သင်္ကြန်နီးပြီဖြစ်၍ ကုန်ဈေးနှုန်းတက်သည့်အပြင် ကုန်ပစ္စည်းတချို့ပါ ပြတ်လပ်နေ

နှစ်စဉ်သင်္ကြန်ကာလ နီးလျှင် အခြေခံ စားသောက်ကုန်မှစ၍ ကုန်ပစ္စည်းဈေးနှုန်းများမှာ မြင့်တက်လေ့ရှိသော်လည်း ယခုနှစ်တွင်မူ ဈေးတက်သည်သာမက စားသောက်ကုန်ပစ္စည်းတချို့ပါ ဝယ်မရဖြစ်နေကြောင်း သိရသည်။

စစ်တပ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း တနေ့တခြား မြင့်လာသော အခြေခံ စားသောက်ကုန်ဈေးနှုန်းများမှာ ယခုအခါ အဆမတန် ဈေးမြင့်နေသလို ဈေးကွက်အတွင်း၌ ထိုင်းနိုင်ငံမှတင်သွင်းလျက်ရှိသော စားသောက်ကုန် ပစ္စည်းများ လည်း ပြတ်လပ်နေကြောင်း စားသောက်ဆိုင်လုပ်ငန်းရှင်များက ဆိုသည်။

ပြည်တွင်းရှိ စားသောက်ဆိုင် လုပ်ငန်းပိုင်ရှင်တဦးက “သင်္ကြန်မတိုင်ခင်တောင် ကုန်ဈေးနှုန်းတွေက အရမ်းတက်ထား တာဆိုတော့ ထူးတော့ မထူးပါဘူး။ ကျနော်တို့အနေနဲ့ အခက်အခဲ ရှိတာပေါ့။ သင်္ကြန်တွင်း တချို့ဟာတွေက မရဘူး။ ဈေးများတယ်။ တချို့ပစ္စည်းတွေက ပြတ်နေတယ်။ ဥပမာ နိုင်ငံခြားက တချို့သွင်းတဲ့ ပစ္စည်းတွေ မရဘူး။ မေးလိုက်ရင် ဟိုဟာက ပြတ်နေတယ်၊ ဒီဟာက ပြတ်နေတယ်။ သင်္ကြန်ပြီးမှ ရောက်မယ်။ ယိုးဒယားက သွင်းယူရတဲ့ပစ္စည်းတွေ ရှိတယ်။ အဲဒါတွေ ပြတ်နေတယ်” ဟု ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

ထိုင်း- မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းပိုင်းတချို့တွင် တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားလျက်ရှိသောကြောင့် ကုန်သွယ်မှု ခက်ခဲနေ သလို၊ စစ်ကောင်စီက ကန့်သတ်ထားသဖြင့် နယ်စပ်မှသွင်းသည့် ကုန်ပစ္စည်းများမှာ ပြတ်လပ်ခြင်း ဖြစ်ကာ ဈေးကွက် အတွင်း၌ ယခင်ထက် နှစ်ဆခန့် ဈေးတက်သွားကြောင်း လုပ်ငန်းရှင် တချို့ က ဆိုသည်။

ထိုသို့ မြင့်တက်သောကြောင့် စားသောက်ဆိုင်တွင် ရောင်းချရသည့် ကော်ဖီတခွက်လျှင်ပင် ယခင်က ၂၀၀၀ ကျပ် ဝန်းကျင်မှ ယခုအချိန်တွင်၂၅၀၀ ကျပ်၊ ၃၀၀၀ ကျပ်အထိ ဈေးမြှင့်ရောင်းချရကြောင်း၊ တချို့ ကုန်ပစ္စည်းများမှာ ကုန်ပစ္စည်းအပေါ် မူတည်၍ ဈေးတက်ရကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

