စီမံကိန်း အကြောင်းပြ၍ သိမ်းယူထားသော မြေယာများကို စီမံကိန်း အကောင်အထည် မဖော်နိုင်ပါက နိုင်ငံပိုင်အဖြစ် ပြန်သိမ်းယူမည် ဖြစ်ပြီး အမှန်တကယ် လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်မည့် ပြည်တွင်း/ပြည်ပ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို ချထားပေးမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
နိုင်ငံတဝန်းတွင် စီမံကိန်းလုပ်ငန်း အမျိုးမျိုးပြ၍ မြေနေရာ ရယူထားသော ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီ ငယ်/လတ်/ကြီးတို့၏ အမည်ပေါက် ပိုင်ဆိုင်ထားမှုတွင် အမှန်တကယ် စီမံကိန်း လျာထားချက်အတိုင်း အကောင်အထည် မဖော်နိုင်ပါက ပြန်လည်အပ်နှံစေပြီး အမှန်တကယ် လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်မည့် ပြည်တွင်း/ပြည်ပ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလိုသူများအား ချထားပေးရန် မကွေးတိုင်း ဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၂) မှ ဦးလှဆွေက အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် ပြည်ထောင်စု အစိုးရအား တိုက်တွန်းကြောင်း အဆိုတင်သွင်းရာ လည်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ဒုဝန်ကြီး ဦးအုန်းသန်းက ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့က လွှတ်တော်တွင် ယင်းသို့ ဖြေကြားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးလှဆွေ၏အဆိုကို အမျိုးသားလွှတ်တော်က ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုခဲ့သည်။
“စီမံကိန်းအကြောင်းပြ သိမ်းထားတဲ့မြေ ဘယ်လောက်များလဲဆိုရင် လူသေရင်မြှုပ်ဖို့ သချႋုင်းကိုတောင် သွားဖို့ လမ်းမရှိတော့ပါဘူး” ဟု ၎င်းဒေသ အခြေအနေကို ရှမ်းပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၈) မှ အမျိုးသားလွှတ်တော် အမတ် ဦးရှုမောင်က လွှတ်တော်တွင် တင်ပြဆွေးနွေးသည်။
အမျိုးသားလွှတ်တော် ရပ်နားစဉ် တနင်္သာရီတိုင်းသို့ သွားရောက်ခဲ့ရာ စီမံကိန်းအကြောင်းပြ ရယူထားသော ဆီအုန်းစိုက်ခင်းများမှာ လမ်းဘေး ပတ်ဝန်းကျင်တွင် သုံးလေးပင်ခန့်သာရှိပြီး စိုက်ပျိုးမြေနေရာများမှာ ချုံပုတ်များသာ ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့မြင်ခဲ့ရသောကြောင့် စုံစမ်းကြည့်ရာ ဆီအုန်းစိုက်ပျိုးသော ကုမ္ပဏီများသည် အမှန်တကယ် စိုက်ပျိုးထားခြင်း မရှိကြောင်း သိရှိခဲ့ရသည်ဟု အဆိုတင်သွင်းခဲ့သူ ဦးလှဆွေက ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။
“မြန်မာ့အသံက လွှင့်တဲ့အထဲမှာတော့ ဆီအုန်းတွေက တအားကြီးထွားနေတာ၊ အရမ်းစည်ပင်နေတာတွေ ပြပေမယ့် လက်တွေ့က အဲဒီလို မဟုတ်ဘူး။ ဆီအုန်းတွေက အထဲမှာက ချုံပုတ်တွေချည်းပဲ။ ဒါတွေဟာ လိမ်ထားပြီဆိုတာ ကျနော်သိလိုက်ရတယ်” ဟု သူက ဆိုသည်။
စီမံကိန်းအကြောင်းပြ မြေရယူထားသော ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီများသည် ယခင် စစ်အစိုးရ လက်ထက်တွင် ရယူထားခြင်း ဖြစ်သော်လည်း ထိုစဉ်က မြေယာ ဥပဒေအရပင် နှစ်အလိုက် အကောင်အထည်ဖော် လုပ်ကိုင်ရမည့် ရာခိုင်နှုန်း အချိုးအစားများရှိပြီး ဖြစ်ကြောင်း၊ အကောင်အထည် မဖော်နိုင်သော ကုမ္ပဏီများကို သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာနမှ အရေးယူ ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း အမျိုးသား လွှတ်တော်အမတ် ဦးရှုမောင်က တိုက်တွန်းသည်။
“ကျနော်တို့ဒေသမှာ စိုက်ပျိုးမြေယူထားတဲ့ စူပါဝမ်း၊ အောင်ပြည့်ဖြိုး၊ မြန်မာနိုင်၊ တော်ဝင်၊ ရွှေပုလဲ၊ Ever Green, မြန်မာ့သြဘာ၊ တောင်ပိုင်း ရွှေရောင်အလင်းတန်းတို့လို ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီတွေဟာ သူတို့ ယူထားတဲ့ မြေပေါ်မှာ စိုက်ပျိုးတဲ့ ရာခိုင်နှုန်းဟာ အနည်းငယ်သာ တွေ့ရပါတယ်” ဟု ဦးရှုမောင်က ဆိုသည်။
