ကမ္ဘာတဝန်းက လူတွေကြား ကျော်ကြားလှတဲ့ ဟောလိုးဝင်း ပွဲတော် (Halloween) နေ့ဟာ လာမယ့် အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။
ကြောက်စရာ မျက်နှာပုံစံ လှီးဖြတ်ထားတဲ့ ဖရုံသီးတွေ၊ ခြောက်ခြားဖွယ်ရာ ပုံရိပ်တွေနဲ့ ပြင်ဆင်ထားတဲ့ နေအိမ်တွေနဲ့အတူ Trick or Treat ဆိုပြီး အိမ်တကာ လှည့်လှည်ကာ ချိုချဉ်တွေ၊ သကြားလုံး မုန့်တွေ လိုက်တောင်းတဲ့ ကလေးတွေကိုလည်း ဟောလိုးဝင်း ကာလမှာ မြင်တွေ့ရတော့မှာပါ။
Halloween ဘယ်ကစသလဲ
Halloween ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင်တို့ရဲ့ သူတော်စင်များနေ့ အကြို လို့ အဓိပ္ပာယ်ရတဲ့ The eve of All Hallows’ or All Saints ကနေ ပြောင်းလဲလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
နိုင်ဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့ဟာ ခရစ်ယာန် ဘာသာရဲ့ သူတော်စင်များနေ့ ဖြစ်ပြီး အဆိုပါနေ့ မတိုင်ခင် အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့ကိုတော့ Eve အကြိုနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
All Hallows Eve ကနေ Halloween လို့ ဖြစ်လာတယ် ဆိုပေမယ့်လည်း ဟောလိုးဝင်းရဲ့ မူလအစဟာ ခရစ်ယာန် ဘာသာ ကနေပဲ စတာတော့ မဟုတ်ခဲ့ပါဘူး။
ဥရောပ အနောက်ပိုင်းနဲ့ အလယ်ပိုင်းမှာ ခရစ်တော် မပေါ်ခင်ကတည်းက နေထိုင်ခဲ့ကြတဲ့ ရှေးဟောင်း Celts (Celtic) လူမျိုးတွေဟာ ကောက်ရိတ်သိမ်းပြီးခြင်း အထိမ်းအမှတ် ပွဲတော်ဖြစ်တဲ့ ဆာဟင်း (Samhain) ပွဲတော်ကို အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက် ညနေပိုင်းကနေ နိုဝင်ဘာ ၁ ရက်နေ့ ညအထိ ကျင်းပကြပါတယ်။
အဆိုပါညမှာ ဝိညာဉ်လောကနဲ့ လူ့လောကကြားက စည်းတွေ အားလျော့သွားပြီး ဝိညာဉ်တွေဟာ လူသားတွေကြား တညတာ လျှောက်သွားနိုင်ကြတယ်လို့ Celts လူမျိုးတွေက ယုံကြည်ကြပါတယ်။
Celts တွေရဲ့ ဒေသတွေကို ရိုမန်တွေ သိမ်းပိုက်ပြီတဲ့ အခါမှာလည်း ရိုမန်တွေက သေခြင်းတရားကို ဂုဏ်ပြုတဲ့ ပွဲတော် ဖြစ်တဲ့ Feralia ပွဲတော်ကို အောက်တိုဘာ လကုန်ပိုင်းမှာ ကျင်းပလေ့ ရှိခဲ့ပါတယ်။
နောက်ပိုင်း ခရစ်ယာန် ဘာသာ ပြန့်ပွားလာတဲ့ အခါ All Hallows day ဟာ Celts တွေရဲ့ ဓလေ့ ရိုးရာနဲ့ ရောယှက်သွားခဲ့ ပြီးတဲ့နောက် ဘာသာတခု၊ လူမျိုးတစုရဲ့ ပွဲတော် မဟုတ်တော့ဘဲ ကမ္ဘာ့ဒေသ အသီးသီးမှာ အဓိပ္ပာယ် အမျိုးမျိုးနဲ့ ကျင်းပ ဆင်နွှဲ ကြပါတယ်။
Halloween အပြင်အဆင်၊ ဝတ်စား ဆင်ယင်မှုနဲ့ ဓလေ့ ထုံးတမ်းတွေ
ဟောလိုးဝင်းလို့ ဆိုတာနဲ့ ကြောက်စရာ မျက်နှာပုံစံ ထွင်းထုထားတဲ့ ဖရုံသီး မီးအိမ်တွေက မပါမဖြစ်ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ပွဲတော် ဆင်နွှဲရုံ သက်သက် မဟုတ်ဘဲ မကောင်းတဲ့ ဝိညာဉ်တွေကို ကြောက်လန့်စေတယ် ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်လည်း ပါဝင် နေတာပါ။
