ပါကစ္စတန် နိုင်ငံ မြို့တော် လာဟိုး ဟာ ကမ္ဘာ့လေထု အညစ်ညမ်းဆုံးမြို့ အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး စာသင်ကျောင်း တချို့ ပိတ်ထားရပါတယ်။
ဆွစ်ဇာလန် အခြေစိုက် IQAir အဖွဲ့ရဲ့ အချက်အလက်တွေ အရ လာဟိုးမြို့ဟာ လေထု ညစ်ညမ်းမှု ညွှန်းကိန်း ၁၁၆၅ အထိ ရှိပြီး သူ့နောက်မှာ အိန္ဒိယ နိုင်ငံ မြို့တော် နယူးဒေလီ က ညွှန်းကိန်း ၂၉၉ ရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါတယ်။
ပန်ဂျပ်ပြည်နယ် တာဝန်ရှိသူတွေဟာ လေထု ညစ်ညမ်းမှုကို ထိန်းချုပ်ပြီး ကလေးတွေကို ကာကွယ်နိုင်ဖို့ နေရာ များစွာက ပညာရေးဆိုင်ရာ နေရာဌာနတွေကို နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက်နေ့ အထိ ပိတ်ထားကာ Online သင်ကြားရေးနဲ့ အစားထိုး သင်ကြားဖို့ ညွှန်ကြားထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
အစောပိုင်းကတော့ လာဟိုးမှာ ရှိတဲ့ မူလတန်း ကျောင်းတွေကိုပဲ တပတ်ခန့် ပိတ်ထားခဲ့တာပါ။
ပြီးခဲ့တဲ့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ တိုင်းတာမှု အရတော့ ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်ရှိ လာဟိုးမြို့ဟာ အရင်အပတ် စံချိန်တင် မြင့်တက်ခဲ့တဲ့ လေထု ညစ်ညမ်းမှု ညွှန်းကိန်း ၁၉၀၀ ထက်လျော့နည်း လာပြီ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ညွှန်းကိန်း ၁၉၀၀ ဆိုတာဟာ အကြံပြုထားတဲ့ ပမာဏထက် အဆ ၁၂၀ ကျော် ပိုများတဲ့ ပမာဏ ဖြစ်ကာ အဆောက်အအုံ အချို့ကို ကန့်သတ်မှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ရပြီး အိမ်ကနေ အလုပ်လုပ်ကြဖို့ ညွန်ကြားခဲ့ရကြောင်းလည်း သိရပါတယ်။
အဆိုပါ ဆိုးရွားတဲ့ လေထုညစ်ညမ်းမှုကို ကာကွယ်နိုင်ဖို့ အတွက် “Smog war room” လို့ အမည် ပေးထားတဲ့ လေထု ညစ်ညမ်းမှု တိုက်ဖျက်ရေး စင်တာ တခုကို ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်မှာ တည်ထောင်လိုက်တယ် လို့လည်း တာဝန် ရှိသူတွေက ပြောပါတယ်။
လေထု ညစ်ညမ်းမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မတီဟာ လေထု အရည်အသွေးနဲ့ ရာသီဥတု ခန့်မှန်းချက်တွေကို နေ့စဉ် စောင့်ကြည့် လေ့လာသွားမှာ ဖြစ်ပြီး ကွင်းဆင်းအရာရှိတွေရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို စစ်ဆေးညွှန်ကြားသွားမှာ ဖြစ်တယ်လို့ ပန်ဂျပ် ပြည်နယ် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ဌာနရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆာဂျစ်ဘာရှာ က ပြောကြားပါတယ်။
