မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံနယ်စပ်များကို ကာရံထားသော ခြံစည်းရိုးများအကြား စခန်းချ နေထိုင် နေသည့် ရိုဟင်ဂျာများအား နိုင်ငံတကာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ (ICRC) က အကူအညီများ ပေးပို့နေခြင်းကို ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း မောင်တောမြို့နယ်မှ ဒေသခံ သုံးရာခန့်တို့ စက်တင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဆန့်ကျင် ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။
မြို့နယ်အာဏာပိုင်များက ရခိုင်အမျိုးသားရေးဝါဒီ ဦးစိန်လှဖြူကို ထိုဆန္ဒပြပွဲအတွက် ခွင့်ပြုချက်ပေးခဲ့သည်မှာ ရက်အတန်ကြာပြီဖြစ်သည်။
ဆန္ဒပြပွဲ စီစဉ်သူများက ICRC နှင့် မြန်မာနိုင်ငံကြက်ခြေနီအသင်း (MRCS) ၏ အကူအညီပေးရေး အစီအစဉ်ကို ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ကြပြီး ဘင်္ဂါလီ အကြမ်းဖက်သမားများကို ရိက္ခာ ထောက်ပံ့နေခြင်း ဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲကြသည်။
ရခိုင်အမျိုးသားပါတီမှ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အမတ် ဦးကျော်ကျော်ဝင်းက ဆန္ဒပြပွဲဖြစ်ပွားကြောင်း စက်တင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင်ပင် ဖုန်းဖြင့် အတည်ပြုပြောကြားသည်။
ဆန္ဒပြသူများသည် ICRC နှင့် MRCS တို့၏ ကယ်ဆယ်ရေးအစီအစဉ်ကို မကျေနပ်ကြကြောင်း သူက ပြောသည်။ ICRC သည် ရိုဟင်ဂျာ ခေါ် ဘင်္ဂါလီ များကို မျက်နှာသာပေး ဘက်လိုက်ပြီး ဒေသတွင်းမှ တခြားသော မွတ်ဆလင်မဟုတ်သော လူနည်းစုများကို တန်းတူညီမျှသော လူသားခြင်းစာနာမှု အကူအညီ ပေးပို့ခြင်းမရှိကြောင်း မောင်တော ဒေသခံ တချို့က ပြောသည်။
စင်စစ် နယ်စပ်ခြံစည်းရိုး အနီးတွင်နေထိုင်သူများကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အခြေစိုက် ကုလသမဂ္ဂ အေဂျင်စီများက လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ ပေးပို့နေသည်မှာ လအတန်ကြာပြီဖြစ်သည်။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံမှ ရိက္ခာပေးပို့ခြင်း စတင်နိုင်ပြီဖြစ်သောကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်က အကူအညီပေးခြင်း ရပ်ဆိုင်းရန် မကြာသေးမီက မြန်မာနိုင်ငံခရီးစဉ်အတွင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးကို မြန်မာနိုင်ငံဘက်က ပြောကြားခဲ့သည်။
ဒုက္ခသည် ၃၀၀၀ ခန့်ကို မကြာမီ စတင်ပြန်လည် ပို့ဆောင်မည်ဟု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အစိုးရက မြန်မာနိုင်ငံသို့ အကြောင်းကြားခဲ့ကြောင်း သမ္မတရုံး ပြောခွင့်ရသူ ဦးဇော်ဌေးက နေပြည်တော်တွင် သတင်းထောက်များကို စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့က ပြောကြားခဲ့သည်။
ဆန္ဒပြပွဲ ဖြစ်ပွားသည်ကို သိရှိကြောင်း စက်တင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်းက ထုတ်ပြန်သည့် ICRC ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ မောင်တောမြို့နယ်မှ တောင်ပြို မြို့နယ်ခွဲရှိ နယ်စပ်အနီးတွင် နေထိုင် ကြသော သူများကို မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ အသက်ကယ် လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ ပေးရန် ၎င်းတို့ကို မေတ္တာရပ်ခံခဲ့ကြောင်း ထိုကြေညာချက်တွင် ရှင်းပြထားသည်။
ICRC သည် ၎င်းတို့၏ ဆောင်ရွက်ချက်များကို ရပ်ရွာ အသိုင်းအဝန်း ခေါင်းဆောင်များနှင့် အာဏာပိုင်များ ဆွေးနွေး နေဆဲဖြစ်ကြောင်း၊ အကူအညီပေးရန် မေတ္တာရပ်ခံခြင်း၏ သက်ရောက်မှုများကို စုံစမ်းစစ်ဆေး နေဆဲဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
