သတင်း

အာဏာသိမ်းမျိုးစေ့ ချခဲ့သည်မှာ ယနေ့ဆိုလျှင် နှစ်ပေါင်း ၆၀ ရှိပြီ

ယနေ့ မတ်လ ၂ရက်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အာဏာသိမ်းခြင်း မျိုးစေ့ကို စတင်ချခဲ့သည့် နေ့တနေ့ဟု ဆိုလျှင် မမှား ပေ။

လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၆၀က ဖက်ဒရယ်အရေး အကြောင်းပြကာ တိုင်းပြည်အာဏာကို အရပ်သားအစိုးရလက်မှ စစ်တပ်က သိမ်းယူခဲ့သည်။

အကျိုးဆက်အား ယနေ့တိုင် ပြည်သူများ ခံစားနေရဆဲ ဖြစ်သလို လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း စစ်တပ်သည်လည်း အာဏာသိမ်း ဉာဉ်ဆိုးပူးကပ်ခဲ့သဖြင့် ပြည်သူ့တပ်မတော်ဘဝမှ အာဏာရှင် လက်ကိုင်တုတ်အဆင့်သို့ ကူး ပြောင်း သွားသလို အာဏာသိမ်းခြင်းက တိုင်းပြည်အပေါ် ကောင်းကျိုး မပေးကြောင်းကို ယနေ့ဖြစ်စဉ်များက လက်တွေ့ ဖော်ပြနေသည်။

ပထမဆုံးစစ်တပ် အာဏာသိမ်းသည့် ၁၉၆၂ ခုနှစ် မတ် ၂ရက် ထိုနေ့ဖြစ်စဉ်ကို သိမီသူများက ဤသို့ ပြန်ပြောင်း ဖော်ပြရေးသားကြသည်။

ထိုအာဏာသိမ်းမှုကို အဓိကကြိုးကိုင်သူများမှာ ဗိုလ်မှူးကြီးသန်းစိန်၊ ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်စိုးတို့ဖြစ်ပြီး တာဝန်ခံလှုပ်ရှားခဲ့ သူများမှာ ဒု ဗိုလ်မှူးကြီး ထွန်းတင်၊ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး စိန်လွင်၊ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး လှဖုန်းတို့ ဦးဆောင်သည့် တပ်ရင်း သုံးရင်းဖြစ် သည်။

ပစ်မှတ်ထား ဖမ်းဆီးရမည့်သူများမှာ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး သမ္မတ စဝ်ရွှေသိုက်၊ လက်ရှိသမ္မတ မန်းဝင်းမောင်၊ တရားသူကြီးချုပ် ဦးမြင့်သိန်းနှင့် ဝန်ကြီးများ၊ စော်ဘွားများဖြစ်ပြီး ထိုသူများ၏ အမည်များကို လောက်ကောင်၊ စားဖား၊ ဆိတ်လစေ့၊ မျောက်လောင်း၊ ဖာခေါင်း၊ ဖာသည်၊ ဂျပိုး ဟူ၍ ပေးထား၏။

မတ်လ ၂ရက် နံနက် ၁နာရီတွင် အာဏာသိမ်းမှု စတင်ခဲ့ပြီး နံနက် ၂ နာရီတွင် လူမျိုးစု လွှတ်တော် နာယက စဝ်ခွန်ကြည်၊ ပြည်သူလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ မန်းဘဆိုင်နှင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရဝန်ကြီးများ၊ ကယားခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သည်။ ထို့နောက် နံနက် ၂နာရီခွဲတွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သည်။

အာဏာသိမ်းမှု စတင်သည်နှင့် တပြိုင်နက် ရန်ကုန်မြို့ရှိ အချက်အချာကျသော ပါလီမန် အဆောက်အအုံ၊ ရဲမင်းကြီးရုံး၊ မင်္ဂလာဒုံ လေယာဉ်ကွင်းမှ ဆက်သွယ်ရေးစခန်း၊ အသံလွှင့်ရုံ၊ စစ်ရဲတပ်၊ ပြည်ထောင်စု ဘဏ် စသည့် အရေးကြီး နေရာများကို ထိန်းထားခဲ့သည်။

ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းသည် ကြောင်လက်သည်းဝှက်သကဲ့သို့ အားလုံးကို အယုံသွင်းထားနိုင်ပြီး အာဏာသိမ်းမည့်ညက အမျိုးသားကဇတ်ရုံတွင် တရုတ်ဘဲလေးကဇတ်ကိုပင် ဟန်မပျက်ကြည့်ရှု့ ခဲ့သေးသည်။

အောင်မြင်စွာ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နံနက် ၈နာရီ ၂၅မိနစ်တွင် “ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယို့ယွင်းလာသော အခြေအနေဆိုးကို ထိန်းသိမ်းစေခြင်းငှာ ဗမာ့တပ်မတော်မှ တာဝန်ယူ စောင့်ရှောက် လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ကြေညာ အပ်ပါသည်”ဆိုသော ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၏ တိုင်းပြည်သို့ ပြောကြားသည့် မိန့်ခွန်းကို ရေဒီယိုမှနေ၍ ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပြီး တဆက်တည်းဆိုသလို တော်လှန်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းကြောင်းနှင့် ပါဝင်သူများ၏ အမည်များကြေညာခဲ့သည်။

ထို့နောက် မတ်လ ၄ရက်တွင် အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် တော်လှန်ရေးကောင်စီသည် ပထစ၊ ဖဆပလ၊ ပမညတ နိုင်ငံရေးပါတီတို့မှ ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် တွေ့ဆုံကာ “ဖက်ဒရယ်မူကိစ္စတွင် အလွန်တင်းမာလာသောကြောင့် မလွှဲ မရှောင်သာ၍ တိုင်းပြည်တာဝန်ကို ထိန်းသိမ်းခဲ့ရခြင်း ဖြစ်ကြောင်း၊ တော်လှန်ရေး ကောင်စီသည် ဆိုရှယ်လစ်ပန်းတိုင် သို့ ချီတက်မည်ဖြစ်ရာ နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် တိုင်ပင်ညီညွတ်စွာ ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ လက်ရှိ အခြေခံဥပဒေ မှာ လိုသလို ဆွဲယူနိုင်သော ဥပဒေဖြစ်သဖြင့် အသစ်ပြန်လည်ရေးဆွဲရန် လိုအပ်ရာ ပထစ၊ ဖဆပလ၊ ပမညတ အဖွဲ့ များနှင့် ညှိနှိုင်းမည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

တော်လှန်ရေးကောင်စီဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး (ဒု ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်- ကြည်း)က “ကျနော်တို့ တော်လှန်ရေး ကောင်စီဟာ အာဏာကို လိုချင်လို့ အဓမ္မယူခြင်း မဟုတ်ပါ”ဟု မတ်လ ၇ရက်နေ့ ဒဂုံရိပ်သာတွင် ပြုလုပ်သည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောဆိုခဲ့သလို၊ “ဒီမိုကရေစီ အောင်တာမအောင်တာ ပြဿနာမဟုတ်ဘူး၊ တိုင်းပြည်ပြို ကွဲမယ့် အခြေအနေရောက်လာလို့ ထိန်းသိမ်းရတာပဲ”ဟု မတ်လ ၉ ရက် အလံပြဘုရားလမ်းရှိ အမျိုးသား ကာကွယ် ရေးတက္ကသိုလ် တွင် သတင်းစာဆရာများနှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် ပြောဆိုခဲ့သည်။

“တော်လှန်ရေးကောင်စီသည် အာဏာကို လိုချင်၍ အဓမ္မယူခြင်း မဟုတ်”ဟု ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီးကသာ ဖြေရှင်း ချက် အကြောင်းပြချက် အမျိုးမျိုးပေး ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း တပါတီအာဏာရှင်စနစ်သည် ၂၆နှစ်တိုင် လူထုအပေါ် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်ကိုမူ ငြင်း၍ မရပေ။