လေထုညစ်ညမ်းမှု တိုက်ဖျက်ရေး အတွက် ဌာန ၈ ခုက ဝန်ထမ်းတွေကို စုစည်းထားပြီး ခေါင်းဆောင် တယောက်က ဦးဆောင်ကာ ခြံထွက်အမှိုက် မီးရှို့မှု ထိန်းချုပ်ခြင်းကနေ ယာဉ်ကြော ထိန်းချုပ်စီမံရေး အထိ တာဝန် အသီးသီးကို စီမံ ကွပ်ကဲသွားမှာ ဖြစ်တယ်လို့လည်း တာဝန်ရှိသူတွေက ပြောပါတယ်။
လေထုညစ်ညမ်းမှု တိုက်ဖျက်ဖို့ အတွက် တနေ့ကို နှစ်ကြိမ် အစည်းအဝေးပြုလုပ်ပြီး အချက်အလက်နဲ့ ခန့်မှန်းချက်များကို သုံးသပ်ကာ သက်ဆိုင်သူတွေဆီ အစီရင်ခံသွားမှာ ဖြစ်ကြောင်း၊ နေ့စဉ် အကြံပေးချက်တွေလည်း ထုတ်ပြန်သွားမှာ ဖြစ်ကြောင်းလည်း ထပ်လောင်း ပြောကြားပါတယ်။
ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်ရဲ့ ဝန်ကြီး တဦးဖြစ်တဲ့ မာရီယန် အော်ရန်ဂ်ဇက် (Marriyum Aurangzeb) ကတော့ လေထု ညစ်ညမ်းမှု ဟာ ၂၅ ကီလိုမီတာ (၁၆ မိုင်) ပဲ ဝေးတဲ့ အိန္ဒိယ နယ်စပ်ကနေ ဖြတ်သန်းလာတဲ့ ညစ်ညမ်းတဲ့ လေတွေကြောင့်လို့ ပြောဆိုပါတယ်။
အိန္ဒိယ မြောက်ပိုင်းဟာလည်း ပြင်းထန်တဲ့ လေထုညစ်ညမ်းမှုနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း သိရပါတယ်။
ပန်ဂျပ်ပြည်နယ် အစိုးရအနေနဲ့ အိန္ဒိယ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးရုံးနဲ့ ဆက်သွယ်ပြီး ဆွေးနွေးဖြေရှင်းပေးဖို့ ပါကစ္စတန် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးရုံးကို တောင်းဆိုသွားမယ်လို့လည်း ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ Indian Express သတင်းစာနဲ့ အင်တာဗျူးမှာ ပြောကြားထားပါတယ်။
လယ်ယာမြေ မီးရှို့မှုက ထွက်လာတဲ့ မီးခိုးတွေ၊ ဖုန်မှုန့်တွေနဲ့ ဓာတ်ငွေ့ ထုတ်လွှတ်မှုတွေဟာ လေအေးတွေနဲ့ ပိတ်မိ သွားလေ့ ရှိတာကြောင့် ဆောင်းရာသီ ရောက်တိုင်း တောင်အာရှ ဒေသဟာ ပြင်းထန်တဲ့ လေထု ညစ်ညမ်းမှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က လေ့လာမှု တခုက အဆိုပါ လေထုညစ်ညမ်းမှုဟာ ဒေသတွင်း လူတွေရဲ့ ပုံမှန်သက်တမ်းကို ၅ နှစ်ခန့် လျော့နည်း သွားစေနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ကမ္ဘာ့လေထု အညစ်ညမ်းဆုံး မြို့တော် အဖြစ် IQAir ရဲ့ ၄ နှစ် ဆက် သတ်မှတ်ခံရတဲ့ နယူးဒေလီမြို့ရဲ့ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးက တာဝန်ရှိသူတွေ အနေနဲ့ ဒီနှစ်မှာ မိုးအတု ဖန်တီးပြီး လေထု ညစ်ညမ်းမှု ပြဿနာကို ဖြေရှင်းဖို့ စီစဉ်နေကြောင်းလည်း ပြီးခဲ့တဲ့ အင်္ဂါနေ့က ပြောကြားထားပါတယ်။
Ref : Reuters
