၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကြောင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် သမ္မတ မဖြစ်ခဲ့ပါ။ သို့သော် သူသည် သမ္မတ အထက်တွင် ရှိမည်ဟု ရွေးကောက်ပွဲအတွင်းမှာ ပြောခဲ့ပြီး ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအရ နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လာသည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ပြောခဲ့သလိုပင် လက်ခံချင်သည်ဖြစ်စေ လက်မခံချင်သည်ဖြစ်စေ သူသည် တိုင်းပြည်၏ de facto ခေါင်းဆောင်ဖြစ်နေသည်။
နိုင်ငံတကာ မီဒီယာများတွင်လည်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို de facto ခေါင်းဆောင်ဟု စတင်သုံးစွဲလာသည်ကို တွေ့ရသည်။ သူ၏ လက်ရှိ ရာထူးက နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ရာထူးကိုလည်း ယူထားသည်။ NLD အစိုးရတက်ပြီး နောက်ပိုင်း ပြည်ပ ဖိတ်ကြား ခရီးစဉ်များတွင် လက်ခံမည့် အစိုးရများ ခေါင်းကိုက်ရသည့် ကိစ္စက Protocol သံတမန်များ လိုက်နာဆောင်ရွက်ရမည့် ကျင့်ထုံး ပြဿနာဖြစ်သည်။
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို မည့်သည့်အဆင့်နှင့် ကြိုဆိုလက်ခံမည်နည်း။ မည်ကဲ့သို့ အဆောင်အယောင် အခမ်းအနားနှင့် ကျွေးမွေးဧည့်ခံမည်နည်း။ ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့ လို မလို၊ ထို့အပြင် နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဆိုသည့် ရာထူးမှာ ကိုယ့်နိုင်ငံက ရာထူးနှင့် တန်းတူလဲဆိုသည့် မေးခွန်းများ ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် မြန်မာပြည်လာလျှင်လည်း သမ္မတနှင့် တွေ့လျှင်မပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်တွေ့မှ ပြီးပြတ်သည့် နှစ်နိုင်ငံ ကိစ္စများ ရှိသောကြောင့် မည်သူကို မည်သို့ တွေ့မည်နည်းဆိုသည်ကလည်း အနည်းငယ်တော့ ခေါင်းစားလှသည်။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံက ၅၉ (စ) ကိုပြင်လိုက်လျှင်တော့ ဒီကိစ္စတွေ ပြေလည်သွားစရာ ရှိပါသည်။
သို့သော် နိုင်ငံတိုင်းတွင်ရှိသည့် ရာထူးအဆင့်အတန်း ဝါစဉ်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် မည်သည့်နေရာတွင် ရှိနေပါသနည်း။ နိုင်ငံ့အကြီးအကဲ သို့မဟုတ် နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်ကို ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံများတွင် ရွေးကောက်ခံအစိုးရ၏ ခေါင်းဆောင် သမ္မတများ၊ ဝန်ကြီးချုပ်များကို ယေဘုယျအားဖြင့် ခေါ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာတော့ ရာထူးစဉ်အရ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် သမ္မတ၏ အောက်မှာရှိသည်။ အတော့်ကို ထူးခြားသော ရာထူးလက္ခဏာစဉ်ဟု ဆိုရမည်။
တရုတ်ပြည် ခရီးစဉ်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို မည်သို့ လက်ခံကြိုဆိုမည်နည်း ဆိုသည်ကို တရုတ်နှင့် မြန်မာတို့ အတော့်ကို ညှိယူရသည်ဟု သိရသည်။ နောက်ဆုံး တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ်က ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့နှင့် ဧည့်ခံကြိုဆိုပြီး တည်ခင်းဧည့်ခံခဲ့သည်။ ဆွေးနွေးဆုံးဖြတ်စရာ အစည်းအဝေးများကို ဦးဆောင်ထိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအလုပ်ကို တရုတ် သမ္မတက မလုပ်ခဲ့ပါ။ တရုတ်က State counsellor ကို သူတို့ဆီက ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးနှင့် တန်းညှိသတ်မှတ်လိုက်သည်ဟု ယူသော်ရသည်။
ယခု ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အမေရိကန်နိုင်ငံနှင့် ဗြိတိန်သို့ တရားဝင် ခရီးထွက်ပြီ။ အနောက် နိုင်ငံတွေက မည်သို့ လက်ခံကြိုဆိုမည်နည်းဆိုသည်ကို တွေ့ရတော့မည်။ ဝါရှင်တန်နှင့် လန်ဒန်က မည်သို့ပြင်ဆင် ကြိုဆို လက်ခံ ဆက်ဆံမည်နည်း။ မည်သည့် အခမ်းအနား အဆောင်အယောင်နှင့် ဧည့်ခံမည်နည်း။ အိမ်ဖြူတော် မြက်ခင်းပြင်မှာ ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့ဖြင့် အမြှောက်ပစ်ဖောက် ကြိုဆိုမည်လား။
အတည်ပြုချက် မရသေးသော ကနဦးသတင်းများအရ အိမ်ဖြူတော်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေ့လည်စာနှင့် ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုမည်ဟု ဆိုသည်။ နိုင်ငံတော်အဆင့် ညစာစားပွဲ၊ သာမန် ညစာ စားပွဲ၊ နေ့လည်စာ စားပွဲ၊ မနက်စာ စားပွဲ စသဖြင့် အမျိုးမျိုးရှိရာ နိုင်ငံတော် ညစာစားပွဲက အကြီးကျယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ဖိတ်ကြား တက်ရောက်ရသော ဧည့်သည် စုံညီ များပြားပြီး မိန့်ခွန်းတွေ အပြန်အလှန်ပြောရသည်။ ရှန်ပိန်ခွက်တွေကို အထာကျကျ သံတမန်ယဉ်ကျေးမှုအရ မြှောက်ကြရသည်။
သမ္မတ မဟုတ်သော သို့မဟုတ် နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ကို မည်သည့်အဆင့်နှင့်တည်ခင်း ဧည့်ခံကြိုဆိုမည်နည်းဟူသည် သံတမန်တွေ၊ နိုင်ငံခြားရေး ဌာနတွေက အရာရှိကြီးတွေ၊ အစိုးရတွေအတွက် ဦးနှောက်ခြောက်စရာဖြစ်သည်။
ဒီမိုကရေစီ သူရဲကောင်းတဦးလို ကြိုဆိုခဲ့ဖူးကြသည့် အမေရိကန်တို့သည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ယခုတခါလည်း ဘေဂျင်းထက် မနိမ့်သော အဆင့်အတန်း ထား၍ လက်ခံကြလိမ့်ဦးမည်ဟု အချို့က ဆိုကြသည်။ ထွက်ခါနီး အမေရိကန် သမ္မတ အိုဘားမား က နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို မည်သို့ ဧည့်ခံကြိုဆိုမည်ဆိုသည် မကြာမီ တွေ့ရတော့မည်ဖြစ်သည်။
