးသည် လည်ပတ်မှု အားနည်းသကဲ့သို့ ယင်း၏ နောက်ဆက်တွဲ ဆိုး ကျိုး အနေနှင့် ဆင်းရဲမွေတေမှုဒဏ်ကို နိုင်ငံ တနိုင်ငံ၏ အောက်ခြေရှိ လူတန်းများက အများဆုံး ခံစားရသည်မှာ မလွဲ ဧကန် ဖြစ်သည်။

ဆင်းရဲမွဲတေမှု၏ ဆိုးကျိုးများဖြစ်သော အလုပ်ကိုင် ပျက်ယွင်း ဝင်ငွေ ထိခိုက်ပြီး စားရေးသောက်ရေး အခက်အခဲတွေ့နေရ အခြေအနေများက ကိုဗစ်၏ ရိုက်ခတ်မှုဒဏ်ကို သိသာစွာ ခံစားနေရသည့် စီးပွားမြို့တော်ဖြစ်သော ရန်ကုန်မြို့၏ ဆင်ခြေ ဖုံး ရပ်ကွက်များတွင် များစွာ တွေ့လာနေရပြီ ဟု လူမှုကူညီရေး အဖွဲ့များက ပြောကြားချက်များ လူမှုကွန်စာမျက်နှာများကို ကြည့်၍ပင် သိသာနေသည်။

ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်း တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးညီညီက “ကိုဗစ်လှိုင်းမှာ အစိုးရအနေနဲ့ ရိက္ခာရော ပိုက်ဆံရော ထောက်ပံ့တာ လေးကြိမ် ရှိပါပြီ။ အဲဒီမှာလိုအပ်တာက တကြိမ်ရပြီးသား သူကို နောက်အကြိမ်တွေမှာ သူပဲ ဖြစ်နေတဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှုမှာတော့ နည်းနည်းလေး လိုအပ်ချက် ရှိနေတာပေါ့။ ဒါကတော့ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကို တိုက်ရိုက် ပေး ကိုင်တဲ့ သဘော ရှိတယ်။ ပြောချင်တာက မျှဝေခြင်း အစီစဉ်တွေကိုတော့ အစိုးရက လုပ်ဆောင်ပေးနေတယ်” ဟု ပြော သည်။

အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်နေ့က တွေ့ရသည့် လှိုင်သာယာမှ ကျူးကျော်နေထိုင်သူများ/အောင်ကျော်ထက်/ဧရာဝတီ

ကိုဗစ် ရိုက်ခတ်မှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး လက်ရှိ ကြုံတွေ့နေရသည့် အခြေခံ လူတန်းစားများအတွက်လည်း မြို့နယ်တိုင်းရှိ လွှတ် တော် ကိုယ်စားလှယ်များ၊ အရပ်ဘက် အဖွဲ့အစည်းများက “ပြည်သူ့ထံမှ ပြည်သူသို့” အစီစဉ်နှင့် အချင်းချင်း ပံ့ပိုးကူညီမှု များကြောင့် အခက်အခဲ အများကြီး မရှိကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

အစိုးရအနေနှင့် လှိုင်သာယာ၊ ရွှေပြည်သာ၊ ဒဂုံဆိပ်ကမ်း အစရှိသည့် မြို့နယ်များသာမက အလယ်အလတ် လူတန်းစား များအတွက် စားနပ်ရိက္ခာများ စီစဉ်ပေးနိုင်မည်ဆိုလျှင်  ပိုကောင်းနိုင်မည်ဟု ထင်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

အခြေခံ လူတန်းစားများ အတွက် လိုအပ်ချက်များ ရှိနေသော်လည်း လက်ရှိတွင် ကျူးကျော် ရပ်ကွက်များတွင် နေထိုင်သူ များက ပို၍ အခက်အခဲများ ရှိသည်ကို ပိုတွေ့ရသည် ဟု ဦးညီညီက ပြောသည်။

ကိုဗစ်-၁၉ ဒုတိယလှိုင်းသည် နွမ်းပါးသည့် အိမ်ထောင်စုများအား အထိနာစေခဲ့ပြီး အိမ်ထောင်စုများအတွက် ကြွေးမြီ ကိစ္စ မှာလည်း စိုးရိမ်စရာ အနေအထား ဖြစ်လာသည်ဟု ကမာ္ဘ့ဘဏ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရ ဗဟိုစာရင်းအင်း အဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်သည့် အစီရင်ခံစာက အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်က ထုတ်ပြန်ထားသည်။

ပြီးခဲ့သည့် မေလက အဓိက လုပ်သား ၅၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အလုပ် မလုပ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း အလုပ် လုပ်ခွင့်ရသည့် ၅၅ ရာခိုင် နှုန်း မှာလည်း ဝင်ငွေ လျှော့နည်းခဲ့သည်ဟု အစီရင်ခံစာက ဖော်ပြသည်။

ထို့ပြင် အကန့်အသတ်များကို ဖြေလျှော့ပေးလိုက်သည့်  သြဂုတ်လတွင်မူ အခြေအနေများ ပြန်လည် ကောင်းမွန်လာမည့် လက္ခဏာ စတင် တွေ့လာရသော်လည်း အဓိက လုပ်သား ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် အလုပ် မလုပ်နိုင်ဘဲ ရှိသောကြောင့် ၃၀ ရာ ခိုင်နှုန်းမှာ သြဂုတ်လအတွင်း ကိုဗစ် မတိုင်ခင်နှင့် နှိုင်းစာလျှင် ဝင်ငွေလျှော့နည်း၍ ရကြောင်း ပူးတွဲ အစီရင်ခံစာ က ထုတ် ပြန်ထားသည်။

စိုက်ပျိုးရေး ကဏ္ဍသည် သြဂုတ်လတွင် ပြန်လည် ကောင်းမွန်လာသောလည်း ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းသော လယ်သမားက သူတို့ ပုံမှန် လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိဘဲ အသွားအလာ အကန့်အသတ်များက လယ်သမားများအတွက် လုပ်ငန်းခွင် ဝင်ရန်နှင့် ကုန်ပစ္စည်းများ ရောင်းဝယ် ဖောက်ကားရန် အတားအဆီးများ ဖြစ်ခဲ့သည်။

သာကေတမှ ကျူးကျော်နေထိုင်သူများ/ဧရာဝတီ

ယင်းအခြေအနေများက ဝင်ငွေ လျှော့နည်းခြင်းနှင့် မရေရာသော လုပ်ငန်းများကြောင့် အိမ်ထောင်စု ၇ ရာခိုင်နှုန်းသည် စားနေကျ အဟာရထက် လျှော့၍ စားသုံးရကြောင်း ကမာ္ဘ့ဘဏ်က ထုတ်ပြန်ထားသည်။

ထို့အပြင် ကမာ္ဘ့ဘဏ်က မြန်မာ အိမ်ထောင်စုများ၏ ၃၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ၎င်းတို့၏ ငွေရေးကြေးရေး အခြေအနေအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ရှိနေကြသည့်အပြင် အိမ်ထောင်စုများအတွက် ကြွေးမြီကိစ္စမှာလည်း စိုးရိမ်စရာ အနေအထား ဖြစ်လာ ကြောင်း သြဂုတ်လတွင် အိမ်ထောင်စု ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အစိုးရ၏ ပံ့ပိုးမှု အစီအစဉ်များ၏ အကျိုးခံစားနိုင်ခဲ့ကြသည့် အတွက် ထိုအခြေအနေက ယခင်လများထက် ပိုမိုများပြားသည့် အရေအတွက် ဖြစ်လာသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

သို့သော် ကမာ္ဘ့ဘဏ်က ငွေသား ထောက်ပံ့မှုသည် လိုအပ်နေသည့် အိမ်ထောင်စု အားလုံးကို မပံ့ပိုးပေးနိုင်သေးကြောင်း အိမ်ထောင်စုများ၏ လိုအပ်ချက်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါကလည်း ပံ့ပိုးမှု ပမာဏသည် နည်းပါးနေသေးကြောင်း အလုပ်အကိုင်များ ဖန်တီးပေးရန် ဝင်ငွေ ရရှိစေရန် ပံ့ပိုးမှုများကို ကျန်းမာရေး အစီအမံများ နည်းတူ မြန်မာအစိုးရအနေနှင့် ဆက်လက် ပံ့ပိုး ပေးသင့်သည်ဟု ထောက်ပြ အကြံပြုထားသည်။

ကိုဗစ်ဒုတိယလှိုင်းကြောင့် အထိနာနေသော မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှလုံးသားမြို့တော် ရန်ကုန်မြို့ကို ပြည်ထောင်စု အစိုးရအနေ နှင့် ကုစားမှုများ လုပ်ဆောင်ပေးရန် လိုအပ်နေသေးသည့် အခြေအနေပင် ဖြစ်ပေသည်။

You may also like these stories:

ပုံမှန်ဝင်ငွေမရှိသည့် အိမ်ထောင်စုအချို့ကို ထောက်ပံ့ကြေး ထပ်မံပေးရန် စီစဉ်

ရန်ကုန်ရဲ့ အနေအထားကတော့ အရမ်းလျော့ကျတဲ့ အနေအထား မတွေ့ရဘူး

The post ငတ်နေတော့ ပိုးကူးမှာလည်း မကြောက်တော့ပါဘူး appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
အသစ်တက်လာမည့် အစိုးရသစ်အပေါ် လုပ်ငန်းရှင်တွေ ဘာတွေ မျှော်လင့်ထားကြသလဲ https://burma.irrawaddy.com/opinion/interview/2020/11/12/233274.html Thu, 12 Nov 2020 06:38:53 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=233274 ရွေးကောက်ပွဲမှာ NLD က တော်တော်များများ နိုင်တယ်ဆိုတော့ တိုင်းပြည်အတွက်တော့ Reform လုပ်စေ ချင်တယ်ပေါ့။ ၅ နှစ်ဆိုရင် သိပြီလေ။ ဘယ်နေရာတွေကတော့ လိုအပ်ချက် ရှိတယ် ဆိုတာပေါ့။ အကုန်လုံးက ကြိုစားပေမယ့် တချို့ကျ တော့ အားနည်းချက်၊ အားသာချက်တွေ ရှိတယ်။ အကုန်လုံး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရမှာ ဖြစ်တယ်။

The post အသစ်တက်လာမည့် အစိုးရသစ်အပေါ် လုပ်ငန်းရှင်တွေ ဘာတွေ မျှော်လင့်ထားကြသလဲ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၅ နှစ် တကြိမ် ကျင်းပသည့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲကြီးကို ယမန်နေ့က ကျင်းပ ပြီးစီးခဲ့ပြီး လက်ရှိ တည်ဆဲ အစိုးရ ဖြစ်သည့် NLD ပါတီ အစိုးရကသာ ဆက်လက် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် လက်ရှိ အစိုးရ သက်တမ်း ၅ နှစ်တာ ကာလအတွင်း NLD အစိုးရအနေနှင့် မြန်မာ့စီးပွားရေး ကဏ္ဍတွင် အား နည်းချက်၊ အားချက်များ၊ အသစ် ထပ်မံ ဖွဲ့စည်းမည့် အစိုးရကိုလည်း မြန်မာ့စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်များက မည်သို့သော မျှော်လင့်ချက် ရှိနေသည်နှင့် ပတ်သက်ပြီး ဧရာဝတီ သတင်းထောက် မျိုးပပစန်းက ဆက်သွယ် မေးမြန်းထားသည်ကို ဖော်ပြလိုက်ပါသည်။

ဦးရဲမင်းအောင်

ဒု ဥက္ကဋ္ဌ

မြန်မာနိုင်ငံ ကုန်သည်များနှင့် စက်မှု၊ လက်မှု လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်းချုပ် (UMFCCI)

ဦးရဲမင်းအောင်၊ ဒု ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြန်မာနိုင်ငံ ကုန်သည်များနှင့် စက်မှု၊ လက်မှု လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်းချုပ် (UMFCCI)

ကိုဗစ်-၁၉ က ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ အားလုံးမှာ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွေ အပေါ်မှာ ထိခိုက်မှု ကြီးတဲ့ ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်တော့ တခြား နိုင်ငံတွေလည်း စီးပွားရေးပိုင်းက သက်ရောက်မှုတွေကို တုံ့ပြန်ဖို့ အစီအမံတွေ ချကြတယ်။ မြန်မာအစိုးရ အနေနဲ့ ချမှတ် ထားတဲ့ MYANMAR GOVERNMENT RELEASES COVID-19 ECONOMIC RELIEF PLAN (CERP)ကို Review ပြန် လုပ်စေချင်တယ်၊ ဘယ်လောက် လုပ်ပြီးပြီလဲ၊ ဘယ်လောက် ထိရောက်မှု ရှိလဲ၊ ဘာတွေ ဆက်လုပ်ဖို့ ကျန်သေးသလဲ ဒါတွေကို ဆန်းစစ်ဖို့ လိုတယ်။

ဒီရက်ပိုင်း Myanmar Economic Recovering and Reform Plan (MERRP) ဆိုပြီး ဦးဆက်အောင်တို့ ပြောနေတာ ရှိတယ်။ ဒါကို ထုတ်ရင်လည်း ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍနဲ့ တိုင်ပင်ပြီးတော့မှ လုပ်စေချင်တယ်။ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွေ လုပ်ရကိုင်ရ လွယ်ကူအောင် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေ ဖြေလျှော့တာ၊ ပြည်တွင်း လုပ်ငန်းရှင်တွေ အတွက် ကူညီပေးတာ၊ နိုင်ငံတကာ ရင်းနှီးမြှုပ်နံှမှုရော၊ ပြည်တွင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုရော နှစ်ခုစလုံးကို အားပေးပြီးတော့ ကူညီဖို့ လိုတယ်။

NLD အစိုးရ ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ၂၀၁၈ ကနေ ၂၀၃၀ အထိ Myanmar Sustainable Development Plan (MSDP)က အခု ဆို ၂ နှစ်ကျော်သွားပြီ။ ဘာတွေ လုပ်ထားလဲ၊ ဘာဆက်လုပ်ဖို့ ကျန်သေးလဲ Review လုပ်ဖို့လိုတယ်။ ကိုဗစ် ပထမလှိုင်း မှာ ထုတ်ခဲ့တဲ့ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃ ဘီလီယံ လောက်အထိ သုံးမယ့် CERP ဆိုရင်လည်း ၆ လကျော် ကြာပြီဆိုတော့ ပြန်ပြီး ကြည့်ရမယ်။ MERRP ကိုလည်း တကယ် လက်တွေ့မှာ လုပ်နိုင်အောင် ပုဂ္ဂလိကနဲ့ တိုင်ပင်ပြီးတော့ လုပ်သင့်တယ်။

လက်ရှိအစိုးရ သက်တမ်း ၅ နှစ်ကာလမှာတော့ တိုးတက်တဲ့ အပိုင်းတွေလည်း ရှိတယ်။ အားရတဲ့အပိုင်း၊ အားမရတဲ့ အပိုင်းတွေလည်း ရှိပါတယ်။ တိုးတက်မှု နှေးတယ်ဆိုတဲ့ အပိုင်းတွေက ကြည့်မယ်ဆိုရင် World Bank ရဲ့ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွေ လုပ်ရကိုင်ရ လွယ်မှုအညွှန်းကိန်း ဖြစ်တဲ့ Ease of Doing Business ကြည့်ရင်ရတယ်၊ အဲဒီတော့ ဒီနေရာမှာ ဘဏ္ဍာ ငွေကြေး အရင်းအမြစ်တွေ ချေးငွေတွေနဲ့ လက်လှမ်းမီမှု အပိုင်း မှာ တိုးတက်မှု နည်းတယ်။ နောက်တခါ အခွန်ကိစ္စတွေ တိုးတက်မှု နည်းတယ်လို့ သုံးသပ်တယ်။

အသေးစားနဲ့ အငယ်စား လုပ်ငန်းတွေ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ဖို့အတွက် အများကြီး လုပ်ရဦးမယ်။ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်း တွေမှာ တိုးတက်ဖို့အတွက် Export (ပို့ကုန်) တိုးတက်ရုံတင် မဟုတ်ဘူး Value Chain တလျှောက်လုံးမှာ ရှိတဲ့ သိုလှောင် ရုံတွေ လိုသေးတယ်။ အခြေခံ အဆောက်အအုံပိုင်းတွေမှာ တိုးတက်လာတာ တွေ့ရတယ်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားတွေ ပိုပြီး တော့ ထုတ်လုပ်နိုင်တာတွေ တွေ့ရတယ်။ ဒါတွေကို ဆက်ပြီးတော့ လုပ်ရမယ်။

ဦးကျော်မင်း

ဥက္ကဋ္ဌ

မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း

ဦးကျော်မင်း၊ ဥက္ကဋ္ဌ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း

ရွေးကောက်ပွဲမှာ NLD က တော်တော်များများ နိုင်တယ်ဆိုတော့ တိုင်းပြည်အတွက်တော့ Reform လုပ်စေချင်တယ်ပေါ့။ ၅ နှစ်ဆိုရင် သိပြီလေ။ ဘယ်နေရာတွေကတော့ လိုအပ်ချက် ရှိတယ် ဆိုတာပေါ့။ အကုန်လုံးက ကြိုစားပေမယ့် တချို့ကျ တော့ အားနည်းချက်၊ အားသာချက်တွေ ရှိတယ်။ အကုန်လုံး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရမှာ ဖြစ်တယ်။ ဒါကတော့ အရေးကြီး ဆုံးအချက် ဖြစ်တယ်။ ၂ အချက်ကတော့ ကျနော်တို့က ကုန်သည်အသင်း ဖြစ်တဲ့အတွက် စီးပွားရေးကို အဓိက အားထည့် မယ် လို့တော့ မှန်းထားတာပေါ့နော်။ ပရောဂျက်တွေ Plan တွေ အကုန်ဆွဲပြီးသားလေ။

ပြီးခဲ့နှစ်အထိကို ကုန်သည်အသင်း စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်တွေနဲ့ အစိုးရနဲ့ ပူးပေါင်းတဲ့ အချက်တွေ အများကြီးရှိတယ်။ အများကြီး တိုးတက်တယ်။ စီးပွားရေးက တော်တော်တော့ ရုန်းရမှာ ဖြစ်တယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ လူတွေက ရွေးကောက် ပွဲကိုတအား အားစိုက်နေတယ်။ အခု နောက်ပိုင်းဆိုရင် အကျပ်အတည်းတွေက တဖြည်းဖြည်း ပိုဆိုးလာမယ်။

အဓိကတော့ စိုက်ပျိုး မွေးမြူရေး လုပ်ငန်းတွေပေါ့နော်။ မျိုးကောင်းမျိုးသန့် ရရှိအောင်လုပ်ရမှာတွေ၊ တိရစ္ဆာန် အစားအစာတွေ ထုတ်တဲ့ လုပ်ငန်း တွေကို ပိုမြင်တယ်။ တောသူတောင်သားတွေ လုပ်ကိုင်တဲ့အလုပ်တွေက နံပါတ် ၁ ဖြစ်ရမယ်။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ အခုက နိုင်ငံခြားမှာ အလုပ် သွားလုပ်တဲ့ ကလေးတွေက အကုန်ပြန်ရောက်နေပြီ။ သူတို့ကို အလုပ်ပေးရမယ့် နှစ် ပိုင်းက စက်ရုံ အလုပ်ရုံတွေ အလုပ်ပေးနိုင်လား၊ လောလောဆယ်တော့ ဒီနေရာတွေမှာ ပေးနိုင်ဖို့ မမြင်ဘူး။

စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံတွေမှာက လက်ရှိ ရှိနေတဲ့ သူတွေကိုတောင် ထိန်းဖို့ ပိုဆိုးနေတယ်။ အထည်ချုပ် လုပ်ငန်းတွေ အော်ဒါရဖို့ အစိုးရအနေနဲ့ တော်တော်များများ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရမယ်။ ဒါ့ပြင် လုပ်ငန်းရှင်၊ ကုန်သည် အသင်းထဲတွင် မပါတဲ့ လုပ် ငန်းရှင် ကုန်သည်ကြီးများကိုလည်း ခေါ်ယူ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးမှုများ လုပ်ဆောင်ရမယ်။

ဦးနောင်းနောင်းဟန်

ဥက္ကဋ္ဌ

မြန်မာနိုင်ငံ ခရီးသွားလုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း (UMTA)

ဦးနောင်းနောင်းဟန်၊ ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြန်မာနိုင်ငံ ခရီးသွားလုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း (UMTA)

အစိုးရသစ်အနေနဲ့ ပထမဆုံး စိန်ခေါ်မှုက ကိုဗစ်ပါပဲ။ ကိုဗစ်က ကာကွယ်ဆေး၊ ကုသဆေးရလို့ ထိန်းသွားနိုင်တယ် ဆိုရင်တောင်မှ အခု လက် ရှိ ပျက်စီးသွားတဲ့ စီးပွားရေး ကဏ္ဍက တွက်ချက်လို့ ခန့်မှန်းလို့ မျှော်မှန်းလို့ မရနိုင်သေးဘူး။

ပထမဆုံး စပြီး ထိခိုက်သွားတဲ့ ခရီးသွား လုပ်ငန်း ဖြစ်ပြီး၊ အရှည်အကြာဆုံး ခံစားရမှာက ခရီးသွား ကဏ္ဍ ဖြစ်နေတယ်။ ကျန်တဲ့စီးပွားရေး ကဏ္ဍတွေ တိုးတက်လာတော့မှ ပြည်တွင်း ခရီးသွားဆိုတာ လူတွေ ပိုက်ဆံပြန်ရှိမှ စီးပွားရေး ကောင်းမှ ခရီးသွားနိုင်မှာ။ ပြည်ပ ခရီးသွား ဆိုတာကလည်း သူတို့ဆီမှ ကောင်းလာဦးမှ၊ လေကြောင်း ဆက်သွယ်ရေးတွေကလည်း အားလုံး ကောင်း လာမှ သေချာမှ ကိုယ့်နိုင်ငံကို လာလည်ကြမှာ ဆိုတော့ ပြန်ပြီး ထူထောင်မယ့် ကာလက ပိုကြာတယ်။ အစိုးရအနေနဲ့ ဘယ်လိုနည်းနဲ့ ကုစားပေးမယ် ဆိုတာ မျှော်လင့်နေပါတယ်။

ခရီးသွားကဏ္ဍကို ဘယ်လို ဦးစားပေးပြီးတော့ ရေရှည်မှာနိုင်ငံရဲ့ အဓိက စီးပွားရေးတခု အနေနဲ့ ဘယ်လို ပုံသွင်းပြီး လုပ်မလဲ၊ ထိုင်း၊ မလေးရှားတို့ဆို ခရီးသွားလုပ်ငန်းကို နိုင်ငံရဲ့ ထောက်တိုင်ထားပြီးတော့မှ ကျန်တဲ့ကဏ္ဍတွေကို ဝန်းရံတာမျိုးတွေ တွေ့ရပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး ခရီးသွား ကဏ္ဍကို အဓိက စီးပွားရေးကဏ္ဍအနေနဲ့ ထားပြီးလုပ်လာမယ်၊ သွားနိုင်မယ်လို့လည်း မျှော်လင့်မိပါတယ်။

စစ်အစိုးရ လက်ထက် တောက်လျှောက်မှာ ခရီးသွားလုပ်ငန်းကို အားမပေးခဲ့ဘူး။ နိုင်ငံခြားသားတွေ ဝင်လာရင် ပြဿနာ တရပ်အနေနဲ့ ယူဆနေရာ ကနေပြီးတော့ ဒါက နိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးကို အဓိက အထောက်အပံ့ပေးနိုင်တဲ့ ကဏ္ဍ မျိုး ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်မယ့် အစိုးရမျိုး မျှော်လင့်ပါတယ်။

ဦးနေလင်း

ဥက္ကဋ္ဌ

မြန်မာနိုင်ငံ စားသောက်ဆိုင် လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း

ဦးနေလင်း၊ ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြန်မာနိုင်ငံ စားသောက်ဆိုင် လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း

အဓိကတော့ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး မျှတအောင် လုပ်နိုင်တဲ့ အစိုးရကို မျှော်လင့် ပါတယ်။ စီးပွားရေးဆိုလည်း သူ့နေရာသူ အုပ်ချုပ်တဲ့ သူတွေက ဒီအပိုင်းမှာ ကျွမ်းကျင်တဲ့ သူတွေပဲ ဖြစ်စေချင်တယ်။ ဒီကာလမှာ ကိုဗစ်ကြောင့် ကျနော်တို့ ပါဆယ် ပဲ ရောင်းရတယ်။ ဆိုင်တွေ ပိတ်ထားရတော့ ရောင်းအားက သုည ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်နေတယ်။ ဒါပေမယ့် အခွန်အခတွေ၊ အိမ်ငှားခ၊ ဆိုင်ငှားခ တွေ ကတော့ ဆက်လက် ပေးဆောင်နေရတဲ့အတွက် ဆိုင်ပိုင်ရှင်တွေက စိုက်ထုတ် သုံးစွဲနေရတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်တယ်။

ဒါကြောင့်လည်း ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်ရက် သုံးရက်က ဝန်ကြီးချုပ်ကြီးနဲ့ ဆွေးနွေးခွင့်ရတဲ့အချိန်မှာ တင်ပြထားတယ်။ လက်ရှိ စားသောက်ဆိုင်တွေရဲ့ အခြေအနေ မကောင်းဘူး။ နောက်ထပ် ၂ လ ၃ လသာ သွားမယ်ဆိုရင် ကျနော်တို့ ပိတ် လိုက်ရ မယ့် စားသောက်ဆိုင်တွေက တော်တော်လေး များတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ကိုဗစ်နဲ့အတူ ဆက်ပြီးတော့ ယှဉ်တွဲ သွားရ မယ်ဆိုရင် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန သတ်မှတ်ချက်နဲ့ အညီ ဖွင့်သင့်ဖွင့်ထိုက်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေတော့ ပြန်ပြီးတော့ ဖွင့်လှစ် ပေးရတော့မှာပဲ။

ကာကွယ်ဆေးမတွေ့မချင်း အခုလိုပဲ နေမယ်ဆိုရင် စီးပွားရေးတွေက အကုန်လုံး ဇောက်ထိုးမိုးမျှော် ဖြစ်ကုန်မယ်၊ ကျ သွားနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် စည်းကမ်းနဲ့ သေချာလေး ချမှတ်ဖို့ လိုသလို ဆိုင်ရှင်တွေက လိုက်နာဖို့ လိုတယ်။

လက်ရှိ အစိုးရမှာတော့ အားနည်းချက်တွေကတော့ ရှိတာပေါ့နော်။ လုပ်ပေးချင်ပေမယ့် ထိရောက်မှု မရှိတဲ့ဟာတွေလည်း အများရှိတယ်။ တချို့ကိစ္စရပ်တွေမှာ တင်ပြပေမယ့် နိုင်ငံတော်အပိုင်းက ပံ့ပိုးပေးနိုင်တာက တော်တော်လေး နည်းခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဟိုတယ်/ ခရီးဝန်ကြီးဌာနအနေနဲ့ အသင်းကို ပံ့ပိုးပြီးတော့ နိုင်ငံတကာ ပြပွဲတွေ သွားပြသတာမျိုးတွေတော့ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အားနည်းချက် အသားချက်တွေကတော့ ရှိခဲ့ပါတယ်။

လက်တွေ့ လုပ်နေတဲ့သူတွေရဲ့ အားကို ယူမယ် ဆိုရင် နိုင်ငံတော် အနေနဲ့ စားသောက်ဆိုင် ကဏ္ဍသာမက တခြား ကဏ္ဍတွေမှာလည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမယ်လို့ မျှော်လင့် ပါတယ်။

ဦးတင်အောင်ဦး

ဥက္ကဋ္ဌ

ရခိုင်ပြည်နယ် ကုန်သည်များနှင့် စက်မှု လက်မှု လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း

ဦးတင်အောင်ဦး၊ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ရခိုင်ပြည်နယ် ကုန်သည်များနှင့် စက်မှု လက်မှု လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း

အခု တက်လာမယ့် အစိုးရသစ်ကို ကျနော်တို့ မျှော်လင့်တာကတော့ လက်ရှိမြေပြင်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ စီးပွားရေးသမားတွေရဲ့ အခက်အခဲတွေကို အရင်ထက် ပိုပြီး ဂရုစိုက် နားထောင်စေချင်ပါတယ်။ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်တွေ အဆင်ပြေမှပဲ လုပ် ငန်းတွေ လည်ပတ်နိုင်သလို ဒီလုပ်ငန်းတွေကို မှီခိုနေတဲ့သူတွေ အနေနဲ့လည်း အဆင်ပြေလာမယ်။ ဒီအပေါ်မှာ သုံးသပ်ရ ရင် အစိုးရအနေနဲ့ ပြီးခဲ့တာထက် အလေးထားပြီးတော့ ထဲထဲဝင်ဝင် သုံးသပ်စေချင်တယ်။

ဟိုတယ်နဲ့ ခရီးသွားကဏ္ဍက အခုဆိုရင် ငပလီ၊ မြောက်ဦးတို့က သုညလောက် အထိ ဖြစ်သွားတယ်။ ဒါကို ကျော်လွှားဖို့ ဆိုရင် လုပ်ငန်းရှင် တဦးတည်းနဲ့လည်း အဆင်မပြေတော့ဘူး။ နိုင်ငံတော်ကလည်း တော်တော်လေးကို ပံ့ပိုးမှုတွေ ပေးမှပဲ ဒီ အခြေအနေကို ကျော်လွှားနိုင်မယ်။ ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နဲ့ ကလည်း မောင်တော နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးကို ပိတ်ထားတာ အခု ဆိုရင် ၃ လ၊ ၄ လလောက် ရှိနေပြီ။ ဒီအပေါ်မှာ မှီခိုပြီးလုပ်နေတဲ့ လုပ်ငန်းရှင်တွေ အလုပ်သမားတွေ သူ့ရဲ့ အကျိုးဆက် တွေ အများကြီးပဲ။ ဒါကြောင့် မြေပြင်မှာဖြစ်နေတဲ့ အသံတွေကို နားထောင်ပြီးတော့ အကောင်းဆုံး လုပ်ပေးနိုင်ဖို့ မျှော်လင့် ပါတယ်။ မြေပြင် အခြေအနေကို ဆုံးဖြတ်ပေးနိုင်မယ့် သူတွေ ရရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

ဦးအောင်မျိုးဟိန်း

ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်

မြန်မာနိုင်ငံ အထည်ချုပ် လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း

ဦးအောင်မျိုးဟိန်း၊ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်၊ မြန်မာနိုင်ငံ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း

အစိုးရအနေနဲ့ ၅ နှစ်သက်တမ်းမှာ အခြေခံ အုတ်မြစ် ချတာ တွေ့ရတယ်။ ဒီ ၅ နှစ်ကို သင်ယူဆဲကာလလို့ သတ်မှတ် တယ်။ အခု နောက် ၅ နှစ်မှာ ဒီအစိုးရပဲ ဆက်သွားမယ်ဆိုတော့ ဒီထက် အများကြီး အဆင်ပြေလာနိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့် ပါတယ်။

ပြည်တွင်း စားသုံးမှုတွေကို မြှင့်တင်မှ ရမယ်။ နိုင်ငံတကာမှာလည်း ဒီလိုပဲ လုပ်ပြီးတော့ စီးပွားရေးကို လည်ပတ်အောင် လုပ်နေတာ ရှိတယ်။ တကယ်လို့ ပြည်တွင်း စားသုံးမှုကို လည်ပတ်အောင် မလုပ်နိုင်ဘဲနဲ့ သူ့ဘာသာ လည်လာမယ်လို့ ထင်တဲ့ အတွေးမျိုး အစိုးရမှာ ရှိနေရင် အားလုံးအတွက်က လာမယ့် ၅ နှစ်မှာလည်း အလဟသ ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်။ သုံးစွဲမှု အား တအားလျော့နေတဲ့ အချိန်မှာ စားသုံးသူကို လက်ထဲကို ငွေကြေးသော်လည်းကောင်း တခုခု ပံ့ပိုးမှုတော့ သူတို့ လုပ်မယ်ဆိုရင် လုပ်ငန်းရှင်တွေလည်း အထိုက်အလျှောက်တော့ သူ့ဟာနဲ့ သူအလုပ်က ဖြစ်လာလိမ့်မယ်။

အခု ၅ နှစ်တာ ကာလမှာ ကောင်းတယ် ဆိုးတယ် မပြောချင်ပေမယ့် အခုလည်း လက်ရှိအစိုးရပဲ ဆက်လက်ပြီးနောက် ၅ နှစ်ကို တာဝန်ပေးခြင်း ခံရ တဲ့အတွက် ကျနော်ကတော့ စီးပွားရေးတွေကို အရှိန်ပြင်းပြင်း ပြန်လည်ပတ်လာအောင် လုပ်ဆောင်ဖို့ မျှော်လင့်မိပါတယ်။

အစိုးရအနေနဲ့ လမ်းကြောင်းမှန်ကို သွားချင်တဲ့ အနေအထားရှိပေမယ့် တခါတလေကျတော့လည်း ခုန်ပျံကျော်လွှားပြီး ချက်ချင်းရောက်အောင် သွားချင်တဲ့ စိတ်ဓာတ်ရှိတယ်။ ဒါက ကောင်းတဲ့ စိတ်ဓာတ်ပါ။ ကျနော်တို့ ကြိုဆိုပါတယ်။ ဒါပေ မယ့် ဒီလို ခုန်ပျံကျော်လွှားသွားမယ်ဆိုရင် စေတနာအမှားလေး တွေ ရှိပါတယ်။ ဥပမာ ဒီ ဥပဒေက ဒါတွေ သက်ရောက် မယ် မလုပ်ခင်မှာ ကြိုတင်ပြောစေချင်တယ်ပေါ့။

