အီသီယိုးပီယား ခရီးသည်တင်လေယာဉ် ဘိုးအင်း 737 Max ပျက်ကျပြီးနောက် စင်ကာပူမြို့ပြ လေကြောင်း ကြီးကြပ်ရေး အဖွဲ့က ဝေဟင်ပိုင်နက် အတွင်း ယင်းလေယာဉ်များ သုံးစွဲပျံသန်းခြင်းကို ပိတ်ပင်လိုက်သည်။
ပြီးခဲ့သည့် တနင်္ဂနွေနေ့က အီသီယိုးပီးယား မြို့တော် အဒစ္စ ဘာဘာမှ ကင်ညာနိုင်ငံ နိုင်ရိုဘီမြို့သို့ ပျံသန်းသည့် အဆိုပါ ခရီးသည်တင် လေယာဉ်သည် ပျံတက်ပြီး မကြာမီ အဒစ္စဘာဘာမြို့ အရှေ့တောင်ဘက် ၆၂ ကီလိုမီတာအကွာ ဘီရှော့ဖ်တူမြို့ အနီးမှာ ပျက်ကျခဲ့တဲ့ အတွက် လိုက်ပါလာသူ ၁၅၇ ဦးလုံး သေဆုံးခဲ့သည်။
စင်ကာပူမြို့ပြ လေကြောင်း ကြီးကြပ်ရေးအဖွဲ့(CAAS) က ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ရာတွင် “ ဘိုးအင်း 737 Max အမျိုး အစားလေယာဉ်အားလုံး စင်ကာပူနိုင်ငံသို့ ဆိုက်ရောက်၊ ထွက်ခွာခြင်းအား ၅ လ ထက်မနည်းသည့် ကာလအတွင်း ယင်းအမျိုးအစားပျက်ကျမှု နှစ်ကြိမ်ဖြစ်ပွားခဲ့၍ ယာယီအားဖြင့် ပျံသန်းခွင့်ဆိုင်းငံ့ထားကြောင်း” ရေးသားထားသည်။
အဆိုပါဆိုင်းငံ့လိုက်သည့်အမိန့်သည် အင်္ဂ ါနေ့ ဒေသစံတော်ချိန် မွန်းလွဲ ၂ နာရီ(ဂရင်းနစ်စံတော်ချိန် နံနက် ၆ နာရီ) မှ စတင်အသက်ဝင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာက ဆိုသည်။
ပြီးခဲ့သည့် နှစ် အောက်တိုဘာလ အတွင်းကလည်း အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံ Lion Air လေကြောင်းမှ ယင်း အမျိုးအစားတူ လေယာဉ်တစင်း ပျက်ကျခဲ့ရာ လေယာဉ်ဝန်ထမ်းနှင့်ခရီးသည် ၁၈၉ ဦးသေဆုံးခဲ့ သည်။
အလားတူ နိုင်ငံအများအပြားကလည်း ခရီးရှည်သွား အလတ်စား လေယာဉ်အမျိုးအစားဖြစ်သည့် ဘိုးအင်း 737 Max 8 ကို ယခုအခါ ပျံသန်းခြင်းမပြုဘဲ ပိတ်ပင်လိုက်ကြပြီး ကမ္ဘာတလွှား လက်ရှိ ပျံသန်းနေသည့် 737 Max 8 အမျိုးအစားတူ အခြားလေယာဉ် ၃၅၀ ကိုလည်း မြေပြင်တွင် ရပ်တန့် ခိုင်းထားခဲ့၍ ပျက်ကျရခြင်းအကြောင်း စုံစမ်းဖော်ထုတ်ကာ ဘိုးအင်း ကုမ္ပဏီဘက်မှ လမ်းညွှန်ချက် ထွက်ပေါ်လာသည် အထိ နိုင်ငံအများစုက စောင့်ဆိုင်းနေကြသည်။
ဘိုးအင်း ကုမ္ပဏီကလည်း အီသီယိုပီးယား လေယာဉ် ပျက်ကျရာသို့ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်အဖွဲ့ကို စေလွှတ်ပြီး စုံစမ်းလေ့လာ ခိုင်းထားသကဲ့သို့ ဘေးကင်းရေးသည် ပထမဦးစားပေးဖြစ်ကြောင်း လတ်တလော ပြောကြားသည်။
လက်ရှိတွင် 737 Max 8 လေယာဉ်များကို မြေပြင်၌ပင် ရပ်တန့်ထားသော နိုင်ငံများမှာ တရုတ်၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ တောင်ကိုရီး ယား၊ မွန်ဂိုလီးယား၊ အီသီယိုပီးယား၊ တောင်အာဖရိကနှင့် ဗြိတိသျှပိုင် ကေမန်ကျွန်းစုမှ Cayman လေကြောင်းလိုင်းတို့ ဖြစ်သည်။
တရုတ်
