ကရင်ပြည်နယ် နယ်စပ်အလွန်ရှိ ထိုင်းနိုင်ငံ မဲဆောက်မြို့မှ မယ်တော်ဆေးခန်း၏ မီးရှူးတန်ဆောင်အဖြစ် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ တောက်ပထွန်းလင်းခဲ့သော မေတ္တာရှင် ဒေါက်တာ စင်သီယာမောင်သည် အာရှ-ပစိဖိတ်ဒေသဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အစီအစဉ်က ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်မှုနှင့် ပဋိပက္ခဒေသများမှ အမျိုးသမီးများ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်မြှင့်တင်ရေး လုပ်ဆောင်သူများကို ဂုဏ်ပြုသော ယခုနှစ်အတွက် ပေးအပ်သည့် N-Peace Awards ငြိမ်းချမ်းရေးဆု ရရှိသူများတွင် ပါဝင်သည်။
နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်သောကြေညာချက်အရ ဒေါက်တာစင်သီယာမောင်သည် အမျိုးသမီးများအတွက် ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုကင်းမဲ့သော ပဋိပက္ခဒေသတွင် မိခင်များအား အရေးပေါ်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသော လုပ်ငန်းများကို အသိအမှတ်ပြုသောကြောင့် ဆုပေးအပ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း UNDP က ဖော်ပြထားသည်။
ဒေါက်တာ စင်သီယာမောင်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၉၈၈ ဒီမိုကရေစီ အုံကြွမှု အပြီး နောက်ပိုင်းမှ စတင်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ တက်ခ် ခရိုင် မဲဆောက်မြို့စွန်တွင် မယ်တော်ဆေးခန်းကို စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထိုဆေးခန်းတွင် နယ်စပ်သို့ရောက်လာကြသော ဒီမိုကရေစီရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ကျောင်းသားများကို စတင်ကုသရာမှ ကျောင်းသားဆေးခန်းဟု စတင်လူသိများလာပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ ပဋိပက္ခများကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာရသော တိုင်းရင်းသားများ၊ အထူးသဖြင့် ကရင်ပြည်နယ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများမှ တိုင်းရင်းသားများကို ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသည်။
“ထိခိုက်လွယ်သော သို့မဟုတ် ပဋိပက္ခ အခြေအနေများတွင် အရေးပေါ် မိခင်လောင်း ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသော စနစ်ဖေါ်ထုတ်သည့် သူ၏လုပ်ဆောင်မှုများအတွက် ဒေါက်တာ စင်သီယာမောင်ကို ဂုဏ်ပြုသည်။ အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးများသည် ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှု ကင်းမဲ့သောကြောင့် ထိခိုက်ရသောကြောင့် သူ၏ အရေးပါသော ဆောင်ရွက်ချက်များသည် သိန်းနှင့်ချီသော ပြည်သူများအတွက် မယုံကြည်နိုင်လောက်သည့် သက်ရောက်မှုများ ဖြစ်စေခဲ့သည်” ဟု ထိုကြေညာချက်တွင် ဖေါ်ပြထားသည်။
ဒေါက်တာ စင်သီယာမောင်သည် အာဖဂန်နစ္စတန်၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ နိပေါ၊ ပါကစ္စတန်၊ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် သီရိလင်္ကာ အပါအဝင် ဒေသတွင်း နိုင်ငံများစွာမှ ယခုနှစ် ဆုများအတွက် အဆိုပြုခံရသူ ၅၆ ဦးအနက် တဦးဖြစ်သည်။
