အကြမ်းဖက်မှု ချက်ချင်းရပ်ပြီး မတရားဖမ်းဆီးထားသည့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ လွှတ်ပေးရန် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုက စစ်ကောင်စီကို သောကြာနေ့က ကျင်းပသည့် နှစ်ပတ်လည် အမေရိကန်-အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများအသင်း (အာဆီယံ) ဆွေးနွေးပွဲတွင် တောင်းဆိုလိုက်သည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုနှင့် အာဆီယံသည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးချဲ့ရေး ဆွေးနွေးရန် ၃၆ ကြိမ်မြောက် နှစ်ပတ်လည် ဆွေးနွေးပွဲကို ကျင်းပသည်။ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများမှ အရာရှိများနှင့် အမေရိကန်အရာရှိများ ထိုဆွေးနွေးပွဲသို့ တက်ရောက်သည်။ ဝါရှင်တန်ရှိ မြန်မာသံရုံးမှ သံရုံးယာယီတာဝန်ခံ ဦးသက်ဝင်းလည်း ထိုဆွေးနွေးပွဲတက်သည်။
ဆွေးနွေးပွဲအတွင် အရှေ့အာရှနှင့်ပစိဖိတ်ရေးရာ အမေရိကန် လက်ထောက် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ ဒန်နီရယ် ခရစ်တန်ဘရင့်က အကြမ်းဖက်မှုအားလုံး ချက်ချင်းရပ်ပြီး မတရားဖမ်းဆီးထားသူများကို လွှတ်ပေးကာ လိုအပ်သူ အားလုံးအတွက် လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီ ခွင့်ပြုရန် မြန်မာစစ်ကောင်စီကို တောင်းဆိုသည်ဟု အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဖော်ပြသည်။
ဝါရှင်တန်သည် အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက် ငါးချက်နှင့်အညီ မြန်မာ၏ အားလုံးပါဝင်သော ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းကို ထောက်ခံရန် အာဆီယံနှင့် အနီးကပ် ညှိနှိုင်းမည်ဖြစ်ကြောင်း မစ္စတာ ခရစ်တန်ဘရင့်က ပြောသည်။
ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်ခံအစိုးရကို ဖြုတ်ချသည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှ စတင်ပြီး မြန်မာသည် ဖရိုဖရဲဖြစ်နေသည်။ တနိုင်ငံလုံးတွင် ဖြစ်ပွားသည့် စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေး လက်နက်ကိုင်ပုန်ကန်မှုကြောင့် စစ်ကောင်စီသည် နိုင်ငံကို ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးစားနေရသည်။
စစ်ကောင်စီက အရပ်သားများအား အငြင်းပွားဖွယ် ဖမ်းဆီးမှုများ၊ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ၊ အမြောက်ဖြင့် ပစ်ခတ်မှုများနှင့် မီးရှို့တိုက်ခိုက်မှုများဖြင့် ခုခံတော်လှန်မှုကို တုန့်ပြန်သည်။ တနင်္လာနေ့အထိ ဒီမိုကရေစီ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများနှင့် အရပ်သားများအပါအဝင် လူပေါင်း ၅,၁၄၈ ဦးကို စစ်ကောင်စီက သတ်ဖြတ်ပြီး ၂၀,၄၉၉ ဦးကို ဖမ်းဆီးထားသည်ဟု စောင့်ကြည့်လေ့လာနေသည့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ပြောသည်။
အာဏာသိမ်းပြီးနောက်တွင် အာဆီယံသည် မြန်မာအတွက် ဘုံသဘောတူညီချက် ငါးချက် ငြိမ်းချမ်းရေး အစီအစဉ်ကို ချမှတ်သည်။ ထိုဘုံသဘောတူညီချက် ငါးချက်တွင် နိုင်ငံတွင်း အကြမ်းဖက်မှု ချက်ချင်း ရပ်စဲရေး ပါဝင်သည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုက စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ရှုတ်ချပြီး အာဆီယံ၏ ငြိမ်းချမ်းရေး အစီအစဉ်ကို ကနဦးကပင် ထောက်ခံချသည်။ သို့သော် အာဆီယံ၏ အစီအစဉ်သည် ထိရောက်မှု မရှိသောကြောင့် ကျယ်ပြန့်စွာ ဝေဖန်ခံရသည်။ စစ်ကောင်စီသည် ထိုအစီအစဉ်ကို မလေးစား မလိုက်နာရုံသာမက အကြမ်းဖက်မှု တိုးမြှင့် လုပ်ဆောင်သည်။
အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာမှလူပေါင်း ၂ ဒသမ ၃ သန်းကျော် နေရပ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးနေရသည်။
သံရုံးယာယီတာဝန်ခံ ဦးသက်ဝင်းသည် လူသားချင်းစာနာမှုပေးရေး အပါအဝင် ဘုံသဘောတူညီချက် ငါးချက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု နောက်ဆုံးအခြေအနေအကြောင်း အာဆီယံကို တင်ပြရန် ထိုအစည်းဝေးကို အသုံးပြုသည်ဟု စစ်ကောင်စီ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောသည်။
(ဧရာဝတီ အင်္ဂလိပ်ပိုင်းပါ Washington Calls on Myanmar Junta to End Violence, Release Political Prisoners ကို ဘာသာပြန်သည်။)
You may also like these stories:
အမေရိကန်တွင် အခြေချရေး ထိုင်းရောက် မြန်မာဒုက္ခသည်များကို တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှု စတင်
မြန်မာအကျပ်အတည်း အမေရိကန်-တရုတ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အခွင့်အလမ်းဖြစ်
မြန်မာ့မတည်ငြိမ်မှုအတွက် မင်းအောင်လှိုင်က အမေရိကန်ကို အပြစ်တင်
ASEAN အတွက် ခက်ခဲနေသည့် မြန်မာ့အရေး အမေရိကန် ဦးဆောင်ရမည်
နိုင်ငံပိုင်ဘဏ်၂ ခု အမေရိကန်ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု စစ်ကောင်စီကို အကျပ်ရိုက်စေ
