ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု (climate change) နောက်ဆက်တွဲ အပူရှိန်လွန်ကဲတာ၊ ရေကြီးတာနဲ့ သီးနှံစိုက်ပျိုးမှုအပေါ် သက်ရောက်မှုတွေကို ဆယ်စုနှစ်ချီ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ် ပဋိပက္ခကြောင့် သစ်တောထိန်းသိမ်းမှုနဲ့ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုအရေး ဆိုင်ရာ ရေရှည်ပြဿနာတွေကို ဦးစားပေးဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ ခက်ခဲနေရတယ်လို့ ဝါရင့် မြန်မာ့အရေး သုတေသီ ဒေါက်တာ အက်ရှ်လေ ဆောက်သ် က ဆိုပါတယ်။
စစ်အစိုးရအဆက်ဆက်၏ မဆင်မခြင် သစ်ခုတ်ခွင့်ပြုခဲ့မှုနဲ့ သတ္တုတူးဖော်မှုတွေ အပြင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (EAOs) တွေဟာလည်း သဘာဝသစ်တောအပေါ်မှာ မှီခိုရတာမို့ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတွေ ဖြစ်ခဲ့တာလို့ သုတေသနတွေ့ရှိချက်က ဖော်ပြပါတယ်။
ယခုကာလမှာ မြန်မာနိုင်ငံက EAOs အများစုက သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပိုပြီး နားလည်သဘောပေါက်လာသလို ပိုတာဝန်ယူလာတာကို တွေ့ရတယ်လို့ ဒေါက်တာ အက်ရှ်လေက သုံးသပ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့ရဲ့ ဝင်ငွေရလမ်း ဖြစ်တဲ့ သစ်တော နဲ့ သဘာဝသယံဇာတတွေကို တူးဖော်ခြင်းက ရပ်တန့်ပြီး သစ်တောထိန်းသိမ်းဖို့ ရွေးချယ်တဲ့အခါ သူတို့အတွက် နိုင်ငံတကာ ရဲ့ အထောက်အပံ့က တွန်းအားဖြစ်စေမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
“စစ်အာဏာရှင်ကို ဆန့်ကျင်နေတဲ့ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတွေနဲ့ အခြားအတိုက်အခံ အင်အားစုတွေဟာ ကမ္ဘာမြေအတွက် အရေးကြီးတဲ့ မြန်မာ့သစ်တော ကာကွယ်ရေးမှာ အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်နေတာကို အသိအမှတ်ပြုနိုင်ဖို့ လိုအပ်တယ်။ ဒီသစ်တောတွေကို ကာကွယ်ဖို့ သစ်ခုတ်မှုနဲ့ သတ္တုတူးဖော်မှုကနေ ရလာတဲ့ဝင်ငွေကို (ဒေသခံအဖွဲ့တွေက) စွန့်လွှတ်ရမှာပဲ ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် အပြန်အလှန်အားဖြင့် ကမ္ဘာတဝှမ်း ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု လျော့ပါးရေးအတွက် အထောက်အပံ့ ကြီးမားတဲ့ သစ်ပင်တွေကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဖို့ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်း မှာ ရန်ပုံငွေပံ့ပိုးပေးရေး တာဝန်ရှိတယ်လို့ ကျနော် ထင်ပါတယ်။” လို့ နိုင်ငံတကာကို သူက တိုက်တွန်းထားပါတယ်။
ဒေါက်တာ အက်ရှ်လေဟာ မြန်မာနိုင်ငံအရေး၊ တိုင်းရင်းသားနိုင်ငံရေးပြဿနာ၊ ပညာရေးနဲ့ လူသားချင်းစာနာမှု ကိစ္စရပ်တွေအပြင် ဖက်ဒရယ်စနစ်နဲ့ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ သုတေသနလုပ်ငန်းတွေကိုပါ လုပ်ဆောင်နေသူ ဖြစ်ပါတယ်။
မြန်မာ့အရေးကို နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကြာ လေ့လာရေးသားနေသူ ဖြစ်သလို မကြာခင်က “ပဋိပက္ခ၊ ရှုပ်ထွေးပွေလီမှု နဲ့ ဥတုရာသီပြောင်းလဲမှု” စာအုပ်ကို ပုံနှိပ်ထုတ်ထားပါတယ်။
#climatechange
#ClimateDesk
#TheIrrawaddy
#forest
#Myanmarforest #climatejustice
#conflict #environment #environmentalimpact
#bottomupfederalism #politics #minority #ethnic #education #humanitarianaid
#WhatsHappeningInMyanmar
————–
စာဖတ်သူများ၏ ပံ့ပိုးမှုက ပြည်သူများ လိုအပ်နေသည့် အကောင်းဆုံး နှင့် အရည်အသွေးမီ သတင်းများကို ဖော်ပြစေနိုင်မည်။
Support The Irrawaddy: https://bit.ly/3btQYpR