“ကြက်ခြေနီ လှုပ်ရှားမှုတွင် ပူပေါင်းဆောင်ရွက်သူများသည် လိုအပ်နေသူများအတွက် အရေးပေါ် အကူအညီများကို ဘက်မလိုက်သော နည်းလမ်းဖြင့် ပေးရန် အမြဲကြိုးစားသည်။ မိမိတို့ အဖွဲ့အစည်းသည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မကြာသေးမီက ဖြစ်ပွားသော အကြမ်းဖက်မှုကြောင့် ထိခိုက်သောသူအားလုံးကို ကူညီခြင်းဖြင့် မိမိတို့၏ တာဝန်ကို ဖြည့်ဆည်းနေသည်” ဟုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
ဆန္ဒပြသူများသည် မြို့လယ်မှ မောင်တောခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေမှူးရုံးနှင့် ကပ်လျှက်ရှိ ICRC ၏ မောင်တောရုံးခွဲသို့ ချီတက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြောင်း ဟိန္ဒူအသိုင်းအဝန်း ခေါင်းဆောင် ဦးနီမော်လ်က ဧရာဝတီ သတင်းဌာနသို့ ဖုန်းဖြင့် ပြောသည်။
ရာနှင့်ချီသော ဟိန္ဒူ ဒုက္ခသည်များသည် အစားအစာ မလုံလောက်မှုနှင့် ကြုံတွေ့နေခဲ့ရသည်မှာ လအတန်ကြာပြီ ဖြစ်သော်လည်း အစိုးရက လူတဦးလျှင် ဆန် နှစ်ဘူးသာ နေ့စဉ်ဝေပေးကြောင်းနှင့် ICRC အပါအဝင် မည်သည့်နိုင်ငံတကာ အကူအညီမျှ မရသည်မှာ လ အတန်ကြာပြီဖြစ်ကြောင်းလည်း သူက ဆိုသည်။
“ဟိန္ဒူတွေ ဒုက္ခသည်စခန်းက ICRC ရဲ့ မောင်တောရုံးခွဲနောက် ကပ်လျက်မှာ။ ဒါပေမယ့် ဒီနေ့အထိ ကျနော်တို့ကို ဘာမှ မပေးဘူး။ ICRC အရာရှိတွေကိုလည်း ကျနော်တို့ သွားပြောပေမယ့် အခုချိန်အထိတော့ ဘာမှ ဖြစ်မလာသေးဘူး။ သူတို့က ကျနော်တို့ကို ဘာလို့ မကူညီချင်တာလဲဆိုတာ ကျနော်လည်း နားမလည်ဘူး။ မပေးတော့ကော ကျနော်တို့ ဘာတတ်နိုင်မှာလဲ” ဟု ဦးနီမော်လ်က ဆိုသည်။
ရိုဟင်ဂျာ ခေါ် ဘင်္ဂါလီ များကို နေရပ်စွန့်ခွာစေသည့် ၂၀၁၇ ခုနှစ် သြဂုတ်လ အကြမ်းဖက်မှုကြောင့် ဟိန္ဒူ ၁၀၀၀ ခန့်လည်း နေရပ်စွန့်ခွာခဲ့ရပြီးနောက် ဒီဇင်ဘာလတွင် ICRC က ဟိန္ဒူ နေရပ်စွန့်ခွာရသူတဦးလျှင် ငွေ ၄၅၀၀၀ ကျပ်ခန့် ခရီးစရိတ်အဖြစ် ပေးခဲ့ကြောင်းလည်း သူက ပြောသည်။
လွန်ခဲ့သော လအနည်းငယ်က လူမှုဝန်ထမ်းဝန်ကြီးဌာနက ဟိန္ဒူနေရပ်စွန့်ခွာရသူများကို အပတ်စဉ် ရိက္ခာ ဖြန့်ဝေပေးမည်ဟု ကတိပေးခဲ့သော်လည်း လွန်ခဲ့သောလ တလလုံးအတွက် ရိက္ခာတပတ်စာသာ ရကြောင်း ဦးနီမော်လ်၏ ပြောပြချက်အရသိရသည်။
မောင်တောရှိ အစိုးရ လုံခြုံရေးတပ်များ၏ နယ်စပ် စခန်း ၃၀ နှင့် တပ်မတော်စခန်းတခုတို့ကို ARSA အဖွဲ့က တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ဖြစ်ပွားသော ၂၀၁၇ ခုနှစ် သြဂုတ်လအတွင်း နယ်မြေရှင်းလင်းမှု စစ်ဆင်ရေးများကြောင့် ရိုဟင်ဂျာများနှင့် ဟိန္ဒူများသည် နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။
နယ်မြေရှင်းလင်းမှု စစ်ဆင်ရေးများကြောင့် လအနည်းငယ်အတွင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသို့ ရိုဟင်ဂျာ ၇ သိန်းခန့် ထွက်ပြေးကြရသည်။
ထိုနယ်မြေရှင်းလင်းမှု စစ်ဆင်ရေးများသည် လူမျိုးစုသုတ်သင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ကုလသမဂ္ဂက ပြောပြီး လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်ရန် ရည်ရွယ်ချက် ရှိသည်ဟုလည်း ဆိုသည်။
မြန်မာနိုင်ငံမှ ထိပ်တန်းဗိုလ်ချုပ်ကြီးများကို နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ် တရားရုံး (ICC) တွင် စုံစမ်းစစ်ဆေးရန်လည်း ကုလသမဂ္ဂက တောင်းဆိုသည်။ ထိုတရားရုံးကလည်း စုံစမ်းစစ်ဆေးမည်ဟု ယခုလ အစောပိုင်းက ကြေညာသည်။
(ဧရာဝတီ သတင်းထောက် မိုးမြင့်ရေးသည့် Hundreds of Arakanese Protest ICRC Distribution of Aid to Rohingya Ahead of Repatriation ကို ဆီလျော်အောင် ဘာသာပြန်သည်။)