အွန်လိုင်းမှ မဲပေးရွေးချယ်မှုအရ ဆုရသူ ၁၀ ဦးကို ရွေးချယ်သည်။ အခြားဆုရရှိသူ ၉ ဦးတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ နိပေါ၊ ပါကစ္စတန်၊ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် ပါကစ္စတန်မှ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ ပါဝင်သည်။ ဆုရရှိသူများအားလုံးသည် ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်မှု သို့မဟုတ် အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးသူငယ်များကို အကြမ်းဖက်မှု အဆုံးသတ်ရေး အားထုတ်သူများဖြစ်သည်။
N-Peace Award များကို အထူးသဖြင့် အာဖဂန်နစ္စတန်၊ မြန်မာ၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ နိပေါ၊ ပါကစ္စတန်၊ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် သီရိလင်္ကာတို့တွင် ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်မှုနှင့် ပဋိပက္ခ ဖြေရှင်းရေးတွင် အမျိုးသမီးများ၏ အခန်းကဏ္ဍအတွက် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
“ယခုနှစ်ဆုရသူများသည် ပဋိပက္ခအတွင်းနှင့် ပဋိပက္ခလွန် ကာလများအတွင်း လိင်တန်းတူမှု မညီမျှခြင်း အထူးသဖြင့် လိင် အကြမ်းဖက်မှုနှင့် တရားမျှတမှု၊ ဝန်ဆောင်မှု အကူအညီနှင့် သတင်းချက်အလက် ရရှိနိုင်မှုတို့နှင့် ပတ်သက်သော ရှုခင်းကို ပြောင်းလဲရာတွင် ၎င်းတို့၏ အားထုတ်မှုမှာ မှတ်သားဖွယ်ရာဖြစ်သည်ဟု UNDP ၏ ဒေသဆိုင်ရာနှင့် ဘန်ကောက် အခြေပြုလုပ်ငန်းများ ဒုတိယ အကြီးအကဲကပြောကြောင်း နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့ကြေညာချက်တွင် ကိုးကားဖေါ်ပြသည်။
နိမ့်ကျသော အခြေအနေမှ စတင်ခဲ့သော ဒေါက်တာ စင်သီယာမောင်၏ ဆေးခန်းသည် စေတနာ့ဝန်ထမ်း ၂၀၀ ခန့်အပါအဝင် ဝန်ထမ်း ၇၀၀ ဖြင့် အကြီးအကျယ် တိုးတက်ခဲ့ပြီး နေ့စဉ် လူနာပေါင်းများစွာကို အခမဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးနေသည်။ သူ၏ လူနာအများစုမှာ မြေမြှုပ်မိုင်း ထိသူများ၊ HIV ပိုးနှင့် ရှင်သန်နေရသူများ၊ မိခင်လောင်းများနှင့် အရေးပေါ် ကုသမှုလိုနေသော မိခင်များဖြစ်သည်။
ထိုဆေးခန်းသည် တနေ့လျှင် လူနာ ၄၂၀ ဦးကို ကုသနေပြီး တနှစ်လျှင် လူ တသိန်း တသောင်းကျော်ကို ကုသပေးနေသည်။ ထိုသူများအနက် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အတွင်းလူနာများဖြစ်သည်ဟု ထိုဆေးခန်း၏ အင်တာနက် စာမျက်နှာအရ သိရသည်။ ထိုဆေးခန်းသည် နိုင်ငံတကာ အစိုးရများနှင့် ဖေါင်ဒေးရှင်းများမှ အကူအညီများ ရနေသော်လည်း ဆေးခန်းအတွက် အကူအညီအများစုမှာ တသီးပုဂ္ဂလ ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများထံမှ လာသည်။ သို့သော် မကြာသေးမီနှစ်များ အတွင်းကဆိုလျှင် ထိုဆေးခန်းသည် လိုအပ်သော ရန်ပုံငွေရရန်ပင် အခက်အခဲရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
ဒေါက်တာ စင်သီယာမောင်၏ လူသားချင်းစာနာမှု လုပ်ငန်းများသည် မာသာထရီဆာနှင့်ပင် ယှဉ်နှိုင်းပြောစရာ ဖြစ်ပြီး သူသည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်အတွက် Ramon Magsaysay Awardဆု၊ ၂၀၀၈ ခုနှစ်အတွက် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်အတူ Catalonia International Prize ဆု၊ ၂၀၁၃ ခုနှစ် Sydney Peace Prize ဆုနှင့် Roux Award ဆုတို့ကို ယခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ရရှိခဲ့သည်။