ဦးသူရိန်ထွန်း

အတွင်းရေးမှူး

မြန်မာနိုင်ငံ ပုံနှိပ်နှင့် ထုတ်ဝေသူ လုပ်ငန်းရှင်များအသင်း

ဦးသူရိန်ထွန်း၊ အတွင်းရေးမှူး၊ မြန်မာနိုင်ငံ ပုံနှိပ်နှင့် ထုတ်ဝေသူ လုပ်ငန်းရှင်များအသင်း

စီးပွားရေးပိုင်းမှာတော့ တိုးတက်မှုတွေ နှေးကွေးခဲ့တာ၊ ကျဆင်းခဲ့တာ ရှိခဲ့တာတော့ အမှန်ပဲ။ ဒီအစိုးရသက်တမ်းမှာ တာ ဝန်ယူရတဲ့ သူတွေကလည်း အတွေ့အကြုံသစ် အနေနဲ့ ဦးဆောင်ရတဲ့အတွက် လိုအပ်ချက်တွေ ရှိခဲ့ကြတာတော့ အမှန် ဖြစ်တယ်။ အခုကတော့ သက်တမ်း တခု ပြီးသွားလို့ ဒီတခေါက် အနိုင်ရပြီးလို့ လာမယ့် သက်တမ်းမှာကတော့ တွေ့ခဲ့ရတဲ့ အတွေ့ အကြုံတွေကို သင်ခန်းစာ ယူပြီးတော့ သူတို့ ပါတီတွင်းပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ အစိုးရတွင်းပဲ ဖြစ်ဖြစ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးတွေ လုပ်ပေး လိမ့်မယ်လို့တော့ မျှော်လင့်ထားတယ်။

အဲဒီအတွက် အပြုသဘော တိုးတက်မှုတွေ ရှိလာမယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တဖက်ကလည်း မမျှော်မှန်းနိုင်တဲ့ အနေအထား ရှိတယ်။ နိုင်ငံတကာမှာလည်း ကိုဗစ်ရဲ့ အကျိုးဆက်အနေနဲ့ တကမ္ဘာလုံး စီးပွားရေး ပျက်ကပ်မျိုးတွေ ကြုံနေရတယ်။

တရုတ်နိုင်ငံနဲ့ နိုင်ငံတကာရဲ့ သဘောထားတွေက ဆက်ဆံရေးတွေ အားနည်းလာတဲ့အပေါ်မှာ မိမိနိုင်ငံအတွင်းမှာ နိုင်ငံ တကာ ရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှုတွေ တိုးဝင်လာပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလာအောင် အစိုးရဘက်က ပြုပြင် ပြောင်းလဲတာတွေ၊ နိုင်ငံတကာ လုပ်ငန်းရှင်တွေ ပံ့ပိုးပေးတဲ့ဟာတွေကို နှေးကွေးစွာ မလုပ်ဘဲနဲ့ သွက်သွက်လက်လက် လုပ်ပေးနိုင်တယ် ဆိုရင် နိုင်ငံအတွက် တိုးတက်နိုင် တာတွေ ရှိပါတယ်။

အဓိကတော့ NLD အစိုးရဘက်မှာလည်း ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုတွေကို လျှော့ချဖို့ အရည်အသွေး မပြည့်မီတဲ့ ဦးဆောင်တဲ့သူတွေ ကိုလည်း ပါတီပုံရိပ်ကျမှာ စိုးလို့ ဆိုတာမျိုး မဟုတ်ဘဲနဲ့ ထိထိရောက်ရောက် ချက်ချင်း အရေးယူတာမျိုးတွေ လုပ်ဆောင်ဖို့ စတဲ့ ဒါမျိုးတွေ လုပ်မယ်။ တကယ့် စီးပွားရေး ဦးဆောင်နေတဲ့ မှန်မှန်ကန်ကန် အကြံပြုနိုင်တဲ့ နိုင်ငံချစ်တဲ့ စီးပွားရေး လုပ် ငန်းရှင်တွေနဲ့လည်း များများ ထိတွေ့ပြီးတော့ မူဝါဒတွေ ဥပဒေတွေ ပြင်ဆင်တဲ့အပိုင်းတွေမှာ သွက်သွက်လက်လက် လုပ် ဆောင်နိုင်မယ်ဆိုရင် အားလုံးညီညွတ်ကြမယ်ဆိုရင် တိုးတက်နိုင်မယ့် အခွင့်အလမ်းတွေ ရှိပါတယ်။

ဦးစိုင်းခင်မောင်

အတွင်းရေးမှူး

မူဆယ်သစ်သီးဝလံ ကုန်စည်ဒိုင်

အစိုးရအနေနဲ့ နောင်လာမယ့် သက်တမ်းမှာ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွေ ပိုပြီး ခိုင်မာအောင်နဲ့ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး လုံခြုံ ချောမွေ့အောင် လုပ်ပေးဖို့ ပိုပြီး အရေးကြီးတာပေါ့။ ငြိမ်းချမ်းရေးကတော့ ရအောင် တည်ဆောက်ရမှာပဲ ဖြစ်တယ်။ ပြီး တော့ အခြေခံ အဆောက်အအုံတွေ အခုထက်ပိုပြီးတော့ ကောင်းအောင် လုပ်သင့်တာပေါ့။

လက်ရှိ အစိုးရ သက် တမ်းမှာကျတော့ ဘယ်လိုဖြစ်နေလဲဆိုတော့ အားနည်းချက်တွေ အခက်အခဲတွေ ရှိခဲ့တယ်။ အန်ကယ်တို့က နယ်စပ်ကုန် သွယ်ရေး ဆိုတော့ ဒီမှာက စီးပွားရေးတွေ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ဖို့က ငြိမ်းချမ်းရေးကို အပြည့်အဝ တည်ဆောက်နိုင်ရင် ကောင်း တာပေါ့။

အခု လာမယ့် သက်တမ်းမှာ ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအနေနဲ့လည်း အခုထက် ပိုပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးကို ထဲထဲဝင်ဝင် ဆောင်ရွက် ပေးဖို့ လိုအပ်တာပေါ့။ ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရဆိုတာကလည်း ပြည်ထောင်စု အစိုးရက ခန့်တဲ့ အစိုးရပဲ ဖြစ်တယ်။ လက်ရှိမှာ တော့ သူတို့က နယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေးမှာ ထိတွေ့ ပါဝင်မှုက နည်းနည်း အားနည်းနေတယ်။ ဒါလေးတွေကို ထဲထဲဝင်ဝင် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ဖို့ လိုတယ်။

နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး တံခါးပေါက်က တရုတ်ဘက်ကပဲ သော့ကိုင်ထားသလို ဖြစ်နေတယ်။ ကိုယ့်ဘက်က လည်း လိုအပ်ရင် လိုအပ်သလို တောင်းဆို ညှိနှိုင်းဖို့ လိုအပ်တယ်။ တရုတ်ဘက်က ပိတ်ဆို ပိတ်၊ ဖွင့်ဆိုမှဖွင့် အနေအ ထား ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် ကုန်သွယ်ရေးမှာ နှစ်ဖက်စလုံးရဲ့ ပါဝါတွေ ချိန်ညှိထားဖို့ လိုနေပြီ။ ဒါကလည်း အရေးကြီးတယ်။ သူများဘက်က လုပ်နေတာပဲ ခံမနေဘဲနဲ့ ကိုယ့်ဘက်ကလည်း လိုအပ်ရင် လိုအပ်သလို တောင်းဆို ကိုင်တွယ်၊ ဖြေရှင်းဖို့ လိုနေပြီ။

You may also like these stories:

JICA စီမံကိန်း ၂ ခုအတွက် ဂျပန်-မြန်မာ ချေးငွေ စာချုပ် ချုပ်ဆို

ကိုဗစ်-၁၉ ကြောင့် မြန်မာ့စီးပွားရေး မည်မျှထိခိုက်သည်ကို ကမ္ဘာ့ဘဏ် အစီရင်ခံ

The post အသစ်တက်လာမည့် အစိုးရသစ်အပေါ် လုပ်ငန်းရှင်တွေ ဘာတွေ မျှော်လင့်ထားကြသလဲ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
မဲရှုံးသွားသည့် အလုပ်သမား ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၏ ရင်ဖွင့်သံ https://burma.irrawaddy.com/opinion/interview/2020/11/09/233103.html Mon, 09 Nov 2020 10:36:48 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=233103 လွှတ်တော်သို့ မဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ရှေ့ဆက်ဆောင်ရွက်မည့် အလုပ်သမား၊ လယ်သမားနှင့် အခြေခံလူတန်းစားဘဝတို့ လုပ်ဆောင်မည့် အခြေအနေများကို ဧရာဝတီ သတင်းထောက် ပပ က ဆက်သွယ် မေးမြန်းထားကို ဖော်ပြလိုက်ပါသည်။

The post မဲရှုံးသွားသည့် အလုပ်သမား ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၏ ရင်ဖွင့်သံ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ယမန်နေ့က ကျင်းပခဲ့သည့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အင်အားကြီးပါတီများအပါဝင် ပါတီပေါင်း ၉၁ ခု ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင် ရာတွင် အလုပ်သမား၊ လယ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်သည့် အလုပ်သမား သမဂ္ဂ ခေါင်းဆောင်များကလည်း ကိုယ်စား လှယ်လောင်း အဖြစ်ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း ရှုံးနိမ့်ခဲ့ကြရသည်။

၎င်းတို့ အနေဖြင့် လွှတ်တော်သို့ မဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ရှေ့ဆက်ဆောင်ရွက်မည့် အလုပ်သမား၊ လယ်သမားနှင့် အခြေခံလူတန်းစားဘဝတို့ လုပ်ဆောင်မည့် အခြေအနေများကို ဧရာဝတီ သတင်းထောက် ပပ က ဆက်သွယ် မေးမြန်းထားကို ဖော်ပြလိုက်ပါသည်။

တသီးပုဂ္ဂလ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဦးဋ္ဌေး (လှိုင်သာယာ (အရှေ့ပိုင်း) မြို့နယ် ပြည်သူ့ လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ် မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူ)

တသီးပုဂ္ဂလ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဦးဋ္ဌေး (လှိုင်သာယာ (အရှေ့ပိုင်း) မြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ် မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူ)/ဧရာဝတီ

အခု ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာ လိူင်သာယာ အရှေ့ပိုင်းမြို့နယ်က NLD လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တွေ နိုင်တာ ဂုဏ်ပြု ပါတယ်။ ဘယ်သူပဲရရ ကျနော်တို့က ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်သွားဖို့ မူလထဲက ရည်မှန်းချက် ထားတာဖြစ်တဲ့ အတွက် လယ်သမား၊ အလုပ်သမား အကျိုးလုပ်တဲ့ အခါမှာ လွှတ်တော်တွင်း၊ လွှတ်တော်ပြင်ပ လက်ရှိအာဏာရ ပါတီနဲ့ အာဏာရ ကိုယ်စားလှယ်တို့နဲ့ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်သွားမှာပါ။

အနိုင်ရ ပါတီတွေကိုတော့ အထူးသဖြင့်တော့ ဒေသအကျိုး လုပ်စေချင်တယ်။ ကျနော်တို့ လှိုင်သာယာ မြို့နယ်တွေမှာ အဓိကတော့ သောက်သုံးရေ အခက်အခဲ ရှိတယ်။ ဂျိုးဖြူရေဝယ်တော့လည်း ဈေးက အင်မတန်ကြီးပါတယ်။ ဒုတိယ ပြဿနာ ကတော့ ဆက်သွယ်ရေးမှာ ကျနော်တို့က ဆိုင်ကယ်သုံးကြ တော့၂၀၁၆ ခုနှစ်က တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်က ခွင့်ပေးထားပေမယ့် တိုင်းဒေသကြီးအစိုးက ဆက်လက် အကောင်အထည်မဖော်တဲ့အခါမှာ ဆိုင်ကယ်တရားဝင် စီးနင်းခွင့် မရတာ။ ဒါကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။

တတိယ တချက်ကတော့ လှိုင်သာယာမှာ ရာဇဝတ်မှု ထူပြောတာဖြစ်တယ်။ အလုပ်သမားတွေ လုပ်ခ လစာ ထုတ်တဲ့ ရက်တွေမှာ အလုခံကြရတာ။ ဖုန်းတို့ ငွေကြေးတို့က နိစ္စဓူဝက မကြားချင် အဆုံးပေါ့။ နယ်မြေလုံခြုံရေး ကို တက်လာတဲ့ အစိုးရက အထူးကြပ်မတ်ပေးဖို့ လိုတယ်။

နောက်တခုက မေလ ၁၄ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်ပေးရမယ့် အနည်းဆုံး အခကြေးငွေသတ်မှတ်ဖို့က အခု သတ်မှတ်ရက်တွေ လည်းကျော်၊ လတွေလည်း ကျော်နေပြီ။ ဒါကို ဥပဒေနဲ့အညီ သတ်မှတ်ပေးဖို့ ဥပဒေကို လေးစား လိုက်နာဖို့ တည်ဆဲ အစိုးရ က လိုပါတယ်။ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲရလာဒ် ဖော်ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ NLD အစိုးရအနေနဲ့ ၂ ကြိမ်ကြုံခဲ့ပါတယ်။ ပထမ အကြိမ်မှာ ၂၅၅ ရက် နောက်ကျပြီးမှ ရတယ်။ ဒုတိယအကြိမ်ကတော့ အခုထက်ထိ ထုတ်ပြန်ကြေညာတာ မရှိဘူး။ အလုပ်သမားတွေ အကျိုး ထိခိုက်နေတယ်။ ဒါကြောင့်  အလုပ်သမားတွေ အကျိုးကို အာဏာရ  NLD အစိုးရ အနေနဲ့ အမြန်ဆုံး ဖြည့်ဆည်းပေးဖို့ လိုပါတယ်။

လက်ရှိ COVID-19  ကာလမှာ ကိုဗစ် အကြောင်းပြပြီး အလုပ်သမားအများစုက အလုပ်ထုတ် ခံနေရတဲ့ ကိစ္စတွေက အများကြီး ဖြစ်နေတယ်။ တချို့အလုပ်ရှင်တွေက ပြန်ပြေးကြတဲ့အတွက် လုပ်ခလစာ မရတဲ့ စက်ရုံတွေ အများကြီးရှိတယ်။ ဒါတွေကို ဥပဒေနဲ့ အညီ ဖြေရှင်းပေးဖို့ လိုပါတယ်။ ကျနော်တို့လည်းလုပ်နေတယ်။ ဒါပေမယ့် လက်ရှိမှာတော့ အလုပ် သမား ဝန်ကြီးဌာနက အလုပ်ရှင်ကို မျက်နှာမူတယ်။ အလုပ်ရှင်တွေရဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နံှမှု မပြန်အောင်ဘဲ ဦးစားပေးတယ်။ ကျနော်တို့ အလုပ်သမားဘဝက ဓားစာခံ လို ဖြစ်နေတယ်။ အခွင့်အရေးတွေ ဆုံးရှုံးတာနဲ့ ကြုံနေတယ်။ ဒါကြောင့် တည်ဆဲ ဥပဒေပါ အလုပ်သမား အခွင့်အရေးတွေ ကို စောင့်ရှောက်ပေးဖို့ မေတ္တာရပ်ခံပါတယ်။ ကျနော်တို့လည်း အလုပ်သမား အကျိုးဆောင်ရွက်ရင်းနဲ့ တည်ဆဲအစိုးရ၊ ရွေးကောက်ပွဲ အပြီးမှ တက်လာမယ့် NLD အစိုးရနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ လယ်သမားအကျိုး၊ အလုပ်သမား အကျိုးကို မျက်နှာမူ ဆောင်ရွက် ပေးဖို့ ကျနော်တို့က မေတ္တာရပ်ခံပါတယ်။

တသီးပုဂ္ဂလ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း၊ မြို့နယ်အထည်ချုပ်အလုပ်သမားအဖွဲ့အစည်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဦးရဲသူရအောင် (လှိုင်သာယာ (အရှေ့ပိုင်း) မြို့နယ် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၂ မှ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူ)

တသီးပုဂ္ဂလ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း၊ မြို့နယ်အထည်ချုပ်အလုပ်သမားအဖွဲ့အစည်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဦးရဲသူရအောင် (လှိုင်သာယာ (အရှေ့ပိုင်း) မြို့နယ် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၂ မှ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူ)

ကျနော်တို့ကတော့ ရှေ့ဆက်ပြီး နဂိုထဲက လုပ်နေပြီးသားဖြစ်တဲ့ အလုပ်သမား၊ လယ်သမားအရေး တွေဖြစ်တဲ့ အလုပ် အကိုင် တည်မြဲရေးနဲ့ လုပ်ငန်းခွင် အတတ်ပညာ သင်တန်းကျောင်းတွေကို ဆောင်ရွက်ဖို့ ရှိပါတယ်။ လိူင်သာယာမှာ လုပ် သွားဖို့ ရှိပါတယ်။ အဲ့ကမှ တဆင့် အလုပ်အကိုင် ရရှိရေးတွေကို ဆောင်ရွက်ပေးဖို့ ရှိပါတယ်။

အခု အနိုင်ရရှိသွားတဲ့ ပါတီကြီးတွေကိုလည်း သူတို့ မဲဆွယ် စည်းရုံးစဉ်က ပြောဆိုခဲ့တဲ့ ဘာအရေး ညာအရေး ဆိုပြီး ပြောဆိုခဲ့တာတွေ ရှိတယ်။ ဒါတွေကို လုပ်ပေးဖို့အတွက် သူတို့ကို တွန်းအားပေး သွားမယ်။ ပြောချင်တာကတော့ ကျနော် တို့ လုပ်ပေးမယ်ဆိုတဲ့ ဟာတွေကို သူတို့ လုပ်ပေးမယ်ဆိုရင် ကျနော်တို့ ဝင်အရွေးခံစရာကို မရှိဘူး။ လိုအပ်နေတာတွေ ဖြစ်နေလို့ ဘာမှ ထူးခြားတာ မရှိဘူး ဆိုတဲ့အတွက် ဝင်ရောက် အရွေးခံတာ ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် ပြည်သူတယောက် အနေ နဲ့ တွန်းအား ပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဓိကတော့ ပြည်သူတွေ တော်တော်များများက နိုင်ငံရေး နားမလည်တာပေါ့နော်။ တံဆိပ်တခုပေါ်မှာပဲ အခြေခံပြီးတော့  သွားတဲ့ အနေအထား တခု ဖြစ်သွားခဲ့တယ်။ အားလုံးက ရှေ့လျှောက် ပြည်သူတွေ မျက်စိပွင့် နားပွင့်ဖို့ လိုအပ်တယ်။ ပြည်သူတွေ နိုင်ငံရေးအကြောင်းကို နားလည်မှ ကိုယ့်ပေးလိုက်တဲ့ မဲက ဘာကြောင့် ပေးလိုက်တာလဲ ဆိုတာ သိလာပြီ ဆိုရင်တော့ နောင်လာမယ့် နှစ်တွေမှာ ပြောင်းလဲမှုတွေ အများကြီး ဖြစ်လာမှာပါလို့ ပြောချင်ပါတယ်။

ဦးရဲဝင်းထွန်း (လှိုင်သာယာ (အနောက်ပိုင်း) တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၁ မှ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူ)

တသီးပုဂ္ဂလ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဦးရဲဝင်းထွန်း (လှိုင်သာယာ (အနောက်ပိုင်း) တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၁ မှ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူ)

ကျနော်တို့က အရင်ထဲကလည်း အလုပ်သမား လုပ်ရှားမှုကနေ သမဂ္ဂခေါင်းဆောင် တွေလည်း ဖြစ်တယ်။ အခု ရွေး ကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်တာက အလုပ်သမား သမဂ္ဂ လူပ်ရှားမှု ကိုယ်စားပြုမှုနဲ့ နိုင်ငံရေး ကိုယ်စားပြုမှုပေါ်မှာ ယုံကြည်ချက် ရှိလို့ နိုင်ငံရေး ကိုယ်စားပြုမှု ရရှိအောင် လမ်းကြောင်းသစ် သမိုင်းသစ်ကို စတင် စာမျက်နှာသစ် ဖွင့်လှစ်တာ ဖြစ်တယ်။

ဒါပေမယ့် ဒီရွေးကောက်ပွဲမှာ ရလဒ်က အရှုံး ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပေမယ့် မိမိတို့ရဲ့ အလုပ်သမားထု အတွက် အခြေခံ ပြည်သူလူထု အတွက်တော့ ဆောင်ရွက်နေကျ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်မှာ ဖြစ်သလို အလုပ်သမား သမဂ္ဂ လှုပ်ရှားမှု များ မှသည် နိုင်ငံရေး ကိုယ်စားပြု အဆင့်ထိရောက်အောင် ဆက်လက် တည်ဆောက် သွားနိုင်ဖို့ ကိုယ်စားပြုပြီးတော့ ပို လုပ်ဆောင်သွားဖို့ ရှိပါတယ်။ နောက်တခုက ကျနော်တို့ ဝင်ပြိုင်တဲ့ မြို့နယ်တွေကနေ အရွေးချယ်ခံရတဲ့ ကိုယ်စားလှယ် တွေကိုလည်း ဂုဏ်ပြုသလို သူတို့ကို ရွေးချယ်တဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ နိုင်ငံရေးအသိအမြင်နဲ့ ထောက်ခံမှုကိုလည်း လေးစား ဂုဏ်ယူကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။

အနိုင်ရပါတီတွေရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေကို ဘာပြောချင်လဲ ဆိုတော့ ကျနော်တို့ကတော့ အလုပ်သမား၊ လယ်သမား၊ အခြေခံ လူတန်းစားထုတွေရဲ့ ကိုယ်စား ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့တာ ဆိုတော့ ကျနော်တို့ရဲ့ နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ် ပြောင်းလဲမှု တိုင်းမှာပေါ့ အလုပ်သမား၊ လယ်သမားထုတွေရဲ့ ဘဝ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဥပဒေ အရ အကာအကွယ် အပြည့်အဝ ရရှိရေးတို့ အားကောင်းမောင်းသန်ဖြစ်ဖို့ ရှေ့ပထမ သက်တမ်းထက် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်မယ့် အခြေအနေတွေ ဖြစ်ဖို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဒီလို အခြေအနေတွေ ဖြစ်ပေါ်လာဖို့ ကိုလည်း ကိုယ်စားပြု ဆောင်ရွက်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေကနေ အကောင်းဆုံးပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်သွားမယ်လို့ ပြောချင်ပါတယ်။

အလုပ်သမားထုကိုယ်စားပြု တသီးပုဂ္ဂလကိုယ်စားလှယ်လောင်း အဖြစ် လှိုင်သာယာ (အရှေ့ပိုင်း) မြို့နယ် တိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၁ မှ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူ ဒေါ်သဉ္ဇာထက်

အလုပ်သမားထုကိုယ်စားပြု တသီးပုဂ္ဂလကိုယ်စားလှယ်လောင်း အဖြစ် လှိုင်သာယာ (အရှေ့ပိုင်း) မြို့နယ် တိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၁ မှ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူ ဒေါ်သဉ္ဇာထက်/ဧရာဝတီ

လက်ရှိကတော့ ကျမအနေနဲ့ အလုပ်သမားထုအတွက် လုပ်တာပါ။ အတိုက်အခံပါတီတွေနဲ့ အတိုက်အခံ လုပ်တာတော့ မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ့်အလုပ်သမားတွေအတွက် ကျမအကြံပေးချင်တယ်ဆိုတဲ့အတွက်ပဲ ဝင်တာ ဖြစ်တယ်။ သတင်းစကား ကတော့ အခုချိန်ထိ ကျမဘာမှ ပြင်ဆင်ထားတာ မရှိသေးတဲ့အတွက် ဘာပြောရမယ်မှန်းတောင်မသိဘူး။ အနိုင်ရတဲ့ သူတွေကိုတော့ သူတို့လည်း သူတို့ အစီအစဉ်တော့ရှိမှာပါ။ ဒါတွေကို အောင်အောင်မြင်မြင်နဲ့ လုပ်နိုင်ပါစေပေါ့။ ကျမ တု့ိလည်း ဒါတွေကို ဝိုင်းဝန်းပြီးတော့ ဆောင်ရွက်ပေးရမှာ အများကြီးမှာပေါ့။ ကျမအနေနဲ့ကတော့ ကိုယ်တိုင်လည်း ဝန်ထမ်းဖြစ်တဲ့ အတွက် ကြောင့် လုပ်နေကျ အလုပ်တွေကို ဆက်လက်ပြီး လုပ်ကိုင်သွားမှာပါ။

You may also like these stories:

NLD က ချင်းပြည်နယ်မှာ အကုန်လုံးနီးပါး အောင်နေပြီ

ဒီရွေးကောက်ပွဲဟာ တရားမျှတမှုရှိစွာနဲ့ ပြီးသွားမယ်လို့ မြင်တယ်

ပြည်သူ့ဆန္ဒနဲ့ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ရလဒ်ကိုတော့ လက်ခံရမှာ

The post မဲရှုံးသွားသည့် အလုပ်သမား ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၏ ရင်ဖွင့်သံ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
JICA စီမံကိန်း ၂ ခုအတွက် ဂျပန်-မြန်မာ ချေးငွေ စာချုပ် ချုပ်ဆို https://burma.irrawaddy.com/news/2020/11/05/232858.html Thu, 05 Nov 2020 12:03:41 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=232858 အရှေ့- အနောက် စီးပွား‌ရေးစင်္ကြန် အမြန်လမ်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး စီမံကိန်း (ပဲခူး- ကျိုက်ထို လမ်းပိုင်း)” နှင့် “အသေးစားနှင့် အလတ်စား စီးပွား‌ရေး လုပ်ငန်းများ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေး စီမံကိန်း (တတိယအဆင့်)” တို့ကို ဖြစ်ပြီး စီမံကိန်းနှစ်ခု၏ တန်ဖိုးမှာ အမေရိကန် ဒေါ်လာ သန်း ၄၁၀ ရှိ

The post JICA စီမံကိန်း ၂ ခုအတွက် ဂျပန်-မြန်မာ ချေးငွေ စာချုပ် ချုပ်ဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ဂျပန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အေဂျင်စီ (JICA) က မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖော်ဆောင်မည့် စီမံကိန်း နှစ်ခုအတွက် ချေးငွေအဖြစ် ဂျပန်ယန်း ၄၂၇၇၉ သန်း (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၁၀ သန်း) ထောက်ပံ့ပေးမည့် ချေးငွေ စာချုပ် ချုပ်ဆိုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်က မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဂျပန်သံ အမတ် Mr. MARUYAMA Ichiro နှင့် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန ဒု ဝန်ကြီး ဦးမောင်မောင်ဝင်း တို့က ချုပ်ဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

အဆိုပါ ချေးငွေ စီမံကိန်း နှစ်ခုမှာ “အရှေ့- အနောက် စီးပွား‌ရေး စင်္ကြန် အမြန်လမ်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး စီမံကိန်း (ပဲခူး- ကျိုက်ထို လမ်းပိုင်း)” နှင့် “အသေးစားနှင့် အလတ်စား စီးပွား‌ရေး လုပ်ငန်းများ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေး စီမံကိန်း (တတိယအဆင့်)” တို့ကို ဖြစ်ပြီး စီမံကိန်းနှစ်ခု၏ တန်ဖိုးမှာ အမေရိကန် ဒေါ်လာ သန်း ၄၁၀ ရှိကြောင်း မြန်မာ နိုင်ငံ ဆိုင်ရာ ဂျပန်သံရုံးက ထုတ်ပြန်ထားသည်။

ယင်း ချေးငွေများကို စည်းကမ်း သတ်မှတ်ချက်အနေနှင့် အတိုးနှုန်း ၁ နှစ်လျှင် ၀ ဒသမ ၀၁ ရာခိုင်နှုန်း သတ်မှတ်ထားပြီး ပြန်ဆပ်ရမည့် ကာလမှာ နှစ် ၄၀ ( ဆိုင်းငံ့ကာလ ၁၀ နှစ် အပါအဝင်) ချုပ်နှောင်ရက် မရှိ သတ်မှတ်ထားသည်။

အရှေ့- အနောက် စီးပွား‌ရေး စင်္ကြန် အမြန်လမ်းဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးစီမံကိန်း (ပဲခူး-ကျိုက်ထိုလမ်းပိုင်း) သည် မဟာမဲခေါင် ဒေသခွဲ အရှေ့-အနောက်စီးပွားရေးစင်္ကြန် အဝေးပြေးလမ်း ဆောက်လုပ်ရေး စီမံကိန်းတွင် ပါဝင်ပြီး စစ်တောင်းမြစ်ကို ဖြတ်၍ တံတားအသစ်တစင်း ဆောက်လုပ်ခြင်းနှင့် စီးပွားရေး စင်္ကြန်ပေါ်ရှိ တံတားများ ထိန်းသိမ်းပြင်ဆင်မှုကို မြှင့်တင်ပေး ရန်တို့ ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။

စီမံကိန်း ၂ ခုအတွက် ချေးငွေ စာချုပ် ချုပ်ဆိုစဉ် ( ဓာတ်ပုံ- JICA)

ထို့ပြင် လမ်းများနှင့် တံတားများ ပြုပြင် ထိန်းသိမ်းသည့် စနစ်ကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် ဗဟိုသင်တန်းကျောင်း (သုဝဏ္ဏ) ကို လည်း ပြန်လည် ပြုပြင်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုများကို ဆောင်ကြဉ်းပေးမည့် အရှေ့-အနောက် စီးပွားရေး စင်္ကြန်က မွန်ပြည်နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ကရင်ပြည်နယ်များရှိ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ တိုးတက်မှုအပြင် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် စီးပွားရေးကို အပြန် အလှန် ထိန်းညှိပေးနိုင်ရန် ရည်ရွယ်လုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ပဲခူးတိုင်း ဒေသကြီး (အရှေ့ပိုင်း) ကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကိုကြီးက “တရုတ် နဲ့ ဂျပန်လုပ်ငန်းရှင် တော်တော်များများက ဒီမှာ လုပ်ငန်းလုပ်မယ် ဆိုပြီးတော့ နဂိုတုန်းက အစပျိုးခဲ့တာ။ ပဲခူး ဟံသာဝတီ ရယ်၊ နောက် ကျိုက်ထိုဘက်ပေါ့၊ အဲဒီမှာ လုပ်မယ်။ ဒီ လုပ်တယ်ဆိုတော့ ကြိုဆိုရမှာပါ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ အဓိက တော့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဂျပန်က ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကြီးကြီးမားမား လုပ်တာက သီလဝါလိုဘက်မှာပဲ ရှိတယ်။ ကျိုက်ထိုမှာ လုပ် မယ်ဆို ပြည်ပမှာ နှစ်နဲ့ချီ အလုပ်သွား လုပ်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေလည်း ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကိုယ့်နိုင်ငံမှာ ပြန်ပြီး မိသားစုနဲ့ အလုပ်နိုင်မယ်” ဟု ဧရာဝတီသို့ သုံးသပ်ပြောကြားသည်။

အထက်ပါ အရှေ့- အနောက် စီးပွား‌ရေး စင်္ကြန် အမြန်လမ်းဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေး စီမံကိန်း (ပဲခူး-ကျိုက်ထိုလမ်းပိုင်း) အကောင်အထည် ဖော်မည်ဆိုလျှင် တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ အနေနှင့် စက်ရုံအကြီးများ သာမက အသေးစားနှင့် အလတ်စား (Msme) လုပ်ငန်းများ ပို၍ တိုးတက်နိုင်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

စီမံကိန်း ၂ ခုအတွက် ချေးငွေ စာချုပ် ချုပ်ဆိုစဉ် ( ဓာတ်ပုံ- JICA)

အသေးစားနှင့် အလတ်စားစီးပွား‌ရေး လုပ်ငန်းများ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး စီမံကိန်း (တတိယအဆင့်) သည် အသေးစားနှင့် အလတ်စား စီးပွား‌ရေး လုပ်ငန်းများသို့ အပေါင်ပစ္စည်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများကို ဖြေလျှော့ထားသော ကာလ လတ်နှင့် ကာလရှည် ချေးငွေများဖြင့် အရင်းအနှီးများကို ပံ့ပိုးပေးသွားမည်ဖြစ်ပြီး COVID-19 အခြေအနေအရ အရေးပေါ် ငွေကြေး ထောက်ပံ့ပေးမှု ဖြစ်ကြောင်း (JICA) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။

ယခုလို ခက်ခဲ ကြမ်းတမ်းသည့် အခြေအနေများတွင် စာချုပ် ချုပ်ဆိုနိုင်ခဲ့သော စီမံကိန်း နှစ်ခုသည် မြန်မာနိုင်ငံအား အား မလျှော့ဘဲ နာလန်ထူရေးနှင့် စီးပွားရေး ရေရှည်တည်တံ့စွာ တိုးတက်ရေးအတွက် အခြေခံ အဆောက်အအုံနှင့် ငွေကြေး ကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးရေး နှစ်ခုစလုံးအတွက် ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်ကြောင်း JICA မြန်မာရုံးမှ ကိုယ်စားလှယ်ချုပ် Mr.Sakakura Noriji က ပြောကြားထားသည်။

