မလေးရှားနိုင်ငံတွင် တရားမဝင် နေထိုင် အလုပ်လုပ်နေ ကြသော မြန်မာနိုင်ငံသားများ မိခင်နိုင်ငံသို့ ပြန်နိုင်ရေးအတွက် မလေးရှား နိုင်ငံ ဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံးမှ ယာယီ သက်သေခံလက်မှတ်များ ထုတ်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးဇင်ယော်က ပြောဆိုလိုက်သည်။
မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့တော်ရှိ ကပုန်းဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွင် မလေးရှားရောက် မြန်မာ လူမှု အဖွဲ့အစည်း များနှင့် ယနေ့ တွေ့ဆုံစဉ် ဒုတိယဝန်ကြီးဦးဇင်ယော်က ထိုသို့ပြောဆိုလိုက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။
မလေးရှားနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံကူးလက်မှတ်မရှိသော တရားမဝင် မြန်မာအလုပ်သမားများ အနေနှင့် သန်းခေါင် စာရင်း မိတ္တူ ၊ မှတ်ပုံတင် မိတ္ထူ၊ ရပ်ကွက် ထောက်ခံစာ၊ ရဲစခန်း ထောက်ခံစာများ ပြသနိုင်ပါက မလေးရှားနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာနိုင်ငံသံရုံးက ယာယီသက်သေခံလက်မှတ် Certificate of Identity များ ထုတ်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ယာယီ သက်သေခံ လက်မှတ် ထုတ်ပေးရာ တွင်လည်း အကန့်အသတ်မရှိ နေ့ချင်းပြီး ထုတ်ပေးမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းလက်မှတ်များ ဖြင့် မလေးရှားလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနသို့ ပြသပြီး ကွာလာလမ်ပူလေဆိပ်မှ မြန်မာနိုင်ငံမှ သို့ လေယာဉ်ဖြင့် ပြန်နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။
“တချို့ မြန်မာအလုပ်သမားတွေက ပြန်ချင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အလုပ်ရှင်က ပတ်စ်ပို့ စာအုပ် ယူထားတာမျိုးဆိုရင်၊ ပတ်စ်ပို့ စာအုပ် မိတ္ထူကို ပြနိုင်တာနဲ့ CI (ယာယီသက်သေခံလက်မှတ်) ထုတ်ပေးမယ်လို့ ပြောပါတယ်။ နောက်ဆုံး မြန်မာနိုင်ငံ အဝင်မှာပါ အဆင်ပြေအောင်၊ မြန်မာကို ဝင်ရင် ပိုက်ဆံတောင်းတာတွေ ဘာတွေ မဖြစ်အောင် တခါတည်း လုပ်ပေးမယ်။ မလေးကနေ လေယာဉ်နဲ့ တင်ပေးလိုက်ပြီ၊ ဘယ်နှစ်ယောက်၊ အဲဒါကို သံရုံးက တခါတည်း စာထုတ်ပေးလိုက်မယ်လို့ ဒုဝန်ကြီး ပြောပါတယ်” ဟု နိုင်ငံခြားရေး ဒုဝန်ကြီး ဦးဇင်ယော်နှင့်တွေ့ဆုံပွဲတက်ရောက်ခွင့်ရရှိခဲ့သူ မလေးရှားနိုင်ငံတွင် ထုတ်ဝေသော ခေါင်းလောင်းသံ ဂျာနယ်မှ ဦးညီညီက ပြောသည်။
မလေးရှားနိုင်ငံတွင် လတ်တလော အကြမ်းဖက်ခံရမှုကြောင့် ဆေးရုံတက်နေရသူများ၊ ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခဲ့သော ဆာလာရမ်း (Sealyang) ဒေသမှ မြန်မာအလုပ်သမားများနှင့် မလေးရှားအစိုးရ၏ ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည့် မြန်မာနိုင်ငံသားများကို ဦးစားပေး အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်နိုင်ရေးအတွက် မလေးရှားရောက် လူမှုအဖွဲ့အစည်းများက ဆောင်ရွက်ကြမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။
“ဆေးရုံတက်နေတဲ့ မြန်မာကောင်လေး တစ်ယောက်က သူ့မှာ မှတ်ပုံတင်တောင် မရှိပါဘူး။ ဒါပေမယ့် တကယ် ကိုယ့် နိုင်ငံသား ဖြစ်နေတဲ့အတွက် ဒီလို လူမျိုးကိုတော့ ဖြစ်အောင် လုပ်ပေးမယ် လို့ အလုပ်သမား ဒုဝန်ကြီးက ပြောပါတယ်” ဟု ဦးညီညီက ဆိုသည်။
