မြေပြင်မှ ပြည်သူများသည် အပျက်အစီးများကို စတင်ရှင်းလင်းပြီး ထိခိုက်သေဆုံးမှုများကို ရေတွက်သောအခါ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆိုင်ကလုန်းမိုခါကြောင့် သေဆုံးသူအရေအတွက်သည် မေလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ၂၀၀ ကျော်လာပြီး ရာနှင့်ချီ ပျောက်ဆုံးနေသောကြောင့် သေဆုံးမှုမြင့်မားမည်ကို အထူးစိုးရိမ်နေရသည်။
ဆိုင်ကလုန်းမိုခါသည် တနာရီလျှင် ၁၉၅ ကီလိုမီတာ (မိုင် ၁၂၀) နှုန်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မေလ ၁၄ ရက်နေ့က ကုန်းတွင်းမှ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး အနီးရှိ ချင်းပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် မကွေးတိုင်းသို့ ဆက်လက်တိုက်ခတ်ခဲ့သည်။ လူသားများသေဆုံးမှုအပြင် ပျက်စီးမှုအများအပြားကို ဖြစ်စေခဲ့ပြီး ဓာတ်အားတိုင်များကို ပျက်စီးစေသည့်အပြင် ပျဉ်ထောင်အိမ်များနှင့် သစ်သား ငါးဖမ်းလှေများကို ရိုက်ချိုးဖျက်ဆီးရုံသာမက သောင်းနှင့်ချီသော စိုက်ခင်းများကိုလည်း ရေလွှမ်းမိုးစေသည်။
ရခိုင်ပြည်နယ်သည် အထိခိုက်ခံရဆုံးဖြစ်ပြီး အထိခိုက်လွယ်ဆုံးအုပ်စုမှာ ပြည်နယ်မြို့တော် စစ်တွေအနီး စခန်းများတွင် နေထိုင်နေရသည့် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များ ဖြစ်သည်။
မေလ ၁၇ ရက်နေ့ နေ့လယ်အထိ စခန်း ၁၁ ခုမှ ရိုဟင်ဂျာ ၁၃၀ ခန့် မုန်တိုင်းကြောင့် သေဆုံးကြောင်း အလင်းရောင် စေတနာ့ဝန်ထမ်းအဖွဲ့၏ အဆိုအရ သိရသည်။ ထိုအဖွဲ့သည် မြေပြင်မှ ထိခိုက်သေဆုံးမှုများကို စာရင်းကောက်နေသည့် အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ စစ်တွေတွင် ရိုဟင်ဂျာစခန်း ၁၃ ခုရှိပြီး ဒုက္ခသည် ၁ သိန်းကျော် နေထိုင်နေသည်။
သေဆုံးသူများအနက် အများစုသည် မုန်တိုင်းဒီရေကြောင့် သေဆုံးခြင်းဖြစ်ပြီး အချို့သူများမှာ ထိုစခန်းများ တည်ရှိရာ ဘာဆရာ ခေါ် စံပြ၊ ဒါးပိုင်၊ ဗေဒါနှင့် သဲချောင်းကျေးရွာများတွင် လေပြင်းကြောင့် သစ်ပင်များလဲကျရာမှ ပိမိသေဆုံးခြင်းဖြစ်သည်။
စေတနာ့ဝန်ထမ်းများသည် ကလေး ၃၀ အပါအဝင် အလောင်းပေါင်း ၁၁၀ ကို မြှုပ်နှံသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ကြောင်း အစ္စလမ် နာရေးကူညီရေးအသင်းများက ပြောသည်။
“ဒဏ်ရာရသူအရေအတွက်က အရမ်းများတယ်။ ရေလွှမ်းမိုးမှုကြောင့် လူရာချီပျောက်ဆုံးနေတဲ့အတွက် သေဆုံးသူ အရေအတွက် ထပ်တိုးလာမယ်” ဟု အလင်းရောင်အဖွဲ့မှ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတဦးက ပြောသည်။
စစ်တွေမှ ဘုမရွာနှင့် အနီးရှိ ကောင်းတုတ်ကာ ရိုဟင်ဂျာ ကျေးရွာများတွင် သေဆုံးသူ အနည်း ဆုံး ၄၆ ဦးရှိကြောင်း AFP သတင်းဌာနက ဖော်ပြသည်။
