ပြည်ပသို့ နှစ်စဉ် ကြွေးမြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၇၀၀ ပေးဆပ်နေရသော်လည်း ချေးငွေဖြင့် လုပ်ဆောင်နေသည့် စီမံကိန်းများမှာ ပြစရာ မရှိ ဖြစ်နေကြောင်း လွှတ်တော်အမတ်များက ဝေဖန်လိုက်သည်။
အစိုးရက ပေးပို့လာသည့် ၂၀၁၇-၁၈ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွက် အစိုးရ၏ ကြွေးမြီဆိုင်ရာ နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာ၊ ယင်းအစီရင်ခံစာအပေါ် ပြည်သူ့ငွေစာရင်း ပူးပေါင်းကော်မတီ၏ လေ့လာတွေ့ရှိက်နှင့် သဘောထားမှတ်ချက် အစီရင်ခံစာနှင့် ပတ်သက်၍ ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်က ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဆွေးနွေးစဉ် ဝေဖန်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ပုလဲမဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဒေါ်ခင်စန်းလှိုင်က “ဒေါ်လာသန်း ၇၀၀ ထဲမှာ တရုတ်နိုင်ငံကို တိုးရင်းပြန်ဆပ်နေရတာက သန်း ၅၅၀ ခန့်ရှိလို့ ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ရှိပြီး ချေးငွေနဲ့ ဆောင်ရွက်တဲ့ လုပ်ငန်းစီမံကိန်းတွေကို လေ့လာကြည့်တော့လည်း ဘာမှ ထင်ထင်ရှားရှား လက်ညှိုးထိုးပြစရာမရှိတာကို ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာ တွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု လွှတ်တော်၌ ဝေဖန်သည်။
၎င်းက ဆက်လက်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ EXIM Bank နှင့် China Development Bank တို့မှ ချေးငွေရယူကာ အကောင်အထည် ဖော်နေသည့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ စက်ရုံနှင့် စီမံကိန်းများဖြစ်သော မြင်းခြံ သံမဏိစက်ရုံ၊ သာဂရ စက်မှုဇုန်များနှင့် သမဝါယဝန်ကြီးဌာန ချေးငွေများမှာ တိုင်းပြည်အတွက် အကြွေးဝန်ပိစေသည့် လုပ်ငန်းစီမံကိန်းများ ဖြစ်ကြောင်း သာဓကပေး၍လည်း ထောက်ပြ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
EXIM Bank မှ သမဝါယဝန်ကြီးဌာနအတွက် ချေးယူထားသည့် ဒေါ်လာ သန်း ၃၀၀ အတွက် အတိုးနှုန်းမှာ ၄ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်းပြီး အတိုးနှုန်းမြင့်မားသည့်အတွက် ဒေါ်ခင်စန်းလှိုင်ကိုယ်တိုင် ပြီးခဲ့သည့် ပထမအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အစည်းအဝေးတွင် ကန့်ကွက်ခဲ့သော်လည်း လွှတ်တော်က အတည်ပြုပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
တရုတ်သို့ ပေးဆပ်ရမည့် ကြွေးမြီများနှင့် ပတ်သက်၍ အကြွေးလျော်ပစ်ရန် (သို့မဟုတ်) အတိုးနှုန်း လျှော့ချကာ ပြန်ဆပ်ရမည့် အချိန်အား ပြင်ဆင်ရေးဆွဲမှုများ လုပ်ဆောင်ရန်အတွက် ညှိနှိုင်းသင့်ကြောင်းလည်း ဒေါ်ခင်စန်းလှိုင်က အစိုးရကို တိုက်တွန်းထားသည်။
အစိုးရကြွေးမြီမှတ်တမ်းအရ ပြန်ဆပ်ရမည့် ငွေများမှာ ၁၉၈၈ ခုနှစ် မတိုင်မီကာလအတွင် ဒေါ်လာ သန်း ၄၀၀၀ ကျော်၊ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ ဒေါ်လာ သန်း ၂၇၀၀ ကျော်ရှိပြီး ယင်းကာလချေးငွေများ၏ ၉၇ ရာခိုင်နှုန်းမှာ တရုတ်နိုင်ငံမှ ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၆ ခုနှစ် (ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက်) အထိ ဒေါ်လာ သန်း ၃၁၀၀ ကျော် ရှိပြီး အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (NLD) အစိုးရ လက်ထက် ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဘဏ္ဍာနှစ်မှ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ ဒေါ်လာ ၉၁ သန်း ကျော်သာ ရှိသည်ဟု အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။
အစိုးရ၏ ကြွေးမြီဆိုင်ရာ နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာအရ ပြည်ပသို့ ပေးဆပ်ရမည့် ကြွေးမြီမှာ ဒေါ်လာ သန်း ၁၀၂၀၀ ကျော်ရှိကာ သန်း ၄၀၀၀ ကျော်မှာ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ပြန်ဆပ်ရမည် ဖြစ်သည်။
မကွေးတိုင်း မဲဆန္ဒနယ် (၁) မှ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးလှဆန်းက “အဲဒီသည် ပြည်ပချေးငွေကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဘယ်ခေတ်၊ ဘယ်အခါအချိန်မှာအကြွေးဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ပိခဲ့တယ်ဆိုတာ သိသာပေါ်လွင်စေပါတယ်။ ၎င်းကြွေးမြီများကို ပြန်လည်ပေးဆပ်ရင်တော့ ကျနော်တို့ အားလုံးမှာ တာဝန်ရှိပါတယ်” ဟု ဆိုသည်။
ပြည်ပချေးငွေမျာမးှာ အတိုးနှုန်း သက်သာပြီး နှစ်ရှည် ပြန်ဆပ်ရသော်လည်း ချေးငွေရယူခဲ့သည့် အစိုးရက ပြန်လည် ပေးဆပ်ရခြင်း မဟုတ်ဘဲ နောက်တက်လာသည့် အစိုးရအဆက်ဆက်က ပေးဆပ်ရခြင်း ဖြစ်သည့် အလွယ်တကူ ချေးယူရန် တွန်းအားပေးမှု ပိုများနေသည်ဟုလည်း ဒဂုံမဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်က ဆွေးနွေးသည်။
၎င်းက “ပြည်ပကြွေးမြီများဟာ သက်တမ်းရှည်လျားကြတာကြောင့် ရေရှည်မှာ နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်နှုန်းပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေများ မြင့်တက်လာနိုင်ပြီး အတိုးအရင်းပေါင်း ပေးချေရတဲ့ ပမာဏ များပြားလာနိုင်လို့ တချိန်မှာ အခွန် ပိုမိုကောက်ခံလာရတာမျိုး၊ ဘက်ဂျက်သုံးစွဲမှု လျော့ချလာရတာမျိုး၊ ပြည်တွင်းချေးငွေတွေနဲ့ ပြည်ပကြွေးမြီတွေကို ပြန်လည်ပေးဆပ်လာရတာမျိုးတွေ ဖြစ်နိုင်တာကြောင့် ချေးငွေချေးယူခြင်းမူဝါဒကို အတိအကျချမှတ်ကျင့်သုံးဖို့ လိုအပ်နေကြောင်း အထူးပြုပြောကြားလိုပါတယ်” ဟု ပြောသည်။
ပြည်ပချေးငွေ အစီရင်ခံစာနှင့် ချေးငွေရယူထားသော သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာနများအနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၌ ပြန်လည်ရှင်းလင်းရမည် ဖြစ်သည်။