မလေးရှားရှိ မြန်မာများအရေးဆောင်ရွက်ရန် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယ ဝန်ကြီး ဦးဇင်ယော် ဦးဆောင်သော အစိုးရ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ယမန်နေ့ ညနေပိုင်းက ရန်ကုန်လေဆိပ်မှ မလေးရှားနိုင်ငံသို့ ထွက်ခွာ ခဲ့ပြီး အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင် နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယ ဝန်ကြီး ဒေါ်ဝင်းမော်ထွန်းက တရားမဝင်သည် ဖြစ်စေ၊ တရားဝင်သည် ဖြစ်စေ မြန်မာနိုင်ငံသား အားလုံးကို ကူညီမည်ဟု ရန်ကုန်လေဆိပ်တွင် သတင်းမီဒီယာများ နှင့်တွေ့ဆုံစဉ် ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော် သမ္မတ ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ်၊ ပြန်ကြားရေး ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးရဲထွဋ်က “တရားမဝင်ရောက်ရှိနေတဲ့ မလေးရှားနိုင်ငံက စစ်ဆေးထိန်းသိမ်းထားတဲ့ သူတွေဆိုရင်တော့ နိုင်ငံသားဟုတ်၊ မဟုတ် အထောက် အထားတွေစိစစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ တွင်းမှာလည်း အထောက်အထားရယူတာတွေ လုပ်ပြီးမှ လက်ခံမှာ ပြန် ဖြစ်ပါတယ်။ အခြားတရားမဝင် ရောက်ရှိလုပ်ကိုင်နေသူများဆိုရင်လည်း သံရုံးမှာ စိစစ်ရမယ့် လုပ်နည်းစနစ် ရှိပြီးသားဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအတိုင်းစိစစ်မှာပါ” ဟု ဧရာဝတီသတင်းဌာန၏ မေးမြန်းမှုကို ဖြေကြားသည်။
မလေးရှားမှ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာသူများကို စိစစ်လက်ခံခြင်းသည် ဘင်္ဂလီများနှင့် မဆိုင်သည့် အတွက် ကုလသမဂ္ဂဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာမဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) နှင့် ပူးပေါင်းရန် မလိုဟု ဦးရဲထွဋ်က ဆက်ပြောသည်။
အကြမ်းဖက်မှုများကြောင့် ထိတ်လန့်နေရသော မလေးရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားများ နေရပ်ပြန်လာနိုင်ရေးအတွက် မြန်မာလုပ်ငန်းရှင်ကြီးများက အလှူငွေများ ထည့်ဝင်လျှက်ရှိပြီး လေကြောင်းလိုင်းများကလည်း ဈေးလျှော့ချခြင်းနှင့် နေထိုင်ရာ နေရပ်ပြန်လည်ရောက်ရှိသည်အထိ ပြည်တွင်းလေကြောင်းလိုင်းများတွင် အခမဲ့စီးနင်းခွင့်ပြုမည်ဆိုသော အစီအစဉ်များ ဆောင်ရွက်ပေးမည်ဟု တရားဝင်သတင်းထုတ်ပြန်ကြေညာနေကြသည်။
တချို့ လုပ်ငန်းရှင်ကြီးများကမူ မလေးရှားမှ ပြန်လာသော မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် အလုပ်အကိုင်ပါ စီစဉ်ပေးမည်ဟု ပြောဆိုသော်လည်း မည်သို့သော အလုပ်အကိုင်ပေးမည်၊ လစာမည်မျှ ပေးမည်ဆိုသော တိကျရေရာသည့် သတင်းထုတ်ပြန်မှုမျိုး ပြုလုပ်ခြင်းမရှိပေ။
မလေးရှားတွင် မြန်မာနိုင်ငံသားအချို့ အကြမ်းဖက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု အချို့ရှိသော်လည်း မြန်မာအလုပ်သမားအများစုမှာ နေရပ်မပြန်လိုကြဟု မလေးရှားနိုင်ငံရောက် မြန်မာအလုပ်သမားများထံမှ သိရှိရသည်။
“ပြန်မဲ့သူတော့ နည်းပါတယ်။ ဒီမှာ ဒီလောက်ကြီး အကြီးကြီး ဖြစ်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဖြစ်တာက တနေရာ၊ နှစ် နေရာလောက်မှာ ဖြစ်ပြီးတော့ မီဒီယာတွေကလည်း ဖွ၊ တာဝန်ရှိသူတွေ ကလည်း လာ၊ လူမှုကွန်ရက်တွေမှာလည်း ဖွတော့ မသိတဲ့သူဆိုရင် သိပ်ဆိုးဝါးတယ်လို့ ထင်ကြမှာ” ဟု ကပုန်းနာရေးကူညီမှုအသင်းမှ အဖွဲ့ဝင် မြန်မာအလုပ် သမားတဦးက ပြောသည်။
မလေးရှားနိုင်ငံရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားများသည် မေလ ၃၀ ရက်နေ့မှစ၍ အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက် သတ်ဖြတ်မှု ခံနေရပြီး ယနေ့အထိ သေဆုံးသူ အနည်းဆုံး စုစုပေါင်း ၆ ဦး ရှိပြီ ဖြစ်ကြောင်း မလေးရှားအခြေစိုက် ကပုန်းနာရေးကူညီမှု အသင်း ထံမှ သိရှိရသည်။
