မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ဖြေလျှော့ရန် ပြောဆိုလိုက်သည်နှင့် တပြိုင် တည်းမှာပင် ဥရောပသမဂ္ဂ(EU)၏ မြန်မာ့ပို့ကုန်များအပေါ် အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်နှင့် ကန့်သတ်မှု ကင်းလွတ်ခွင့်များကို ပယ်ဖျက် လိုက်ရာ ပြည်တွင်း ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များက ကြိုဆို လိုက်ကြသည်။
မြန်မာကုန်များ တင်ပို့ခွင့်ကို အမေရိကန်အစိုးရက ခွင့်ပြုရန် အလားအလာရှိနေချိန်တွင် EUကလည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပေါ် နေ သည့် အပြောင်းအလဲများကို အသိအမှတ်ပြုသည့်အနေဖြင့် စစ်လက်နက် ပစ္စည်းများမှ လွဲ၍ ကင်းလွတ်ခွင့်များပေးခြင်းဖြစ်သည် ဟု အစိုးရ သတင်းစာများတွင် ဖော်ပြထားသည်။
အမေရိကန်က စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုကို နိုင်ငံရေးတိုးတက်မှုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော်လည်း EU ကမူ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ် သမား အခွင့်အရေးများနှင့် ချိတ်ဆက်ထားရာ ယခုအခါ ကလေးစစ်သားနှင့် အဓမ္မလုပ်အားပေး ခိုင်းစေမှုများ လျော့နည်းလာခြင်းကြောင့် EU က ကင်းလွတ်ခွင့်များ ပြန်လည် ပေးအပ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုသို့ အမေရိကန်နှင့် EUကင်းလွတ်ခွင့်များ ပြန်လည်ရရှိတော့မည်ဆိုခြင်းကြောင့် မြန်မာ့ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းနှင့် ရေထွက် ပစ္စည်း တင်ပို့မှု လုပ်ငန်းများ အကျိုးရှိလာမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြည်တွင်း ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များက ခန့်မှန်းပြောဆိုကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်းဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြင့်စိုးက လက်ရှိတင်ပို့နေသော မြန်မာ့အထည်များကို ဥရောပနိုင်ငံ များက အခွန်ငွေ ၁၁ မှ ၁၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကောက်ခံကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ရထားသည့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံမှ အထည် ချုပ် လုပ်ငန်းများနှင့် မယှဉ်နိုင်ကြောင်း၊ အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ရရှိပါက ဈေးကွက်တွင် ယှဉ်ပြိုင်သွားနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။
“ဒီလို အခွန်မပေးရဘူးဆိုတဲ့ အခွင့်အရေးမျိုးက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နဲ့ ကမ္ဘောဒီးယား တောင် ရနေတာ၊ ကျနော်တို့လည်း အခုပြန်ရတာ အရမ်းကောင်းတယ်”ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
ထိုသို့ အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ကြောင့် ဥရောပဈေးကွက်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ ဗီယက်နမ် နိုင်ငံများမှ အထည်ချုပ်လုပ် ငန်းများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်လာနိုင်မည့်အပြင် ပြည်တွင်း၌လည်း အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ ပိုမိုရရှိလာမည်ဖြစ်ကြောင်း ဦးမြင့်စိုးက ပြောဆိုသည်။
EU ကင်းလွတ်ခွင့်များမှာ လာမည့် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှ စတင်အသက်ဝင်မည်ဟု ဆိုသော်လည်း ပြည်တွင်း ပို့ကုန် လုပ်ငန်းရှင်များကမူ အမြန်ဆုံး စတင်နိုင်ရန် မျှော်လင့်နေကြကြောင်းလည်း ဦးမြင့်စိုးက ဆက်ပြောသည်။