အာဏာသိမ်းမျိုးစေ့ချခဲ့သူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း

ဆိုရှယ်လစ် ဒီမိုကရေစီ အခြေခံကာ လူလူချင်း ခေါင်းပုံဖြတ်မှု ကင်းပြီး တရားမျှတမှု ရှိသည့် ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေး စနစ်ဖြင့် တိုင်းပြည်တည်ဆောက်မည်ဆိုသော ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ဦးဆောင်သည့် တော်လှန်ရေးကောင်စီ၏ မူဝါဒ သဘောထားကြေညာချက် အပေါ် ထောက်ခံသူများရှိသကဲ့သို့ မထောက်ခံသည့် သူများလည်း ရှိခဲ့သည်။

တချို့ကလည်း အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းအား ကျူးဘားတော်လှန်ရေးသမား ကက်စရိုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကာ ချီးကျူး ဆုံးဖြတ်ကြသူများလည်း ရှိ၏။

ဝိဓူရ သခင်ချစ်မောင်ကဲ့သို့သော ဝါရင့်နိုင်ငံရေးသမားများက သခင်စိုး၊ သခင်သန်းထွန်းတို့ ကဲ့သို့သောသူများသည် လက်ဝဲစွန်းရောက်နေပြီး၊ ဦးကျော်ငြိမ်း၊ ဦးဗဆွေကဲ့သို့သော ဖဆပလအဖွဲ့မှာ လကျာ်စွန်း ရောက်နေကြောင်း၊ ထိုသို့အစွန်းနှစ်ပါး မရောက်သည့် ပမညတများမှာ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ် အောင်မြင်ရေးအတွက် လက်တွဲသွား မည်ဟု ဆိုသည်။

အလားတူ ဦးကျော်ငြိမ်းနှင့် ဦးဗဆွေတို့က မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ကို ထောက်ခံသော်လည်း တပါတီအာဏာရှင် နည်းဖြင့် ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ပါက ရည်ရွယ်ချက် အစစ်အမှန်ကို မရောက်ဘဲ လက်ဝဲစွန်း လကျာ်စွန်းလမ်းစဉ်ကို ရောက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ တပါတီအာဏာရှင်စနစ်သည် တိုင်းပြည်အား ဆိုးကျိုးပေးမည် ဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြသည်။

ဖဆပလတို့၏ အမြင်က ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းကဲ့သို့သော အာဏာရ ပုဂ္ဂိုလ်များသည် ယခင်ကတည်းက တော်လှန်ရေး တွင် လက်တွဲလာခဲ့သူများဖြစ်ကြောင်း၊ တိုင်းပြည်ကို မိမိတို့ ချစ်သလို ၎င်းတို့လည်း ချစ်ကြကြောင်း၊ သူတို့က ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ် မှားသည်ဟု ယူဆပြီး မိမိတို့က မှန်သည်ဟု ယူဆကြောင်း၊ နောင် ၂ နှစ် ၃ နှစ် အကြာတွင် သူတို့၏ စနစ်မှားသည်ကို ကိုယ်တိုင်သိလာပြီး ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ် ပြန်ပေါ်လာမည်ဟု အကဲဖြတ်သုံးသပ်ကြသည်။

သို့သော် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ဦးဆောင်သည့် စစ်တပ်သည် တိုင်းပြည်ကို ၂၆နှစ်ကြာ တပါတီအာဏာရှင်စနစ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်ကို လက်တွေ့ကြုံရသလို စီးပွားရေးများ ကမောက်ကမဖြစ်ကာ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် လူထုအရေးတော်ပုံ ကြီး ပေါ်လာပြီး မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ အစိုးရ ပြုတ်ကျခဲ့သည်မှာလည်း မျက်မြင်ဖြစ်သည်။

၁၉၆၂ ခု မတ်လ ၂ ရက် နေ့ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် တပ်မတော်လှုပ်ရှားမှုကို မြင်တွေ့ရစဉ်