ထို သက်သာသော ချေးငွေများကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီ အနေအထား အားသာချက်ကို မြင်သာစေမည့် စင်္ကြန်လမ်း၏ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ အခြေခံ အဆောက်အအုံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် နိုင်ငံတလွှား ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုမျိုးဖြင့် SME လုပ်ငန်းများ COVID-19 ကူးစက်ရောဂါကြောင့် ဆုံးရူံးမှုများမှ ပြန်လည် နာလန်ထူနိုင်ရေး တို့အတွက် ပံ့ပိုး ကူညီ ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။

You may also like these stories:

ပဲခူး-ကျိုက်ထို အမြန်လမ်းစီမံကိန်း လွှတ်တော်အတည်ပြု

စိုက်ပျိုးရေး၊ စွမ်းအင်ကဏ္ဍတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် အမေရိကန်လုပ်ငန်းရှင်များကို ဖိတ်ခေါ်

ရန်ကုန်မြို့သစ်စီမံကိန်းအတွက် အဆိုပြုလွှာ ၁၆ စောင်ရရှိ

The post JICA စီမံကိန်း ၂ ခုအတွက် ဂျပန်-မြန်မာ ချေးငွေ စာချုပ် ချုပ်ဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
လက်ခုပ်ကုန်း ဟိုတယ်စီမံကိန်း အပြိုင်တင်ဒါ အစိုးရခေါ်ယူ https://burma.irrawaddy.com/business/2020/11/03/232734.html Tue, 03 Nov 2020 12:53:02 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=232734 သူနဲ့ အပြိုင် ငှားရမ်းခတွေ ဘာတွေ ပေးနိုင်တဲ့ကုမ္ပဏီကို အခု တင်ဒါခေါ်တာ ၁ လ အချိန်ပေးတာ ဒီလ ၂၆ ရက်မှာ ပြည့်မှာ ဆိုတော့ လာပြီး တင်ဒါပြိုင်တဲ့သူရှိရင် စိစစ်မယ်။ နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံးကို ပြန် တင်မယ်။ စီးပွားရေး ကော်မတီတင်မယ်။ ပြီးရင်တော့ ဆက်လုပ်သွားမှာ

The post လက်ခုပ်ကုန်း ဟိုတယ်စီမံကိန်း အပြိုင်တင်ဒါ အစိုးရခေါ်ယူ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ် လက်ခုပ်ကုန်းကျေးရွာရှိ နိုင်ငံပိုင် လက်ခုပ်ကုန်း ဟိုတယ်နှင့် မြေ ၂၈ ဧက ပေါ်တွင် ဟိုတယ်စီမံကိန်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပြုလုပ်လိုသူများအနေဖြင့် Yangon Wanyuan International Island ကုမ္ပဏီနှင့် အပြိုင် တင်ဒါတင်နိုင်ကြောင်း အစိုးရက ပြည်တွင်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များကို ဖိတ်ခေါ်လိုက်သည်။

ယင်း ဟိုတယ်ခရီးဝန်ကြီးဌာနပိုင် မြေနေရာတွင် Yangon Wanyuan International Island ကုမ္ပဏီက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပမာဏ ကျပ် သန်း ၅ ထောင်နှင့် အခန်း ၈၀ ပါသော နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ဟိုတယ်(ဘန်ဂလိုပုံစံ) အခန်းလေးခန်းပါ နှစ်ထပ် အဆောက်အဦး အလုံး ၂၀ ကို တည်ဆောက်၊ လည်ပတ်၊ လွှဲ ပြောင်းစနစ် (BOT) ဖြင့် တည်ဆောက်ရန်နှင့် နိုင်ငံ တော်ထံမှ နှစ် ၃၀ နှင့် နောက်ထပ်နှစ်တိုး ၁၀ နှစ်၊ ၂ ကြိမ်ဖြင့် သက်တမ်းတိုးငှားရမ်းမည်ဟု ကုမ္ပဏီက အဆိုပြုထားသည်။

ထို့ကြောင့် Yangon Wanyuan International Island ကုမ္ပဏီနှင့် အပြိုင် တင်ဒါ တင်သွင်းလိုသော ပြည်တွင်း လုပ်ငန်း ရှင်များ အနေနှင့် နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက် နောက်ဆုံးထားပြီး ဝန်ကြီးဌာနသို့ တင်သွင်းရမည် ဖြစ်ကြောင်း ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွား ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန ဒုတိယ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးကောင်းထွဋ်က ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

ဆက်လက်၍ ၎င်းက “လက်ခုပ်ကုန်းက လုပ်နေတာကြာပြီ မဖွံ့ဖြိုးဘူး။ အခုက အခြေအနေနဲ့ အချိန်အခါ ပေးတာမို့ လမ်း တွေလည်း ကောင်းလာပြီ လျှပ်စစ်မီးလည်း သွယ်ပေးမယ့် အစီအစဉ် ရှိတယ်။ ဒါကြောင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လုပ်တယ်။ အဆို ပြုတဲ့ ကုမ္ပဏီက ရှိလို့ ယှဉ်ပြိုင်တင်ဒါ (Swiss Challenge) ခေါ်တာ။ ဆိုလိုချင်တဲ့ သဘောကတော့ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိသွားတာပေါ့။ သူ့ကို ပေးတာမဟုတ်ဘဲနဲ့ သူကနေ အဆိုပြုထားတယ်ဆိုတာ ချပြတာ”ဟု ပြောသည်။

ယှဉ်ပြိုင်တင်ဒါ (Swiss Challenge) ခေါ်ယူခြင်း ဆိုသည်မှာ ကုမ္ပဏီ တခုက မိမိ လုပ်ကိုင်လိုသည့် စီမံကိန်း တခုကို အစမှ အဆုံး အကုန်အကျခံ လေ့လာစစ်တမ်းပြုလုပ်၍ စီမံကိန်းပုံစံ ထုတ်ပေးပြီး ယင်းပုံစံ ထွက်လာလျှင် အခြားကုမ္ပဏီများနှင့် အတူ ဈေးပြိုင် တင်ဒါ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။

သို့သော် ထိုကုမ္ပဏီက တင်ဒါ ယှဉ်ပြိုင်ရာတွင် မအောင်မြင်ပါက စီမံကိန်းကို တင်ဒါအောင်သည့် ကုမ္ပဏီက မူလစီမံကိန်း ပုံစံထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် ကုမ္ပဏီကို ကုန်စကျစရိတ်များ ပြန်လည် ပေးအပ်ရမည်ဖြစ်သည်။

အဆိုပါ နိုင်ငံပိုင် ဟိုတယ်နှင့် မြေနေရာကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ပြည်တွင်းစီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်များကို Swiss Challenge ခေါ်ယူခြင်းမှာ ပင်လယ်ထွက်ပေါက်နှင့် အနီးဆုံး ဒေသဖြစ်သည့်အပြင် ရန်ကုန်မြို့နှင့်လည်း အနီးဆုံး အပန်းဖြေဒေသ တခု ဖြစ်သောကြောင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် အားသာချက် ရှိနေသဖြင့် လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း လည်း သိရသည်။

“တည်ဆောက်ရေးကတော့ Yangon Wanyuan International Island ကုမ္ပဏီက အဆိုပြုတာ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁ နှစ်နီးပါး လောက် ထဲကဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် သူနဲ့ အပြိုင် ငှားရမ်းခတွေ ဘာတွေ ပေးနိုင်တဲ့ကုမ္ပဏီကို အခု တင်ဒါခေါ်တာ ၁ လ အချိန်ပေးတာ ဒီလ ၂၆ ရက်မှာ ပြည့်မှာ ဆိုတော့ လာပြီး တင်ဒါပြိုင်တဲ့သူရှိရင် စိစစ်မယ်။ နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံးကို ပြန် တင်မယ်။ စီးပွားရေး ကော်မတီတင်မယ်။ ပြီးရင်တော့ ဆက်လုပ်သွားမှာ”ဟု ဟိုတယ်စီမံကိန်း၏ တည်ဆောက်ရေး ကာလ အခြေအနေကို ဦးကောင်းထွဋ်က ပြောကြားသည်။

Swiss Challenge ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည့် ပြည်တွင်း ကုမ္ပဏီများကိုလည်း ၎င်းတို့၏ ငွေကြေး ခိုင်မာမှု၊ ဟိုတယ် လုပ်ငန်း ပေါ် စိတ်ဝင်စားမှု စသည့် အခြေအနေများကို ကြည့်ပြီး သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာန များ၊ ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရ၏ သဘော ထား မှတ်ချက်များကို ရယူ၍ Public–Private Partnership (PPP)နှင့် အညီ ပြည့်စုံမှသာ ခေါ်ယူသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

သို့သော် လက်ရှိ ပြည်တွင်းရှိ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းများ၏ အခြေအနေသည် ကိုဗစ်ဒုတိယလှိုင်း ရိုက်ခတ်မှုကြောင့် တချို့ ဟိုတယ် လုပ်ငန်းရှင်များက ဟိုတယ်များကို ပြန်လည်ရောင်းချလာသည်များရှိကြောင်း၊ ပြီးခဲ့သည့် မြမင်္ဂလာ ဟို တယ် စီမံကိန်း ယှဉ်ပြိုင် တင်ဒါ ခေါ်ယူစဉ်ကပင် ဝင်ပြိုင်မည့်သူမရှိ ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွား ညွှန်ကြားမှု ဦးစီး ဌာနမှ သိရသည်။

ရန်ကုန်ဟိုတယ်ဇုန် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးတင်မြင့်က “လက်ခုပ်ကုန်းကိစ္စတော့ ဘာမှ မပြောချင်ပါဘူး။ အခု ဟိုတယ်တွေ အနေ အထားကတော့ မကောင်းသေးဘူး။ အမိန့်ညွှန်ကြားချက်တွေက နိုဝင်ဘာ ၃၁ ရက်အထိ ရှိနေသေးတာဆိုတော့ ဧည့်သည်တွေ မလာသေးတော့ ဟိုတယ်တွေက အခုအချိန်ထိတော့ အရှုံးနဲ့ပဲသွားနေရသေးတာပေါ့”ဟု ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

ဆက်လက်၍ ၎င်းက “ဒီအချိန်မှာတော့ အကုန်လုံးက စိတ်ဓာတ်ပါကျနေတဲ့ အချိန်ဆိုတော့ တင်ဒါခေါ်တဲ့အပိုင်းက နည်းနည်းတော့ ခက်မယ်။ အလုအယက် ဝယ်ကြမယ့် ဆွဲကြမယ့် အနေအထားမရှိဘူး”ဟု ဟိုတယ် စီမံကိန်းများ တင်ဒါခေါ်ယူမှု အပိုင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး သုံးသပ်ပြောဆိုသည်။

လက်ရှိ အစိုးရက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအတွက် ချေးငွေများ ထုတ်ပေးနေသည်ကလည်း ရန်ကုန် ဟိုတယ်ဇုန် အတွက်က ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ဝန်းကျင်သာရှိသည့် အတွက် ခုသာခံသာရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်သော်လည်း ထိထိရောက်ရောက် ပေးနိုင်သည့် ပမာဏ မရှိကြောင်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောဆိုသည်။

ယင်းအပြင် ကိုဗစ်ဒုတိယလိူင်းကြောင့် ပြည်တွင်း ခရီးသွားလုပ်ငန်းများ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် Re Opening လုပ်ငန်း စဉ်များကိုလည်း လက်ရှိတွင် ရပ်တန့် ခဲ့ရကြောင်း ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားဝန်ကြီးဌာနက သိရသည်။

You may also like these stories:

စိုက်ပျိုးရေး၊ စွမ်းအင်ကဏ္ဍတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် အမေရိကန်လုပ်ငန်းရှင်များကို ဖိတ်ခေါ်

ရန်ကုန်မြို့သစ်စီမံကိန်းအတွက် အဆိုပြုလွှာ ၁၆ စောင်ရရှိ

ပုဂံဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်ရေး အမွေအနှစ် ထိခိုက်နိုင်မှု ရှိမရှိ လေ့လာဆန်းစစ်ပြီးမှ ဆောင်ရွက်သင့်

The post လက်ခုပ်ကုန်း ဟိုတယ်စီမံကိန်း အပြိုင်တင်ဒါ အစိုးရခေါ်ယူ appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ချေးငွေယူထားသူများ၏ အတိုးနှင့်အရင်း အစိုးရ ယာယီဆပ်ပေးမည် https://burma.irrawaddy.com/news/2020/10/29/232512.html Thu, 29 Oct 2020 12:17:50 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=232512 ထိုသို့ အသေးစား ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့များမှ ချေးငွေ ရယူထားသူများထံက ၂ လစာ ရပ်ဆိုင်းပေးရသည့် ငွေပမာဏအတွက် ချေးငွေ သက်တမ်း ၁ နှစ်၊ ဆိုင်းငံ့ကာလ ၆ လနှင့် အတိုးမဲ့ ချေးငွေကို မြန်မာ့ စီးပွားရေးဘဏ်မှတဆင့် ထုတ်ချေးပေးသွားမည် ဖြစ်သည်။

The post ချေးငွေယူထားသူများ၏ အတိုးနှင့်အရင်း အစိုးရ ယာယီဆပ်ပေးမည် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါ COVID-19 ကူးစက်မှု ရာခိုင်နှုန်း အများဆုံး ဖြစ်သော ရန်ကုန်တိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်းနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်တို့တွင် အသေးစား ငွေရေးကြေးရေး အဖွဲ့အစည်းများမှ ချေးငွေရယူထားသောသူများ၏ နှစ်လစာ အတိုးနှင့်အရင်းများကို အစိုးရ က ယာယီ စိုက်ဆပ်ပေးမည် ဖြစ်ကြောင်း အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက် က ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။

အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ချေးငွေ ရယူထားသော အသင်းဝင်များ၏ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလနှင့် ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ပြန်လည် ပေးဆပ်ရမည့် အတိုးနှင့်အရင်းများကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလအထိ ဆိုင်းငံ့ပေးရမည်ဖြစ်ပြီး ယင်း ၂ လစာအတွက် အတိုးနှင့်အရင်းကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလမှ အောက်တိုဘာလအတွင်းမှသာ အသေးစားငွေရေး ကြေးအဖွဲ့အစည်း (Microfinance) များ အနေဖြင့် ပြန်လည် ကောက်ခံရမည် ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ထိုသို့ အသေးစား ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့များမှ ချေးငွေ ရယူထားသူများထံက ၂ လစာ ရပ်ဆိုင်းပေးရသည့် ငွေပမာဏ အတွက် ချေးငွေသက်တမ်း ၁ နှစ်၊ ဆိုင်းငံ့ကာလ ၆ လနှင့် အတိုးမဲ့ချေးငွေကို မြန်မာ့ စီးပွားရေးဘဏ်မှတဆင့် ထုတ်ချေး ပေးသွားမည် ဖြစ်သည်။

အစိုးရ၏ ယာယီ စိုက်ဆပ်ပေးသည့် ချေးငွေကိုလည်း အသေးစား ငွေရေးကြေးရေး အဖွဲ့များက မေလမှစ၍ ၆ လအတွင်း ပြန်လည်ကောက်ခံပြီး မြန်မာ့ စီးပွားရေးဘဏ်သို့ ပေးဆပ်သွားရမည် ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။

၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာလနှင့် ဒီဇင်ဘာလအတွက် ရွှေ့ဆိုင်းပေးသည့် ချေးငွေ အရင်းနှင့်အတိုးအတွက် မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်မှ အသေးစား ငွေရေးကြေးအဖွဲ့များသို့ ထုတ်ချေးပေးမည့် အတိုးမဲ့ချေးငွေ အစီစဉ်ကို အသေးစိတ် ထပ်မံထုတ်ပြန်ပေးသွား မည်ဟု အသေးစား ငွေရေးကြေးရေး ကြီးကြပ်မှု ကော်မတီက အသိပေးထားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ အသေးစား ငွေရေးကြေးရေး ကူညီမှုအသင်း အတွင်းရေးမှူး ဒေါ်ဖြူယမင်းမြတ်က “ဥပမာ တနှစ် ချေးငွေကို ပြီး ခဲ့တဲ့ စက်တင်ဘာလက စယူတယ်။ သူက အတိုးရော အရင်းရောကို လစဉ် ခွဲပြီး ဆပ်ရတယ်။ ဒီလို ပုံမှန် ပေးနေတဲ့ ဖြစ် စဉ်ကနေ လာမယ့် နိုဝင်ဘာနဲ့ ဒီဇင်ဘာအတွက်ကို မကောက်ခိုင်းတာ။ ဒီနှစ်လအတွက် အတိုးနဲ့အရင်းကို သူက ရပ်ခိုင်း လိုက်တာ။ ဒါကြောင့် ပုံမှန်ဆပ်နေတဲ့ သူအကုန်လုံးက နိုဝင်ဘာနဲ့ ဒီဇင်ဘာလအတွက် ရပ်ထားလို့ ရတယ်။ ဒါကို နောက် မှာ ပြန်ကောက်မှာ ဖြစ်တယ်” ဟု အစိုးရ၏ ညွှန်ကြားချက်နှင့် ပတ်သက်၍ ရှင်းပြသည်။

ဆက်လက်၍ ၎င်းက “ဇန်နဝါရီလမှာတော့ သူတို့ ပေးနေကျအတိုင်း ပေးရမယ်။ ဒါပေမယ့် ကျော်သွားပြီး ကျန်နေတဲ့ နိုဝင် ဘာနဲ့ ဒီဇင်ဘာလ ၂ လစာကိုတော့ လာမယ့် မေလမှ ပြန်ပေးရမှာ ဖြစ်တယ်။ နောက်တခုက ဒီနှစ်လအတွင်း လုပ်ငန်းတွေ က ငွေပြန်မကောက်ရရင် သူတို့ရဲ့ ဝန်ထမ်းစရိတ်တွေ ပြဿနာ ရှိတယ်ဆိုတော့ ကာနိုင်မယ်လို့တော့ ယူဆတယ်။ ဒီအ တွက် မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်ကနေ ငွေပြန်ချေးပေးတာ ဖြစ်တယ်” ဟု ဆိုသည်။

ယင်းသို့ အစိုးရက နှစ်လအတွက် အသေးစားငွေရေး ကြေးရေးအဖွဲ့များကို ငွေပြန်ချေးပေးမည် ဖြစ်သော်လည်း လိုသ လောက် ချေး၍ ရမည် မဟုတ်ဘဲ ချေးငွေယူထားသော သူများထံက ကောက်ခံ၍ မရသော ငွေပမာဏ တခုကိုသာ ချေးပေးမည်ဟု သိရကြောင်း ဒေါ်ဖြူယမင်းမြတ်က ပြောသည်။

အစိုးရ၏ ညွှန်ကြားချက်အရ ကိုဗစ်ဒဏ် ထိခိုက်မှု အများဆုံးဖြစ်နေသည့် ရန်ကုန်၊ ပဲခူးနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်တို့တွင် ချေးငွေ ယူပြီး ပြန်မဆပ်နိုင်သည့် သူလည်းများပြားနေခြင်းအပြင်၊ ကျန်းမာရေးပြဿနာကြောင့် ငွေချေးသူနှင့် လုပ်ငန်းရှင်ကြား နှစ်ဖက်လုံး အခက်အခဲများ ရှိနေသဖြင့် ယခု ညွှန်ကြားချက်အရ နှစ်ဖက်စလုံး အသုံးဝင်နိုင်သည်ဟု ထင်ကြောင်း ၎င်းက သုံးသပ်သည်။

ထို့ပြင် လက်ရှိတွင် အစိုးရအနေနှင့် ၂ လ မှန်းပြီး လုပ်လိုက်သော်လည်း ယခု ကျန်းမာရေးအခြေအနေသည် ၂ လထက် ကျော်ပါက မည်သို့ လုပ်မည်နည်း စသည့် အခြေအနေများအတွက်လည်း အစိုးရအနေနှင့် စဉ်းစားထားသင့်ကြောင်း လုပ် ငန်းရှင်များက ပြောဆိုကြသည်။

ယခုလို အစိုးရက ရန်ကုန်၊ ပဲခူးနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်တို့ရှိ ချေးငွေ ယူထားသူများကို နှစ်လ ရပ်ဆိုင်းပေးသလို တခြားသော တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များရှိ ချေးငွေ ယူထားသည့်သူများကလည်း တောင်းဆိုလာခြင်းများရှိပါက အသေးစားငွေရေးကြေးရေး အဖွဲ့များ၏ ငွေပြန်လည် ကောက်ခံမှုများ ထိခိုက်ကာ လုပ်ငန်းများ လည်ပတ်မှု နှေးကွးသွားနိုင်ကြောင်းလည်း လုပ်ငန်းရှင် များက ပြောသည်။

ရန်ကုန်တိုင်းရှိ အသေးစားငွေရေးကြေးရေး လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူ တဦးက “ကျနော်တို့ အတွက်က ဒါက ခဏတော့ အဆင် ပြေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီထက် အချိန်ကြာသွားရင် ဘယ်လို လုပ်မလဲ။ ရန်ကုန်မှာ ရှိတယ်ဆိုပေမယ့် တနိုင်ငံလုံး အတိုင်း အတာနဲ့ စဉ်းစားရပါတယ်။ အခုက ငွေပြန်ကောက်ရတာ တော်တော် ဆိုးတယ်။ မပေးနိုင်လို့ ရပ်ထားရတဲ့ နေရာတွေ ရှိ တယ်။ ပြဿနာက လူတွေ မဟုတ်ဘူး။ သူတို့ ဝင်တဲ့ ဝင်ငွေကိုက နည်းသွားတာ” ဟု ပြောသည်။

ပုံမှန်ချေးငွေ ပြန်ဆပ်သည့် သူများရှိသော်လည်း ရန်ကုန်တိုင်းတွင် ချေးငွေ ယူထားပြီး ပြန်ဆပ်နိုင်သည့် ပမာဏမှာ ယခင် ထက် လျှော့နည်း နေသည်ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

အင်းစိန်မြို့နယ်ရှိ ချေးငွေယူထားသည့် အထည်ချုပ် အလုပ်သမား မမာမာက “ချေးငွေ ပြန်ဆပ်တာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဘာမှတော့ မပြောဘူး။ ပြီးခဲ့တပတ်ကတော့ တဝက်ပဲ ဆပ်နိုင်လို့ ပြောပြီး ဆပ်လိုက်တယ်။ အခုက အလုပ်တွေက ပုံမှန် မဆင်း ရတော့ စားဖို့တော့ အနိုင်နိုင်ဖြစ်နေတာ” ဟု ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာများတွင် အသေးစား ငွေရေးကြေးရေး လုပ်ငန်းများ ချေးယူသူများက အသင်းဝင် အစုအဖွဲ့များနှင့် ချေး ယူခြင်းဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် ကိုဗစ်ရောဂါ ကာကွယ်၊ထိန်းချုပ်၊ ကုသရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်နေခြင်းကြောင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ ယခင်သို့ ပုံမှန်အခြေအနေ မရှိသေးသဖြင့် ဝင်ငွေ ရရှိမှုများမှာ ယခင်ထက် လျော့နည်းလျက် ရှိနေသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသေးစား ငွေကြေး လုပ်ငန်းများမှ ငွေချေးယူ သူပေါင်း၂ သန်းခန့် ရှိပြီး ချေးငွေ စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၃၅၀ သန်းခန့်ဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက် ရှိကြောင်း MMFA အသင်း၏ စာရင်းဇယားများတွင် ဖော်ပြထားသည်။

မြန်မာ တနိုင်ငံလုံး အနေဖြင့် Microfinance ငွေကြေး ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းများကို လိုင်စင်ထုတ်ပေးထားသည်မှာ ၁၉၃ ခု ရှိကြောင်း စီမံကိန်း ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန၊ ငွေရေးကြေးရေး ကြီးကြပ်ရေး ဦးစီးဌာနက သိရသည်။

You may also like these stories:

ချေးငွေပြန်ဆပ်ခြင်း ဆိုင်းငံ့ပေးရန် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် အစိုးရတချို့ ထုတ်ပြန်

ချေးငွေ အတိုး အရင်းများကို အတင်းအကြပ် ကောက်ခံပါက လိုင်စင်ပိတ်မည်

The post ချေးငွေယူထားသူများ၏ အတိုးနှင့်အရင်း အစိုးရ ယာယီဆပ်ပေးမည် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ကိုဗစ်ကြောင့် ရပ်နားထားသော ရန်ကုန်ရွှေဈေးကွက် ပြန်ဖွင့် https://burma.irrawaddy.com/news/2020/10/22/232141.html Thu, 22 Oct 2020 08:13:44 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=232141 ရွှေဈေးကွက် ရပ်နားချိန်တွင် ကမ္ဘာ့ရွှေဈေး မြင့်တက်မှုကြောင့် ပြည်တွင်း အခေါက်ရွှေဈေးမှာလည်း ၁ ကျပ် သားလျှင် ကျပ် ၁၃ သိန်းကျော်အထိ ရှိလာပြီး ရွှေဈေးကွက် ပြန်လည် စတင်မည့် ရက်တွင် ကျပ် ၁၃ သိန်းကျော်နှင့်သာ ဈေးကွက်ဖွင့်ရမည် ဖြစ်ကြောင်း ရွှေလုပ်ငန်းရှင်လည်း ဖြစ်သူ ဦးမျိုးမြင့်က ပြောသည်။

The post ကိုဗစ်ကြောင့် ရပ်နားထားသော ရန်ကုန်ရွှေဈေးကွက် ပြန်ဖွင့် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ကိုဗစ်ကြောင့် အရောင်းအဝယ် ယာယီ ရပ်နားထားသော ရန်ကုန်ရွှေဈေးကွက်ကို ယနေ့ အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်တွင် ပြန်လည် ဖွင့်လှစ်လိုက်ကြောင်း ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီး ရွှေလုပ်ငန်းရှင်များ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမျိုးမြင့်က ပြောသည်။

“အခု၂၁ ရက်ဆိုရင် မြို့နယ်ကျော်တွေ အကုန်လုံး ပြီးသွားပြီဆိုတော့ ကျနော်တို့ အရောင်းအဝယ် ပြန်လုပ်ပါမယ်။ ကျန်း မာရေး ဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ထားတဲ့ စည်းကမ်းချက်တွေနဲ့ အညီ ဖွင့်မှာပါ” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့် စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်မှ စ၍ ကိုဗစ် ရောဂါကူးစက် ပြန့်ပွားမှု များလာသောကြောင့် ရန်ကုန်ရွှေဈေးကွက်ကို ယာယီ ရပ်နားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ရွှေဈေးကွက် ရပ်နားချိန်တွင် ကမ္ဘာ့ရွှေဈေး မြင့်တက်မှုကြောင့် ပြည်တွင်း အခေါက်ရွှေဈေးမှာလည်း ၁ ကျပ်သားလျှင် ကျပ် ၁၃ သိန်းကျော်အထိ ရှိလာပြီး ရွှေဈေးကွက် ပြန်လည် စတင်မည့် ရက်တွင်လည်း ကျပ် ၁၃၁၆၀၀၀ နှင့် ဈေးကွက် ဖွင့် လှစ်ခဲ့ကြောင်း ရွှေလုပ်ငန်းရှင်လည်း ဖြစ်သူ ဦးမျိုးမြင့်က ပြောသည်။

ရန်ကုန် ရွှေဈေးကွက်သည် ၁ ရက်လျှင် ရွှေပိဿာချိန် ၅၀ အထိ အရောင်းအဝယ်ရှိပြီး ကိုဗစ်ကာလများတွင် တရက်လျှင် ရွှေ ၂၅ ပိဿာ ဝန်းကျင်သာ အရောင်းအဝယ် ဖြစ်ကာ ထက်ဝက်ခန့် ကျဆင်းခဲ့သည်။

“ရွှေဈေးကွက် ပိတ်တယ်လို့ ဆိုတာထက် နောက်ပိုင်း အရောင်းအဝယ် သမားတွေက မလာရဲတော့ဘဲ ဖြစ်သွားတာ။ အခု ဈေးကွက် ပြန်ဖွင့်ရင် အပြောင်းအလဲ သိပ်မရှိနိုင်ပေမယ့် ပုံမှန် အနေအထား ရောက်အောင် မနည်းပြန်လုပ်ရမယ့် သ ဘော ရှိတယ်။ အခု လောလောဆယ် ရန်ကုန်မှာ ကုန်ကြမ်း ပြတ်နေတယ်” ဟု ဈေးကွက်၏ အခြေအနေကို ဦးမျိုးမြင့်က ရှင်းပြသည်။

စတော့ရှယ်သမား၊ စီးပွားရေး သမားများက ရွှေဘက်သို့ လှည့်၍ ဝယ်ယူမှုများ ရှိလာခြင်း၊ အမေရိကန်ဒေါ်လာဈေး အ ညွှန်းကိန်းများကလည်း ကျဆင်းနေခြင်းတို့ကြောင့် ကမ္ဘာ့ရွှေဈေးမှာလည်း ဆက်တိုက် မြင့်တက်လျက် ရှိနေသဖြင့် မြန်မာ့ ရွှေအနေနှင့်လည်း ကျပ် ၁၃ သိန်း ဝန်းကျင်၌သာ ရှိနေနိုင်ကြောင်း ရွှေလုပ်ငန်းရှင်များက သုံးသပ်ထားသည်။

အရောင်းအဝယ်အနေဖြင့် ပြည်တွင်း ရွှေဈေးကွက်တွင် လူငယ်ပိုင်းများက ဒီဇိုင်းပုံစံ အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲ ဝတ်ဆင်လာခြင်း၊ တချို့ရွှေဈေးတက်နေခြင်းကြောင့် အကျဈေးတွင် ဝယ်ထားသည့်သူများက ပြန်ရောင်းခြင်း၊ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်များက ရွှေ ၄ ပိဿာ၊ ၅ ပိဿာအထိ လာရောင်းသူသည့်သူများပင် ရှိကြောင်း ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ရွှေလုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း က သိရသည်။

တိတ်စိန် ရွှေဆိုင်ပိုင်ရှင်က “ကျမတို့ ဆိုင်က ဒီ တနင်္လာနေ့က စဖွင့်တယ်။ အခု ဖွင့်ဖွင့်ချင်းကတော့ ဝန်ထမ်းလည်း တဝက်လောက်နဲ့ပဲ စဖွင့်ပါတယ်။ လုံခြုံရေးလည်း လုပ်ထားပါတယ်။ အဓိကတော့ ပိတ်ထားတဲ့ ရက်အတွင်းမှာ ကျမတို့ရဲ့ Customer တွေ၊ တချို့ ပစ္စည်းလဲချင်တဲ့သူတွေ ဖုန်းဆက်တဲ့အတွက် စဖွင့်တာပါ။ အပြင်လူတော့ သိပ်မရှိပါဘူး။ ကိုယ့်အ ရင် Customer တွေပဲ ရှိပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

ရွှေဆိုင်များတွင် အရောင်းအဝယ်အားဖြင့် ပါးနေကြောင်း၊ သို့သော် ရွှေဆိုင်ကြီးများကမူ အွန်လိုင်းမှ နာမည်ကျော် သရုပ် ဆောင်များကို ခေါ်ယူ၍ Live လွှင့်ကာ ရောင်းချမှုများ ပိုများလာကြောင်း သိရသည်။

ကိုဗစ် ရိုက်ခတ်မှုကြောင့် ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရသည့် လုပ်ငန်းများထဲတွင် ရွှေပန်းထိန် လုပ်သားများလည်း ပါဝင်ပြီး ရွှေပန်းထိန် လုပ်ငန်း၊ ရွှေသန့်စင်သည့် ဖိုများ၊ ရွှေဆိုင်းလုပ်ငန်းများနှင့် ပတ်သက်သည့် လုပ်သား ၁ သောင်းကျော်လည်း လတ်တ လော အလုပ်လက်မဲ့နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည် ဟု ဦးမျိုးမြင့်က ပြောသည်။

ယင်းပြင် ကိုဗစ်ဒုတိယလှိုင်း စတင်ခဲ့သည့် ရန်ကုန်မြို့တွင် လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများ ရောင်းချနေသည့် လက်ကားဈေးကြီး များလည်း စက်တင်ဘာလမှ စတင်ပြီး ယခုအချိန်ထိ ပိတ်ထားလျက် ရှိသည်။

You may also like these stories:

ဒေါ်လာဈေးကျ၊ ပို့ကုန်လုပ်ငန်းများ အခက်တွေ့

ကိုဗစ်ကာလအတွင်း ကုန်ကားပြေးဆွဲမှု ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရပ်ဆိုင်း

The post ကိုဗစ်ကြောင့် ရပ်နားထားသော ရန်ကုန်ရွှေဈေးကွက် ပြန်ဖွင့် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
အစိုးရက ရခိုင်နှင့် တိုင်း ၃တိုင်း၌ သတ်မှတ်ဈေးဖြင့် စပါးဝယ်မည် https://burma.irrawaddy.com/news/2020/10/19/231964.html Mon, 19 Oct 2020 12:37:01 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=231964 ယခုနှစ်တွင် အစိုးရ၏ ဘတ်ဂျက် လျာထားချက်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ၃ ခုနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်တို့တွင် စပါးတင်း ပေါင်း ၃၈ သိန်းခန့် ဝယ်ယူရန် မှန်းထားကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ ဆန်စပါးအသင်းချုပ် ဒု ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်သန်းဦးက ပြော သည်။

The post အစိုးရက ရခိုင်နှင့် တိုင်း ၃တိုင်း၌ သတ်မှတ်ဈေးဖြင့် စပါးဝယ်မည် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
အစိုးရ သတ်မှတ်ထားသော အခြေခံ ရည်ညွှန်းဈေးဖြင့် နိုဝင်ဘာလမှစ၍ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်း၊ ဧရာဝတီတိုင်းနှင့် ရခိုင် ပြည်နယ်တို့တွင် စပါးများ စတင် ဝယ်ယူသွားမည်ဟု စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန ပြော ရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးခင်မောင်လွင်က ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

