နျူကလီးယား လက်နက် တားဆီးပိတ်ပင်ရေးစာချုပ် (TPNW) ကို မြန်မာနိုင်ငံက စက်တင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် နယူးယောက်ရှိ ကုလသမဂ္ဂ ဌာနချုပ်တွင် ကျင်းပသော အခမ်းအနားတခု၌ လက်မှတ် ရေးထိုး လိုက်သည်။
ထိုသို့ လက်မှတ်ရေးထိုးရန် လွှတ်တော်က လွန်ခဲ့သောတပတ်က သဘောတူခဲ့သည်။
နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်သော ကြေညာချက်အရ နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီး ဦးကျော်တင်သည် မြန်မာ ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်နေသည့် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ ညီလာခံ ကျင်းပနေချိန်အတွင်း လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
TPNW ကို လက်မှတ်ရေးထိုးရန် စက်တင်ဘာလ ဒုတိယပတ်အတွင်းက သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်သည် လွှတ်တော်၏ သဘောတူညီချက်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ လက်မှတ်ရေးထိုးရန် တပ်မတော်သား လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် များကလည်း သဘောတူခဲ့ကြသည်။
အစိုးရသည် နျူကလီးယား လက်နက်ဖျက်သိမ်းရေးကို ထောက်ခံသည်ဟု ဦးကျော်တင်က လွှတ်တော်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ နျူကလီးယား လက်နက်ဖျက်သိမ်းရေး သဘောတူညီမှုသည် နျူကလီးယား လက်နက်များ ပျံ့နှံ့မှုနှင့် ထိုကဲ့သို့သော လက်နက်မျာကို ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ မတော်တဆဖြစ်စေ အသုံးပြုခြင်းကို တားဆီးသည့် တခုတည်းသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်ဟု မြန်မာအစိုးရက ယုံကြည်ကြောင်း ဦးကျော်တင်က ပြောသည်။
ထိုစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်းကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံသည် နျူကလီးယား လက်နက်များ ထုတ်လုပ်နေသည် ဟူသည့် သံသယများကို ရှင်းလင်းသွားစေမည် ဖြစ်ကြောင်း ပြည်သူ့လွှတ်တော် တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ် ဒု ဗိုလ်မှူးကြီး ဇော်ထွန်းဦးက လွှတ်တော်တွင်ပြောသည်။
ထိုစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုး အတည်ပြုသည့် ပြဌာန်းချက်များအရ အဖွဲ့ဝင်များသည် နျူကလီးယား လက်နက်မထုတ်လုပ်ရန်၊ မစမ်းသပ်ရန်၊ မရယူရန်၊ မပိုင်ဆိုင်ရန်၊ မသိုလှောင်ရန်၊ အသုံးမပြုရန် သို့မဟုတ် အသုံးပြုမည်ဟု မခြိမ်းခြောက်ရန် စသည့် နျူကလီးယား လက်နက်နှင့် ပတ်သက်သော လုပ်ရပ်များကို တားဆီးသည့် ကျယ်ပြန့်သော ကတိကဝတ်များကို လိုက်နာရမည်ဖြစ်သည်။
ထိုစာချုပ်အရ နိုင်ငံပိုင်နက်တွင် နျူကလီးယားလက်နက်များ ဖြန့်ချထားခြင်းအပါအဝင် တားမြစ်ထားသော လုပ်ရပ်များကို လိုက်နာရန် မည်သည့်နိုင်ငံသို့မဆို အကူအညီပေးရန်လည်း လိုအပ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် နျူကလီးယားလက်နက် မပျံ့ပွားရေး သဘောတူစာချုပ်ကို ၁၉၉၂ ခုနှစ်က လက်မှတ် ရေးထိုခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှ နျူကလီးယားကင်းမဲ့ဇုန် သဘောတူစာချုပ်ကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် လက်မှတ် ရေးထိုးကာ နျူကလီးယားလက်နက် မထုတ်လုပ်ရန် ကတိပြုခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာ အနုမြူစွမ်းအင် အေဂျင်စီ (IAEA) နှင့်လည်း Comprehensive Safeguards Agreement နှင့် Small Quantities Protocol တို့ကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည်။
သို့သော် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်များအတွင်း ထိုစဉ်က စစ်အစိုးရသည် မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံနှင့် လက်နက်ရောင်းချမှု၊ နျူကလီးယား လက်နက်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် နျူကလီးယားထိပ်ဖူး နည်းပညာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ရှိသောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာက စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ရှိလာသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် နျူကလီးယား ဒုံးကျည်နှင့် နျူကလီးယား လက်နက်နည်းပညာများ ရယူရန် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် မြောက်ကိုရီးယားနှင့် ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ခဲ့သည်ဟု ဝါရှင်တန် အခြေစိုက် နျူကလီးယား ခြိမ်းခြောက်မှု အစီအစဉ်က ပြောကြားခဲ့ဖူးသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် နျူကလီးယား စမ်းသပ်မှုပိတ်ပင်ရေး သဘောတူစာချုပ် (CTBT) ကို ၂၀၁၆ ခုနှစ်က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော်လည်း အတည်ပြုရခြင်း မရှိသေးပေ။
နိုင်ငံပေါင်း ၆၇ နိုင်ငံတို့က ထိုစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး အာစီယံ အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သော အင်ဒိုနီးရှား၊ လာအို၊ မလေးရှား၊ ဘရူနိုင်းနှင့် ဗီယက်နမ် အပါအဝင် နောက်ထပ် ၁၉ နိုင်ငံက လက်မှတ်ရေးထိုးရန် သဘောတူထားကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။