ထိုသို့ တိုင်းပြည်အာဏာကို လက်နက်ဖြင့် သိမ်းယူခဲ့ပြီး အာဏာသိမ်းခြင်း အကျင့်ဆိုး ဉာဉ်ဆိုးများကို မျိုးစေ့ချခဲ့သူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းသည် ၁၉၆၂ အာဏာသိမ်းခဲ့ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ “ကိုယ့်လူတွေနဲ့ ကြုံတုန်း ပြောလိုက်ရဦးမယ်၊ ကိုယ့်အနေနဲ့ ဒီသံသရာတရားတွေ၊ သင်္ခါရ တရားတွေ၊ အနိစ္စ အနတ္တ တရားတွေကို ဒီနေ့ သိမြင်သလိုများ ဟိုတုန်းက သိခဲ့မယ်ဆိုရင် ၁၉၆၂ ခုနှစ် မတ်လက ကိစ္စကို ကိုယ်မလုပ်ခဲ့ပါဘူး”ဟု ပြည်သူ့ တရားသူကြီးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဦးတင်အောင်ဟိန်း၊ အညမည ဦးချစ်လှိုင်(စာရေးဆရာ ကိုကိုမောင်ကြီး)တို့ကို ထုတ်ဖော်ဝန်ခံခဲ့သည်ဟု သိရသည်။

လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ အချိန် တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်တဦးဖြစ်သည့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဖြစ်သည့် ဗိုလ်လက်ျာမှာ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဗိုလ်ခင်မောင်လေးက အာဏာသိမ်းရန် တိုက်တွန်းသည်ကို လက်မခံခဲ့သလို ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်ကျော်ဇောကိုယ်တိုင် ပြောဆိုခဲ့သည်ကို “မင်းတို့ ဒါမျိုးလုပ်ဖို့ မစဉ်းစားနဲ့၊ တို့တိုင်းပြည်မှာ ဒါက ဒုက္ခပေးမှာ။ ဒီအာဏာသိမ်းတာက တခါဖြစ်ရင် နောက်ဖြစ်နေမှာပဲ၊ ဒါမျိုးမစဉ်းစားနဲ့”ဟု အမြှော်အမြင်ရှိစွာ ပြတ်ပြတ်သားသား ပယ်ချခဲ့ဖူးသည်။

သို့သော် ဗိုလ်လက်ျာကဲ့သို့ တွေးခေါ် မြှော်မြင်မှု မရှိဘဲ မိုက်ရူးရဲဆန်စွာ အာဏာသိမ်းခဲ့သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ချခဲ့သော် မျိုးစေ့မှာ ယနေ့ဆိုလျှင် ကြီးထွားကာ မည်သည့်အခြေအနေတွင် ရောက်ရှိနေကြောင်း အများ အသိဖြစ်သည်။

၂၀၂၁ ဖေဖေါ်ဝါရီ ၁ရက် တတိယအကြိမ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဦးဆောင်သည့် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှု ကြောင့် နိုင်ငံတဝှမ်းတိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားကာ စစ်ဘေးရှောင် နှစ်သိန်းကျော်ရှိနေပြီး တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် အခြေခံ လူထု၏ စားဝတ်နေရေး စီးပွားရေး ပျက်ပြားသွားခဲ့ရပြီဖြစ်သည်။

ကိုးကား- ကျွန်တော်သိသော တစ်ရံရောအခါများ(ကိုကိုမောင်ကြီး)

၆၂-၆၇ သမိုင်းဝင်မှတ်တမ်းများ(ဦးသန်းဖေမြင့်)

ပြည်သူ့ အရေးတော်ပုံပါတီ(ရန်ကုန်ဘဆွေ)

ဖေဖေ ဗိုလ်လက်ျာ(ဒေါက်တာခင်လကျ်ာ)

You may also like these stories:

အာဏာသိမ်းမိသူတဦး၏ နိုင်ငံရေး သံဝေဂတရား

Loading