“တိုင်းနဲ့ ပြည်နယ်တွေ ဝယ်ယူမယ့် ပမာဏအလိုက် တင်ပြထားတာ ရှိတယ်။ ဒီအတိုင်း ကျနော်တို့က ဝယ်ယူမယ်။ နိုင်ငံ တော်ကနေ စပါးဝယ်ဖို့ ကျပ် ဘီလီယံ၂၀ တောင်းထားတယ်။ ဒါကို မူတည်ပြီးမှ စပါးဝယ်ယူသွားမှာ။ အခု စပါးဈေးက အောက်ကျတဲ့ အနေအထား မရှိသေးပေမယ့် စပါးတွေ အများကြီး ထွက်လာလို့ ဈေးကျမယ်ဆိုရင် ဝယ်လို့ရအောင် ကြိုပြီး ဆောင်ရွက်တာ ဖြစ်တယ်” ဟု ၎င်းက ရှင်းပြသည်။

အဆိုပါ အစိုးရ သတ်မှတ်ဈေးနှင့် စပါးဝယ်ယူရေးအတွက် ဆန်စက်လုပ်ငန်းရှင်များ၊ စက်ပိုင်များကို နိုင်ငံပိုင် သတင်းစာမှ တဆင့် တင်ဒါခေါ်ယူထားပြီး ယခု အောက်တိုဘာလကုန်တွင် တင်ဒါ အောင်မြင်မည့် ကုမ္ပဏီကို ရွေးချယ်ကာ စပါးဝယ်ယူ ရေး အစီအစဉ်များကို ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

အစိုဓာတ် ၁၄ ရာခိုင်နှုန်း ရှိ၍ အဖျင်းအမှော်၊ ဖုန်၊ သဲ၊ ခဲ ကင်းစင်ပြီး အရည်အသွေးဆိုင်ရာ သတ်မှတ်စံချိန် စံညွှန်းများနှင့် ကိုက်ညီသည့် ၁ တင်း (၄၆) ပေါင်ကိုက် စပါးတင်း (၁၀၀) ၏ အခြေခံ ရည်ညွှန်းဈေးနှုန်းကို ကျပ်ငွေ ၅ သိန်း ၂ သောင်း အဖြစ် တောင်သူလယ်သမား အခွင့်အရေး ကာကွယ်ရေးနှင့် အကျိုးစီးပွား မြင့်တင်ရေး ဦးဆောင်အဖွဲ့က သတ်မှတ်ထား သည်။

ပြီးခဲ့သည့်၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ကျပ် ၁၅ ဘီလီယံ ထုတ်ယူပြီး တိုင်းဒေသကြီး ၃ ခုတွင် ဝယ်ယူခဲ့သော်လည်း အမှန်တကယ် ကျပ် ၇ ဘီလီယံကျော်သာ ဝယ်ယူခဲ့ကြောင်း စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီး ဌာနက သိရသည်။

ယခုနှစ်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ် ပါလာသည့်အတွက် ကျပ် ၂၀ ဘီလီယံ အသုံးပြုပြီး ဝယ်ယူရန် နိုင်ငံတော်သို့ တင်ပြထားသည် ဟု ဆိုသည်။

ယခုနှစ်တွင် အစိုးရ၏ ဘတ်ဂျက် လျာထားချက်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ၃ ခုနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်တို့တွင် စပါးတင်းပေါင်း ၃၈ သိန်းခန့် ဝယ်ယူရန် မှန်းထားကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ ဆန်စပါးအသင်းချုပ် ဒု ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်သန်းဦးက ပြောသည်။

“ကျပ် ဘီလီယံ၂၀ သတ်မှတ်ထားပေမယ့် အခြေခံ ဈေးအောက်မရောက်ဘူးဆိုရင် အကုန်လုံး ဝယ်စရာ မလိုဘူး။ အခြေခံ ဈေးအောက် ရောက်ရင်တော့ အကုန်လုံး ဝယ်မှာပါ။ အဓိကတော့ ကောက်စောပေါ်ရင် စပါးဈေး ကျတတ်တာကြောင့် အရင်နှစ်တွေထက် ပိုပြီး စောဝယ်နိုင်အောင် စီမံတာပါ။ ဧရာဝတီတိုင်း တခုထဲတင် စပါးတင်းပေါင်း ၉ သိန်း ၇ သောင်း ဝယ်ဖို့ လျာထားတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

လက်ရှိ စပါးများသည် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ဝင်းမှည့်သည့် အနေအထားရှိနေပြီး နောက်ထပ် ဆယ့်လေးငါးရက် ဆိုလျှင် ရိတ်သိမ်းကာ လှိုင်လှိုင်ပေါ်မည့် အခြေအနေ ရှိနေကြောင်း သိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ တောင်သူ လယ်သမား အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသိန်းအောင်က “အခု စပါးတွေက ရိတ်နေကြပြီ။ အောက်တိုဘာလ ကုန်လောက်ဆိုရင်ပဲ ဆင်းသုခ၊ ရက်ကိုးဆယ်၊ ရတနာတိုး စတဲ့ သက်ရင့် စပါးတွေက တော်တော်ကြီးကို ကုန်သလောက် ဖြစ်သွားမှာ။ ဒါကြောင့် ကျနော်တို့ အနေနဲ့ အစိုးရ စပါးဝယ်ယူရေးကို မြန်မြန် လုပ်ပေးစေချင်ပါတယ်” ဟု ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

ဆက်လက်၍ ၎င်းက “ဝယ်မယ့် နေရာမှာလည်း အခုက မိုးနဲ့ ဆိုတော့ အခြောက်ခံဖို့ နေလှန်းဖို့ တောင်သူမှာ အဆောက် အအုံ၊ စက်မရှိတဲ့အတွက် အခြောက်ခံစက်ရှိတဲ့ ကုန်သည်ကိုပဲ တိုက်ရိုက် ထိုးရောင်းရတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် စပါးတင်း ၁ ရာ ကို ကျပ် ၄ သိန်း ၈ သောင်းနဲ့ ကျပ် ၅ သိန်း ဈေးလောက်နဲ့ ရောင်းနေရတယ်။ မြို့နဲ့ဝေးပြီး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးခက်တဲ့ နေရာတွေမှာဆိုရင် ကျပ် ၄ သိန်း ၅ သောင်းလောက်နဲ့ ပဲ ရောင်းနေရတယ်”ဟု လက်ရှိ စပါးဈေးကွက် အခြေအနေကို ရှင်း ပြသည်။

လက်ရှိ တောင်သူ ရောင်းချနေသော စပါး၏ အစိုဓာတ်မှာ အဆ ၂၀ ရှိနေပြီး ရာသီဥတု အခြေအနေအရ ရှိသေးသဖြင့် အစိုးရ ဝယ်ယူပေးမည် ဆိုပါကလည်း မြန်မြန် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ပေးစေလိုကြောင်းလည်း ဦးသိန်းအောင် က ပြောသည်။

သို့တည်းမဟုတ် အချိန်ဆွဲကာ တိုင်ပင်ရခြင်း၊ ငွေချပေးသည့် ကာလ စောင့်မျှော်ရခြင်းများ လုပ်ဆောင်နေမည်ဆိုလျှင် ယခင်နှစ်များသို့ပင် တောင်သူ စပါးပေါ်ချိန်၊ တောင်သူလက်ထဲ စပါးရှိချိန်တွင် အစိုးရ ဝယ်ယူပေးခြင်း မဟုတ်ဘဲ ကုန် သည်၊ စက်ပိုင်များ လက်ထဲက စပါးကိုသာ ဝယ်ပေးသည့် သဘော ဖြစ်သွားမည်ဟု လယ်သမားများက ပြောဆိုသည်။

ပြီးခဲ့သည့်နှစ် မိုးစပါးပေါ်ချိန်တွင် စပါးဈေး ကျဆင်းခဲ့ခြင်းကြောင့် အစိုးရ စပါး ဝယ်ယူခဲ့သော်လည်း ဝယ်ယူချိန်သည် နောက်ကျသဖြင့် လယ်သမား အများစု အခက်အခဲများ တွေ့ခဲ့ရသည်။

တောင်သူ လယ်သမားအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသိန်းအောင်က “ဒီနှစ်ကတော့ သူတို့ ဝယ်မယ်ပြောတာ လအားဖြင့်တော့ နည်း နည်း စောတယ်။ ဒါပေမယ့် အခြေအနေအရတော့ အခုထိတောင် အကောင်အထည် မဖော်နိုင်အောင် မရှိသေးရင် နည်း နည်း နောက်ကျတယ်လို့ ပြောရတယ်” ဟု သုံးသပ် ပြောဆိုသည်။

ဆန်စက်ပိုင်ရှင်များကို တောင်သူများထံမှ အခြေခံ ဈေးဖြင့် စပါးဝယ်ပေးနိုင်ရန် အစိုးရက တင်ဒါများချပေးမည် ဖြစ်ပြီး ဆန် စက်ပိုင်ရှင်များက ဆန်အဖြစ်ကြိတ်ခွဲပြီးလျှင် အစိုးရထံ ပြန်လည် ပေးသွင်းရမည် ဖြစ်သည်။

You may also like these stories:

ရန်ကုန် တောင်သူဈေးကား အစီအစဉ် ပြန်လည် စတင်မည်

မြဝတီ- မဲဆောက် ကုန်သွယ်ရေး ထိုင်းဘက်မှ ယာယီရပ်ဆိုင်းလိုက်

The post အစိုးရက ရခိုင်နှင့် တိုင်း ၃တိုင်း၌ သတ်မှတ်ဈေးဖြင့် စပါးဝယ်မည် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ရန်ကုန် တောင်သူဈေးကား အစီအစဉ် ပြန်လည် စတင်မည် https://burma.irrawaddy.com/news/2020/10/16/231724.html Fri, 16 Oct 2020 05:21:39 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=231724 တောင်သူဈေးကား အစီအစဉ်သည် ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်း Stay at Home ညွှန်ကြားချက်ကြောင့် အချို့ လမ်း၊ ရပ်ကွက်၊ အိမ်ရာများက အဝင်မခံကြသဖြင့် ပြီးခဲ့သည့် စက်တင်ဘာလမှ ယနေ့အထိ ရပ်နားထားခဲ့ရာမှ ယခု ရက် ပိုင်းအတွင်း ပြန်လည် စတင်ရန် အသင်းက စီစဉ်ခြင်းဖြစ်

The post ရန်ကုန် တောင်သူဈေးကား အစီအစဉ် ပြန်လည် စတင်မည် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားရှိ တောင်သူများ ကိုယ်တိုင် ဟင်းသီးဟင်းရွက် သစ်သီးဝလံများကို ရောင်းချပေးနေသော ရန်ကုန် တောင်သူဈေးကား အစီအစဉ်ကို ရန်ကုန် ၄ မြို့နယ်တွင် ပြန်လည် ရောင်းချမည် ဖြစ်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ သစ်သီး ဝလံ ပန်းမန်နှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ် တင်ပို့ရောင်းချသူများ အသင်း (MFVP) က သိရသည်။

ကိုဗစ် ပထမလှိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည့် တောင်သူဈေးကား အစီအစဉ်သည် ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်း Stay at Home ညွှန်ကြား ချက်ကြောင့် အချို့လမ်း၊ ရပ်ကွက်၊ အိမ်ရာများက အဝင်မခံကြသဖြင့် ပြီးခဲ့သည့် စက်တင်ဘာလမှ ယနေ့အထိ ရပ်နား ထားခဲ့ရာမှ ယခု ရက်ပိုင်းအတွင်း ပြန်လည် စတင်ရန် အသင်းက စီစဉ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

MFVP ဗဟို အလုပ်မှုဆောင် ဦးမင်းဇော်က “အဓိကတော့ ကိုဗစ် ပထမလှိုင်း ပြီးသွားတော့ ဒုတိယလှိုင်းက နည်းနည်းလေး ပြင်းတော့ ရပ်ထားတာ။ အခု ရန်ကုန်တိုင်း ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ကော်မတီက တာဝန်ပေးထားတဲ့အတွက် ၁ ရက် ၂ ရက် အတွင်း ပြန်စမှာပါ။ စစချင်းတော့ လှိုင်သာယာ၊ တောင်ဒဂုံ၊ တောင်ဥက္ကလာ၊ သင်္ကန်းကျွန်း စတဲ့ မြို့နယ် ၄ ခုမှာ ဖြန့်ဖြူး ပေးမှာ၊ ဒါက အကြမ်းဖျင်း လျာထားတာ။ လမ်းကြောင်းတွေလည်း ဆွဲနေပါတယ်” ဟု ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

တောင်သူဈေးကား အစီစဉ်ကို နိုင်ငံတော် အစိုးရ၊ စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင် သာယာရေး ကော်မတီ (YCDC) နှင့် MFVP အသင်းတို့ ပူးပေါင်း စီစဉ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဈေးကားရောင်းချမှုကို မြို့ တွင်း ၆ မြို့နယ်မှလွဲ၍ ကျန်ရှိသည့် မြို့နယ်များတွင် ရောင်းချခွင့်ကို YCDC က ခွင့်ပြုပေးထားကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

ဆက်လက်၍ ဦးမင်းဇော်က “အခု ဈေးကား အစီအစဉ်မှာတော့ အချက်၂ ချက်ကို အာရုံ စိုက်တယ်။ ကုန်ဈေးနှုန်း တက် လာမယ့်ဟာတွေကို တတ်နိုင်တဲ့ဘက်ကနေ တောင်သူတွေဆီက ယူပြီးတော့ စားသုံးသူဆီကို ဖြန့်ချိပေးတဲ့ သဘောပါ။ ဈေးနှုန်း သက်သာမယ်လို့ မဆိုတောင် ဈေးမများအောင် ရောင်းပေးမယ်ပေါ့လေ။ နောက်တချက်က မြို့နယ်တိုင်းမှာ ခက် ခဲတဲ့သူတွေကိုလည်း ကျနော်တို့ ဝေမျှပေးမယ့် အစီစဉ် ရှိပါတယ်” ဟု လက်ရှိ လုပ်ဆောင်မည့် ဈေးကား အစီအစဉ်ကို ရှင်းပြသည်။

ဈေးအရောင်းအဝယ် ကိစ္စရပ်များတွင် Social Distancing နှင့်အညီ ရောင်းသူဝယ်သူ ထိတွေ့မှု မရှိစေရန် စီမံထားခြင်း၊ ၆ ပေကွာ၍ တန်းစီ လာရောက် ဝယ်ယူနိုင်ခြင်း၊ Mask မတပ် ထားပါက ဝယ်ယူခွင့် မပြုခြင်း၊ ၅၀၀ ကျပ်တန်၊ ၁၀၀၀ ကျပ် တန် ကုန်များကို အသင့်တွဲစပ် ထုတ်ပိုးထားခြင်း၊ ပိုက်ဆံကို ပုံးထဲသို့ ထည့်ရမည် ဖြစ်ခြင်း၊ အကြွေပြန် မအမ်းခြင်း၊ တနေ့ တာ ကုန်များကို တရက်အတွင်း အပြီးရောင်းချခြင်း စသည့် တို့ကို လုပ်ဆောင်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ဦးမင်းဇော်က “ဥပမာ ဟင်းသီးဟင်းရွက်လေးတွေ ဆိုရင် တစီးကို ကျပ်၂၀၀ ပေါ့။ ၅ စီးယူ ၁၀၀၀ ကျပ်ပေါ့။ ပိုက်ဆံပေး ရင် ပုံးထဲ ထည့်ပေးပေါ့။ ကျနော်တို့ကလည်း ပြန်မအမ်းရအောင် သူတို့ပေးတာကို အကိုက်ဖြစ်အောင် စီစဉ် ရောင်းချ မှာပါ။ ဒါတွေကို ပြင်ဆင်နေပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

အဆိုပါ ဈေးကားစတင်ရာတွင် ကား ၃ စီးနှင့် စတင်ထွက်နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်နေပြီး နောက်ပိုင်းတွင် လုပ်ငန်း၏ အခြေအနေပေါ် မူတည်၍ မြို့နယ်နှင့် ဈေးကားများကို တိုးချဲ့သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

လတ်တလောတွင် တောင်သူ ဈေးကား အစီစဉ်တခုလုံး ပြန်လည် စတင်ခြင်း မဟုတ်သော်လည်း အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်ကစပြီး ကိုဗစ်ကာလအတွင်း စားသုံးသူများ အဆင်ပြေစေရန်အတွက် ရန်ကုန်အနီးတဝိုက်က ကုန်စိမ်းများကို အိမ်ရာ ဝင်းများက လာရောက် ရောင်းချရန် ဖိတ်ခေါ်ပါက ရောင်းချပေးမှုလည်း ရှိနေသည်။

ရန်ကုန်တောင်သူ ဈေးကားအစီစဉ်တွင် ပါဝင်မည့် တောင်သူများမှာ ရှမ်းပြည်နယ် နောင်တရား တောင်သူများ၊ ပင်လောင်း တောင်သူများ၊ ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်းရှိ မှော်ဘီ၊ တိုက်ကြီး၊ မင်္ဂလာဒုံရှိ တောင်သူများက ခရမ်းချဉ်သီး၊ အာလူး၊ ငရုတ်သီး၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ ဂေါ်ရခါးသီး၊ ပင်းတယ ကြက်သွန်နီနှင့် ချဉ်ပေါင်၊ ကန်စွန်း၊ ဗူး၊ ဖရုံ၊ ဆူးပုပ် အစရှိသည့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် ကုန် စိမ်းများကို ရောင်းချသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း အသင်းက သိရသည်။

ရောင်းချမည့် ဈေးနှုန်း အနေဖြင့်လည်း တောင်သူ သတ်မှတ်သည့် ဈေး(စိုက်ခင်းဈေး)၊ ကားခ၊ အလုပ်သမား အတင်အချခ များနှင့် ထုတ်ပိုးခ များနှင့် တွက်ချက်ပြီး ရောင်းချသွားမည် ဖြစ်သည်။

သို့သော် ရှမ်းပြည်မှ ကုန်စည်များကို ရန်ကုန်သို့ သယ်ယူရာတွင် လမ်းခရီးတွင် ယာဉ်မောင်း၊ ယာဉ်နောက်လိုက်များ ကိုဗစ် ရောဂါ စစ်ဆေးရသောကြောင့် ကားစီစဉ်မှုတွင် အခက်အခဲ အနည်းငယ် ရှိကြောင်း အသင်း က သိရသည်။

ရှမ်းပြည်နယ် နောင်တရားဒေသ အာလူးအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ ဦးခွန်ဆန်းဦးက “ပထမလှိုင်းတုန်းကတော့ ရောင်းချဖို့ ခက်ခဲတဲ့ ကုန်စည်တွေကို အပေးအယူ စနစ်နဲ့ ပို့ခဲ့ပါတယ်။ ကျနော်တို့ ဟင်းသီး ဟင်းရွက်တွေက ရှားပါးတာတော့ မဟုတ်ဘူး။ သယ်ယူ ရတာတော့ နည်းနည်း အခက်အခဲ ရှိပါတယ်။ ဟိုတလောက ကားလမ်းပိတ်တာတို့ ဆေးစစ်တာတို့ကြောင့်ပေါ့။ အခုကတော့ သွားလို့ နည်းနည်းတော့ အဆင်ပြေလာပါပြီ။ ဒါပေမယ့် ကားသမားတိုင်းက သိပ်မသွားရဲကြဘူး။ အဲဒီတော့ အရင်ထက် ကားခက နည်းနည်းလေး ပိုတယ်” ဟု ကုန်စည်သယ်ယူ ပို့ဆောင်ပေးမည့် အခြေအနေကို ဧရာဝတီသို့ ပြော သည်။

ယခင် ပုံမှန်ရက်က ရှမ်းပြည်မှ ရန်ကုန်သို့ သယ်ယူသည့် ၁၂ ဘီး ကားတစီးလျှင် ကားပိတ်စဉ်က ကျပ် ၄ သိန်း အထိ ပေး ရပြီး ယနေ့တွင် ကျပ် ၇ သိန်းအထိ ပေးရကာ နေ့စဉ် ရန်ကုန်သို့ သွားသည့် ဈေးပတ်ကား ဆိုလျှင် ငွေကျပ် ၁၂ သိန်း အထိ ပေးရကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြသည်။

“ဈေးကွက်ကတော့ ကျနော်တို့ ဆီက ပိုလျှံနေတယ်။ ဂေါ်ဖီထုပ် ဆိုရင် တထုပ် ၁၅၀ ကျပ်ပဲ ရှိတယ်။ ရန်ကုန်ကို ပို့ရင် တော့ ကောင်းတဲ့ဟာလေး ရွေးခုတ်ပြီး ပို့မယ်ပေါ့။ ကျပ်၂၀၀ တန်ပေါ့။ ဒါက လုပ်သမားခနဲ့ ကားခတော့ မပါဘူးပေါ့။ ခရမ်း ချဉ်သီးဆိုလည်း ကျနော်တု့ိဆီ ၁ ပိဿာ ကျပ် ၃၀၀ ပဲ ရှိတယ်။ ရန်ကုန်မှာဆိုရင် ကျပ် ၁၅၀၀ လောက် ရှိတယ်” ဟု တောင်သူလည်း ဖြစ်သူ ဦးခွန်ဆန်းဦးက ပြောသည်။

ရှမ်းပြည်နယ်မှ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ ခရမ်းချဉ်သီး၊ အာလူး တို့ကို ရန်ကုန်တောင်သူ ဈေးကား အစီစဉ်တွင် ရောင်းချရန် ယနေ့တွင် တင်ပို့လိုက်ပြီ ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ရန်ကုန်တောင်သူ ဈေးကား အစီအစဉ် ပေါ်ပေါက်ရေးအတွက် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဖြိုးမင်းသိန်းနှင့် မြို့ တော်ဝန် ဦးမောင်မောင်စိုး တို့ထံသို့ MFVP က ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီလက တင်ပြခဲ့ပြီး တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့မှ စိစစ်ကာ ရန်ကုန်မြို့ တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ (YCDC) က ဇွန်လ ၂၉ ရက်တွင် ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။

ယခုသတင်းကို AYA Bank မှ ပံ့ပိုးကူညီတင်ဆက်ပါသည်။

You may also like these stories:

ကိုဗစ်ကန့်သတ်ချက်ကြောင့် ကုန်စည် စီးဆင်းမှုနှေး၍ စားသောက်ကုန်အချို့ ဈေးတက်

ရန်ကုန်တောင်သူဈေးကား အစီအစဉ် စတင်မည်

The post ရန်ကုန် တောင်သူဈေးကား အစီအစဉ် ပြန်လည် စတင်မည် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ချေးငွေ အတိုး အရင်းများကို အတင်းအကြပ် ကောက်ခံပါက လိုင်စင်ပိတ်မည် https://burma.irrawaddy.com/news/2020/10/15/231683.html Thu, 15 Oct 2020 09:05:10 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=231683 စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ လည်ပတ်မှု ကျဆင်းနေသည့် ကာလအတွင်း အသေးစား ငွေရေးကြေးရေး အဖွဲ့များ အနေဖြင့် ပြန်ဆပ်ငွေများကို အတိုးနှင့်အရင်းများ အတင်းအကြပ် ကောက်ခံခြင်းမပြုရန် ပြည်ထောင်စု အစိုးရက ထပ်မံ ထုတ်ပြန်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်

The post ချေးငွေ အတိုး အရင်းများကို အတင်းအကြပ် ကောက်ခံပါက လိုင်စင်ပိတ်မည် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
COVID-19 ရောဂါ ဖြစ်ပွားနေစဉ် ကာလအတွင်း အသေးစား ငွေရေးကြေးရေး အဖွဲ့အစည်းများ အနေဖြင့် ပြန်ဆပ်ငွေများ ကို အတင်းအကြပ် ကောက်ခံခြင်း ပြုလုပ်ပါက လုပ်ငန်းလိုင်စင် ပိတ်သိမ်းသည်အထိ အရေးယူ ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ် ကြောင်း သိရသည်။

စီမံကိန်း ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန၊ အသေးစား ငွေရေးကြေးရေး လုပ်ငန်း ကြီးကြပ်မှု ကော်မတီ ညွှန်ကြားရေးမှူး ချုပ် ဦးဇော်နိုင်က “ကိုဗစ် ဖြစ်ပွားနေတဲ့ ကာလမှာ လုပ်ငန်းတွေက မလည်ပတ်ဘူး။ ဒါကြောင့် အရင်းနဲ့အတိုး ပြန်ဆပ်ဖို့ အချိန်ကျပေမယ့်လည်း ပြန်မဆပ်နိုင်သေးရင် ချေးယူသူနဲ့ ညှိနှိုင်းပြီး လုပ်ဖို့ ဖြစ်တယ်။ ကျနော်တို့ကတော့ ဘယ်နှလ ရွှေ့ ဆိုင်းပေးပါလို့ မပြောပါဘူး။ အတင်းအကြပ်ကောက်ရင် ဥပဒေလမ်းကြောင်းအရ သတိပေးတာက စပြီး လိုင်စင် ပိတ်သိမ်း တဲ့အထိ အရေးယူလို့ ရတယ်။ ဒီအတိုင်း လုပ်ရမှာပါ” ဟု ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာနနှင့် COVID-19 ရောဂါကာကွယ် ထိန်းချုပ်၊ ကုသရေး အမျိုးသားဆင့် ဗဟိုကော် မတီ တို့ကလည်း အမိန့်ညွှန်ကြားချက်များကို ထပ်မံ ထုတ်ပြန်လျက် ရှိသဖြင့် အသင်းဝင်များ (Customer)၏ အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်း လုပ်ငန်းများနှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ လည်ပတ်မှု ကျဆင်းနေသည့် ကာလအတွင်း အသေးစား ငွေရေး ကြေးရေး အဖွဲ့များအနေနှင့် ပြန်ဆပ်ငွေများကို အတိုးနှင့် အရင်းများ အတင်းအကြပ် ကောက်ခံခြင်းမပြုရန် ပြည်ထောင်စု အစိုးရက ထပ်မံ ထုတ်ပြန်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုညွှန်ကြားချက်များကို တိကျစွာ လိုက်နာ ဆောင်ရွက်မှု မရှိကြောင်း အသေးစား ငွေရေးကြေးရေး လုပ်ငန်းကြီးကြပ်မှု ကော်မတီက စစ်ဆေး တွေ့ရှိပါက အသေးစား ငွေရေးကြေးရေး လုပ်ငန်း ဥပဒေပါ စီမံခန့်ခွဲရေး နည်းလမ်းများနှင့် အညီ အရေးယူ ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

အသေးစား ငွေရေးကြေးရေး အဖွဲ့များအနေနှင့် အစိုးရညွှန်ကြားထားသော ကာလအတွင်း ပြန်ဆပ်ငွေများကို အသင်းဝင် များထံက အတင်းအကြပ် ကောက်ခံခြင်းကို ကော်မတီက စစ်ဆေးတွေ့၍ သော်လည်းကောင်း၊ အသင်းဝင်များက တိုင် ကြား၍ သော်လည်းကောင်း တွေ့ရှိခဲ့လျှင် ဥပဒေအတိုင်း အရေးယူ ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း ဦးဇော်နိုင်က ရှင်းပြ သည်။

“ပြီးခဲ့တဲ့ ကိုဗစ် ပထမလှိုင်းတုန်းက အစိုးရက ပြန်ဆပ်ငွေ ဆိုင်းငံ့ပေးမယ့် တချို့ Microfinance လုပ်ငန်းတွေက တောင်း တာတွေကိုတော့ ကျနော်တို့ ကော်မတီက ညှိနှိုင်းပေးခဲ့ရတာ ရှိခဲ့တယ်။ အကယ်၍များ ဒါမျိုးတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် တိုင်လို့ ရပါတယ်။ ကျနော်တို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ စာလည်း ပို့လို့ရပါတယ်။ လိုအပ်သလို အရေးယူပေးပါ့မယ်” ဟု ၎င်းက ထပ် လောင်း ပြောပြသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ကိုဗစ်ပထမလှိုင်းတွင် အသေးစား ငွေရေးကြေးရေး အဖွဲ့များက ပြန်ဆပ်ငွေများကို ၁ လ ယာယီဆိုင်းငံ့ပေးရန် နှင့် အတိုးများကိုလည်း အတင်းအကြပ် ကောက်ခံခြင်း မပြုရန် ငွေချေးယူသူ အသင်းသားများနှင့် ညှိနှိုင်း လုပ်ဆောင်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သော်လည်း တချို့လုပ်ငန်းများက ၂ လပေါင်း ကောက်ခံခြင်း၊ အသင်းသားများနှင့် အဆင်မပြေမှုများ ရှိခဲ့သဖြင့် ဖြေရှင်းပေးရသည့် လုပ်ငန်းများ ရှိခဲ့သည် ဦးဇော်နိုင်က ပြောသည်။

လက်ရှိ အချိန်တွင် လုပ်ငန်းအားလုံးကလည်း ရပ်တန့်လုနီးပါး ဖြစ်နေသဖြင့် ချေးငွေ ပြန်လည် မဆပ်နိုင်သည့်သူက များ ပြားသော်လည်း လည်ပတ်နေသည့် အသေးစား ငွေရေးကြေးရေး လုပ်ငန်းများက ညွှန်ကြားချက်များ မထုတ်ခင်ကပင် ချိန် ဆပြီး လုပ်နေရသည့် အနေအထား ရှိကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ အသေးစားငွေ ရေးကြေးရေး ကူညီမှုအသင်း (MMFA) ၏ အတွင်းရေးမှူး ဒေါ်ဖြူယမင်းမြတ်က ပြောသည်။

ဒီတပတ်မှာ ကျပ် ၄ သောင်းပေးရင် ၂ သောင်းတော့ ပေးပေါ့။ ဒါကလည်း ၁ ပတ်ပဲ ရမယ်။ နောက်လာမည့် ပတ်တွေက အပြည့်ပေးရမယ် ဆိုတော့ အတင်း အကြပ် တောင်းနေတဲ့ သဘောပဲ ရှိတယ်။ ဆိုင်းပေးတာ မရှိဘူး။

ယခုအချိန်တွင် Microfinance လုပ်ငန်းများအနေဖြင့် တချို့လုပ်ငန်းများမှာ ငွေထုတ်ချေးပေးမှုများ ရှိသော်လည်း ယခင် ကဲ့သို့ လုံလောက်သည့် ပမာဏ များများစားစား ချေးယူ၍ မရခြင်း၊ ချေးငွေရယူရာတွင် စာချုပ်စာတမ်း အာမခံချက်၊ စိစစ်မှု စသည့်တို့ ပိုများလာသည် ဟုလည်း ငွေချေးယူသူများက ဆိုကြသည်။

အင်းစိန်မြို့နယ်ရှိ ချေးငွေယူထားသည့် အထည်ချုပ် အလုပ်သမား မမာမာက “အစိုးက စာမထုတ်ခင်ကတော့ ကျမတို့ သူတို့ကို ပြောပြတယ်။ ပြန်ဆပ်ငွေကို ခဏလောက် ဆိုင်းပေးပါပေါ့။ နည်းနည်းလောက် လျှော့ယူပါလို့ ကျမတို့ အဖွဲ့မှာက ဆယ်ယောက် ရှိတယ်။ ပြန်ပေးနိုင်တဲ့သူ ရှိသလို့ အခုက မရှိတဲ့သူတွေလည်း ရှိတယ်။ ဒီကာလက ကျန်တဲ့သူကလည်း အလုပ်မကောင်းတော့ မပေးနိုင်တဲ့သူအစား စိုက်ပြီး သူတို့ကို မပေးနိုင်ဘူး” ဟု ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

ဆက်လက်၍ ၎င်းက “အဲဒီလိုပြောတော့ သူတို့ ဒီတပတ်တော့ ရမယ့်၊ ဥပမာ ကျမက ဒီတပတ်မှာ ကျပ် ၄ သောင်းပေးရင် ၂ သောင်းတော့ ပေးပေါ့။ ဒါကလည်း ၁ ပတ်ပဲ ရမယ်။ နောက်လာမည့် ပတ်တွေက အပြည့်ပေးရမယ် ဆိုတော့ အတင်း အကြပ် တောင်းနေတဲ့ သဘောပဲ ရှိတယ်။ ဆိုင်းပေးတာ မရှိဘူး။ အခုကတော့ အစိုးရက စာထုတ်လိုက်ပြီ ဆိုတော့ လာ မယ့် တပတ်မှာ ဘယ်လို ပြောမလဲ မသိသေးဘူး” ဟု ဆိုသည်။

ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာများတွင် အသေးစားငွေရေး ကြေးရေးလုပ်ငန်းများ ချေးယူသူများက အသင်းဝင် အစုအဖွဲ့များနှင့် ချေးယူ ခြင်းဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် ကိုဗစ်ရောဂါ ကာကွယ်၊ ထိန်းချုပ်၊ ကုသရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်နေသောကြောင့် တချို့စက်ရုံ များက သတ်မှတ်ချက်နှင့် မညီသည့် စက်ရုံများကို ပိတ်ထားခြင်း တို့ကြောင့် ဝင်ငွေ ရရှိမှုများ ခက်ခဲနေကြောင်း သိရ သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသေးစား ငွေကြေးလုပ်ငန်းများမှ ငွေချေးယူ သူပေါင်း၂ သန်းခန့် ရှိပြီး ချေးငွေ စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၃၅၀ သန်းခန့်ဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက် ရှိကြောင်း MMFA အသင်း၏ စာရင်းဇယားများတွင် ဖော်ပြထားသည်။