စစ်ကောင်စီစစ်သားများသည် မုန်တိုင်းမတိုင်မီ ထရပ်ကား ၁၀ စီးဖြင့် ရောက်လာသော်လည်း စခန်းများတွင် နေထိုင်သူများသည် စနစ်တကျ မုန်တိုင်းခိုလှုံစရာနေရာ မရှိခြင်းနှင့် မုန်တိုင်းသည် ထိုမျှပြင်းထန်မည်ဟု မထင်သောကြောင့် မပြောင်းရွှေ့လိုကြောင်း ထိုစခန်းများတွင် နေထိုင်သူများက ပြောသည်။ စစ်သားများက သက်ကြီးရွယ်အိုအချို့ကို ယာယီခိုလှုံစရာနေရာများသို့ ခေါ်သွားသည်။
“မုန်တိုင်းခိုလှုံစရာနေရာက သဲချောင်းနဲ့ ကောင်းတံခါးကျေးရွာမှ နှစ်ခုပဲရှိတာ။ တခုကို လူ ၅၀၀ လောက်ပဲ ဆံ့တာ။ ကျောင်းတွေနဲ့ ဆေးရုံတွေက တခြားယာယီခိုလှုံရေး စခန်းတွေက ပြည့်နေပြီ။ ဆိုင်ကလုန်း ခိုလှုံစရာနေရာ အလုံအလောက်ရှိရင် သေဆုံးမှုနှုန်း ဒီလောက်များမှာ မဟုတ်ဘူး” ဟု လက်စားချေခံရမည်ကို စိုးရိမ်သောကြောင့် အမည်မဖော်လိုသော သက်ကယ်ပြင်ကျေးရွာမှ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသားတဦးက ပြောသည်။
မုန်တိုင်းအတွင်း ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် သေဆုံးမှုများရှိသည်ဆိုသည့် သတင်းများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနေကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာရုံးက ပြောသည်။
ပြည်နယ်မြို့တော်တွင် လူ ငါးဦးသေဆုံးကြောင်း၊ အမျိုးသမီးတဦးသည် သူခိုလှုံနေသည့်အဆောက်အအုံ ပြိုကျ သေဆုံးကြောင်း ဒေသခံကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ မေတ္တာရောင်ခြည်ဖောင်ဒေးရှင်းက ပြောသည်။
စစ်ကောင်စီထိန်းချုပ် မီဒီယာက ရသေ့တောင် မြို့နယ်တွင် ဘုန်းကြီးကျောင်းတကျောင်း ပြိုကျသောကြောင့် လူ ၁၃ ဦးသေဆုံးကြောင်းနှင့် အနီးရှိကျေးရွာတခုတွင် အဆောက်အအုံတခု ပြိုကျသောကြောင့် အမျိုးသမီး တဦးသေဆုံးကြောင်း မေလ ၁၆ ရက်နေ့က ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုနေ့မတိုင်မီကမူ မုန်တိုင်းကြောင့် သေဆုံးသူ ၅ ဦးသာရှိကြောင်း စစ်ကောင်စီမီဒီယာက ပြောပြီး အခြားအသေးစိတ်များကို ဖော်ပြခြင်းမရှိပေ။
ပုဏ္ဏားကျွန်း မြို့နယ်တွင် လူတဦး မုန်တိုင်းကြောင့်သေဆုံးကြောင်း ဒေသခံပြည်သူများက ပြောသည်။
ထိုဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းသည် စစ်ကိုင်းနှင့် မကွေးတိုင်းတွင် လူ သုံးဦး သေဆုံးစေပြီး လယ်ယာများကို ရေလွှမ်းမိုးခြင်းနှင့် နေအိမ်များ ပျက်စီးခြင်းအပါအဝင် အပျက်အစီးအများအပြား ဖြစ်စေခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းရေးရုံး (OCHA) က လူ ၃ ဒသမ ၂ သန်းသည် ထိခိုက်လွယ်သူများ ဖြစ်ကြောင်းနှင့် လူသားချင်းစာနာမှု လိုအပ်ချက်များ ရှိနိုင်ကြောင်း ပြောသည်။
