မြန်မာစာပေသမိုင်းတွင် အရေးပါသည့် မြန်မာ- အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်ကို အစောဆုံး ပြုစုခဲ့သူ အမေရိကန် နှစ်ခြင်း ခရစ်ယာန် သာသနာပြုဆရာ ယုဒသန်(ဂျပ်ဆင်) ကွယ်လွန်ခဲ့သည်မှာ ယနေ့တွင် ၁၆၉ နှစ် ပြည့်ပြီဖြစ် သည်။
ဆရာယုဒသန်သည် အဘိဓာန် ပြုစုခဲ့ခြင်း သာမက အင်္ဂလိပ် – မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲ၌ စစ်ပြေငြိမ်းရေး စာချုပ်ချုပ်ဆိုရာတွင် လည်း ဘာသာပြန်အဖြစ် ဝင်ရောက် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သလို၊ မြန်မာနိုင်ငံ၌ နှစ်ခြင်း ခရစ်ယာန်သာသနာ (Baptist) ကို စတင် မျိုးစေ့ ချခဲ့သူလည်း ဖြစ်၏။
အမည်အရင်းမှာ ဒေါက်တာ အဒိုနီရမ် ဂျပ်ဆင် (Dr Adoniram Judson) ဖြစ်သော်လည်း မြန်မာတို့က “ဂျပ်ဆင်” ကို အသံဖလှယ်ပြီး ခေါ်ဆိုရာမှ ယုဒသန်ဟု အမည်တွင်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
၁၈၁၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ရောက်ရှိခဲ့သော ဆရာယုဒသန်သည် သာသနာပြုရန်အတွက် မြန်မာစာ၊ ပါဠိစာတို့ကို လေ့လာခဲ့ပြီး မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်၊ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာအဘိဓာန်၊ မြန်မာသဒ္ဒါ၊ သမ္မာကျမ်းစာ မြန်မာဘာသာပြန်နှင့် အခြားသာသနာဆိုင်ရာစာအုပ်များကို ပြုစုနိုင်သည့်အထိ ကြိုးပမ်းအားထုတ်ခဲ့သည်။
ဆရာယုဒသန်၏သာသနာပြုမှုကြောင့် ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာအမျိုးသားမောင်နော(မှာ ပထမဆုံး နှစ်ခြင်း ခရစ်ယာန် ဘာသာ ဝင်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၁၈၂၀ ခုနှစ်တွင် မြန်မာအမျိုးသမီး မမင်းလှသည်လည်း ပထမဆုံးနှစ်ခြင်းခရစ်ယာန် ဘာသာဝင်အမျိုးသမီး ဖြစ်ခဲ့သည်။
ခရစ်ယန်သာသနာပြုလုပ်ငန်းကို အားမပေးသော မြန်မာအာဏာပိုင်များကြားတွင် ခက်ခက်ခဲခဲ သာသနာပြုခဲ့ပြီး ပထမ မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်စစ်ပွဲဖြစ်ချိန် သူလျှိုအဖြစ်သတ်မှတ်ခံရကာ အင်းဝမြို့ရှိ လက်မရွှံ့ထောင်၊ အောင်ပင်လယ်ထောင်များတွင် တစ်နှစ်ခွဲခန့်အကျဉ်းချခံခဲ့ရသည်။
စစ်ပြေငြိမ်းသည့် ရန ္တပိုစာချုပ်ချုပ်ဆိုရာ အင်္ဂလိပ်က မြန်မာ၊ မြန်မာက အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်သူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ရ သည်။
ဆရာယုဒသန်သည် မျက်စိရောဂါနှင့်ခေါင်းကိုက်ရောဂါစွဲကပ်သည်အထိ မနက်ပိုင်းတွင် တရား ဟောခြင်း၊ နေ့လည် ပိုင်းတွင် ကျမ်းပြုစုခြင်း၊ ညပိုင်းတွင် တရားဓမ္မဆွေးနွေးခြင်းစသော ခရစ်ယာန်သာသနာပြုလုပ်ငန်းကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၈၅၀ ခုနှစ်တွင် အဖျားရောဂါဆိုးရွားလှသဖြင့် အမေရိကန်နိုင်ငံသိ့ုဆေးကုရန်ပြန်ရာ ရေလမ်းခရီးတွင်ပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမေရိကန်နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန်သာသနာမျိုးစေ့ကို စိုက်ပျိုးခဲ့ရုံ သာမက ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင်များ၊ မြန်မာဘာသာလေ့လာလိုသူ နိုင်ငံခြားသားများ၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ လေ့လာလိုသူ မြန်မာများ အတွက် အဘိဓာန်နှင့်ကျမ်းစာများကိုလည်း ပြုစုခဲ့ပေးပြီးဖြစ်လေသည်။
ဆရာယုဒသန်၏ဂုဏ်ကျေးဇူးကို အောက်မေ့လျက် ဂျပ်ဆင်ကောလိပ်၊ ဂျပ်ဆင်ဘုရားကျောင်း စသည်ဖြင့် အမည်မှည့် ခေါ်ခဲ့ကြပြီး မြန်မာစာပေပညာရှင်များကလည်း ဆရာယုဒသန်ကို မြန်မာစာလောကကိုတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးစေသူအဖြစ် ဂုဏ်ပြုသတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
ဆရာယုဒသန်ထံတွင် ပထမဆုံး နှစ်ခြင်း ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင်သူဦးနောကို ဂုဏ်ပြုသော ဦးနောဘုရားကျောင်းသည် လည်း ရန်ကုန်မြို့၊ လမ်းမတော်တွင် တည်ရှိလေသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှု့ရန် – ဆရာယုဒသန် မြန်မာပြည် ရောက်ရှိခြင်း နှစ် ၂၀၀ ပြည့်အခမ်းအနား ကျင်းပမည်
မြန်မာစာ ပုံနှိပ်စာလုံးအစ ကက်သလစ် ဘုန်းတော်ကြီး ဂျွန်မေရီ ပယ်ရ်ကော်တို က