လက်ရှိ အစိုးရမှ အသေးစား ငွေရေးကြေးရေး အဖွဲ့များသို့ ကျပ် ဘီလီယံ ၁၀၀ ထုတ်ချေးပေးမှု အနေဖြင့်လည်း အဖွဲ့ကြီး များ ကျပ် ၁၀ ဘီလီယံမှ၂၀ ဘီလီယံ ယူပြီး စားသောက်ဆိုင်နှင့် လက်ဖက်ရည်ဆိုင်များသို့ စတင် ထုတ်ချေးပေးလျက်ရှိ သည်။

မြန်မာ တနိုင်ငံလုံး အနေနှင့် Microfinance ငွေကြေး ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းများကို လိုင်စင်ထုတ်ပေးထားသည်မှာ ၁၉၃ ခု ရှိကြောင်း စီမံကိန်း ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန၊ ငွေရေးကြေးရေး ကြီးကြပ်ရေး ဦးစီးဌာနက သိရသည်။

အသေးစား ငွေကြေးကဏ္ဍတွင် နိုင်ငံတကာမှ အစိုးရ မဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများ၊ အကျိုးအမြတ်ယူသော အဖွဲ့များ၊ အသေးစား ငွေကြေးလုပ်ငန်း လိုင်စင် ယူထားသော သမဝါယမ ငွေကြေးအဖွဲ့များ၊ အစိုးရ မဟုတ်သော အသေးစားငွေ ကြေး လုပ်ငန်း ပြုလုပ်သည့် ပြည်တွင်း အဖွဲ့များနှင့် စီးပွားဖြစ် အသေးစား ငွေကြေး အဖွဲ့များ ပါဝင်သည်။

ယခုသတင်းကို AYA Bank မှ ပံ့ပိုးကူညီတင်ဆက်ပါသည်

You may also like these stories:

အသေးစားငွေချေးလုပ်ငန်းက လူထု အသက်ရှူချောင်ဖို့လား၊ အသက်ရှူကျပ်ဖို့လား၊

ချေးငွေပြန်ဆပ်ခြင်း ဆိုင်းငံ့ပေးရန် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် အစိုးရတချို့ ထုတ်ပြန်

The post ချေးငွေ အတိုး အရင်းများကို အတင်းအကြပ် ကောက်ခံပါက လိုင်စင်ပိတ်မည် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ကျန်တဲ့ အာမခံ စနစ်တွေကို ဆက်လက် အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ရှိတယ် https://burma.irrawaddy.com/opinion/interview/2020/10/15/231673.html Thu, 15 Oct 2020 08:56:20 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=231673 အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေး နှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန၊ လူမှုဖူလုံရေးအဖွဲ့ ဒုတိယ ညွှန်ကြား ရေးမှူးချုပ် ဒေါ်ယဉ်ယဉ်အုန်းကို ဧရာဝတီသတင်းဌာန သတင်းထောက် မျိုးပပစန်းမှ မေးမြန်းထားသည်။

The post ကျန်တဲ့ အာမခံ စနစ်တွေကို ဆက်လက် အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ရှိတယ် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ကိုဗစ် ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနေသည့် ယခုလိုကာလအတွင်း နိုင်ငံတကာတွင်လည်း အစိုးရက မိမိတို့၏ ပြည်သူများကို ထောက်ပံ့မှုများ ပေးခြင်း၊ လူမူဖူလုံရေး အာမခံလုပ်သမားများအတွက် ထောက်ပံ့ကြေးများ ပေးခြင်းကို ဆောင်ရွက်လျက် ရှိရာ မြန်မာနိုင်ငံလည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံအနေနှင့် လူမှုဖူလုံရေး အာမခံ လုပ်သားများအတွက် ထောက်ပံ့ငွေကို ရာခိုင်နှုန်း အလိုက် ကိုဗစ် ရောဂါ ဖြစ် ပွားနေစဉ် ပထမလိူင်းတွင် တကြိမ် ယခု ထပ်မံ၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသည့် ဒုတိယလိူင်းအတွင်း၌လည်း စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံများရှိ အကျုံးဝင် လုပ်သားများ အတွက် လစာ၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ထောက်ပံ့ကြေးများ ထုတ်ပေးလျက်ရှိသည်။

ထို့ကြောင့် ယခုလို ကိုဗစ်ကာလအတွင်း အာမခံလုပ်သားများ အနေနှင့် လူမှုဖူလုံရေး ထောက်ပံ့ကြေးများကို မည်သို့ တောင်းခံရမည်နည်း၊ ထောက်ပံ့ကြေးပေးသည့် အခါ လိုအပ်သော အချက်များ၊ အကျိုးခံစားခွင့် ရှိသည့် လုပ်သားများ က ဘယ်လို လူမျိုးတွေ ဖြစ်ရမလည်း၊ လူမှုဖူလုံရေးကြေး ပေးသွင်းထားခြင်း မရှိသော လုပ်သားများ အနေဖြင့်လည်း အစိုးရ က မည်သို့ ထောက်ပံ့မှုများ ပေးဆောင်နေသနည်း စသည့် အကြောင်းအရာများကို အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေး နှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန၊ လူမှုဖူလုံရေးအဖွဲ့ ဒုတိယ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဒေါ်ယဉ်ယဉ်အုန်းကို ဧရာဝတီသတင်း ဌာန သတင်းထောက် မျိုးပပစန်းမှ မေးမြန်းထားသည်။

အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေး နှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန၊ လူမှုဖူလုံရေးအဖွဲ့ ဒုတိယ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဒေါ်ယဉ်ယဉ်အုန်း

မေး။ ။မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူမှုဖူလုံရေး အမျိုးအစား ဘယ်နှစ်ခုကို ဖော်ဆောင်နေပြီး အစိုးရက အခု ကိုဗစ်ကာလအတွင်းမှာ လူမှုဖူလုံရေး ထောက်ပံ့ကြေးတွေ ပေးနေတာ တွေက ဘယ်လို အမျိုးအစားမှာပါဝင်ပြီး ဘယ်လို အကောင် အထည်ဖော် ဆောင် ရွက်နေပါသလဲ။

ဖြေ။ ။ကိုဗစ်ကာလမှာ လူမှုဖူလုံရေးအဖွဲ့က အခုလောလောဆယ်မှာ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ဆိုတဲ့ ထောက်ပံ့ကြေးကို ပေးနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူမှုဖူလုံရေးကို စတင် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ခဲ့တာတော့ ၁၉၅၄ ခုနှစ် လူမှုဖူလုံ ရေး အက်ဥပဒေ အရ ၁၉၅၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ မှာ စတင် အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့တာ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် လူမှုဖူလုံရေးအဖွဲ့ တည်ရှိနေတာ ဆိုရင် ၆၄ နှစ်လောက် ရှိပါပြီ။

အရင်ကတော့ ၁၉၅၄ ခုနှစ် ဥပဒေအရ အာမခံ စနစ် ၂ မျိုး ကို ကျင့်သုံးပါတယ်။ အဲဒါကတော့ အရပ်ရပ် အာမခံစနစ်နဲ့ အလုပ်ခွင် အာမခံ စနစ်တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှာ တော့ လူမှုဖူလုံရေး ဥပဒေ အသစ် ပြန်လည်ရေးဆွဲပြီးတော့ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ ရက်မှာ စတင် အကောင်အထည် ဖော် ခဲ့ ပါ တယ်။ အာမခံစနစ် ၆ မျိုးဖြစ်ပါတယ်။

လက်ရှိအကောင်အထည်ဖော်နေတာကတော့ ကျန်းမာရေးနဲ့ လူမှုရေးအာမခံ စနစ်နဲ့ အလုပ်ခွင် ထိခိုက်မှု အာမခံ စနစ် ဆိုပြီး ၂ မျိုးဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီထဲမှာမှ အခု ကိုဗစ်ကာလမှာ အလုပ်သမားတွေ ဝင်ငွေရပ်စဲသွားတဲ့ အတွက် သူတို့ကို အထောက်အပံ့ဖြစ်အောင် ဆိုပြီး လူမှုဖူလုံရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၀၀ အရ လိုအပ်လို့ရှိရင် အာမခံ စနစ်မှာ ပါတဲ့ ထည့်ဝင်ကြေးတွေရော အကျိုးခံစားခွင့် တွေရော အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ ခွင့်ပြုချက်နဲ့ ပြဌာန်းခွင့် ရှိတယ်ဆိုတာ ပါတာကြောင့် မိသားစု အာမခံ ထောက်ပံ့မှု စနစ်ဆိုတဲ့ အောက်ကနေ လူမှုဖူလုံရေး ထောက်ပံ့ငွေ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ပေးဖို့ အတွက် စီစဉ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ထပ် လူမှုဖူလုံ ရေး အဖွဲ့က ဆောင်ရွက်နေတာက လူမှုရေး အာမခံ စနစ်ဖြစ်ပါတယ်။ လူမှုရေး အာမခံစနစ်က ဘယ်လိုလဲဆိုရင် ထည့်ဝင် ထားတဲ့ သူရဲ့ အကျိုးခံစားခွင့်ကို ရရှိမှာ ဖြစ်တယ်။

ဒါကြောင့်မို့ ကိုဗစ်ကာလမှာ ထောက်ပံ့ကြေးပေးတဲ့ အခါ ထည့် ဝင် ကြေး ပေးသွင်း ထား တဲ့ အလုပ်သမားတွေကို ပေးခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုဗစ်ကာလမှာ လူမှုဖူလုံရေးထောက်ပံ့ငွေအပြင် ဘာတွေ ပေးနေလဲ ဆိုရင် အလုပ်သမားတွေ မကျန်းမာမှု အကျိုးခံစားခွင့်တွေ၊ Quarantine ဝင်ရတဲ့ အလုပ်သမားတွေ COVID-19 positive ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အလုပ် သမားတွေ အတွက် အကျိုးခံစားခွင့်ပေးပါတယ်။ လုပ်ခ လစာရဲ့ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း ကို အကျိုးခံစားခွင့်ရမှာပါ။ အလုပ်သမား ကိုယ်ဝန်ဆောင် မိခင်တွေကိုလည်း ကိုယ်ဝန်ဆောင် မကျန်းမာမှုကို ပေးပါတယ်။ ထောက်ပံ့ကူညီမှု ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ပေး ပါတယ်။ ဆေးဖိုး ခရီးစရိတ်တွေလည်း ထုတ်ပေးပါတယ်။

အလုပ်ရှင်တွေကိုတော့ စက်တင်ဘာလ ၁ လလုံး လုပ်ခ လစာရဲ့ ၅ ရာခိုင်နှုန်းကို အခု အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်မှာမှ ပေးရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၆ ရက် နောက်ပိုင်းဆိုရင် နောက်ကျကြေး၊ ပျက်ကွက်ကြေးပေးရပါတယ်။ ဒါကို အဲဒီ ဒဏ်ကြေး တွေကို မယူတော့ဘဲ နောက်ထပ် ၃ လအထိ စက်တင်ဘာလ အတွက်ကို အခု အောက်တိုဘာလ မှာပေးရမှာ ဖြစ်ပေမယ့် နောက်ထပ် အောက်တိုဘာ၊ နိုဝင်ဘာ၊ ဒီဇင်ဘာလကုန်အထိ ပေးလို့ ရအောင် ထည့်ဝင်ကြေး ပေးတဲ့ကာလကို နောက် ဆုတ် ထားပါတယ်။

အလုပ်ရှင်ရဲ့ နံပါတ်ဆိုရင်တော့ အလုပ်ရှင် မှတ်ပုံတင် အမှတ် (Er SSN) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီနံပါတ်တွေက မှားပြီးတော့ ဖြစ်ဖြစ် သူရဲ့ နံပါတ်ကို တခြားသူ တယောက်က ယူထုတ်ရင်ပဲ ဖြစ်ဖြစ် ထပ်နေတာပေါ့

ဒါတွေကို ဘယ်စနစ်တွေက အကောင်အထည်ဖော်နေသလဲ ဆိုရင် ကျန်းမာရေးနဲ့ လူမှုရေးအာမခံ စနစ်၊ လုပ်ငန်းခွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှု အာမခံစနစ် ၊ မိသားစုထောက်ပံ့မှု အာမခံစနစ် သုံးမျိုးကနေ ပြီးတော့ အကောင် အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

မေး။ ။ ထောက်ပံ့ကြေးတွေကို ထုတ်ပေးတဲ့အခါ ဘယ်လိုမျိုးပုံစံ သတ်မှတ်ချက်တွေ ထားပြီး လုပ်ဆောင်ပေးတာပါလဲ။

ဖြေ။ ။သတ်မှတ်ချက်တွေ ရှိပါတယ်။ မကျန်းမာဘူး ဆိုရင် သူရဲ့ အကျုံးဝင်ရမယ့် ကာလပေါ့။ ဘယ်လောက်ထိ ထည့် ဝင်ကြေး ပေးသွင်းရမှာ ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ၆ လ အတွင်းမှာ ထည့်ဝင်ကြေး ပေးသွင်းမယ်ဆိုရင် မကျန်းမာမှု အကျိုး ခံစားခွင့် ပေးပါတယ်။ ထည့်ဝင်ကြေး ပြည့်မီတယ်ဆိုရင်ပေါ့။

ကိုဗစ် ပထမလိူင်းမှာ ဆိုရင်လည်း ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဇန်န ဝါရီလလောက်ထိ ထည့်ဝင်ကြေးပေးသွင်းရင် ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ အခု ဒုတိယလိူင်း အတွက် ဆိုရင် ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဇွန်လအထိ ထည့်ဝင်ကြေး ပေးသွင်းထားတယ် ဆိုရင် ထောက်ပံ့ကြေး ပေးပါတယ်။ တကယ်တမ်းကျတော့ မိသားစု ထောက်ပံ့မှု အာမခံ စနစ်ဆိုတာက လွန်ခဲ့တဲ့ ၃၆ လ (၃ နှစ်) လောက် ထည့်ဝင်ကြေးရှိမှ ခံစားခွင့်ရှိတာပါ။

ဒါပေမယ်လို့ ကိုဗစ်ကာလ ဖြစ်တဲ့အခါ မှာတော့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ လိုအပ်ချက်အရ ၁ လထဲ ထည့်ဝင်ကြေးသွင်းထားတဲ့ သူဆိုရင် သူရဲ့ လုပ်ခ လစာ၊ တလစာရဲ့ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ပြန်ပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလိုမျိုး သတ်မှတ်ချက်လေး တွေတော့ ရှိပါတယ်။

မေး။ ။ကိုဗစ်ပထမလိူင်းရော အခု ဒုတိယလိူင်းမှာရော လူမှုဖူလုံရေး ထောက်ပံ့ကြေးပေးလိုက်တဲ့ လုပ်သားဦးရေ ဘယ် လောက်ရှိပြီး ကျပ်ဘီလီယံ ဘယ်လောက် ထုတ်ပေးဖို့ ရှိပါသလဲ။ ထုတ်ပေးနေတဲ့ ပုံစံကို ရှင်းပြပေးပါရှင့်။

ဖြေ။ ။COVID-19 First Wave မှာတော့ မေလ ၁၃ ရက်ကနေ စထုတ်ပေးလိုက်တာပါ။ ၂၀၁၉-၂၀၂၀ ဘဏ္ဍာနှစ် မကုန်ခင် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်အထိပေါ့။ အလုပ်ဌာနပေါင်း ၆၄၂၄ ဌာန ရှိပါတယ်။ အလုပ်သမားပေါင်းက တော့ ၈ သိန်းကျော်ကို ကျပ် ၁၉ ဒသမ ၆၄၀ ဘီလီယံကို ထုတ်ပေးခဲ့တာပါ။

ဒါပေမယ့် အထောက်အထား မပြည့်စုံတာတို့ ဘာတို့ ရှိတဲ့အတွက်ကြောင့် ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လျှောက်တာတွေ ရှိပါ တယ်။ ဒုတိယ အကြိမ် ပြန်လျှောက်တာတွေကိုလည်း ဒီဘက် ၂၀၂၀-၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ ဆက်လက် ပေးနေပါတယ်။

အခု ဖြစ်ပွားနေတဲ့ COVID-19 Second Wave တော့ အောက်တိုဘာလ ၂ ရက် ကနေ ၁၂ ရက် အထိ ပေးနေတာက တော့ အလုပ် ၇၄၈ ဌာန နဲ့ အလုပ်သမား ဦးရေ ၆ သောင်း ၃ ထောင်ကျော်ကို ငွေကျပ် ၄၇၀၀၄၆ ဒသမ ၇၆၁ သန်းကို ထုတ်ပေးထားပါတယ်။ ဒါကတော့ Second Wave အတွက်ကို ပထမအကြိမ်ပါ။ နောက်ထပ်လည်း ဆက်ပေးဖို့ စီစဉ် နေ ပါတယ်။

ပေးတဲ့အခါ စိစစ်လိုက်ရင် Social Security Board (SSB) နံပါတ် မှားနေတာလေးတွေ ရှိတယ်။ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ထုတ် ပေးပြီဆိုတာက တချို့တွေက Electronic Exchange of Social Security Information (Ee SSI)နံပါတ် နဲ့ ထုတ်ပြီး သွားပြီ။ နောက်တယောက်ကလည်း ဒီနံပါတ်နဲ့ သုံးမယ် ဆိုရင် အလုပ်သမား နံပါတ်က EESSI နံပါတ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။

အလုပ်ရှင်ရဲ့ နံပါတ်ဆိုရင်တော့ အလုပ်ရှင် မှတ်ပုံတင် အမှတ် (Er SSN) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီနံပါတ်တွေက မှားပြီးတော့ ဖြစ်ဖြစ် သူရဲ့ နံပါတ်ကို တခြားသူ တယောက်က ယူထုတ်ရင်ပဲ ဖြစ်ဖြစ် ထပ်နေတာပေါ့နော်။ ဒါမျိုးတွေကတော့ ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လျှောက်လို့ ရပါတယ်။

First Wave မှာဆိုရင် သတ်မှတ်ထားတာက ဧပြီလ ၄ ရက် ကနေ မေလ ၁၅ ရက်မှာ စက်ရုံ အလုပ်ရုံ တွေ ဖွင့်မယ်လို့ ရည်ရွယ် ထားပေမယ့် ကိုဗစ်ရောဂါ ကူးစက်မှု ပြင်းထန်မှာ ဆိုးတဲ့အတွက် ပိတ်လိုက်ရတယ်။ ဒီလို ပိတ်လိုက် ရတဲ့ အလုပ်ဌာနတွေ ဖြစ်ဖို့ လိုပါတယ်။ နောက်တချက် အနေနဲ့က ၁/ ၂၀၂၀ ထည့်ဝင်ကြေး ပေးသွင်းထားတဲ့ ဌာန ဖြစ်ဖို့ လိုပါတယ်။ နောက်တချက်ကတော့ အခုလိုပိတ်လိုက်ရတဲ့ အတွက်ကြောင့် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရ အဖွဲ့ တွေ၊ ကျန်းမာရေးအဖွဲ့တွေ ၊ အလုပ်သမား လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနဲ့ ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန အဖွဲ့တွေ မိတ်ဖက်ဌာနက အဖွဲ့တွေက စစ်ဆေးပါတယ်။ အလုပ်ဌာန တခုဟာဆိုရင် ဖွင့်ဖို့ ရာ သင့်၊ မသင့် စစ်ဆေးတဲ့အခါ ဒါကတော့ ဖွင့်နိုင်တယ် ဆိုပြီး သူတို့ကို ဖွင့်ခွင့်ပေးလိုက်တဲ့ Certificate ပေးပါတယ်။

ရန်ကုန်တိုင်းဆိုရင် အလုပ်သမားဝန်ကြီး ဒေါ်မိုးမိုးစုကြည်တို့က လက်မှတ်ထိုးပြီး ပေးတဲ့ လက်မှတ်ပါရပါမယ်။ နောက်တခါ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ထုတ်တဲ့ လျှောက်လွှာ ပုံစံမှာ အလုပ်သမား ဘယ်နှစ်ဦး အတွက် ဘယ်နှစ်ရက်စာ ဆိုပြီး ရက်တွက်နဲ့ ပေးပါ တယ်။ ၁၄ ရက်ပဲ ပိတ်ရင် ၁၄ ရက်ပဲ ပေးပါတယ်။ အများဆုံးကတော့ ၃၁ ရက်အထိ ပေးပါတယ်။ စက်ရုံဖွင့်တဲ့အခါ A ၊ B ၊C ရှိ တယ်။ A ဆိုရင် ချက်ချင်းဖွင့်လို့ ရတယ်။ B ဆိုရင်တော့ ဖွင့်ဖို့ သင့်တော်ပေမယ့် ပြင်ဆင်ဖို့ ရက်နည်းနည်း လိုနေ တယ်ပေါ့။ နောက်တနေ့မှာ ချက်ချင်းပြန်ဖွင့်လို့ ရတဲ့သဘောမျိုးတော့ ရှိပါတယ်။

ဒါတွေမဟုတ်ဘဲ C အမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး တော့ စစ်တာကလည်း နောက်ဆုံးအကြိမ်မှာ ဖြစ်နေရင် သူတို့အတွက် နောက်ထပ် ၅ ရက် ထပ်ပေးပါတယ်။ အဲဒီတော့ ၂၆ ရက် အပေါင်း ၅ ရက်ဆိုတော့ ၃၁ ရက် အထိ ပထမကာလမှာ ပေးပါတယ်။ များသောအားဖြင့်က ၂၆ ရက်စာပဲ ရကြတာ များပါတယ်။

ကိုဗစ်ကာလမှာတော့ အလုပ်သမား အားလုံးကိုပေးရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပေးရတဲ့ ငွေပမာဏက ယခင်လျာထားချက်တွေထက် များပြား တာပေါ့နော်။ ရုံးတက်ရတာလည်း ၅၀ တက် ၅၀ နားဆိုတော့ ရုံးပိုင်းမှာ အခက်အခဲ အနည်းငယ်ရှိပေမယ့် ကြီးကြီးမားမား တော့ မရှိပါဘူး။

ဒုတိယလိူင်းမှာတော့ ဘယ်လို သတ်မှတ်လဲ ဆိုတော့ ဒီကာလမှာ ရက်ကို မသတ်မှတ်တော့ပါဘူး။ ၆/၂၀၂၀ ဇွန်လ အ တွက် ထည့်ဝင်ကြေးက နောက်ဆုတ်ပေးတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် စက်တင်ဘာလမှ အလုပ်ရှင်တွေက လာသွင်းတာ ဖြစ်ပါ တယ်။ ဒါကြောင့် ဒီ ၆ လပိုင်းအတွက် ထည့်ဝင်ကြေးကို ၇ လပိုင်းမှာပဲ သွင်းသွင်း၊ ၈ လပိုင်းမှာပဲ သွင်းသွင်း ၉ လပိုင်း မှာ ပဲ သွင်းသွင်းပေါ့နော်။ သွင်းထားတဲ့ သူတွေဆိုရင် အကျုံးဝင် ပါတယ်။

နောက်တခါကျတော့ အခုလို သွင်းတဲ့အပြင်ကို နောက်ထပ် အသစ်တိုးလာတဲ့ ၆ လပိုင်း၊ ၇ လပိုင်း၊ ၈ လပိုင်းတွေမှာ အသစ်ဝင်တဲ့ အလုပ်သမားတွေ ရှိပါတယ်။ ဒီအလုပ် သမားတွေ အတွက်လည်း ထည့်ဝင်ကြေး ပေးသွင်း ထားတယ် ဆိုရင် သူတို့ကလည်း အခုပေးတဲ့ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ထောက်ပံ့ငွေ ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ၆ လပိုင်းအတွက် ပေးသွင်းတဲ့ သူဖြစ်ရမယ်၊ ကျမတို့ရဲ့ လျှောက်လွှာကိုလည်း မှန်မှန် လေး ဖြည့်တယ်ဆိုရင် အဲ့ဒီလူတွေကို ထုတ်ပေးနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဘက်ကာလမှာတော့ ကျမတို့ ဖြေလျှော့ လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ တလစာရဲ့ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းလုံးကို ထုတ်ပေးပါတယ်။

မေး။ ။အခု ကာလမှာ လူမှုဖူလုံရေးကြေး ထောက်ပံ့မှုတွေ ပေးနေတာ ပြည်သူလူထုအတွက် ဘယ်လောက်ထိ အထောက် အကူ ပေးနိုင်တယ်လို့ မျှော်မှန်းထားပါသလဲ။ ထောက်ပံ့ကြေး ထုတ်ပေးရတဲ့ အစိုးရရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကိုလည်း ရှင်းပြပေး ပါ။

ဖြေ။ ။ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ကိုဗစ်ကာလမှာ လူမှုရေး အာမခံ အလုပ်သမား တွေ ဝင်ငွေ ဆုံးရူံးသွားတဲ့အခါ လူမှုဒုက္ခတွေ ကြုံတွေ့ရတယ်။ ဒီအတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေဖို့ ရည်ရွယ်ပါတယ်။ နောက်တခုကလည်း နိုင်ငံတော်ကနေပြီးတော့မှ ကိုဗစ်ရောဂါ ကာကွယ်ထိန်းချုပ်တဲ့ ကုသရေးပိုင်းမှာဆိုရင် တချို့ အလုပ်ဌာနတွေ ပိတ်ရတာရှိတယ်။

တချို့လည်း စည်း ကမ်းချက်နဲ့ ကိုက်ညီရင် ဖွင့်ရတာတွေ ရှိတယ်။ ဒါမျိုးတွေကို အထောက်အကူဖြစ်အောင်လို့ပါ။ နောက်တခုက နိုင်ငံတော် အတွက် ကိုဗစ် ရောဂါ ကာကွယ်တားဆီးရေးမှာ တတပ်တအား ပါဝင်ဆောင်ရွက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးတော့ ယာယီ ပိတ် လိုက် ရတဲ့ အလုပ်ဌာနတွေမှာဆိုရင် အလုပ်သမားတွေ ဝင်ငွေ လျှော့နည်းသွားတာကို ပြန်လည်ပြီးတော့ ဖြည့်ဆည်း ပေး တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အလုပ်ရှင်တွေရဲ့ စီးပွားရေး ထိခိုက်နစ်နာ မှုတွေကိုလည်း ပဲ ကုစားနိုင်အောင်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။

မေး။ ။အခုလိုမျိုးထောက်ပံ့ကြေးပေးတဲ့နေရာမှာ လူအများကို ပေးရတာဖြစ်တာကြောင့် အခက်အခဲတွေရော ရှိပါသလား။

ဖြေ။ ။ဒါအတွက်ကို ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က ဘတ်ဂျက် လျာထားတာလည်း မရှိဘူး။ ဒါပေမယ့် ကိုဗစ်ကာလ အရေးပေါ်ဖြစ်တဲ့အခါ မှာ ဆိုရင် လူမှုဖူလုံရေးအဖွဲ့ရဲ့ ရှိရင်းရံပုံငွေ ထဲကနေ ဒါကို သုံးစွဲ ခွင့်တွေ တင်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာလည်း ကိုဗစ် ဗဟို ကော်မတီ ရဲ့ ခွင့်ပြုချက်တွေ၊ ရသုံးရဲ့ ခွင့်ပြုချက်တွေ နဲ့ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ဒီနေရာမှာတော့ အခက်အခဲ မရှိခဲ့ပါဘူး။

ဘယ်မှာသွားပြီး အခက်အခဲ ရှိလည်း ဆိုတော့ မကျန်းမာမှုတို့ မီးဖွားခွင့်တို့ အလုပ်ခွင်ထိခိုက် ဒဏ်ရာရမှုတွေက ကျတော့ one for all၊ all for one ပေးတဲ့ စနစ်ဖြစ်တဲ့အတွက် ဖြစ်တဲ့ အလုပ်သမားကိုပဲ ပေးရတာပါ။ အခု ကိုဗစ်ကာလမှာ ကျ တော့ အခုလိုမျိုး မကျန်းမာမူတွေ မီးဖွားမှုတွေ စတာတွေ မဖြစ်ပေမယ့်လို့ အလုပ်ပိတ်လိုက်ရတဲ့ ဝင်ငွေတွေရပ်စဲသွား တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ စက်ရုံမှာ ရှိတဲ့ လုပ်သားတွေ အားလုံးအတွက် တွက်ပြီးတော့ ပေးရပါတယ်။ အရင် one for all ဆိုတာ တယောက်ကနေ အလုပ်သမားတွေ အားလုံးကို ထည့်ဝင်တယ်။

All for one ဆိုတာက ဖြစ်တဲ့တယောက်ကို အကုန်လုံး က ဝိုင်းပေးတဲ့သဘောဖြစ်တယ်။ ဒါပေမယ့် ကိုဗစ်ကာလမှာတော့ အလုပ်သမား အားလုံးကိုပေးရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပေးရတဲ့ ငွေပမာဏက ယခင်လျာထားချက်တွေထက် များပြား တာပေါ့နော်။ ရုံးတက်ရတာလည်း ၅၀ တက် ၅၀ နားဆိုတော့ ရုံးပိုင်းမှာ အခက်အခဲ အနည်းငယ်ရှိပေမယ့် ကြီးကြီးမားမား တော့ မရှိပါဘူး။

ကိုဗစ်ပထမလိူင်းမှာဆိုရင် ကျပ် ၁၉ ဘီလီယံ လောက် ပေးရတယ်။ အခု ဒုတိယလှိုင်းမှာဆိုရင် ရန်ကုန်တိုင်း တခုထဲကို ၆၀ ဘီလီယံ ပေးဖို့ လျာထားပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး တွက်ချက်တဲ့အခါမှာ လူမှုဖူလုံရေးအဖွဲ့ရဲ့ ပါတနာ ကုမ္ပဏီကနေ Program လေးကို ရေးဆွဲပေးပါတယ်။ ဒါနဲ့ တွက်ချက်ပြီး လုပ်ပြီးသတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့ ညီ၊ မညီ ပေးပါတယ်။

တနိုင်ငံလုံးအနေနဲ့ လုပ်သား ၁၉သိန်း ၃ သောင်းကျော် ရှိပြီးတော့ ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်းမှာ တော့ လူမှုဖူလုံ ရေးနဲ့ အကျုံး ဝင်တဲ့ လုပ်သား ၈ သိန်း ၆ သောင်းကျော် ရှိပါတယ်။

ကိုဗစ် ပထမလှိုင်း မှာ တော့ ထောက်ပံ့ကြေးတင်တဲ့အခါ စာရွက်စာတမ်းမစုံတာတွေ ၊ လျှောက်လွှာပုံစံ မပြည့်စုံတာ တွေ ကြောင့် ပြန်တောင်း၊ ပြန်ပေးရတဲ့အတွက် နှောင့်နှေးကြန့်ကြာမှုတွေ ရှိပါတယ်။ အခု ဒုတိယလိူင်းမှာတော့ ကျမတို့ရဲ့ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း လျှောက် လွှာကိုပဲ အတည်ယူလိုက်ပါတယ်။ ယူပြီးတော့ အလုပ်ရှင်ကိုလည်း အလုပ်သမားရဲ့နာမည်၊ ESSI နံပါတ် ဒီနှစ်ခုပဲ တင် လိုက်တဲ့အတွက် နှောင့်နှေးကြန့်ကြာတွေ မရှိတော့ပါဘူး။

မေး။ ။လူမှုဖူရေးမှာ အကျုံးမဝင်တဲ့ လုပ်သားတွေကို ကျပ် ၃ သောင်း ထောက်ပံ့ဖို့ရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒါကရော လက်ရှိမှာ စာရင်းကောက်ယူတဲ့အခြေအနေနဲ့ ဘယ်လောက်လျာထားတယ်ဆိုတဲ့ ပမာဏရှိတယ်ဆိုတာလေး ရှင်းပြပေးပါ။

မေး။ ။လူမှုဖူလုံရေးနဲ့ အကျုံးဝင်တဲ့ လုပ်သားတွေကိုတော့ ကျမတို့ အဖွဲ့က ထောက်ပံ့ပေးပါတယ်။ လူမှုဖူလုံရေးနဲ့ အကျုံး မဝင်တဲ့ အလုပ်ဌာနတွေရှိပါတယ်။ ဘာလို့ အကျုံးမဝင်လဲဆိုတော့ ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၁ (က) အရ အကျုံးဝင် လုပ်ငန်း အမျိုး အစား ၁၅ မျိုး သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ ဒီအမျိုးအစားမှာမပါတဲ့ အလုပ်သမားတွေ ရှိပါတယ်။ နောက်တခါ သတ်မှတ်ချက် က ၃ မျိုးရှိတယ်။ ဒါကတော့ အလုပ်သမား ၅ ဦးနဲ့ အထက် ရှိတဲ့ လုပ်ငန်း ဖြစ်ရမယ်၊ ၅ ဦးနဲ့ အောက်လုပ်ငန်းတွေက လူမှု ဖူလုံရေးနဲ့ အကျုံးမဝင်ဘူး။ နောက်တချက်က စည်ပင်သာယာ နယ်နိမိတ်အတွင်း လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေ ဖြစ် ရပါမယ်။ စည်ပင်သာယာ နယ်နိမိတ်ပြင်ပမှာ ဖွင့်ထားတဲ့ စက်ရုံ အလုပ်ရုံတွေက ကျမတို့နဲ့ အကျုံးမဝင်ပါဘူး။

ဒါကြောင့် တနိုင်ငံလုံးအနေနဲ့ လုပ်သား ၁၉သိန်း ၃ သောင်းကျော် ရှိပြီးတော့ ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်းမှာ တော့ လူမှုဖူလုံ ရေးနဲ့ အကျုံး ဝင်တဲ့ လုပ်သား ၈ သိန်း ၆ သောင်းကျော် ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူမှုဖူလုံရေးနဲ့ အကျုံးမဝင်တဲ့ လုပ်သား ပေါင်း ကလည်း ၆ သိန်း ၈ သောင်းကျော်လောက် ရှိပါတယ်။