“လျှပ်စစ်မီးက ကိုယ့်အစီအစဉ်နဲ့ ကိုယ်ဖြေရှင်းနေရတာပေါ့နော်။ ဆိုင်တဆိုင် ဖွင့်မယ်ဆိုရင် မီးစက်ဝယ်ဖို့ အရင် စဉ်းစားရတယ်။ အခုရက်တွေဆို တချို့နေ့တွေက ၁၀ နာရီ၊ ၁၅ နာရီလောက် ဆက်တိုက် ပျက်တာလေ။ အဲဒါကြောင့် အသားငါးတွေ၊ နွားနို့တွေ ရေခဲ မုန့်လိုဟာမျိုးတွေက အအေးခန်းထဲမှာ ခဲထားမှ ရတာဆိုတော့ မီးစက်က သုံးကိုသုံးမှ ရမယ်။ မီးစက်ကို အားကိုးပြီး သုံးရတယ်။ အဲဒီမှာ ပြဿနာ တက်တာက ဒီဇယ်က ဝယ်ချင်တိုင်းဝယ်လို့ မရဘူး” ဟု လက်ရှိ အခြေအနေကို အထက်ပါ လုပ်ငန်းရှင်က ရှင်းပြသည်။

စစ်အာဏာသိမ်းသည့်အချိန်မှစတင်ပြီး အခြေခံစားသောက်ကုန် ဆန်၊ ဆီ၊ ဆားမှစ၍ ကုန်ဈေးနှုန်းများမှာ မြင့်တက် ခဲ့သလို လျှပ်စစ်မီးရရှိမှုမှာလည်း မမှန်သောကြောင့် မီးစက်ကိုသာ အလေးပေးသုံးစွဲနေသည့်အချိန်တွင် စက်သုံးဆီ ဈေးမြင့်တက်မှု၊ ဒီဇယ် ဝယ်မရသည့် ပြဿနာများကြောင့်လည်း အခက်အခဲများ ရှိနေသည်ဟု လုပ်ငန်းရှင်များက ပြောသည်။

စားသောက်ဆိုင်ကြီးတဆိုင်လျှင် တရက် ဒီဇယ် ၅ ဂါလံဆန့် ၂ ပုံး ဝယ်ယူသုံးစွဲရသောကြောင့် အပိုကုန်ကျစရိတ်မှာ ပျမ်းမျှ တရက်လျှင် ကျပ် ၁ သိန်းနှင့် ကျပ်၂ သိန်းကြား ဝန်းကျင် ကုန်ကျစရိတ်ရှိနေကြောင်း သိရသည်။

လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ စားသုံးဆီ၊ စက်သုံးဆီ အပါအဝင် စားသောက်ကုန်နှင့် လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများ၊ လုပ်ငန်းသုံး ကုန်ကြမ်း ပစ္စည်းများ စသည်တို့မှာလည်း ပြည်ပနိုင်ငံအသီးသီးမှ တင်သွင်းနေရသည်ကို အဓိက အားထားနေရသည့် အတွက်ကြောင့် နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်နှုန်းများ မြင့်တက်နေသည်နှင့်အမျှ ကုန်ဈေးနှုန်းများလည်း မြင့်တက်လျက် ရှိ သည်။

တာမွေမြို့နယ်ရှိ အိမ်ရှင်မတဦးက “ကုန်ဈေးနှုန်းကတော့ ပြောမနေနဲ့ တက်တာပဲ။ အခုသင်္ကြန်ပိတ်ရက်ကျ ပိုတက် တာပေါ့။ ပိတ်တဲ့ဆိုင်တွေဘာတွေလည်း ရှိတော့လေ။ ဆန်လည်းတက်၊ ဆီလည်းတက်ပဲ ဆီဆိုလည်း စားအုန်းဆီက တပိဿာ ၇ ထောင်ကျပ်၊ ကြက်ဥတောင်တက်တယ်။ အခု တလုံး ၃၀၀ ဖြစ်နေပြီ။ ငါးကြင်းဆို ၁ ဆယ်သား ၁၈၀၀ ဖြစ်နေပြီ။ ရှေ့လတုန်းကမှ ၁ ဆယ်သား ၁၅၀၀ နဲ့ရသေးတယ်။ အခုကတော့ အကုန်တက်တာပါပဲ။ တချို့ ဈေးသည် တွေကလည်း မကိုက်တော့ ညည်းကြတယ်။ ပိတ်တာလည်း ရှိတယ်” ဟု ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