ဥရောပ အဝတ်အထည်ဈေးကွက်မှာ ကမ္ဘာတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး အများဆုံးတင်ပို့နေသည့် နိုင်ငံမှာ ကမ္ဘောဒီယား နှင့် ဗီယက်နမ် နိုင်ငံ တို့ ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ဈေးကွက်ပြိုင်ဆိုင်နိုင်ရန်မှာ အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ရရှိခြင်းသာမက သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အပါအဝင် အခြေခံ အဆောက်အအုံများကောင်းရန် လိုကြောင်း၊ ထို့အပြင် အလုပ်သမားများ၏ ထုတ်လုပ်မှုအရည်အသွေး၊ ပိုမိုလျင်မြန်စွာလုပ်ကိုင်နိုင်မှု စွမ်းရည်၊ စက်ရုံပိုင်ရှင်များနှင့် ဝယ်ယူသူများ၏ ဆက်ဆံရေး ကောင်းမွန်မှုတို့ အပေါ်တွင်လည်း မူတည်ကြောင်း ဦးမြင့်စိုးက ထောက်ပြသည်။
ယခုအခါ အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်တားဆီးထားခြင်းကို ပယ်ဖျက်ခြင်းကြောင့် နာမည်ကြီး Adidas အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းကြီးများက လာ ရောက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ကြိုးစားနေသည့်အပြင် ပြည်တွင်း၌ ယခင်ကတည်းက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသည့် နိုင်ငံခြားသား လုပ်ငန်းရှင် များ က လုပ်ငန်းများ ချဲ့ထွင်ရန် စတင်ကြိုးစားနေပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ရှိနေစဉ်ကာလ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အတွင်း ၌ EUသို့ မြန်မာ့ကုန်ပစ္စည်း တင်ပို့မှုမှာ ယူရို ၁၆၉ သန်း ရှိပြီး အများစုမှာ အဝတ်အထည်များဖြစ်သည်ဟု အစိုးရ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ပါရှိသည်။
ပြည်ပသို့ ရေထွက်ကုန်ပစ္စည်း တင်ပို့နေသည့် လုပ်ငန်းရှင်များကလည်း EU ၏ အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်နှင့် ကန့်သတ်မှု ကင်းလွတ်ခွင့် များပေးခြင်းကို ကြိုဆိုကြောင်း၊ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံ၌ EU နိုင်ငံများမှ သတ်မှတ်ထားသည့် အဆင့်မီရေထွက်ပစ္စည်း ထွက်ရှိမှု နည်းပါးကြောင်း၊ ထို့အတွက် အအေးခန်းများ ပြုပြင်ခြင်းမှအစ မွေးမြူခြင်းအဆုံး နိုင်ငံတကာ အဆင့်မီရန် ကြိုးစားဆဲဖြစ်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ ရေလုပ်ငန်းရှင်များ အသင်းချုပ် အတွင်းရေးမှူး ဦးဝင်းကြိုင်က ပြောသည်။
“ဒီလိုပေးဖို့ကို ကျနော်တို့ တော်တော်ကို တောင်းဆိုထားတာပါ၊ ဒါပေမယ့် လက်ငင်းအကျိုးခံစားရမလားဆိုတော့ မခံစားရပါဘူး၊ ဘာကြောင့်လည်းဆိုတော့ ကျနော်တို့မှာ EU အဆင့်မီတဲ့ စက်ရုံတွေ၊ မွေးမြူရေးတွေ မရှိလို့ပါ၊ တော်တော် ကြိုးစားရပါဦးမယ်”ဟု လည်း ၎င်းက ဆိုသည်။
လက်ရှိတွင် EU နိုင်ငံများရှိ တခြားသော အာရှ နွယ်ဖွားများအတွက် မွေးမြူရေး ငါးမြစ်ချင်းများကိုသာ တင်ပို့နေခြင်း ဖြစ်ပြီး ငါး၊ ပုစွန် စသည့် ထွက်ကုန်များကို တင်ပို့မည်ဆိုလျှင် EU သတ်မှတ်ချက် အဆင့်မီရန်အတွက် ငွေကြေး၊ နည်းပညာ စသည်များ လိုအပ်ကြောင်း၊ ထိုအတွက် ကြိုးစားရဦးမည်ဖြစ်ကြောင်း ဦးဝင်းကြိုင်က ဆက်လက် ပြောဆိုသည်။
ပြည်တွင်းငါးမွေးမြူရေး လုပ်ငန်းများ၏ အခြေအနေမှာ ၂၀၁၀ ခုနှစ်နှစ်ကုန်ခန့်ကတည်းက ကျဆင်းနေသည့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ဈေးကြောင့် နာလန်မထူနိုင်သည်မှာ ကြာပြီဖြစ်ကြောင်း၊ လုပ်ငန်းရှင်များက အရှုံးပေါ်သည့်အတွက် ငါး၊ ပုစွန် ကန်များ၊ အအေးခန်း များ အများစုကို ပိတ်ထားရဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
EU က မြန်မာကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်မှ စ၍ ပိတ်ဆို့ အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများတွင် စစ် လက်နက် ပစ္စည်း ဝယ်ယူခွင့်၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဆိုင်ရာ ၊ ပြည်ဝင်ခွင့် ဗီဇာ ပိတ်ပင်ထားမှုနှင့် EU နိုင်ငံများ အတွင်း ခရီးသွားလာ ရေး၊ မြန်မာ စစ်အာဏာပိုင်များနှင့် ၎င်းတို့နှင့် ဆက်နွယ်သူများ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများ ထိန်းချုပ်ခြင်း စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ဗီဇာ ပိတ်ပင် မှုကို ဇန်နဝါရီ လကုန်ပိုင်းက ရုပ်သိမ်း ပေးထားသည်။