စူပါဝမ်း ကုမ္ပဏီအနေဖြင့် တနိုင်ငံလုံးတွင် စီမံကိန်းမြေဧက သောင်းကျော်ရှိခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ မြေယာလုပ်ပိုင်ခွင့်ကို အစိုးရ အပါအဝင် မြန်မာ့စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်ထံသို့ ပြန်လည် လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် ဧက ၅၀၀၀ ခန့်သာ ကျန်တော့ကြောင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်တွင်လည်း နှစ်ရှည်ပင်များ အပါအဝင် ပန်းသီး၊ သရက်၊ လိမ္မော် သီးနှံများစွာကို စိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြောင်း ယင်းကုမ္ပဏီမှ အထွေထွေ မန်နေဂျာ ဦးဇော်ဝင်းခိုင်က ပြောသည်။
“မလုပ်နိုင်တဲ့ဟာတွေ ပြန်အပ်လိုက်တယ်။ နားလည်မှု လွဲနိုင်တာက မြေစာရင်းမှာက ကုမ္ပဏီ အမည်ပေါက်နေနိုင်ပေမယ့် တကယ် မလုပ်တော့တဲ့ မြေတွေ အများကြီးရှိတယ်။ နိုင်ငံတော်က ပြန်လိုချင်တာနဲ့ ကျနော်တို့ စာရင်းတွေကြားထဲမှာ ရောယှက်နေတာမျိုးလည်း ရှိနိုင်တယ်။ အရင်က ကော့သောင်းမှာ ဆီအုန်းစိုက်တယ်၊ ပြည်ဘက်မှာလည်းရှိတယ်” ဟု သူက ဆိုသည်။
မြေလွတ်မြေရိုင်းများကို စီမံကိန်းအကြောင်းပြကာ ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီ ငယ်/လတ်/ကြီးတို့က အမည်ပေါက် ပိုင်ဆိုင်ထားမှုတွင် အမှန်တကယ် စီမံကိန်း လျာထားချက်အတိုင်း ပြန်လည်အပ်နှံစေပြီး မူလခွင့်ပြုကာလထက် ကျော်လွန်သည်အထိ ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ခြင်း မရှိသေးသော မြေလွတ်မြေလတ်နှင့် မြေရိုင်းများကို နိုင်ငံတော်က ပြန်လည် သိမ်းယူပြီးဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူရမည် ဆိုသော ဥပဒေပြဌာန်းချက်များ ရှိပြီးဖြစ်ကြောင်း ဒုဝန်ကြီးက လွှတ်တော်သို့ ရှင်းပြသည်။
“ကျနော်က ဆီအုန်းတခုထဲကို သေချာလေ့လာပြီး ပြောတာ။ တခြား သိမ်းထားတာတွေက အများကြီးပဲ။ ကျနော်တို့ မကွေးမှာဆိုရင် ဆီအုန်း မစိုက်ဘူး။ ဒါပေမယ့် သိမ်းထားတာတွေက အများကြီးပဲ။ ကုမ္ပဏီတွေက SI, Billion Group, အေးရှားဝေါ၊ ဒဂုံအင်တာနေရှင်နယ်တို့က မြေတွေယူထားတာ အများကြီးပဲ။ တကယ်က စိုက်မှ မစိုက်တာ” ဟု ဦးလှဆွေက ပြောသည်။
တနိုင်ငံလုံးတွင် ဆီအုန်းစိုက်ဧက ၁၀ သိန်းခန့်ရှိရာ သုံးသိန်းခန့်သာ အမှန်တကယ် စိုက်ပျိုးနိုင်ကြောင်း၊ ဆီအုန်းသာမက တနိုင်ငံလုံးရှိ စီမံကိန်းအကြောင်းပြ ယူထားတဲ့မြေ အားလုံးကို တကယ်လုပ်မလုပ် စိစစ်ပြီး လုပ်ကိုင်ခြင်း မရှိသော မြေများကို နိုင်ငံတော်က ပြန်သိမ်း၍ အမှန်တကယ် လုပ်ကိုင်လိုသူများကို ပြန်ချပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ဦးလှဆွေက ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။
“တပ်မတော် အစိုးရ လက်ထက်က သူတို့ကို သစ်ထုတ်ခွင့်တွေ ပေးတယ်ဗျာ၊ အကွက်လိုက်ပေးတာ။ ဆီအုန်းစိုက်ရတာ မကိုက်ဘူး ဆိုတာသိလို့ အစိုးရက တမင်လုပ်ပေးတာ။ စားအုန်းဆီ တင်သွင်းခွင့်ပေးတယ်။ ဒီဇယ်ဆီ တင်သွင်းခွင့် ပေးတယ်။ ပြီးရင် ကားတွေ တင်သွင်းခွင့်ပေးတယ်။ အဲဒီလို အမြတ်တွေရအောင် လုပ်ပေးပြီးတော့မှ ဆီအုန်းစိုက်ဆိုပြီး ခိုင်းတာ။ သူတို့က အမြတ်တွေ ယူကြတယ်၊ ဆီအုန်းတော့ မစိုက်ဘူး။ အဖြစ်စိုက်ပြတယ်။ မြေနေရာတွေ ဦးထားတယ်။ ပြန်ရောင်းစားတာတွေလည်း လုပ်တယ်” ဟု သူကဆိုသည်။
နေပြည်တော်ကောင်စီ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များတွင် မြေလွတ်မြေလတ်နှင့် မြေရိုင်းများ စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းပေးထားသောကြောင့် ယင်းအဖွဲ့များ အနေဖြင့် ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီ အဖွဲ့အစည်းများ၏ မြေလွတ်မြေလတ်နှင့် မြေရိုင်းများ အကောင်အထည်ဖော်မှု ဧရိယာ၊ လုပ်ကိုင်နိုင်ခြင်း မရှိသေးသော ဧရိယာများကိုလည်း ဓာတ်ပုံရိုက် စာရင်းပြုစု၍ မြေလွတ်မြေလတ်နှင့် မြေရိုင်းများ ဗဟိုကော်မတီသို့ တင်ပြရန် လိုအပ်ကြောင်း လည်/ဆည်ဝန်ကြီးဌာန ဒုဝန်ကြီးက လွှတ်တော်တွင် ပြောကြားကြောင်း သိရသည်။