ဒီ ၆ သိန်း ၈ သောင်းကျော်ကိုတော့ ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီး အစိုးရ အဖွဲ့ ကနေပြီးတော့ တယောက်ကို ကျပ် ၃ သောင်း ပေးမယ်လို့ ကြားသိရပါတယ်။ ဒါက ကျပ် ၂၀ ဘီလီယံ ကျော် ပေးမယ်လို့ တိုင်း အစိုးရက တွက်ချက်ထားတယ်လို့ သိရ ပါတယ်။ ဒီလိုမျိုးပေးတဲ့နေရာမှာလည်း စာရင်းဇယားတွေကို ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့နဲ့ အလုပ်သမား လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေးနဲ့ ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာနက အောက်မှာ ရှိတဲ့ ဦးစီးဌာန ကော်မတီ ရုံးတွေကနေ ပြီးတော့ ကူညီပြီးတော့ ဆောင်ရွက်နေပါတယ်။

ဒီလိုပဲ လူမှုဖူလုံရေးနဲ့ အကျုံးဝင်တဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်းက လုပ်သား ၈၆၀၀၀၀ ကျော်ကို ပေးတဲ့အခါ လစာရဲ့ တလစာ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ လစာ ၁၅ သိန်းပဲ ရနေပါစေ ကျမတို့ သတ်မှတ်ထားတာ အမြင့်ဆုံး လစာ ၃ သိန်း ပါ၊ ဒီကျပ် ၃ သိန်းရဲ့ ၅ ရာခိုင်နှုန်းကိုပဲ ထည့်ဝင်ကြေး ကောက်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ကျပ် ၁၅၀၀၀ ကျသင့်ပြီး အလုပ်ရှင်က ၃ ရာခိုင်နှုန်း ဆိုတော့ ကျပ် ၉၀၀၀ ထည့်ရပြီး အလုပ်သမားက ၂ ရာခိုင် နှုန်း ဖြစ်တာကြောင့် ကျပ် ၆၀၀ ထည့်ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် အများဆုံးထည့်တဲ့သူက တယောက်ကို ကျပ် ၁၅၀၀၀ ဖြစ်ပါ တယ်။ ဒါကြောင့် ဒီကျပ် ၃ သိန်း လစာရတဲ့ အလုပ် သမားများကို ကျမတို့က သူ့ရဲ့ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ကျပ် ၁ သိန်း ၂ သောင်း ကို ပြန်ပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါက အများဆုံး ပေါ့နော်။ ကောက်တာလည်း အမြင့်ဆုံးပဲ သတ်မှတ်ထားတယ်။ အနိမ့်ဆုံး တော့ သတ်မှတ်မထားဘူး။

မေး။ ။နောက်ပိုင်းမှာ လူမှုဖူလုံရေး အာမခံ လုပ်ငန်းတွေကို ဘယ်လောက်ထိ ခိုင်ခိုင်မာမာဖြစ်အောင် ဖော်ဆောင် သွား နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားပါသလဲ။

ဖြေ။ ။လူမှုဖူလုံရေး အားကောင်းဖို့ဆိုရင် Data တွေ ခိုင်မာဖို့လိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘာလိုလဲ ဆိုရင် သတင်း အချက် အလက် ပေးတဲ့ စနစ်ကို ကျင့်သုံးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရှေ့မှာ အားကောင်းကောင်းနဲ့ သွားနိုင်ဖို့ အတွက် SSB Information System ကို တည်ဆောက်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် လွန်ခဲ့တဲ့ ၃ နှစ်လောက်ထဲက ပြည်ပက အကူညီနဲ့ ဒီ Program ရေးဆွဲ ဖို့ လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ ထည့်ဝင် ကြေးတွေ ပေးသွင်းရင် အွန်လိုင်းနဲ့ ဘယ်လို သွားမလဲ။ အာမခံ ထောက်ပံ့ ကြေးတွေကို ပေးတဲ့အခါမှာ အလုပ်သမား တွေရဲ့ လက်ဝယ် ရောက်အောင် ဘယ်လို သွားမလည်း၊ ဆေးကုသမှု အပိုင်း တွေ ဘယ်လိုသွားမလည်း ဆိုတာ Plan ချပြီး အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နေပါတယ်။

လက်ရှိမှာတော့ လူမှုဖူလုံ ရေး ကနေ အတိအကျ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နေတာ ၂ မျိုးရှိပါတယ်။ အခုလို အရေး ပေါ်ကာလမှာတော့ ထည့်ဝင်ကြေး ကောက်ခံမထားတဲ့ မိသားစု အာမခံ စနစ်ကို ပေးလိုက်ရပါတယ်။

ဒါကြောင့် ကျန်ရှိနေတဲ့ အာမခံ စနစ်တွေကို ဆက်လက် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ဖို့ ရှိပါတယ်။ SSB IS ဆိုတဲ့ အင်တာနက် နဲ့ အသုံးပြုတဲ့ ဒေတာစနစ်ကို ရမှသာ လုပ်ဆောင်နိုင်မှာပါ။ ဒါကြောင့် လူမှုဖူလုံရေးကနေ ပြုပြင်ပြောင်းလဲ ရေး Reform ၄ ခုကို လုပ်ပါတယ်။

ဒါတွေကတော့ အိုင်တီကိုလည်း ILO ကိုရီးယား ပရောဂျက်နဲ့ လုပ်ပါတယ်။ ဆေးကုသ မှု ဌာန ပိုင်းဆိုင်ရာ ဒါကတော့ လူဇင်ဘတ် ပရောဂျက်နဲ့ လုပ်ပါတယ်။ ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ ပြင်ရမယ့် ဟာတွေ လုပ်ပါ တယ်။ ဒါတွေကို လက်ရှိမှာ လုပ်နေပါတယ်။

မေး။ ။ တချို့ အလုပ်သမားတွေက လူမှုဖူလုံရေး ထည့်ဝင်ထားတယ် ကိုဗစ်ကြောင့် အလုပ်ထွက်လိုက်ရတဲ့အခါ အလုပ်ရှင်ကတော့ လျော်ကြေးပေး ပေမယ့် လူမှုဖူရေး ကနစ်နာကြေး မရဘူးလို့ ပြောတယ် ဒီအပေါ် အပြစ် တင် ဝေဖန်တာ တွေလည်း ရှိတော့ လူမှုဖူလုံရေး ပေးဆောင်ရတဲ့ စနစ်ရဲ့ အကြောင်း၊ အကျိုးခံစားခွင့်အကြောင်းကို ရှင်းပြပေးပါရှင့်။

ဖြေ။ ။ကျမတို့ဆီမှာတော့ ဥပမာ ဟိုတယ် တခုပေါ့ ဒီဟိုတယ် တခုကနေ ထွက်သွားတယ်။ နောက်ဟိုတယ် တခုကို ကူးဖို့ လုပ်နေတဲ့ အချိန်မှာ ကိုဗစ်ဖြစ်လိုက်တယ်။ နောက်အလုပ်ကလည်း မဝင်ရသေးတဲ့အတွက် မရဘူးလို့ လာပြီး ပြောတဲ့သူ တွေ ရှိပါတယ်။ ဒီလိုမျိုးဆိုရင် ကျမတို့က နဂို သူလုပ်ထားတဲ့ဟိုတယ်ပေ့ါနော်။

ကိုဗစ်ပထမလိူင်းဖြစ်တဲ့အတွက် ၁/၂၀၂၀ မှာ ထည့်ဝင်ကြေးသွင်းထားရင် ပေးပါတယ်။ အရင်အလုပ်ရှင်ကနေ ဒီလူက ၁/၂၀၂၀ မှာ ပေးထားတာ ရှိပါတယ်ဆိုပြီး ထောက်ခံပေးတယ်ဆိုရင် ခွင့်ပြုပေးတာ ရှိပါတယ်။ ဒါကကျတော့ ဒီဌာနက ထွက်သွားပေမယ့် နောက်ဌာနကို မဝင်ရ သေးပေမယ့် ထည့်ဝင်ကြေးပေးထားတဲ့ အလုပ်သမား မှန်တယ်ဆိုရင် ပေးပါတယ်။ သူရဲ့ EESSN နံပါတ်က အဓိက ကျပါတယ်။ သူက ဒီနံပါတ်နဲ့ လျှောက်တယ် ဆိုရင် ကျမတို့က Program ရှာပြီး ပါတယ်ဆိုရင် ထုတ်ပေးပါတယ်။

မေး။ ။ဖြည့်စွက်ပြောချင်တာများရှိပါသေးလားရှင့်။

ဖြေ။ ။လူမှုဖူလုံရေးမှာတော့ အဓိက ကုန်ထုတ်လုပ်မှုတွေ ဖြစ်တဲ့ အလုပ်သမားတွေ ရဲ့ လူမှုဘဝ လုံခြုံရေးနဲ့ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု ကို ကျမတို့က ပိုမို ရရှိခံစားရရှိပြီး နိုင်ငံတော်ရဲ့ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု အထောက်အကူ ပြုဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ စီးပွား ရေး ဖွံဖြိုး တိုးတက်ဖို့ ဆိုရင် အလုပ်သမား၊ အလုပ်ရှင်၊ အစိုးရ သုံးဦးသုံးဖလှယ်က အရေးပါတယ်။

ဒါကြောင့် အလုပ်သမား တွေ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း မဆုံးရူံးစေဖို့ နဲ့ အလုပ်ရှင်တွေကလည်းစီးပွားရေး လုပ်ငန်း တွေကို စဉ်ဆက် မပြတ် လုပ်ကိုင်နိုင်ရေး လက်ရှိ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်တွေနဲ့လည်း ထိန်းညှိဆောင်ရွက် သွားဖို့ လိုပါတယ်။

You may also like these stories:

စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံများ စည်ကမ်းချက်များနှင့် မညီပါက ယာယီ ပြန်ပိတ်မည်

စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း ရပ်ထားရ၍ မှာယူသူများမှ နိုင်ငံပြောင်းရွှေ့အပ်နှံမှု ရှိလာ ဟုဆို

The post ကျန်တဲ့ အာမခံ စနစ်တွေကို ဆက်လက် အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ရှိတယ် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ကိုဗစ်ကာလအတွင်း ကုန်ကားပြေးဆွဲမှု ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရပ်ဆိုင်း https://burma.irrawaddy.com/business/2020/10/13/231515.html Tue, 13 Oct 2020 12:44:15 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=231515 သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၏ စရိတ်ကို သက်သာသွားသော်လည်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ကိုင်နေ သော လုပ်ငန်းရှင်များက ဆေးစစ်ခ လျှော့ခြင်းထက် များများစစ်ပြီး မြန်မြန် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းများ စီးဆင်းနိုင်ရန် မျှော်လင့်နေကြသည်။

The post ကိုဗစ်ကာလအတွင်း ကုန်ကားပြေးဆွဲမှု ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရပ်ဆိုင်း appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ကိုဗစ်ကာလအတွင်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ကုန်ကားဂိတ်များ ရပ်နားထားသည်မှာ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရှိနေကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း သိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ အဝေးပြေး ကုန်စည် ပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း အတွင်းရေးမှူး ဦးအောင်မိုးက “ တချို့ ကားသမား တွေ က နားကြတယ်။ တချို့ကျတော့ ပိတ်လိုက်တာတွေရှိတယ်။ အစစ်မခံချင်ဘူး၊ ရောဂါ ကူးမှာ ကြောက်နေကြတာ ကြောင့် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းတော့ သွားနေတယ်” ဟု ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

လက်ရှိ ကိုဗစ်ကာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားသို့ ကုန်စည် သယ်ယူပို့ဆောင်နေသော ယာဉ်မောင်း၊ ယာဉ်နောက် လိုက်များကို COVID-19 ရောဂါ ကင်းရှင်းကြောင်း ဆေးစစ်ခြင်းကို ရန်ကုန်မြို့ မင်းဓမ္မလမ်းရှိ MCC ခန်းမတွင် အောက် တိုဘာလ ၄ ရက်မှ စတင်၍ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး အခြားတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များတွင်လည်း လုပ်ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။

ထိုသို့ လုပ်ဆောင်ရာတွင် ဆေးစစ်ချက်မှာ ၇၂ နာရီကြာလျှင် တကြိမ်ပြန်လည် စစ်ဆေးရသောကြောင့် ၃ ရက်တခါ စစ်ဆေးရခြင်းက တချို့ ခရီးဝေး သယ်ယူပို့ဆောင်နေသော ယာဉ်လုပ်သားများအတွက် ကုန်ကျစရိတ်နှင့် ကျန်းမာရေး အခက်အခဲများ ရှိသဖြင့် တချို့ ကုန်ကားများက မထွက်ကြခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ကုန်ကားပိုင်ရှင် ဦးမောင်မောင်က ပြောသည်။

“သွားလာတာရှိပေမယ့် ကားတွေက လျော့သွားတယ်။ ကားတွေ မထွက်တော့ ကုန်တင်ရတာ နည်းနည်း ခက်လာတာပေါ့ ကားသမားတွေကလည်း နှာခေါင်း အထိုးမခံ နိုင်ကြဘူးလေ။ ဥပမာ တချို့ ကား ၅ စီး ထွက်တဲ့သူက ၁ စီး၊ ၂စီးပဲ ထွက် တော့တယ်ပေါ့။ တချို့က ပိတ်ထားတယ်။ ”

၎င်းက “သွားလာတာရှိပေမယ့် ကားတွေက လျော့သွားတယ်။ ကားတွေ မထွက်တော့ ကုန်တင်ရတာ နည်းနည်း ခက်လာတာပေါ့ ကားသမားတွေကလည်း နှာခေါင်း အထိုးမခံ နိုင်ကြဘူးလေ။ ဥပမာ တချို့ ကား ၅ စီး ထွက်တဲ့သူက ၁ စီး၊ ၂စီးပဲ ထွက် တော့တယ်ပေါ့။ တချို့က ပိတ်ထားတယ်။ အဲဒီလိုမျိုးတွေ ရှိတယ်”ဟု ရှင်းပြသည်။

ကုန်တင်ယာဉ်မောင်းများနှင့် ယာဉ်နောက်လိုက်များ COVID-19 ရောဂါကင်းရှင်းကြောင်း Rapid Antigen Test Kit နှင့် ဆေးစစ်ခကို ယခင်က ၁ ကြိမ်လျှင် ကျပ် ၂ သောင်း ပေးရသည်မှ ယခု အချိန်တွင် ထက်ဝက်နှုန်းဖြစ်သည့် ကျပ် ၁ သောင်းသို့ လျှော့ချသတ်မှတ်ကြောင်းလည်း မြန်မာနိုင်ငံကုန်သည်များနှင့်စက်မှု လုပ်ငန်းရှင်များအသင်းချုပ် (UMFCCI) က အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည်။

ယင်းအချက်က ကုန်စည် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၏ စရိတ်ကို သက်သာသွားသော်လည်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ကိုင်နေ သော လုပ်ငန်းရှင်များက ဆေးစစ်ခ လျှော့ခြင်းထက် များများစစ်ပြီး မြန်မြန် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းများ စီးဆင်းနိုင်ရန် မျှော်လင့်နေကြသည်။

“ ၇၂ နာရီကို တခါ စစ်တယ်ဆိုတဲ့အတွက် ဒရိုင်ဘာတွေက သိပ်ပြီး မစစ်ချင်ကြဘူး။ သူတို့ကို စစ်ပြီးတော့ ၇၂ နာရီဆိုတော့ ၃ ရက်တခါ စစ်နေရတဲ့ အနေအထားမျိုး ဖြစ်တယ်။ အဝေးသွားတဲ့ သူတွေကျတော့ တလကို ၁၀ ကြိမ်လောက် စစ်ရတော့ ယာဉ်မောင်းတွေက သိပ်မစစ်ချင်ကြ ဘူး။ ”

ဦးအောင်မိုးက “ကုန်ကျစရိတ်တော့ သက်သာသွားတာပေါ့။ ဒါပေမယ့် ၇၂ နာရီကို တခါ စစ်တယ်ဆိုတဲ့အတွက် ဒရိုင်ဘာတွေက သိပ်ပြီး မစစ်ချင်ကြဘူး။ သူတို့ကို စစ်ပြီးတော့ ၇၂ နာရီဆိုတော့ ၃ ရက်တခါ စစ်နေရတဲ့ အနေအထားမျိုး ဖြစ်တယ်။ အဝေးသွားတဲ့ သူတွေကျတော့ တလကို ၁၀ ကြိမ်လောက် စစ်ရတော့ ယာဉ်မောင်းတွေက သိပ်မစစ်ချင်ကြ ဘူး။ ဆေးစစ်ဖို့ နေရာတွေကလည်း အခက်အခဲ တွေ ရှိနေတယ်”ဟု ပြောပြသည်။

ဆက်လက်၍ ၎င်းက “နေရာဒေသအနံှ့အပြားမှာ ဆေးစစ်တဲ့ နေရာ များများရှိဖို့ လိုတယ်။ ဥပမာ နယ်ဒေသတွေကို ရန်ကုန်မြို့က ကားအစီးရေ ၁၅၀၀ နဲ့ ၂၀၀၀ လောက် ထွက်နေတဲ့ အနေအထားမှာ စစ်တာက တနေ့ကို လူ ၅၀၀ လောက်ပဲ စစ်နိုင်တယ်။ ထွက်တာက တနေ့ကို လူ ၃၀၀၀ လောက်ထွက်တယ်ဆိုတော့ ဘယ်လိုမှ အဆင်မပြေဘူး ဖြစ်နေတာပေါ့နော်”ဟု လက်ရှိ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းများ၏ အခြေအနေကို ရှင်းပြသည်။

ကုန်တင်ယာဉ်များ ဝင်/ထွက်မည့် နေရာအလိုက် ကိုဗစ်ရောဂါကင်းရှင်းကြောင်း ကျန်းမာရေး ဆေးစစ်မည့်နေရာများကို အစိုးရအနေနှင့် များများ စီစဉ် ထားပေးနိုင်လျှင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းများ ပို၍ မြန်ဆန်နိုင်ကြောင်း ၎င်းက သုံးသပ်ပြောကြားသည်။

ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်း၌ မင်းဓမ္မ MCC ခန်းမ ကိုဗစ်ရောဂါကင်းရှင်းကြောင်းကို စစ်ဆေးပေးနေပြီး လာမည့် ရက်ပိုင်းအတွင်း အမြန်လမ်းထိပ်တွင် စစ်ပေးနိုင်ရန် တိုင်းအစိုးရက ပြင်ဆင်လျက်ရှိကြောင်း အသင်းက သိရသည်။

ဦးအောင်မိုးက “ဒါကလည်း ရှိသမျှ လာသမျှကား အကုန်စစ်မယ်ဆိုရင် ကားပိတ်တာတွေကြောင့် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုနဲ့ ရင်ဆိုင်ရမယ့် အနေအထားရှိတယ်။ မနိုင်မနင်းနဲ့ ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုတွေ ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ တနေ့ကို လူ ငါးရာ နဲ့ ပိုပြီး မစစ်နိုင်ဘူး။ MCC နဲ့ နှစ်ခုပေါင်း မှ လူ ၁ ထောင်လောက်ပဲ စစ်နိုင်မှာ တကယ့်တကယ် သွားမယ့် အနေအထားက တရက်ကို ကားအစီး ၁၅၀၀ ဆိုရင် လူသုံးထောင်လောက် ဖြစ်နေတယ်” ဟု ထောက်ပြသည်။

ထိုအခြေအနေများကြောင့် လက်ရှိတွင် Supply နှင့် Demand မမျှတတော့ဘဲ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်း များတွင် အခက်အခဲများ ဆက်လက်ရှိနေမည်ဖြစ်ပြီး ကုန်စည်ပြတ်လပ်ခြင်းနှင့် ယခင်ထက် ဈေးအဆမတန် မြင့်တက်ခြင်း မဖြစ်နိုင်သော်လည်း အချိန်ကြန့်ကြာမှုများကြောင့် တချို့ကုန်စည်များတွင်တော့ ဈေးနှုန်း အနည်းငယ် တက်ခြင်း ရှိနိုင်ကြောင်း သိရသည်။

မီးဖိုချောင် စားသောက်ကုန်များဖြစ်သော ကြက်သွန်၊ အာလူး၊ ငရုတ်သီး၊ ဂေါ်ဘီ၊ ပန်းဂေါ်ဘီအစရှိသည့် ကုန်ဈေးနှူန်းများ ပြီးခဲ့သည့် အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်အထိ ဈေးနှုန်းမြင့်တက်ခြင်းများ ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း အခု နောက်ပိုင်း ရက်များတွင် ဈေးတန်းသွားကာ ကုန်ကားများလည်း ဆင်းလာနေသည်ဟု ကုန်သည်များက ဆိုသည်။

သို့သော်ကုန်ကားခ ဈေးနှုန်းများအနေနှင့် တနေရာနှင့် တနေရာ မြန်မြန် သယ်ယူပို့ဆောင်လိုသော ကုန်စည်များ တင်ဆောင်သည့် အခြေအနေရှိခြင်း၊ ကုန်ကား အငှားရ ခက်ခြင်း တို့ကြောင့် ကားခ ဈေးနှုန်းအနေနှင့် ယခုအချိန်တွင် ဈေးတက်မှုများ ရှိနေသည်ဟု ဦးမောင်မောင်က ပြောသည်။

ဦးမောင်မောင် က “အခုကတော့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးခက်တာ နေရာအနှံ့ပဲ ပထမ ရခိုင်မှာ ဖြစ်တော့ အစီး ၂၀၀ သွားနေတာကနေ ၅၀ လောက်ပဲ သွားနိုင်တယ်။ အခုတော့ ပုံမှန်လေးပဲရှိတယ်။ မန္တလေးတို့ ဘာတို့လည်း ပိတ်မိနေတာပေါ့။ အခု ထိုင်းဘက် ကရော၊ မူဆယ်ဘက်ကရော ပိတ်တယ်ဆိုရင် ကားလျှော့သွားတာပေါ့။ အဲဒါတွေ အခု ဆင်းမရဘူး” ဟု ပြောသည်။

ကျန်းမာရေးဝန်ကြီး ဌာန အနေနှင့် ကားအစီးရေ ၁ ထောင်ခန့်တွင် အစီးရေ ၃၀ ခန့်သာ ဆေးစစ်ပေးနိုင်ခြင်းကလည်း အဆင် မပြေကြောင်း၊ ဒုတိယ တချက်မှာ ယာဉ်လုပ်သားများ အနေနှင့် အမြဲတမ်းနှာခေါင်း အထိုးခံရခြင်းက နှာခေါင်းသွေးလျှံခြင်းများ ဖြစ်လာခြင်းတို့ကြောင့် အဆင်မပြေမှုများ ဖြစ်နေသည်ဟု ကုန်ကားပိုင်ရှင်များ ထံက သိရသည်။

You may also like these stories:

ကိုဗစ် အကန့်အသတ်များကြောင့် ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး အခက်အခဲဖြစ်

ကိုဗစ်ကန့်သတ်ချက်ကြောင့် ကုန်စည် စီးဆင်းမှုနှေး၍ စားသောက်ကုန်အချို့ ဈေးတက်

ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီး (stay At home) ကာလအတွင်း ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ချောမွေ့စေရေးနှင့် ဖွင့်လှစ်ခွင့် ပြုထားသော လုပ်ငန်းများ စနစ်တကျ လည်ပတ် နိုင်ငံရေးတို့အတွက် ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဖြိုးမင်းသိန်း နှင့် မြန်မာ့  စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်များ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးရာတွင် ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေး၌ ယာဉ်မောင်း၊ ယာဉ်နောက်လိုက်များ ထုတ်ပေးမည့် COVID-19 ကင်းရှင်းကြောင်း Certificate သက်တမ်းကာလအား ၇၂ နာရီသတ်မှတ်ခြင်း အစား ရန်ကုန် အဝင်နှင့် အထွက် ဂိတ်များတွင်သာ စစ်မည်ဟု ညွှန်ကြားထားကြောင်း အစည်းဝေးတွက် တက်ရောက်ခဲ့သည့် မြန်မာနိုင်ငံ ကုန်သည်များနှင့် စက်မှု လက်မှု လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်းချုပ် (UMFCCI)တွဲဖက် အတွင်းရေးမှူး ဦး အေးထွန်းက ပြောသည်။

လမ်းခုလတ်တွင် ထပ်မံ စစ်ဆေးခြင်း မပြုရေးတို့ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသော်လည်း လက်ရှိတွင် Test Kits စစ်ခကို သာ ကျပ် ၁ သောင်းအထိ လျှော့ချကြောင်း ကြေညာထားသော်လည်း ဆေးစစ်ရမည့် ကန့်သတ်ချက်ကို ထုတ်ပြန်ထားခြင်း မရှိပေ။

The post ကိုဗစ်ကာလအတွင်း ကုန်ကားပြေးဆွဲမှု ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရပ်ဆိုင်း appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ကိုဗစ်ကန့်သတ်ချက်ကြောင့် ကုန်စည် စီးဆင်းမှုနှေး၍ စားသောက်ကုန်အချို့ ဈေးတက် https://burma.irrawaddy.com/news/2020/10/09/231292.html Fri, 09 Oct 2020 01:30:57 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=231292 တနင်္သာရီတိုင်းက ရေထွက်များကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကြည့်မြင်တိုင်ငါးဈေးနှင့် ရွေပိတောက် ငါးဈေးများသို့ တင်ပို့ ရောင်းချရာ တွင် လက်ရှိသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အခက်အခဲများအပြင် ငါးဈေးကွက် ပျက်နေခြင်းတို့ကြောင့်လည်း ရေလုပ်ငန်း ရှင်များ အခက်တွေ့နေ

The post ကိုဗစ်ကန့်သတ်ချက်ကြောင့် ကုန်စည် စီးဆင်းမှုနှေး၍ စားသောက်ကုန်အချို့ ဈေးတက် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါ ကူးစက်ပျံ့ပွားမှုနှုန်း မြင့်တက်နေ၍ တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များတွင် အကန့်အသတ် ထိန်း ချုပ်မှုများ ပြုနေရသဖြင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု နှေးကွေးကာ စားသောက်ကုန်အချို့ ဈေးတက်နေကြောင်း သိရသည်။

ဘုရင့်နောင် ကုန်စည်ဒိုင်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်ဟန်က “အဝင်နည်းတဲ့ ကုန်စည်တွေကတော့ ဈေးတက်တယ်။ အာလူးကားက ၂ စီးလောက်ပဲ ဝင်တော့ ဈေးတက်တယ်။ ၁ ပိသာကို ၉၀၀ ကျပ်ကနေ ၁၅၀၀ ကျပ်လောက် ရှိတယ်။ ရှမ်းပြည်ဘက်က ဝင်တဲ့ စားသောက်ကုန်တွေကတော့ လမ်းမှာ အခက်အခဲ ဖြစ်နေတဲ့အတွက် ဒီကို မဝင်ဘူး ဈေးတက်လိမ့်မယ်။ ရှမ်း တောင်ပိုင်းက အဆိုးဆုံးပဲ”ဟု ပြောသည်။

အဆိုပါ ကုန်စည်စီးဆင်းမှုများ ကြန့်ကြာနေခြင်းမှာ တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်အစိုးရများ၏ ကိုဗစ်ရောဂါ ရှိ၊ မရှိ ကုန်စည်သယ်ယူ ပို့ဆောင်ပေးသော ယာဉ်မောင်းနှင့် ယာဉ်နောက်လိုက်များကို စစ်ဆေးရာတွင် အဆင်မပြေမှု အချို့ဖြစ်ခြင်းနှင့် စီမံချက်များ အမျိုးမျိုး ဖြစ်နေခြင်းတို့ကြောင့် လမ်းခရီးတွင် ကြန့်ကြာကာ ကုန်ဈေးနှုန်း အနည်းငယ် တက်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြသည်။

ဘုရင့်နောင် ကုန်စည်ဒိုင်သို့ ဝင်ရောက်သော အခြေခံ စားသောက်ကုန်များ ဖြစ်သည့် ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ အာလူး၊ ငရုတ်သီး၊ ငါးပိ၊ ငါးခြောက်၊ ငံပြာရည် အစရှိသည့် ကုန်ကားများ ဝင်ရောက်မှုက ယခင်ထက် ထက်ဝက်နီးပါး ဝင်ရောက်မှု လျှော့ကျနေကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ယခု Stay at Home ကာလအတွင်း ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရက မြို့များတွင် ကိုယ်စားလှယ်ထားပြီး အခြေခံစားသောက်ကုန် များ ဖြန့်ဖြူးရောင်းချမည့် အစီအစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် လက်ရှိ ဆန်နှင့် ဆီကိုသာ လုပ်ဆောင်နေပြီး ကျန် အခြေခံ စားသောက်ကုန်များ အတွက် လုပ်ဆောင်မှု မရှိသေးကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြသည်။

ကုန်ဈေးနှုန်း တည်ငြိမ်မှုသည် ကုန်ကားများ၏ အဝင်၊ အထွက် ကုန်စည်စီးဆင်းမှုပေါ်တွင် မူတည်သောကြောင့် ကုန်ကား များ မဝင်ပါက ဈေးတက်မည်ဖြစ်၍ ဗဟိုအစိုးရအထိ တင်ပြထားကြောင်း၊ လက်ရှိတွင် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး က တိုင်း နှင့် ပြည်နယ်များရှိ မည်သည့်နေရာတွင်မှ အဆင်မပြေသေးကြောင်း ကုန်သည်များထံက သိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ သစ်သီးဝလံ၊ ပန်းမာန်နှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်သူများ အသင်း (MEVP) အတွင်းရေးမှူး ဦးကျော်သူက “မနေ့က ထုတ်တဲ့ စာအရ ဆိုရင် ကိုဗစ် စစ်ထားတာက ၇၂ နာရီပဲ ခံမယ်ဆိုတော့ ကားသမား တယောက် က အခေါက်ခေါက် အခါခါ စစ်ရမယ့် ပုံဖြစ်တယ်။ အခုက တခါ စစ်ရင် Test Kit ဖိုးတင် ကျပ် ၂ သောင်း ကျတယ်။ ဒီလိုမျိုးဆိုတော့ ကားခကလည်း ၂ ဆ လောက် တက်သွားတယ်။ ကား ၁ စီးကို အရင် ကျပ် ၆ သိန်း၊ ၆ သိန်းခွဲ လောက် ပေးရတဲ့ ကားက ကျပ် ၁၃ သိန်းတို့ ကျပ် ၁၅ သိန်းတို့ အဲဒီလိုမျိုး ဖြစ်နေတယ်”ဟု လတ်တလော အခြေအနေကို ရှင်းပြ သည်။

ထိုသို့ ဝန်ဆောင်မှု စရိတ်များ မြင့်တက်သည့် အခြေအနေ၌ ကုန်တင်ကား လိုသလောက် ငှား၍ မရနိုင်ခြင်းကြောင့် ရှမ်းပြည်မှ ရန်ကုန်သို့ တင်ပို့ရောင်းချနေသော ကုန်စိမ်းများမှာ သယ်ယူပို့ဆောင်စရိတ်နှင့်အတူ ကုန်စည်ဈေးများလည်း ယခင်ထက် မြင့်တက်နေခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

“ပန်းဂေါ်ဖီ ဂေါ်ဖီ၊ ငရုတ်ပွ ရှိသမျှ ကုန်စိမ်းတွေက ရှမ်းပြည်နယ် စိုက်ခင်းထဲမှာ ဈေးက ဈေးမတက်ပေမယ့် သယ်ယူပို့ ဆောင်စရိတ်တွေ ဈေးတက်သွားတော့ ကျန်တဲ့ စားသောက်ကုန်က မသိသာပေမယ့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်မှာတော့ တက် တယ်။ ရန်ကုန်အနီးအနားက လာတဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ ဖြစ်တဲ့ ချဉ်ပေါင်တို့ ကန်စွန်းမတက်ဘူး။ ရှမ်းပြည်ထွက် ကုန်စိမ်းတွေကတော့ ဈေးတက်ပါတယ်”ဟု ပြောသည်။

ဥပမာအားဖြင့် ပန်းဂေါ်ဖီ ၁ ပွင့်လျှင် စိုက်ခင်းဈေးက ကျပ် ၁၀၀ မှ ၁၅၀ သာရှိသော်လည်း ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်လျှင် လက်ကား ဈေးကွက်မှာပင် ကျပ် ၆၀၀ ကနေ ကျပ် ၈၀၀ အထိ ဖြစ်သွားသည်အထိ ဈေးကွာဟကြောင်း ၎င်းကပြော သည်။

ထို့ပြင် ရာသီစာ ကျွဲကောသီးမှာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးခက်ခဲခြင်း၊ ဝယ်သူမရှိခြင်းတို့ကြောင့် ရန်ကုန်တိုင်း တိုက်ကြီးမြိုနယ်၊ မွန်ပြည်နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းတို့တွင် စိုက်ခင်း၌ပင် ကြွေကျကာ စွန့်ပစ်ရခြင်း၊ လှူလိုက်ရခြင်းတို့ ပြုလုပ်နေရကြောင်း သိရသည်။

ဆက်လက်၍ ဦးကျော်သူက “တော်တော်အထိ နာနေတဲ့ အနေအထားဖြစ်တယ်။ ပြည်ဘက်က သြဇာသီးတွေ ထွက်နေ တယ်။ ခါတိုင်းဆိုရင် ဒီအချိန်က တော်တော်လေး ရောင်းရတယ်။ အခုတော့ ဈေးထဲမှာ ဝယ်တဲ့သူနည်းတဲ့အတွက် မရောင်းရဘူး”ဟု သစ်သီးဝလံ ဈေးကွက်အခြေအနေကို ရှင်းပြသည်။

