လူဦးရေစာရင်းနှင့် အခြေခံ မဲစာရင်း ကောက်ယူရာတွင် တိုင်းရင်းသား အမည်များရှေ့ “ဦး”၊ “ဒေါ်” အစား မူလဝိသေသ အသုံးအနှုန်းများသာ ထည့်သွင်းပေးရန် ကရင်ပြည်သူ့ ပါတီ (KPP) က တောင်းဆိုလိုက်သည်။
ကရင် တိုင်းရင်းသားများ၏ ဝိသေသ လက္ခဏာ အနေဖြင့် အမည်များရှေ့၌ စော၊ စ၊ မန်း၊ နော်၊ နန့်၊ ဂါ့ တို့ကိုသာ ထည့် သွင်း သုံးနှုန်းလေ့ ရှိသည်။
ကရင်ပြည်သူ့ ပါတီ အတွင်းရေးမှူး စောစေးဝါးက “ဦး၊ ဒေါ် တပ်တာ ယုတ်ညံ့တဲ့ အသုံးအနှုန်းတော့ မဟုတ်ပေမယ့် လွှမ်း မိုးချင်တဲ့ သဘောလို့ ခံစားရတယ်။ ဖြစ်နိုင်ရင် ကြိုက်ကို မကြိုက်ဘူး။ ကျနော်တို့ ဝိသေသ လက္ခဏာနဲ့ပဲ ထည့်သွင်းစေချင် တယ်” ဟု ပြောသည်။
စာရင်း ကောက်ယူရာတွင် အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်ပြီးသူများအား ဦး(သို့) ဒေါ် တပ်၍လည်းကောင်း၊ ၁၈ နှစ်မပြည့်သေးသူ များအား မောင်(သို့) မ တပ်၍လည်းကောင်း ထည့်သွင်းရေး အတွက် ဧရာဝတီတိုင်း ဒေသကြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အဖွဲ့ခွဲက ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
အိမ်ထောင်စုစာရင်း ကောက်ယူခြင်းနှင့် မှတ်ပုံတင် ပြုလုပ်ရာတွင်လည်း အမည်များရှေ့တွင် အဆင်ပြေသလို ထည့်သွင်း နေခြင်းမှာ တိကျသည့် မူဝါဒ မရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်နေကြောင်းလည်း စောစေးဝါးက ဝေဖန်ခဲ့သည်။
ကယန်း အမျိုးသား ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ခွန်းဘီထူးက “တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်တွေရဲ့ အမည်တွေရှေ့မှာ သူတို့ အသိအမှတ်ပြုတာ မျိုးပဲ ထည့်သွင်းပါတယ်။ ဒါဟာ မျိုးနွယ်အလိုက် လူဦးရေစာရင်း အမှန်လဲ ထွက်လာမှာပါ။ အခုက တိုင်းရင်းသားရေးရာ ဝန်ကြီး ရသင့်ရဲ့သားနဲ့ မရတာတွေ ရှိနေပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်နဲ့ ဆွေးနွေးဖို့ လိုပါတယ်” ဟု ပြောသည်။
လက်ရှိတွင် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များ၌ သတ်မှတ်ဦးရေ ပြည့်မီသည့် တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုများ ရှိသော်လည်း အစိုးရ အဖွဲ့အတွင်း တိုင်းရင်းသားရေးရာ ဝန်ကြီးနေရာ ရရှိရေးအတွက် ငြင်းပယ်ခံရမှုများ ရှိနေကြောင်းလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။
လတ်တလော လူဦးရေစာရင်း ကောက်ယူနေခြင်းသာ ဖြစ်ပြီး မဲစာရင်းပြုစုချိန်တွင် တိုင်းရင်းသား အမည်များရှေ့ မည်သို့ ထည့်သွင်းမည်ကို ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်မည် ဖြစ်ကြောင်း ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် ပြောရေး ဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးမြင့်နိုင်က ပြောသည်။
ဦးမြင့်နိုင်က “မဲစာရင်းမှာ ဘယ်လိုထည့်မလဲ ဆိုတာ အခုနေ ပြောလို့တော့ မရသေးဘူး။ ထပ်ပြီး ဆွေးနွေးဖို့တွေ လိုပါ သေးတယ်။ ဟိုတုန်းကတော့ မှတ်ပုံတင်က အတိုင်းပဲ ကောက်ခဲ့တာပေါ့။ အခုက မဲစာရင်းလဲ မပြုစုသေးပါဘူး။ အကုန်လုံး အဆင်ပြေအောင်တော့ ဆောင်ရွက်မှာပါ” ဟု ပြောဆိုသည်။
လက်ရှိ လူဦးရေစာရင်း ကောက်ယူမှုအား ၃ လ အတွင်း အပြီး ဆောင်ရွက်ရန် စီစဉ်ထားပြီး ရရှိလာသည့် စာရင်းများအား သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း မဲစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းကာ စာရင်းမှန် ရရှိရေး ဆောင်ရွက်လျက် ရှိကြောင်း သိရသည်။
အမျိုးသား ပြန်လည် သင့်မြတ်ရေး၊ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ တန်းတူညီမျှရေးနှင့် ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ရေးကို ရှေးရှှုနေသည့် ကာ လတွင် ရှုပ်ထွေးပြီး တိုင်းရင်းသားများ သံသယဝင်စေနိုင်သည့် အသုံးအနှုန်းများ၊ အပြုအမူများအား မပြုလုပ်သင့်ကြောင်း လည်း ကရင်ပြည်သူ့ ပါတီက ပြောဆိုထားသည်။