ဘေဂျင်းသည် တနင်္လာနေ့က ၎င်းပြည်တွင်းလေကြောင်းလိုင်းအားလုံးကို ဘိုးအင်း 737 Max 8 အသုံးပြု၍ ပျံသန်းပြေးဆွဲခြင်း ဆိုင်းငံ့ထားရန် အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး အီသီယိုးပီးယားတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ သော လေယာဉ်မတော်တဆ ပျက်ကျမှုသည် ယမန်နှစ် အင်ဒိုနီးရှားလေယာဉ်ပျက်ကျမှုနှင့် လေယာဉ်အမျိုးအစားတူ၊ ဖြစ်စဉ်တူနေကြောင်း ထောက်ပြ ထားသည်။
အင်ဒိုနီးရှား
ယမန်နှစ် အောက်တိုဘာလက အလားတူဘိုးအင်းလေယာဉ်အမျိုးအစား ပျက်ကျခဲ့ဖူးရာ ယခုအခါ ၎င်းလေကြောင်းလိုင်း များရှိ 737 Max 8 လေယာဉ် ၁၁ စင်းကို မြေပြင်၌ ရပ်တန့်စေခဲ့သည်။
တောင်ကိုရီးယား
လေယာဉ်ထုတ်လုပ်သည့် ဘိုးအင်း ကုမ္ပဏီက စုံစမ်း လေ့လာ နေစဉ်အတွင်း ၎င်းပြည်တွင်း၌ ပျံသန်းပြေးဆွဲနေသော Eastar Jet လေကြောင်းမှ ဘိုးအင်း 737 Max 8 လေယာဉ်နှစ်စင်းကို ပျံသန်းခြင်းမပြုရန် တောင်ကိုရီးယား ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်သည်။
မွန်ဂိုလီးယား
မွန်ဂိုလီးယားလေကြောင်းအာဏာပိုင်အဖွဲ့က Facebook ကွန်ရက်မှနေ၍ အမိန့်ထုတ်ရာတွင် ၎င်းနိုင်ငံပိုင် MIAT မွန်ဂိုလီး ယား လေကြောင်းလိုင်းများ အနေဖြင့် 737 Max 8 တို့ကို ပျံသန်းခြင်းမပြုဘဲ မြေပြင်၌ ရပ်တန့်ထားရန် ညွှန်ကြားထား သည်။
အီသီယိုးပီးယား
ဘိုးအင်း Max 8 အမျိုးအစားများကို မြေပြင်၌သာ ရပ်တန့်ထားရန် အီသီယိုးပီးယား လေကြောင်း လိုင်းက တနင်္လာနေ့တွင် ကြေညာသည်။
“ET 302 လေယာဉ်ခရီးဟာ ဝမ်းနည်းဖွယ်ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့အတွက် 737-8 Max လေယာဉ်အားလုံးကို နောက်ထပ် အကြောင်းကြားလွှာ မရမချင်း မြေပြင်မှာထဲ ရပ်ထားရှိဖို့ အီသီယိုးပီးယား လေကြောင်း လိုင်းတွေက ဆုံးဖြတ်ပြီးပါပြီ” ဟု နိုင်ငံပိုင်လေကြောင်းလိုင်းက ကြေညာသည်။
တောင်အာဖရိက (Comair)
တောင်အာဖရိကလေကြောင်းလိုင်း ကိုမဲယားက “လေကြောင်းခရီးစဉ်တွေထဲကနေ 737 Max ကို ဖယ်ထုတ်ထားဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်ပါတယ်” ဟု ထုတ်ပြန်သည်။
Cayman Airways
ကေမန်လေကြောင်းလိုင်းကလည်း ၎င်းပိုင် 737 Max 8 လေယာဉ်နှစ်စင်းဖြင့် ပျံသန်းမည့် ခရီးစဉ် များကို နောက်ထပ် သတင်းအချက်အလက်ထွက်ပေါ်လာသည်အထိ ရပ်ဆိုင်းထားမည်ဖြစ်ကြောင်း ကေမန်၏အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် ဖာဘီယန်ဟိုးရန်က ပြောသည်။
အမေရိကန်၊ ရုရှား၊ တူရကီ၊ အီတလီ၊ အိုက်စ်လန်၊ နော်ဝေ၊ ယူအေအီး(ဒူဘိုင်း)၊ အိုမန် စသည် နိုင်ငံများကမူ ယင်းဂျက်လေယာဉ်များဖြင့် ပြေးဆွဲပျံသန်းနေဆဲ နိုင်ငံများမှာ တို့ဖြစ်ကြသည်။