အိုင်ယာလန် နိုင်ငံမှာ အဆိုပါဓလေ့ စတင်ခဲ့ပြီး အာလူးနဲ့ အလုံးပုံစံ ရှိတဲ့ မုန်လာဥဖြူတွေကို ပုံဖော်ခဲ့ကြတာပါ။
အမေရိကကို ဓလေ့ပျံ့နှံ့ လာတဲ့အခါ ဖရုံသီးတွေက ပိုမိုကြီးမားပြီး ထွင်းထုရ လွယ်ကူတာကြောင့် နောက်ပိုင်းမှာ ဖရုံသီး မီးအိမ်တွေ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။
ပွဲတော်ကို လည်ပတ်တဲ့ အခါ မျက်နှာဖုံးတွေ တပ်ဆင်ကြမှုလည်း ခေတ်စားကာ၊ လူတွေကြား လှည့်လည်နေတဲ့ ဝိညာဉ်တွေကို လှည့်စားနိုင်တယ် ဆိုတဲ့ အယူအဆကနေ ပေါက်ဖွားလာတဲ့ ဓလေ့တခု ဖြစ်ပါတယ်။
Trick or Treat ဆိုတဲ့ ချိုချဉ် သကြားလုံးတွေ အလှူခံတဲ့ ဓလေ့ကလည်း အမေရိကန်မှာ မြင်တွေ့ရများပေမယ့် မူလ အစကတော့ အင်္ဂလန် ပြည်ကနေ စတင်ခဲ့တာပါ။
ဟောလိုးဝင်းလို့ အမည် တွင်လာမယ့် ပွဲတော် ကျင်းပတဲ့ ရက်တွေမှာ မရှိဆင်းရဲသားတွေက အဲဒီကာလ Soul cake လို့ ခေါ်တဲ့ မုန့်ကို လှည့်လည် တောင်းခံကြပြီး အပြန်အလှန် အနေနဲ့ လှူဒါန်းသူ မိသားစုရဲ့ ဆွေမျိုးတွေထဲက သေဆုံး သွားသူတွေ အတွက် ဆုတောင်း ပေးခဲ့ကြပါတယ်။
Halloween ကာလ ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာ အမှတ်တရများ
အဲဒီ ကမ္ဘာတဝန်း Halloween ကာလမှာ ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာ အမှတ်တရ အဖြစ်အပျက်တွေလည်း ရှိခဲ့ပါတယ်။
အိန္ဒိယ နိုင်ငံရဲ့ ပထမဦးဆုံး အမျိုးသမီး ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သူ အင်ဒီရာ ဂန္ဒီ ဟာ ၁၉၈၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့၊ ဟောလိုးဝင်း နေ့မှာ လုပ်ကြံခံရပြီး သေဆုံးမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။
အကြီးမားဆုံး ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာ ဖြစ်ရပ် တခုကတော့ ၂၀၂၂ ခုနှစ် တောင်ကိုရီးယား နိုင်ငံ အီထယ်ဝန်း (Itaewon) မှာ ဟောလိုးဝင်း ပွဲတော်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ လူအုပ်ပိမှုပါပဲ။
လူပေါင်း ၁၅၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၉၇ ဦး ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
Halloween ပွဲတော်ကို အမေရိကန်၊ ကနေဒါ နဲ့ ဥရောပ နိုင်ငံတွေ အပါအဝင် နိုင်ငံများစွာမှာ ခြိမ့်ခြိမ့်သဲသဲ ဆင်နွှဲကြပြီး ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင် ဖြတ်သန်းကြပေမယ့် အဆိုပါနေ့ဟာ ဝိညာဉ်လောကနဲ့ ချိတ်ဆက်နေတယ် လို့လည်း ယုံကြည်သူ တချို့ ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ။
Ref :
၁။ Magis Center.com
၂။ Cracked.com
၃။ Wikipedia
၄။ Oxford English Dictionary
၅။ အင်တာနက် အွန်လိုင်း စာစုများ