ကုန်စည်စီးဆင်းမှု မလျှင်မြန်ပါက ကုန်ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာနိုင်သဖြင့် ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီး ကုန်စည်စီးဆင်းမှု မြန်ဆန်ရေးနှင့် ကုန်ဈေးနှုန်း တည်ငြိမ်ရေး အထောက်အကူပြုကော်မတီအဖွဲက နေ့စဉ်အစည်းအဝေးများ လုပ်ကာ ဆွေးနွေးနေကြောင်း၊ ယခုကိစ္စများကိုလည်း အလွယ်ကူဆုံးဖြစ်ရန် အောက်တို ဘာလ ၇ ရက်က ပြုလုပ်သည့် အစည်း အဝေးတွင် တင်ပြထားကြောင်း၊ ဗဟိုအစိုးရ၊ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်များ၏ အစိုးရများနှင့် ညှိနိူင်းပြီး ကုန်ဈေးနှုန်း များ ပုံမှန်ဖြစ်သွားစေရန်နှင့် ကုန်ကားများ လွယ်လွယ်ကူကူ ဖြတ်သန်းနိုင်ရန် လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ပါဝင်ဆွေးနွေးခဲ့ သည့် ဦးကျော်သူက ပြောပြသည်။

ကိုဗစ်ပထမလိူင်းတွင် စတင်ခဲ့သည့် တောင်သူဈေးကား အစီအစဉ်မှာ လတ်တလော ရန်ကုန်တိုင်း၏ Stay at Home အမိန့်ကြောင့် တချို့လမ်း၊ ရပ်ကွက်၊ အိမ်ယာများက အဝင်မခံခြင်းတို့ကြောင့် ရပ်တန့်ထားသည်မှာ ၃ ပတ်ခန့် ရှိပြီ ဖြစ်ပြီး ပြန်လည်စတင်နိုင်ရန် တိုင်းအစိုးရ၏ ခွင့်ပြုချက်၊ QR Code တို့ကို လက်ရှိ ပြုလုပ်ထားသော်လည်း ရောင်းချရန် အခက် အခဲ တချို့ကို ညှိနိူင်းနေရဆဲ အခြေအနေဖြစ်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ သစ်သီးဝလံ၊ ပန်းမာန်နှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်သူများ အသင်းမှ သိရသည်။

အဝေးပြေးကုန်စည် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းရှင် ဦးဝင်းအောင်ခန့်က “အခုက ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးမှာ အခက်အခဲတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ အဓိကတော့ သူတို့ စစ်မပေးနိုင်တာပါ။ သူတို့ မြန်မြန်ဆန်ဆန် စစ်ပေးနိုင်တယ် ဆိုရင် ကြန့်ကြာမှုက မဖြစ်ဘူး အခုက ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ဖြစ်နေတာ။ ကားတွေက လမ်းတွေမှာ ပိတ်ဆို့နေတယ်။ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးမှာဆို အဆင်မပြေသေးဘူး”ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိ ကုန်ကားဝန်ဆောင်မှု စရိတ်များနှင့် ကုန်ပစ္စည်းအချို့ ဈေးနှုန်းမြင့်တက်လာခြင်း၊ တချို့ကုန်ကားဂိတ်များက ပိတ် ထားခြင်းများ ကြုံရနေပြီ ဖြစ်ကြောင်း၊ ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ကြန့်ကြာနေသောကြောင့် ကုန်ဈေးနှုန်းများလည်း မြင့်တက် လာခြင်း၊ ကုန်စည်များ ပြတ်လပ်ခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သဖြင့် အစိုးရအနေနှင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု လျှင်မြန်စေရန် အမြန်ဆုံးဆောင်ရွက်ပေးရန် လိုအပ်နေကြောင်း ၎င်းက ထောက်ပြသည်။

ထားဝယ်ခရိုင် ငါးလုပ်ငန်းအဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကျော်ကျော်သန်းကလည်း “ကုန်သွယ်မှု အဆင်ပြေအောင် ဖြေလျှော့ပေးရ မယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းက ငါးကို ရန်ကုန်ပို့မယ်ဆိုရင် ဖြတ်ရတာက မွန်၊ ပဲခူးတို့ကို ဖြတ်ပြီးမှ ရန်ကုန်ဝင်ရတာဆိုတော့ အခု က မွန်မှာလည်း ကိုဗစ်စစ်တော့ တနင်္သာရီတိုင်းနဲ့ မွန်ပြည်နယ်အစပ် ပန်းပဲတောင်မှာ ရေထွက်ကုန်ကားတွေက သွားပိတ် နေတယ်။ အဲဒီက လွတ်ရင် မော်လမြိုင်မှာ ထပ်ယူ ပြန်ရော၊ ပြီးတော့ ပဲခူးမှာ ထပ်ယူဆိုတော့ ဒုက္ခရောက်တာပေါ့။ အခု ဆိုရင် လမ်းခရီးကြန့်ကြာလို့ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်က လမ်းမှာစွန့်ပစ်ရနေပြီ”ဟု ရှင်းပြသည်

တနင်္သာရီတိုင်းမှ ရေထွက်ပစ္စည်းများကို ရန်ကုန်မြို့ ကြည့်မြင်တိုင်ငါးဈေးနှင့် ရွေပိတောက် ငါးဈေးများသို့ တင်ပို့ရောင်း ချရာတွင် လက်ရှိသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အခက်အခဲများအပြင် ငါးဈေးကွက် ပျက်နေခြင်းတို့ကြောင့်လည်း ရေလုပ်ငန်းရှင် များ အခက်တွေ့နေကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ထိုအခြေအနေများကြောင့် ကုန်သည်လုပ်ငန်းရှင်များက ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လျင်မြန်လွယ်ကူစေရန် အမြန်ဆုံး လိုအပ်ကြောင်း သို့မှသာ လက်ရှိ ဈေးနှုန်း မြင့်တက်နေသော ကုန်ပစ္စည်းများကိုလည်း ပုံမှန်ဈေးကွက် ရောက်ရှိနိုင်မည်ဟု သုံးသပ်ထားသည်။

ယခုသတင်းကို AYA Bank မှ ပံ့ပိုးကူညီတင်ဆက်ပါသည်။

You may also like these stories:

စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း ရပ်ထားရ၍ မှာယူသူများမှ နိုင်ငံပြောင်းရွှေ့အပ်နှံမှု ရှိလာ ဟုဆို

လက်ခစား စက်ရုံအလုပ်ရုံ လုပ်သားများ လစာထုတ်မရ၍ အခက်ကြုံ

The post ကိုဗစ်ကန့်သတ်ချက်ကြောင့် ကုန်စည် စီးဆင်းမှုနှေး၍ စားသောက်ကုန်အချို့ ဈေးတက် appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
နိုင်ငံ့ စီးပွားရေး မူဝါဒ ခရီးရောက်ခဲ့ရဲ့လား https://burma.irrawaddy.com/article/2020/10/09/231257.html Fri, 09 Oct 2020 00:30:47 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=231257 လက်ရှိ ပြည်သူအားလုံးအတွက် စီးပွားရေးသည် မရေရာ မသေချာ ဖြစ်နေသောကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်မည့် နိုင်ငံရေး ပါတီများအနေနှင့် တိကျခိုင်မာသည့် ကိုဗစ်အလွန် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး စီးပွားရေး မူဝါဒများကို ချမှတ်ထားသင့်

The post နိုင်ငံ့ စီးပွားရေး မူဝါဒ ခရီးရောက်ခဲ့ရဲ့လား appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့သည့် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ပါတီ ဦးဆောင်သော အစိုးရအဖွဲ့ သက် တမ်း ကုန်ဆုံးတော့မည့်အချိန်မှာ နီးကပ်လာပြီ ဖြစ်သည်။

NLD အစိုးရအနေနဲ့ စတက်လာသည့် အချိန်တွင် ငြိမ်းချမ်းရေး ကိစ္စရပ်များ၊ နိုင်ငံတွင်း ပဋိပက္ခများကို ဖြေရှင်းဆောင်ရွက် နေရ သည့် အတွက် စီးပွားရေးကဏ္ဍတွင် ဦးစားပေးနိုင်မှု အားနည်းခဲ့ရသည်။

NLD အစိုးရတက်ပြီး သုံးလခန့်အကြာ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၉ ရက်တွင် စီးပွားရေး မူဝါဒ ၁၂ ချက်ကို ချမှတ်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ စီးပွားရေး မူဝါဒကို စီမံ/ဘဏ္ဍာ ဝန်ကြီးဟောင်း ဦးကျော်ဝင်း ရေးဆွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး မူဝါဒကို အမျိုးသား ပြန်လည် သင့်မြတ်ရေး၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များဘက်ညီမျှတစွာ တိုးတက်ရေး၊ အလုပ်အကိုင်ဖန်တီးမှုကို အားပေးရေး စသည့် အချက်များပေါ် အခြေခံကာ ရေးဆွဲထားသည်။

မူဝါဒ တခုချင်းစီကို အသေးစိတ် ကြည့်ရလျှင် အစိုးရ အသုံးစရိတ် စနစ်တကျ ဖြစ်စေရန်၊ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိခြင်းမှ တဆင့် ငွေကြေး အရင်းအမြစ်များ ပိုမိုတိုးတက်လာစေရန်အတွက် ရည်ရွယ်ထားသော်လည်း ယေဘူယျဆန်သော ကြောင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်များ၊ ပညာရှင်များ၏ ဝေဖန်မှုများလည်း ကျယ်ကျယ်လောင်လောင် ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။

NLD အစိုးရသည် ပါတီ၏ စီးပွားရေး မူဝါဒ လမ်းစဉ်ပေါ်သို့ အပြည့်အဝ တာဝန်ခံထားခြင်း မဟုတ်ဘဲ အချိန်အတော်ကြာ မှသာ စီးပွားရေး မူဝါဒ ၁၂ ချက် အဖြစ် ထွက်ပေါ်လာခြင်းလည်း ဖြစ်ပေသည်။

ထိုစီးပွားရေး မူဝါဒအပေါ်လည်း ပြည်တွင်းရှိ လုပ်ငန်းရှင်များ၊ ပညာရှင်များ အားရကျေနပ်မှု မရှိခဲ့ပေ။

NLD အစိုးရ၏ စီးပွားရေးကဏ္ဍ ဖော်ဆောင်နိုင်မှုများ

၂၀၁၆ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် တက်လာသော NLD အစိုးရအနေဖြင့် စီးပွားရေး မူဝါဒ ၁၂ ချက်တွင် လမ်းများ၊ တံတားများ တည် ဆောက်ခြင်း၊ အခြေခံ အဆောက်အအုံများ တည်ဆောက်ခြင်း၊ ပြည်ပ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ တိုးမြှင့်ဝင်ရောက်ရေး၊ ကုန်သွယ် ရေးကဏ္ဍနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကဏ္ဍများတွင် သိသာသော အကောင်အထည်ဖော်မှု ရှိခဲ့သည်ကို မြင်တွေ့ရသည်။

ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု

ပြီးခဲ့သည့် ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ လက်ထက်တွင် ၂၀၁၁ -၂၀၁၂ ဘဏ္ဍာနှစ်မှာ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၄၆၄၄ ဒသမ ၄၆၀ သန်း၊ ၂၀၁၂-၂၀၁၃ ခုနှစ်မှာ ဒေါ်လာ ၁၄၁၉ ဒသမ ၄၆၇ သန်း၊ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ခုနှစ်မှာ ဒေါ်လာ ၄၁၀၇ ဒသမ ၀၅၅ သန်း၊ ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာ ဒေါ်လာ ၈၀၁၀ ဒသမ ၅၃၃ သန်း၊ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ခုနှစ်မှာ ဒေါ်လာ ၉၄၈၆ ဒသမ ၁၂၃ သန်း ဝင် ရောက်ခဲ့သည်ကို မြန်မာနိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နံှမှု ကော်မရှင်၏ စာရင်းများအရ သိရသည်။

လက်ရှိ NLD အစိုးရ လက်ထက်တွင်၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဘဏ္ဍာနှစ်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၆၄၉ ဒသမ ၈၁၂ သန်း ရရှိခဲ့ သဖြင့် ဦးသိန်း စိန် အစိုးရသက်တမ်း နောက်ဆုံးနှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ဒေါ်လာ သန်း ၂၈၀ ကျော် လျော့ကျခဲ့သည်။

သို့သော် နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု တက်လာကာ၂၀၁၉ -၂၀၂၀ ဘဏ္ဍာနှစ် စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်အထိ ကန် ဒေါ်လာ ၅၁၅၇ ဒသမ ၇၈၇ သန်း ဝင်ရောက်ထားကြောင်း သိရသည်။

NLD အစိုးရလက်ထက်တွင် နိုင်ငံ၏ အဓိက မောင်းနှင်အားဖြစ်သော စီးပွား/ကူးသန်း ဝန်ကြီးဌာနကို ဒေါက်တာ သန်းမြင့် က ပို့ကုန်သုံးဆ တိုးမြှင့်ရေး အိမ်မက်နှင့် တက်လှမ်းလာသည်။

ထို့ကြောင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကဏ္ဍကို လေ့လာကြည့်လျှင် NLD အစိုးရ၏ သက်တမ်း ပထမ နှစ်ဦးပိုင်းတွင် ကျဆင်းခဲ့သော် လည်း နောက်ပိုင်း တိုးတက်မှုများ ရှိလာသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပမာဏကြီးမားသည့် စက်မှုဇုန် စီမံကိန်းများ၊ ဈေးဝယ်စင်တာ တည်ဆောက်ရေး စီမံကိန်းများနှင့် လျှပ်စစ် ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆိုလာပါဝါ စီမံကိန်းများကိုလည်း NLD အစိုးရ သက်တမ်းတွင် စတင်ခဲ့သည်။

ကပ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနေသည့် ယခုလို ကာလမှာပင် ရင်းနှီးမြှုပ်နံှမှု လုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်မှု လွယ်ကူစေရန် ခွင့်ပြုပေးခြင်း နိုင်ငံတကာ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်များကို ဖိတ်ခေါ်ခြင်း စသည့်တို့ကို အစိုးရက ဦးစားပေး လုပ်ဆောင်ခြင်းများ ရှိလာနေ သည်က အစိုးက စီးပွားရေးအပေါ် အာရုံထားလာသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

ကုန်သွယ်ရေးကဏ္ဍ

ကုန်သွယ်ရေးကဏ္ဍကို ကြည့်မည်ဆိုလျှင် ဦးသိန်းစိန် လက်ထက် အစိုးရ စတင်သည့် ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ကုန် သွယ်မှု ဒေါ်လာ ၁၈ ဘီလီယံနှင့် စတင်ခဲ့ကာ သက်တမ်းကုန်ဆုံးမည့်၂၀၁၅-၂၀၁၆ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ကုန်သွယ်မှု ပမာဏ ဒေါ်လာ ၂၇ ဘီလီယံ ကျော်အထိ ကုန်သွယ်မှု ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။

ဦးသိန်းစိန် အစိုးရလက်ထက်တွင် တရားမဝင် ကုန်သွယ်မှုများ ကြီးစိုးခဲ့သောကြောင့် Mobile Team အဖွဲ့ ဖွဲ့ကာ မှောင်ခို ကုန်သွယ်မှုများကို တားဆီး ထိန်းချုပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

NLD အစိုးရလက်ထက်တွင် နိုင်ငံ၏ အဓိက မောင်းနှင်အားဖြစ်သော စီးပွား/ကူးသန်း ဝန်ကြီးဌာနကို ဒေါက်တာ သန်းမြင့် က ပို့ကုန်သုံးဆ တိုးမြှင့်ရေး အိမ်မက်နှင့် တက်လှမ်းလာသည်။

ထိုအိပ်မက်နှင့် စတင်သည့် အစိုးရသစ်၏ ပထမနှစ်က ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၃၃ ဘီလီယံကျော် ကုန် သွယ်မှု ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး ယခု၂၀၁၉-၂၀၂၀ ဘဏ္ဍာနှစ် ဇွန်လအထိ ဒေါ်လာ ၃၄ ဒသမ ၃၅၃ ဘီလီယံ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သော ကြောင့် ကုန်သွယ်မှုတွင် တိုးတက်လာသည်ကို တွေ့ရသည်။

စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးခင်မောင်လွင်က “ကိုဗစ်ကြောင့် ထိခိုက်တာ ရှိပေမယ့် ပြီးခဲ့တဲ့ ကာလတူနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် ကုန်သွယ်မှုက တိုးတက်လာတယ်။ ပင်လယ်ရေကြောင်းနဲ့ နယ်စပ် ကုန်သွယ် ရေး ပေါင်းမယ်ဆိုတော့ အရင်နှစ်ကထက် တိုးတက်တယ်။ နှစ်ဆကျော်လောက် တိုးတက်လာတယ်” ဟု ပြောပြသည်။

ကုန်သွယ်ရေးတွင် သစ်သီးဝလံတင်ပို့မှု ကဏ္ဍကလည်း တိုးတက်မှု ရှိလာပြီး ဆန်စပါး ကဏ္ဍတွင်လည်း ဈေးကွက်သစ်များ ရရှိလာခြင်းများ ရှိကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြသည်။

ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါ ကိုဗစ် ဖြစ်ပွားမှုကြောင့် ထိခိုက်မှု ရှိနေပြီး ကပ်ရောဂါ မဖြစ်လျှင် မြန်မာ့ကုန်သွယ်ရေး ကဏ္ဍသည် ယခုထက် ပို၍ တိုးတက်လာနိုင်သော အလားအလာများ ရှိနေနိုင်ကြောင်း ပညာရှင်များနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များက ပြောဆိုကြသည်။

ကုန်သွယ်ရေး တိုးမြင့်ဆောင်ရွက်ခြင်းကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန အနေနှင့် ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ စီးပွားရေးသံမှူးများ စေလွှတ်ကာ ဈေးကွက်၊ ဝယ်လိုအား၊ တဖက်နိုင်ငံ၏ အခြေအနေများကို စုံစမ်းကာ ပြည်တွင်းရှိ ကုန်သည်၊ လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ချိတ်ဆက် ဆောင်ရွက်ပေးလျက် ရှိနေသည်။

အခြေခံ အဆောက်အုံကဏ္ဍ

NLD အစိုးရလက်ထက်တွင် အထူးသဖြင့် လမ်း၊ တံတား၊ အခြေခံ အဆောက်အအုံ တည်ဆောက်သည့် ကိစ္စရပ်များသည် လူထုကြား သိသာသော တိုးတက်မှုတခု ဖြစ်သည်ဟု စီးပွားရေး ပညာရှင် ဒေါက်တာ ဇော်ဦးက သုံးသပ်ပြောပြသည်။

“စီးပွားရေးမူ ၁၂ ချက်မှာ ပါခဲ့တာလည်း မဟုတ်ဘူး။ သူတို့ရဲ့ ကြေညာစာတမ်းမှာလည်း ဒီကိစ္စ အဓိက လုပ်မယ်ဆိုပြီး ပြောထားတာတော့ မဟုတ်ဘူး။ အရင်က ရှိပြီးခဲ့တဲ့ စီမံကိန်းတွေကိုပဲ အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် လုပ်သွားတယ်လို့ ပြော လို့ရတာ တခုတော့ ရှိတာပေါ့” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

NLD အစိုးရ လက်ထက်အတွင်း တံတားအစင်းပေါင်း ၅၂၀ ကျော် ဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ပြည်ထောင်စု အစိုးရက ကျပ် ၈၅၀ ဘီလီယံနှင့် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ် အစိုးရများက ကျပ် ၃၃၀ ဘီလီယံခန့်ဖြင့် စုစုပေါင်း ကျပ် ၁၁၀၀ ဘီလီယံကျော် အသုံးပြုဆောက်လုပ်ခဲ့ကြောင်း ဆောက်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ တံတားဦးစီးဌာနက ၂၀၂၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအတွင်းက ထုတ်ပြန်ထားသည်။

ထို့ပြင် ဆောက်ရေး ဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများကို တည်ဆောက်နေသော အဆောက်အအုံ ဦးစီးဌာန၊ လမ်းဦးစီးဌာန၊ တံတားဦးစီးဌာန၊ မြို့ပြနှင့် အိမ်ရာဖွံ့ဖြိုးရေး ဦးစီးဌာနနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဦးစီးဌာနတို့သည် လာမည့်၂၀၂၀-၂၀၂၁ ဘဏ္ဍာနှစ်အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်မှစတင်ကာ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက် မည် မဟုတ်တော့၍ ဆောင်ရွက်ဆဲ လုပ်ငန်းများနှင့် လုပ်ငန်းသစ်များကို ပုဂ္ဂလိက တင်ဒါခေါ်ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ် ကြောင်း ကြေညာထားသည်။

အဂတိ လိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ဖြစ်ပြီး ပြည်သူနှင့် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများကြား ထိစပ်နေသော ဝန်ဆောင်မှုများကြားတွင် ယခင်က လက်ဖက်ရည်ဖိုးထက်မက ပေးရသည့် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုများ အတော်ပင် လျော့ကျသွားကြောင်း တွေ့ရသည်

ထိုအချက်ကလည်း ပုဂ္ဂလိက ဆောက်လုပ်ရေးကဏ္ဍအတွက် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ပို၍ ရရှိလာနိုင်ရန် ငွေကြေး စီးဆင်းမှု မြန်ဆန်လာစေရန် လုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းရှင်များက ပြောသည်။

လက်ရှိ NLD အစိုးရသက်တမ်း အတွင်း၌လည်း နိုင်ငံစီးပွားရေး အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်နေမှုမှာ နိုင်ငံရေးအရ ထိုက် သင့်သည့် အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့ကြောင်း ဥပမာအားဖြင့် ကိုဗစ်ကာလတွင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများ၌ စီးပွားရေး အကြီးအကျယ် ထိခိုက်ခဲ့သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ပြည်တွင်း အသားတင်ထုတ်ကုန် တန်ဖိုး(GDP)၊ နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ အကြီးအကျယ် ထိခိုက်သွားခြင်း မရှိသည့်အပြင် အနည်းငယ် တိုးတက်လာသည်ကိုပင် တွေ့ရကြောင်း NLD ဗဟို အလုပ် အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင် ဒေါက်တာ မျိုးညွန့်က ပြောသည်။

ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးမူဝါဒသည် ရေရှည်အနေဖြင့် အနည်းငယ် အရှိန်ရလာပြီဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ထပ် လောင်း ပြောဆိုသည်။

“စီးပွားရေးမူဝါဒ ၁၂ ချက်အရပဲ ကျနော်တို့ NLD အစိုးရကနေ ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ ဖွံ့ဖြိုးမှု မဟာဗျူဟာစီမံကိန်း (NSDP) ချမှတ်ပြီးတော့ အကောင်အထည် ဖော်နေပါတယ်” ဟုလည်း ဆိုသည်။

NLD အစိုးရ၏ စီးပွားရေး မူဝါဒအပေါ်ဝေဖန်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍လည်း ဒေါက်တာ မျိုးညွန့်က “ဝေဖန်တာတော့ သူတို့ အနေနဲ့ သူတို့ ဝေဖန်တာဖြစ်တယ်။ ကျနော်တို့ကတော့ မူဝါဒ ချမှတ်တာက အကောင်းဆုံး အကောင်အထည်ဖော်နိုင် အောင် ကြိုးစားမယ်။ နောက်ပြည်သူတွေရဲ့ လိုအပ်ချက်နဲ့ မကိုက်ညီရင်လည်း မွမ်းမံပြင်ဆင်ပြီးတော့ ဆက်လုပ်သွားမယ်” ဟု ပြောသည်။

ယခုအစိုးရလက်ထက်တွင် လုပ်ငန်းရှင်များ လုပ်သာကိုင်သာ ရှိစေရန်အတွက်လည်း ချေးငွေများ ထုတ်ပေးခြင်း၊ လုပ် ငန်းရှင်များ လုပ်သာကိုင်သာရှိစေရန် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း တချို့နှင့် ငွေကြေးဆိုင်ရာ ဖြေလျှော့ပေးခြင်းတို့လည်း ရှိခဲ့သည်။

ထို့ပြင် အစိုးရ၏ သိသာထင်ရှားသည့် လုပ်ဆောင်မှု တချက်မှာ အဂတိ လိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ဖြစ်ပြီး ပြည်သူနှင့် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများကြား ထိစပ်နေသော ဝန်ဆောင်မှုများကြားတွင် ယခင်က လက်ဖက်ရည်ဖိုးထက်မက ပေးရသည့် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုများ အတော်ပင် လျော့ကျသွားကြောင်း တွေ့ရသည်ဟု စီးပွားရေး ပညာရှင် ဒေါက်တာ ဇော်ဦးက ပြောသည်။

ဝန်ထမ်းများ၏ လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှု ကိစ္စများကို အစိုးရအနေနှင့် စုံစမ်းထောက်လှမ်းပြီး ၎င်းတို့ကို စစ်ဆေး အပြစ်ပေး ခြင်းက ပြင်းထန်သောကြောင့် အကျင့်ပျက် ခြစားမှု တော်တော်များများကလည်း အတိုင်းတာတခုအထိ ရောက်ခဲ့ခြင်းက အားရကျေနပ်ဖွယ်ဖြစ်ကြောင်း စီးပွားရေး ပညာရှင်များက တညီတညွတ် သုံးသပ်ထားသည်။

အစိုးရ၏ စီးပွားရေး ဖော်ဆောင်မှုအပေါ် ဝေဖန်ချက်များ

အစိုးရ၏ စီးပွားရေး မူဝါဒ ထွက်ရှိကတည်းက လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် စီးပွားရေး လေ့လာသုံးသပ်သူများကြား ဝေဖန်မှုများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုမူဝါဒကို အမှန်တကယ်ထိရောက်စွာ အကောင်အထည်ဖော်မှု ရှိမရှိကိုလည်း စောင့်ကြည့် လေ့လာမှုများလည်း ရှိသည်။

စီးပွားရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးဇော်ဖေဝင်းက “မူဝါဒ ၁၂ ချက်ကတော့ ဝါကျ တကြောင်းထဲမှာပဲ အချက်အလက်တွေ တော်တော်များများ ရေးထားတယ်။ ဘယ်ကိစ္စကို ဦးစားပေး လုပ်မယ် ဆိုတဲ့ဟာမျိုး မပေါ်လွင်ဘူး။ ပြန့်ကျဲနေတယ်” ဟု ထောက်ပြ ပြောဆိုသည်။

အစိုးရအနေဖြင့် စီးပွားရေး မူဝါဒကို အကောင်အထည်ဖော်သည့် နေရာတွင်လည်း သက်တမ်း တဝက်ကျော်တွင် ကိုဗစ် ကပ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားခြင်းကလည်း စီစဉ်ဆောင်ရွက်နေသော လုပ်ငန်းတော်တော်များများကို အဆုံးသတ် စုစည်းရန် အချိန် မရဘဲ ကိုဗစ်ကို တွန်းလှန်ရင်းသာ သက်တမ်း ကုန်သွားရမည့် သဘောမျိုးသာ ရှိသည်ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

အဓိကတော့ ဝင်ငွေနဲ့ အလုပ်အကိုင်မှာ တနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာနဲ့ ဒီအစိုးရ သက်တမ်း ငါးနှစ် အတွင်းမှာ သိသာထင်ရှားတဲ့ ပြောင်းလဲမှု မရှိခဲ့ဘူ

ထို့ကြောင့် အစိုးရအနေနှင့် မူဝါဒများကို ချမှတ်ထားသော်လည်း ထိထိရောက်ရောက် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက် နိုင်ခြင်း မရှိကြောင်း ၎င်းက သုံးသပ်သည်။

NLD စီးပွားရေး ဗဟိုကော်မတီတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ဖူးသူလည်းဖြစ်၊ စီးပွားရေး ပညာရှင်လည်းဖြစ်သူ ဦးမင်းခင်က လည်း စီးပွားရေး မူဝါဒမှာ ယေဘူယျဆန်နေသဖြင့် နောက်ပိုင်းတွင် ထပ်မံရေးဆွဲခဲ့ရပြီး လက်ရှိတွင်လည်း COVID-19 ကမ္ဘာ့ ကပ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနေသဖြင့် နိုင်ငံစီးပွားရေးအတွက် အစိုးရသည် COVID-19 စီးပွားရေး ထိခိုက်မှု သက်သာရေး စီမံချက် (CERP)ကို ထပ်မံရေးဆွဲရခြင်းကလည်း မူဝါဒများ မတည်မငြိမ် ဖြစ်ခြင်းကို ဖော်ပြနေသည်ဟု ဆိုသည်။

ထို့ကြောင့် အစိုးရ၏ စီးပွားရေးမူဝါဒသည် တိကျခိုင်မာရမည် ဖြစ်သော်လည်း တည်ငြိမ်မှု အားနည်းသည်ဟု ထောက်ပြ သည်။

ထို့ပြင် NLD အစိုးရ၏ စီးပွားရေးမူ တခုဖြစ်သည့် အခြေခံ စီးပွားရေး အဆောက်အအုံများ လျှင်မြန်စွာ တိုးတက်လာစေ ရေး အချက်တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား၊ လမ်း၊ ဆိပ်ကမ်း ဖွံ့ဖြိုးရေးတို့ကို ထည့်ထားပြီး ယင်းအချက်အနေနှင့် လမ်းတခုသာ တိုးတက်မှု တွေ့ရပြီး လျှပ်စစ်ကဏ္ဍတွင် ပိုမကောင်းလာသည့် အပြင် ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်ခြင်း၊ မီးအား မမှန်ခြင်းတို့ကြောင့် စက်မှုကဏ္ဍအတွက် အခက်အခဲ ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု စီးပွားရေး ပညာရှင်များက ဆိုထားသေးသည်။

ဥပမာအားဖြင့် ဆိပ်ကမ်းဆိုသည့် အချက်ကို ကြည့်လျှင် ကျောက်ဖြူရေနက် ဆိပ်ကမ်း၊ ထားဝယ်ရေနက် ဆိပ်ကမ်း ဆိုသည့် ဆိပ်ကမ်း ၂ ခုနှင့် အထူး စီးပွားရေးဇုန်ကလည်း သက်တမ်း ၅ နှစ်အတွင်း ရေရာသေချာသည့် လုပ်ဆောင်မှုမျိုး မတွေ့ခဲ့ရကြောင်း စီးပွားရေးပညာရှင် ဒေါက်တာ ဇော်ဦးက သုံးသပ်ပြောဆိုသည်။

ဘက်စုံ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ခြင်း ပို့ကုန်မြှင့်တင်နိုင်ခြင်းတို့မှာလည်း ဖြစ်လာခြင်း မရှိဘဲ လယ်ယာ၊ သား၊ ငါး ကဏ္ဍတွင် မှီခိုနေ သော တောင်သူများနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုဝင်များ အနေနှင့် ယခင်ကထက် မိသားစု ဝင်ငွေ နည်းပါးသွားသည့် အခြေ အနေများ ရှိနေသည်ဟု ထောက်ပြ ပြောဆိုသည်။

မြန်မာရွှေ့ပြောင်း လုပ်သားများ အနေဖြင့် ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူနိုင်ငံများ သာမက အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများတွင် အဆင်းရဲဆုံး နိုင်ငံတခု ဖြစ်သော လာအိုနိုင်ငံလိုမျိုးကိုပင် သွားရောက်လုပ်ကိုင်နေသည့် လုပ်သားများ တိုးနေခြင်းက ပြည် တွင်း၌ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း မရှိကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။

ဒေါက်တာ ဇော်ဦးက “အဓိကတော့ ဝင်ငွေနဲ့ အလုပ်အကိုင်မှာ တနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာနဲ့ ဒီအစိုးရ သက်တမ်း ငါးနှစ် အတွင်းမှာ သိသာထင်ရှားတဲ့ ပြောင်းလဲမှု မရှိခဲ့ဘူး” ဟု ပြောသည်။

NLD အစိုးရ စီးပွားရေး ပေါ်လစီအပေါ် တခြား ပါတီများ၏ အမြင်

ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (SNLD) ပါတီ ဗဟိုအလုပ် အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင် ဦးစိုင်းသီဟကျော် ကလည်း အစိုးရ ချမှတ်ခဲ့သည့် မူဝါဒ ၁၂ ချက်က မြေပြင်တွင် နိုင်ငံ့ စီးပွားရေးကို တွန်းအားပေး ဆောင်ရွက်နိုင်သော သိသာမြင် သာသည့် လုပ်ဆောင်ချက်မျိုး မတွေ့ရကြောင်း ဆိုသည်။

“ဒါပေမယ့် ဗဟိုဘဏ်အပိုင်းမှာတော့ အတော်အတန် ထိန်းကျောင်း ဆောင်ရွက်နိုင်တာ တွေ့ရတယ်။ ကူးသန်း ရောင်းဝယ် ရေးမှာတော့ နယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေးတွေက အစ သိပ်ပြီးတော့ သိသာပြောင်းလဲတဲ့ နိုင်ငံသားတွေ အတွက် အကျိုးရှိစေ မယ့် ကိစ္စရပ်တွေကိုတော့ မတွေ့ရဘူး” ဟု ၎င်းက ထောက်ပြသည်။

အထူးသဖြင့် တိုင်းသား ဒေသများရှိ ထွက်ကုန်သီးနှံများကို တဖက်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့ရောင်းချသည့် အခါ ပိတ်ပင် တားဆီး ခံရသည့် အခက်အခဲများနှင့် ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော အခြေအနေများ ရှိခဲ့သည်။