စစ်တပ် အာဏာမသိမ်းခင်ကပင် သင်္ကြန်ကာလသို့ရောက်လျှင် ရုံးပိတ်ရက်ရှည်ဖြစ်သောကြောင့် အားလပ်ရက်တွင် ခရီးသွားသည့်သူများ၊ နယ်ပြန်သည့်သူများနှင့် သင်္ကြန်ပွဲတော် ဆင်နွှဲရန် ပြင်ဆင်သူများကြောင့် နှစ်စဉ်ကုန်ပစ္စည်းများ ဈေးတက်လေ့ရှိသော်လည်း၊ ယခု စစ်တပ် အာဏာသိမ်းထားသည့် နှစ်နှစ်ကျော်ကာလအတွင်း၌ စီးပွားရေး ကျပ် တည်းမှုကြောင့် အလုပ်အကိုင်ရှားပါးမှုနှင့် ဝင်ငွေနည်းပါးတို့အပြင် အဆမတန် တက်လာသည့် ကုန်ဈေးနှုန်းမှာလည်း ပြည်သူများအတွက် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်စေကြောင်း သိရသည်။

ပြည်တွင်း စားသုံးမှုများသည့် ဆန်ချောတအိတ်လျှင် ယခင် တပတ်ထက် ၅၀၀၀ ကျပ်ခန့် ပို၍ မြင့်တက်နေသလို ဆန် ကြမ်း တအိတ်လျှင် ကျပ် ၁၀၀၀ ခန့် ဆန်ကုန်စည်ဒိုင်တွင် ဈေးတက်ခဲ့သလို လက်လီဈေးကွက်တွင်လည်း ဆန် တပြည်လျှင် ပျမ်းမျှ ကျပ် ၃၀၀ မှ ကျပ် ၄၀၀ အထိ ဈေးတက်နေကြောင်း ဆန်ကုန်သည်များထံက သိရသည်။

လက်ရှိ ပြည်တွင်း၌ နိုင်ငံတွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ၊ မတည်ငြိမ်မှုများနှင့်အတူ စစ်အာဏာရှင်၏ ဈေးကွက်ထိန်း ချုပ်ရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးမူဝါဒများ ပြောင်းလဲခြင်း စသည်တို့ကြောင့် ကျပ်ငွေ တန်ဖိုး ကျဆင်းပြီး အခြေခံ စားသောက် ကုန်မှစ၍ အိမ်သုံးဆေးဝါးများအထိ အဆမတန် ဈေးမြင့်တက်လျက် ရှိသည်။

ယင်းသို့ မြင့်တက်ရာတွင် စစ်ကြောင့် ပြေးနေရသော စစ်ကိုင်း၊ မကွေး၊ ချင်း၊ ကယား အစရှိသည့် ဒေသများရှိ စစ်ဘေး ရှောင်ပြည်သူများမှာလည်း ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုကို စစ်ဘေးအပြင် ဆင့်ကဲ ခံစားနေရသည်။

စစ်ဘေးရှောင်ဒေသများတွင်လည်း ကျပ်၂၀၀ တန်သည့် ပစ္စည်းတခုလျှင် ကျပ် ၃၀၀ မှ ကျပ် ၅၀၀ အထိ ပေးပြီး ဝယ်ယူစားသောက်နေရသည့် အခြေအနေဖြစ်ကြောင်း စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်ရှိ ဒေသခံတဦးက ပြောသည်။

စစ်ကောင်စီနှင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများကြား တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားနေသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ ကရင်နီပြည်အစရှိသည့် နေရာများတွင်မူ အခြေခံစားသောက်ကုန်များဖြစ်သည့် ဆန်၊ ဆီ ဈေးနှုန်းများမှာ အဆမတန်မြင့်တက်လျက်ရှိသလို ဝယ်ယူရခက်ခဲသည့် အခြေအနေပင် ကြုံနေရကြောင်း သိရသည်။