“အရေးပေါ်လိုအပ်ချက် အကဲဖြတ်ချက်များ (RNAs) နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် မြို့နယ် ခြောက်ခုတွင် ကနဦး ဖြန့်ချိမှုများကို ခွင့်ပြုချက်ရသည်နှင့် တပြိုင်နက် စတင်မည်ဖြစ်သည်” ဟု OCHA က မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သောကြောင့် ၎င်းတို့သည် အကူအညီပေးရန် စစ်ကောင်စီ၏ခွင့်ပြုချက်ကို စောင့်ဆိုင်းနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။
တချိန်တည်းတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်မှ ဆိုင်ကလုန်းဒဏ်ခံရသူများအတွက် ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ထောက်ပံ့ရေးအတွက် ကယ်ဆယ်ရေးအေဂျင်စီများသည် မေလ ၁၇ ရက်နေ့အထိ ရောက်မလာသေးကြောင်း ဒေသခံကယ်ဆယ်ရေးနှင့် စေတနာ့ဝန်ထမ်းများက ပြောသည်။
စစ်ကောင်စီမီဒီယာများကမူ စီးပွားရေး မြို့တော်ရန်ကုန်မှ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွက် အထောက်အပံ့များ သင်္ဘောပေါ်သို့ ပို့ဆောင်နေသည့် ပုံများကို ပြသသည်။
“ကျနော်တို့က အခုလောလောဆယ် ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးနေရတယ်” ဟု စစ်တွေတွင် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေသော ဒေသခံကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ မေတ္တာရောင်ခြည်ဖောင်ဒေးရှင်း အဖွဲ့ဝင်တဦးကပြောပြီး ဒုက္ခသည်များအတွက် ဆန် မလုံလောက်တော့ကြောင်း ပြောသည်။
သက်ကယ်ပြင်ကျေးရွာတွင် မုန်တိုင်းကြောင့် ဒဏ်ရာရခဲ့သော ရိုဟင်ဂျာများသည် ၎င်းတို့နေအိမ်များတွင်သာ ရှိနေပြီး ရရှိနိုင်သည့် ကုသမှုများပြုလုပ်ကာ ကျန်သည့် အစားအစာများကို မျှဝေစားသုံးနေကြောင်း ပြောသည်။
“ဘာအကူအညီမှ မရဘူး။ ကုလသမဂ္ဂလည်း မရှိဘူး။ ကျနော်တို့ပဲ ရှိတယ်” ဟု စေတနာ့ဝန်ထမ်းတဦးက ပြောသည်။
(ဧရာဝတီ အင်္ဂလိပ်ပိုင်းပါ Cyclone Mocha’s Death Toll Reaches 202 in Myanmar ကို ဘာသာပြန်သည်။)
You may also like these stories:
စစ်ကောင်စီ ကန့်သတ်ချက်ကြောင့် မိုခါမုန်တိုင်း နောက်ဆက်တွဲ ကူညီရေး အဟန့်အတားဖြစ်
ရခိုင်တွင် ကုန်ဈေးနှုန်းတွေတက်၊ အမိုးအကာရရှိရေး အခက်အခဲဖြစ်နေ
စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင် ယတြာနှင့် ဗျာများနေသည်
မုန်တိုင်းကြောင့် ဆင်ဖြူကျွန်း၌ ရေကြီးကာ ၃ ဦး သေဆုံး၊ အိမ်အများအပြား ပျက်စီး
ချင်းပြည်နယ်အတွင်း မုန်တိုင်းကြောင့် အဆောက်အအုံ ၁၀၀၀ ခန့် ပျက်စီး
မိုခါမုန်တိုင်းကြောင့် စစ်တွေတွင် သေဆုံးသူ ရာချီရှိနိုင်
ရခိုင်၌ စားသောက်ကုန်၊ ဆေးဝါး အိမ်ဆောက်ပစ္စည်း ဝယ်မရဖြစ်နေ