ထိုကိစ္စကို လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များက သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာနသို့ မေးခွန်းများ မေးမြန်း တင်ပြခဲ့သော်လည်း တဖက်နိုင်ငံနှင့် ညှိနှိုင်းပေးမည် ဆိုသော အချက်မှလွဲ၍ လုံလောက်သော အဖြေ မရရှိခဲ့ပေ။

ဆက်လက်၍ ဦးစိုင်းသီဟကျော်က ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းများကလည်း တုံ့ဆိုင်းသွားသည့် အခြေအနေများ ရှိခဲ့သဖြင့် ယင်းနှင့် ဆက်စပ်သော လုပ်များမှာ ထိခိုက်သွားခြင်းများလည်း ရှိခဲ့ကြောင်း ယခု အစိုးရသက်တမ်း ကာလအတွင်း အား နည်းခဲ့သည့် အချက်များကို သုံးသပ်ပြောဆိုသည်။

ယင်းပြင် ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး ကိစ္စဖြစ်သော ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ဖြစ်ပွားနေသည့် ကိစ္စရပ်များကလည်း နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး နှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများအပေါ် များစွာ အကျိုးသက်ရောက်မှုများ ရှိနေသကဲ့သို့ ကပ်ရောဂါဆိုး၏ အန္တရာယ်ကလည်း အစိုးရ ၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွ့ွံဖြိုး တိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်ရာတွင် နှောင့်နှေးမှုများ ဖြစ်စေသည်။

NLD အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို အားမရသည့် နိုင်ငံရေး ပါတီတချို့ကမူ ကိုယ်ပိုင် စီးပွားရေး မူဝါဒများကို ပြင်ဆင်နေသည်များလည်း ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရှိလာသည်။

NLD မှ ဒေါက်တာ မျိုးညွန့်ကလည်း အစိုးရစတက်ခါစနှစ်များတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်မှ ဖွဲ့စည်းပေးလိုက်သော အစိုးရအဖွဲ့ကို လူထုအနေဖြင့် အားမလို အားမရ ဖြစ်ခဲ့သည်ကို နားလည်ကြောင်းလည်း ဝန်ခံ ပြောဆိုသည်။

“ကျနော်တို့ နိုင်ငံမှာ တည်ရှိနေတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို ဒီမိုကရေစီစနစ်နဲ့ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်အောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရတဲ့ အတွက် အချိန်လေး အနည်းငယ် ယူနေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခု အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားက ဒီမိုကရေစီစနစ်နဲ့ ပိုပြီးတော့ လိုက်လျောညီထွေ ရှိလာတာနဲ့ အများပြည်သူများ မြင်တွေ့နိုင်ပြီလို့ ပြောချင်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ယခု NLD အစိုးရ လက်ကျန် သက်တမ်းအတွင်း အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကျန်ရှိသည့် စီမံကိန်းများကိုလည်း Project bank အတွင်း ထည့်သွင်းထားပြီး နိုင်ငံ့ဝင်ငွေ ရရှိမူအပေါ်တွင် မူတည်ပြီး ဆက်လက် အကောင်အထည်ဖော်သွားရန် ရှိ ကြောင်း သိရသည်။

“ဒါက ရေရှည်မှာ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် အကုန်အကျ သက်သာစေပြီး ထိရောက်မှု ရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ပြီးတော့ နိုင်ငံ အတွက် လိုအပ်တဲ့ စီမံကိန်းတွေကို ဖော်ဆောင်ပြီးတော့ အခု အကောင်အထည် မဖော်နိုင်ရင်တောင် Project bank ထဲ ထားပြီးတော့ နိုင်ငံအတွက် နောက်ပိုင်းမှာ ငွေကြေး ရရှိလာမှုအပေါ်မှာ မူတည်ပြီး ဆောင်ရွက်မှာ ဖြစ်တယ်” ဟု ၎င်းက ဆို သည်။

NLD ပါတီ၏ ၂၀၁၅ ကြေညာစာတမ်းတွင် အခွန်ကောက်ခံရေး၊ ပြည်ထောင်စု အစိုးရနှင့် ပြည်နယ်၊ တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရ များ ဘဏ္ဍာရေး လုပ်ပိုင်ခွင့်များ ခွဲဝေလုပ်ကိုင်ရေး ကိစ္စများ ပါဝင်သော ပြည်သူ့ ဘဏ္ဍာရေး ပါရှိပြီး ပြည်သူများက လိုလား စွာ ထမ်းဆောင်လိုစိတ် ရှိစေသည့် အခွန်စနစ်မျိုး ပေါ်ပေါက်ရန် တွန်းအားပေးမည် ဟု ဆိုထားသည်။

လယ်ယာကဏ္ဍ တိုးတက်ရေး၊ နိုင်ငံတကာရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ဝင်ရောက်ရေးနှင့် နိုင်ငံတကာဈေးကွက်များသို့ ထိုးဖောက် ဝင်ရောက်ရေး တို့မှာမူ ၂၀၁၅ စီးပွားရေး စာမျက်နှာကဲ့သို့ ၂၀၂၀ တွင်လည်း ပါဝင်သည်။

NLD အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို အားမရသည့် နိုင်ငံရေး ပါတီတချို့ကမူ ကိုယ်ပိုင် စီးပွားရေး မူဝါဒများကို ပြင်ဆင်နေသည်များလည်း ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရှိလာသည်။

လက်ရှိ အစိုးရလက်ထက်တွင် စီးပွားရေး ကဏ္ဍသည် ကျဆင်းသည့်အပြင် ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါ ဖြစ်ပေါ်လာသောကြောင့် ပိုဆိုးသွားသည့် အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်ဟု ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP)မှ ပြန်ကြားရေး တာဝန်ခံ ဒေါက်တာ နန္ဒာလှမြင့်က ဆိုသည်။

ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့ ပါတီအနေနှင့် ၂၀၂၀ အလွန်တွင် စီးပွားရေးကဏ္ဍအလိုက် ပြန်လည် ဦးမော့လာစေရန် မူဝါဒကို သက် ဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံ ရှိသော ဝန်ကြီးဟောင်းများ၊ ပညာရှင်များ ပါဝင်ကာ ကုန်သွယ်မှု ကဏ္ဍ၊ ထုတ်လုပ်မှု ကဏ္ဍ၊ ဝန် ဆောင်မှုကဏ္ဍ အစရှိသဖြင့် ကဏ္ဍအလိုက် ဖော်ဆောင် ရေးဆွဲထားပြီး ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုသည်။

“ကျနော်တို့မှာ Plan ရှိပါတယ်။ ပထမ ၁ နှစ်မှာ ဘာလုပ်မယ် ဒုတိယ တနှစ်မှာ ဘယ်ကဏ္ဍတွေကို ဘယ်လိုလုပ်မယ်။ တတိယနှစ်မှာ ဘယ်လို လုပ်မယ်ဆိုတာ ကျနော်တို့မှာ စီမံထားတာ ရှိတယ်” ဟု ဒေါက်တာ နန္ဒာလှမြင့်က ထပ်လောင်း ပြောဆိုသည်။

လက်ရှိ ပြည်သူတွေ ကြုံတွေ့နေရသည့် စီးပွားရေး အကျပ်အတည်း၊ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း ရှားပါးမှု၊ အခွန်တိုးမြင့်မှု စသည့် ကဏ္ဍများ အပါအဝင် စီးပွားရေး မူဝါဒကို သေချာ ပြင်ဆင်ထားကြောင်းလည်း ဆိုထားသည်။
နိုင်ငံရေး ပါတီပေါင်း ၉၀ ကျော် ရှိသည့် အနက် အစိုးရ ဖွဲ့နိုင်သော ပါတီမှာ လက်ချိုးရေ၍ ရကြောင်း၊ အစိုးရဖွဲ့နိုင်သည့် ပါတီမှသာလျှင် တိုင်းပြည် စီးပွားရေး ဦးမော့လာအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်မည် ဖြစ်သောကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်မည့် ပါတီများအနေဖြင့် ခိုင်မာသော စီးပွားရေး မူဝါဒများ ချမှတ်လုပ်ဆောင်ရန် သင့်နေပြီလည်း ဖြစ်သည်။

SNLD ပါတီ ဗဟို အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင် ဦးစိုင်းသီဟကျော် “လာမယ့် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဘယ်လို စီးပွားရေး မူဝါဒတွေ ချမှတ် ဆောင်ရွက်မလဲ ဆိုတာကတော့ သက်ဆိုင်ရာ ပါတီ အလိုက်ကတော့ သူ့ဟာနဲ့သူ မူဝါဒတွေ ရှိကြမှာပါ။ ဗဟို အစိုး ရ ဖွဲ့နိုင်လောက်တဲ့ ပါတီတွေအနေနဲ့ စီးပွားရေး မူဝါဒတွေ ကြိုတင် သုံးသပ်ပြင်ဆင်ပြီးတော့မှ လက်တွေ့နဲ့လည်း ကိုက် မယ်၊ နိုင်ငံတကာ မူဝါဒနဲ့လည်း ကိုက်မယ့်ဟာတွေချဖို့ လိုလိမ့်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

အထက်ပါ အခြေအနေများကြောင့် ယခု၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရသည့် ပါတီမှ တက်မည့် အစိုးရအဖွဲ့က ချမည့် စီးပွားရေးမူဝါဒများသည် ကိုဗစ်ကာလအလွန်ကို ထည့်သွင်း သုံးသပ်ပြီး လုပ်ဆောင်သင့်ကြောင်း ၎င်းက သုံးသပ်ပြော ပြ သည်။

စီးပွားရေး ပညာရှင် ဒေါက်တာ ဇော်ဦးက “ပါတီတွေ အနေနဲ့ လူထု လိုလားတောင့်တနေတဲ့ ကိစ္စက ဘာလဲဆိုတာ အဖြေ ပေးဖို့ လိုတယ်။ ကိုဗစ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ နေရာတိုင်းက လူတွေ ခံစားနေရတယ်။ ဒါတွေ ပါဖို့လိုတယ်” ဟု ဆိုသည်။

ကိုဗစ်ကာလ မြန်မာ့စီးပွားရေး အခြေအနေ

ကမ္ဘာ့ဘဏ်က ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီက ထုတ်ပြန်ထားသည့် အစီရင်ခံစာက ဖော်ပြသော်လည်း နောက်ဆုံးဇွန်လက ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ကပ်ရောဂါသည် မြန်မာ့စီးပွားရေးကို ပြင်းထန်စွာ ထိုးနှက်လိုက်ပြီး ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင်း မြန်မာ့စီးပွားရေးသည် ၆ ဒသမ ၈ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၁၉- ၂၀၂၀ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် သုည ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်းသို့ ကျဆင်း သွားမည်ဟု အစီရင်ခံစာက ခန့်မှန်းထားသည်။

ကပ်ရောဂါ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားနေခြင်းက မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးကို ၂ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျူံ့သွားနိုင်ပြီး ၂၀၂၀-၂၀၂၁ ခုနှစ်မှသာ ပြန်လည် နလန်ထူနိုင်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားသော်လည်း ပုံမှန်အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနိုင်ဦးမည် မဟုတ် ပေ။

ယင်းအစီရင်ခံစာက မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ၏ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများဖြစ်သော ကိုဗစ်-၁၉ ရန်ပုံငွေ ထူထောင်ခြင်းနှင့် ကိုဗစ် ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော စီးပွားရေး ကုစားမှု စီမံချက် (CERP) အား လေ့လာ သုံးသပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ပြည်ပတွင် သွားရောက် လုပ်ကိုင်သူများကလည်း ယခုအချိန်တွင် အလုပ်ပြုတ်၍ ပြည်တွင်းသို့ ပြန်လာသည့် လုပ်သားများ မှာလည်း များစွာ ရှိနေသည်။

CERP တွင် အခွန်သက်သာခွင့်ပေးခြင်း၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ချေးငွေပေးခြင်း၊ အိမ်ထောင်စုများအတွက် အစား အစာနှင့် ငွေသားများ ပံ့ပိုးပေးခြင်း၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ အဆင်ပြေ ချောမွေ့စေမည့် မူဝါဒများနှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ ကုစားပေးရန် အချက်များ ပါဝင်နေသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ အနာဂတ် ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အခြေခံ အုတ်မြစ်ကောင်းများ ချမှတ်နိုင်ရန်နှင့် စီးပွားရေး ဆောင်ရွက်ချက် ကောင်းများ ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် အတွက် အရေးတကြီး ဆောင်ရွက်ရမည့် ကိစ္စရပ်များမှာ ပဋိပက္ခများအား အဆုံးသတ်ရန်၊ လူမှုပါဝင်မှု (Social inclusion) အားကောင်းအောင် ဆောင်ရွက်ရန်၊ တာဝန်ယူမှု ရှိသည့် ပုဂ္ဂလိက စီးပွားရေးကဏ္ဍ တရပ် ဖြစ်ထွန်းလာအောင် အားပေး လုပ်ဆောင်သင့်ကြောင်း ကမ္ဘာ့ဘဏ်က အစိုးရကို တိုက်တွန်း ထားသည်။

ဦးသိန်းစိန် အစိုးရသက်တမ်း နောက်ဆုံးနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး တိုးတက်မှုနှုန်းသည် ၈ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့ ပြီး ဝန်ဆောင်မှု၊ တယ်လီဖုန်း ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကဏ္ဍများ ထွန်းကားလာသောကြောင့် စီးပွားရေး တိုးတက်မှု၏ အဓိက မောင်းနှင်အားဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ကမ္ဘာ့ဘဏ်က ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ထို့ပြင် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှုန်း အနေဖြင့် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းတိုးတက်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံခြားငွေ လဲလှယ်နှုန်းမှာ လည်း ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ကျခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထား သည်။

ပြည်သူများ၏ မျှော်လင့်ချက်

ယခု ကာလသည် ကိုဗစ်ကြောင့် နိုင်ငံတိုင်းလိုလိုတွင် စီးပွားရေးထိခိုက်မှုများ ရှိနေသည့် အတွက် အသစ်ထွက်ပေါ်လာ မည့် အစိုးရ အနေဖြင့် တိကျ ခိုင်မာသည့် ကိုဗစ်အလွန် စီးပွားရေး ပြန်လည် ထူထောင်ရေးကို လုပ်ဆောင်မည့် မူဝါဒများ နှင့် လုပ်ဆောင်နိုင်မည့် အစိုးရကို ပြည်သူများက မျှော်လင့်နေသည်။

လက်ရှိတွင် ကိုဗစ်ကြောင့် လက်ခစား (CMP) လုပ်ငန်းများ အပါအဝင် စက်ရုံ အလုပ်ရုံပေါင်း ၅ ထောင်ကျော် ပိတ်သိမ်း ကာ၊ တရားဝင် စာရင်းအရ အလုပ်လက်မဲ့၂ သိန်းကျော် ရှိနေပြီး ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ကိုင်နေသော လုပ်ငန်းများ၊ ကုန်ထုတ် လုပ်မှု အပေါ် မှီခိုနေသောသူများ၊ အစိုးရထံသို့ မှတ်ပုံတင်ထားခြင်း မရှိသည့် လုပ်ငန်း အသေးစား၊ အလတ်စားများ၊ အိမ် ဆိုင်များစွာ ပိတ်သိမ်း၍ အလုပ်လက်မဲ့များ၊ ဝင်ငွေ လျော့ကျမှုများ ရှိနေသည်။

ပြည်ပတွင် သွားရောက် လုပ်ကိုင်သူများကလည်း ယခုအချိန်တွင် အလုပ်ပြုတ်၍ ပြည်တွင်းသို့ ပြန်လာသည့် လုပ်သားများ မှာလည်း များစွာ ရှိနေသည်။

အစိုးရ သက်တမ်းကုန်ခါနီးအချိန်ထိ စီးပွားရေးကဏ္ဍတွင် အားကောင်းမောင်းသန် အရွေ့မပြနိုင်ခဲ့

ပြည်သူအားလုံးအတွက် စီးပွားရေးသည် မရေရာ မသေချာ ဖြစ်နေသောကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်မည့် နိုင်ငံရေး ပါတီများအနေဖြင့် တိကျခိုင်မာသည့် ကိုဗစ်အလွန် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး စီးပွားရေး မူဝါဒများကို ချမှတ်ထား သင့်သည်ဟု စီးပွားရေး ပညာရှင်များက သုံးသပ်ထားကြသည်။

တနင်္သာရီတိုင်း ဒေသကြီး ကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်းချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကျော်ကျော်ဦးက “ကျနော် တို့ကတော့ ပြည်သူလူထုရဲ့ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းကို ကိုယ့်စီးပွားရေး လုပ်ငန်းသကဲ့သို့ တိုးတက်မှုတွေ ရှိလား၊ ဆုံးရှုံးနစ်နာမှုတွေ ရှိလား ဆိုတာ လက်ပွန်းတတီးနဲ့ လက်တွဲ ဆောင်ရွက်နိုင်မယ့် အစိုးရမျိုးကို မျှော်လင့်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

နောက်တက်လာမည့် အစိုးအနေဖြင့် လက်ရှိ ရှိပြီးသား မူဝါဒကို ဆက်လက် အကောင်အထည် ဖော်မည့်အစား NLD အစိုးရ စီးပွားရေး မူဝါဒ၏ အားနည်းချက်၊ အားသာချက်များကို လေ့လာသုံးသပ်၍ မူဝါဒအသစ် ချမှတ်ပြီး တိကျသော ဦးစားပေး ကဏ္ဍများနှင့် လုပ်ဆောင်သွားသင့်ကြောင်းလည်း စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်များက ပြောသည်။

လာမည့် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် NLD ၏ စီးပွားရေး ကတိကဝတ်

လာမည့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် NLD အစိုးရ ရွေးကောက်ပွဲ ကြေညာစာတမ်း၏ စီးပွားရေး ကဏ္ဍတွင် ပုဂ္ဂလိက စီးပွားရေး ကဏ္ဍကို အားပေးခြင်းနှင့် အသေးစားအငယ်စား၊ အလတ်စား စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများကို အားပေးမြှင့်တင်ရေး၊ ယခင် စာတမ်းတွင် ပါဝင်သည့် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးနိုင်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပိုမို ဝင်ရောက်နိုင်ရေးတို့ အပြင်၊ COVID 19 ကြောင့် စီးပွားရေး ထိခိုက်မှုများကို လျော့ပါးသက်သာစေရေးနှင့် နိုင်ငံစီးပွားရေး ပြန်လည် ဦးမော့လာ စေရေး စသည့်အချက်များလည်း ပါဝင်လာသည်ကို တွေ့ရသည်။

ထို့ပြင် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်အများစု ပြောဆိုကြသကဲ့သို့ ဈေးကွက်တခုတည်းကို မူတည်မည့်အစား အခြားနိုင်ငံများသို့ ဈေးကွက် ပိုမိုချဲ့ထွင်နိုင်ရေး။ ခေတ်မီစိုက်ပျိုးရေး စနစ်ဖြင့် နိုင်ငံ စီးပွားရေး တိုးတက်ရန် ဆောင်ရွက်ပြီး အခြား နိုင်ငံများသို့ ဈေးကွက်ချဲ့ထွင်ရေးကိုလည်း ဦးစားပေးထားသည်။

လက်ရှိ NLD အစိုးရအနေဖြင့် ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါကြောင့် နိုင်ငံ့စီးပွားရေးထက် ပြည်သူ့ ကျန်းမာရေးကို ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်နေသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။ ပြည်တွင်း SME လုပ်ငန်းများ မပြိုကျစေရေးအတွက် ဝန်ထမ်းအနည်းအများ အပေါ်မူတည်ကာ ချေးငွေများ ထုတ်ပေးခြင်း၊ ဝင်ငွေလည်ပတ်စီးဆင်းမှုကို အထောက်အပံ့ရရှိစေရန်အတွက် အစိုးရ ဝန်ထမ်းများကို ကြိုတင်လစာများ ထုတ်ချေးခြင်း၊ ပုံမှန်ဝင်ငွေမရှိသော အခြေခံလူတန်းစား ပြည်သူများကို အခြေခံ စားသောက်ကုန်/ငွေကြေးများ ထောက်ပံ့ပေးခြင်း တို့ဖြင့် ကျားကန်ပေးလျက်ရှိနေသည်။

အစိုးရ သက်တမ်းကုန်ခါနီးအချိန်ထိ စီးပွားရေးကဏ္ဍတွင် အားကောင်းမောင်းသန် အရွေ့မပြနိုင်ခဲ့သော်လည်း နောက် တက်လာမည့် အစိုးသစ်အနေဖြင့် လက်ရှိ ဖော်ဆောင်လက်စများကို ဆုပ်ကိုင်၍ ဆက်လက် ရွေ့မည်ဆိုပါက မြန်မာ့ စီးပွားရေးအတွက် အရှိန်အဟုန် တက်လာစေနိုင်မည် ဖြစ်ပေသည်။ ။

You may also like these stories:

ကိုဗစ်ကြောင့် မြန်မာ့စီးပွားရေး ၀ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်းထိ ကျဆင်းနိုင်ဟု ကမ္ဘာ့ဘဏ်ပြော

လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးများ ဘဏ်စာရင်း အဂတိကော်မရှင်ကို ပေးပို့ပြီးဟု ဗဟိုဘဏ်ပြော

ကိုဗစ်လှိုင်းများကြားက အာဆီယံ စီးပွားရေး

The post နိုင်ငံ့ စီးပွားရေး မူဝါဒ ခရီးရောက်ခဲ့ရဲ့လား appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း ရပ်ထားရ၍ မှာယူသူများမှ နိုင်ငံပြောင်းရွှေ့အပ်နှံမှု ရှိလာ ဟုဆို https://burma.irrawaddy.com/news/2020/10/07/231213.html Wed, 07 Oct 2020 14:06:47 +0000 https://burma.irrawaddy.com/?p=231213 Stay at Home ညွှန်ကြားချက်၂ ပတ် ထပ်တိုးသဖြင့် လက်ခစားစနစ်(CMP)ဖြင့် လုပ်ကိုင် နေရသော မြန်မာ့စက်မှု ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ၏ ကုန်အမှာစာများအား တခြားနိုင်ငံသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားမှုများ ရှိလာ

The post စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း ရပ်ထားရ၍ မှာယူသူများမှ နိုင်ငံပြောင်းရွှေ့အပ်နှံမှု ရှိလာ ဟုဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>
ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီးအတွင်း Stay at Home ညွှန်ကြားချက်မှာ ရက်သတ္တ ၂ ပတ် ထပ်တိုးသဖြင့် လက်ခစားစနစ် (CMP)ဖြင့် လုပ်ကိုင်နေရသော မြန်မာ့စက်မှု ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ၏ ကုန်အမှာစာများအား တခြားနိုင်ငံသို့ ရွှေ့ပြောင်း သွားမှုများ ရှိလာကြောင်း သိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ စက်မှုကုန်ထုတ် လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာ အောင်သိန်းက “ပထမ ၂ ပတ်ပိတ်တုန်းကတော့ Buyer တွေက နားလည်ပေးတယ်။ ဒီအခြေအနေအရ သည်းခံပြီး စောင့်ပေးတယ်။ အခု နောက်၂ ပတ် တိုးလိုက်တဲ့ အပေါ် သူတို့က ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်တော့တဲ့အတွက် သူတို့အပ်ထားတဲ့ အလုပ်တွေက အော်ဒါရှိပြီးသားက ရာသီချိန်နဲ့ ကိုက်ပြီး လုပ်ရတာကြောင့် အခြားနိုင်ငံတွေကို ရွှေ့သွား တာပေါ့။ ဒါက CMP ကဏ္ဍပါ” ဟု ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

၎င်းက ဆက်လက်၍ “လက်ခံထားပြီးသား အမှာစာတွေတောင်မှ တချို့ Order Cancel ဖြစ်သွားတယ်။ အချိန်မီ ဆက် မထုတ်နိုင်တော့တဲ့ အတွက် အပ်ထားတဲ့ Buyer တွေက တခြားဖွင့်တဲ့ နိုင်ငံတွေကို အထူးသဖြင့် ဗီယမ်နမ်ဘက်ကို ပြောင်းပို့ခိုင်းတဲ့အတွက် အော်ဒါတွေ ဆုံးရှုံးတယ်” ဟု ရှင်းပြသည်။

စက်မှု ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများအနေဖြင့် လက်ရှိတွင် ရရှိပြီးသား ကုန်ကြမ်းများကို ဈေးကွက်ရွေ့ပြောင်းမှုကြောင့် တခြား နိုင်ငံသို့ ကုန်ကြမ်းများ ပြန်လည် ရွှေ့ပြောင်းပေးရသည့်အတွက် ကုန်ကျစရိတ်များ ရှိပြီး သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း မထုတ် လုပ်ပေးနိုင်သောကြောင့်လည်း စာချုပ်ပါ စည်းကမ်းချက်အရ ပေးလျော်ရမည့် ကိစ္စရပ်များ၊ Buyer များ၏ ယုံကြည်မှု ပျောက်ဆုံးသွားပြီး နောက်ပိုင်း အမှာစာများ ထပ်မရမည်ကို စိုးရိမ်ရသည့် အခြေအနေ ဖြစ်နေကြောင်း ဒေါက်တာ အောင် သိန်းက ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကိုဗစ် ဒုတိယလှိုင်းတွင် ရောဂါကူးစက်မှု အရှိန်အဟုန်နှင့်တက်လာသည့်အတွက် ကျန်းမာရေးနှင့် အားက စားဝန်ကြီးဌာနက စက်တင်ဘာလ၂၀ ရက် ညတွင် ၁ ကြိမ်၊ အောက်တိုဘာလ ၅ ရက် ညတွင် တကြိမ် ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီး တခုလုံး (ကိုကိုးကျွန်းမပါ)ကို Stay at Home အိမ်တွင်သာ နေရန် ညွှန်ကြားချက်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ခြွင်းချက်အနေဖြင့် ခွင့်ပြုထားသည့် ငွေကြး ဝန်ဆောင်မှု၊ အစားအသောက်၊ ပြည်သူ့ ဝန်ဆောင် မှုနှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများမှအပ ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီးအတွင်းရှိ လုပ်ငန်းများ အားလုံး အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်အထိ နေအိမ်မှသာ လုပ်ကိုင်ရမည် ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် CMP စက်ရုံများ အနေဖြင့်လည်း ယခု အောက်တိုဘာလ ၅ ရက် ထပ်မံ ထုတ်ပြန်ချက်အရ အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်မှ ၂၁ ရက်အထိ၂ ပတ် ဆက်လက် ပိတ်ထားရမည် ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။

CMP လုပ်ငန်းများ မဟုတ်သော အခြားသော ဖွင့်လှစ်ခွင့်မရှိသော အသေးစား၊ အလတ်စား စက်မူကုန်ထုတ် ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်း များတွင်လည်း လုပ်ငန်းများလည်ပတ်မှု မရှိ၊ ဝင်ငွေမရှိ ရပ်တန့်ထားရသဖြင့် ဆက်လက် ရပ်တည်ရန် အကျပ် အတည်း အခက်အခဲများလည်း ရှိနေကြောင်းလည်း ဒေါက်တာ အောင်သိန်းက သုံးသပ်ပြောဆိုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ စက်မှု ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်းသည် အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းမှအပ ကျန် CMP လုပ်ငန်းများ ဖြစ်သော မိုလ်ဘိုင်းဖုန်း အပိုပစ္စည်း လုပ်ငန်း၊ အိတ်ချုပ်လုပ်ငန်း၊ ဖိနပ်ချုပ်လုပ်ငန်း၊ လျှပ်စစ်နှင့် အီလက်ထရွန်နစ်လုပ်ငန်း၊ ဖိုက်ဘာ နှင့် အသက်ကယ် သင်္ဘောလုပ်ငန်း၊ မီးဖိုချောင်သုံး ကုန်ပစ္စည်းလုပ်ငန်း၊ ဆံပင်အတု လုပ်ငန်း၊ မှန်ဘီလူးနှင့် ကင်မရာ လုပ် ငန်း၊ စက်မှုပစ္စည်း လုပ်ငန်း အစရှိသည်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် အသင်းဖြစ်သည်။

ထိုအသင်းသည် စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး ကုန်ကြမ်းများ တင်သွင်းခြင်း၊ ကုန်ချောများ တင်ပို့ခြင်း၊ တင်သွင်းလာသည့် ကုန်ကြမ်း များမှာ Order Cancel ဖြစ်သွားခြင်းကြောင့် ပြန်လည် တင်ပို့ခြင်း (Re- export) လုပ်ခွင့်၊ ခွင့်ပြု ထောက်ခံချက်များကို လုပ်ဆောင်ပေးရသည်။

လက်ရှိတွင် စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများနည်းတူ ပြည်တွင်း အထည်ချုပ် လုပ်ငန်းများမှာလည်း အခက်အခဲများ ကြုံနေ ရကြောင်း သိရ သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ အထည်ချုပ် လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း၏ အလုပ်အမှုဆောင် ဦးအောင်မျိုးဟိန်းက “စစခြင်းထဲက ကျနော်တို့ကို ၁ လလောက် ပိတ်မယ်လို့ ပြောထားရင် Buyer တွေနဲ့ တကြိမ်ပဲ ညှိရမယ်လေ။ အခုက ကြေညာချက်ကို တရက်နှစ်ရက် ကြိုတော့မှ လုပ်တယ် ဆိုတော့ Buyer ရဲ့ Customer တွေလည်း တော်တော်ဒုက္ခ ရောက်သွားတယ်။ ကျနော်တို့က Customer နဲ့ တိုက်ရိုက် ထိတွေ့တာ မဟုတ်ဘူး။ တဆင့်ခံ အေးဂျင့်တွေက သွားတာ။ အဲဒီတော့ တော်တော်ပြောရခက် သွားတယ်” ဟု လုပ်ငန်း၏ အခြေအနေကို ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

တခြားနိုင်ငံရှိ စက်ရုံများကဖွင့်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံရှိ စက်ရုံများ မဖွင့်လျှင် အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းမှာ ရာသီအလိုက် ချုပ်ထည်များ ချုပ်လုပ်ရသည့် ဈေးကွက် ဖြစ်သောကြောင့် အချိန်မီ မရလျှင် တခြားဈေးကွက်သို့ လုပ်ငန်းများ ရွှေ့သွားပြီး စက်ရုံများ ပိတ်သိမ်းသည်အထိ ရှိလာနိုင်ကြောင်း လုပ်ငန်းရှင်များက ပြောသည်။

လတ်တလော၂ ပတ် ထပ်တိုး ပိတ်လိုက်သောကြောင့် ရင်ဆိုင်နေရသည့် အခက်အခဲများ၊ ရေရှည်တွင် SME လုပ်ငန်းများ အပါအဝင် လုပ်ငန်းကြီး၊ ငယ်၊ အလတ်များ ရှင်သန်နိုင်မည့် အချက်များ စသည်တို့ကို စုစည်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ကုန်သည်များ နှင့် စက်မှု လက်မှု လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်းချုပ် (UMFCCI) က ဦးဆောင်၍ တိုင်းအစိုးရထံသို့ အောက်တိုဘာလ ၆ ရက် တွင် တင်ပြထားကြောင်း UMFCCI အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဦးအေးဝင်းက ပြောသည်။

ထို့ပြင် အလုပ်သမားများအတွက် လုပ်ခလစာနှင့် ပတ်သက်၍ ဖွင့်လှစ်ခွင့် မပြုထားသော လုပ်ငန်းများမှ အလုပ်သမားများ၊ ဝန်ထမ်းများအနေဖြင့် စက်တင်ဘာ လုပ်ခလစာကို သက်ဆိုင်ရာ စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံများတွင် ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန၏ ညွှန်ကြားချက်များအတိုင်း အောက်တိုဘာ ၈ ရက်မှစ၍ သွားရောက် ထုတ်ယူရန် ခွင့်ပြုမည် ဖြစ်ကြောင်း UMFCCI က ယနေ့ ထုတ်ပြန်ထားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အထည်ချုပ် စက်ရုံပေါင်း ၆၀၆ ရုံ ရှိကာ အထည်ချုပ် လုပ်သား ၆ သိန်း နီးပါးပြီး ကျန် CMP လုပ်ငန်းပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ရှိကာ လုပ်သား အင်အား အကြမ်းဖျင်း ၃ သိန်းနီးပါး ရှိကြောင်း သိရသည်။

ကိုဗစ်ရောဂါသည် ရေရှည် စဉ်းစားရမည့်ကိစ္စရပ် ဖြစ်နေသောကြောင့် အားလုံးဝိုင်းဝန်းစဉ်းစား၍ ပိုမိုကောင်းမွန်သောာ နည်းလမ်းများဖြင့် ပြည်တွင်း စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ လည်ပတ်နိုင်ရန် လုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ယခုလိုမျိုး ၂ ပတ်စီ ထပ် တိုးပိတ်နေခြင်းသည် အဖြေမဟုတ်ကြောင်း စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်များက ပြောဆိုသည်။

You may also like these stories:

လက်ခစား စက်ရုံအလုပ်ရုံ လုပ်သားများ လစာထုတ်မရ၍ အခက်ကြုံ

CMP စက်ရုံများ ရပ်နားရမှု ရေရှည်တွင်ဈေးကွက် ပျောက်နိုင် ဟုဆို

The post စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း ရပ်ထားရ၍ မှာယူသူများမှ နိုင်ငံပြောင်းရွှေ့အပ်နှံမှု ရှိလာ ဟုဆို appeared first on ဧရာဝတီ.

]]>