ကုလသမဂ္ဂလက်အောက်ခံ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ ၇၄ ကြိမ်မြောက် ညီလာခံသို့ ကြားကာလ အမျိုးသား ညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) သာမက အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီပါ တက်ရောက်ခွင့်မရဘဲ ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်ကြောင်း WHO က သတင်းမီဒီယာများသို့ ပြောထားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ထွက်ပေါ်လာသည့် NUG အစိုးရနှင့် စစ်ကောင်စီတို့သည် မေလ ၂၄ ရက်မှ ဇွန် လ ၁ ရက်အထိ ပြုလုပ်နေသည့် WHO ၏ နှစ်ပတ်လည် ညီလာခံကို မြန်မာနိုင်ငံ ကိုယ်စားပြု တက်ရောက်ခွင့် အတွက် အဆိုပြုလွှာကို အပြိုင်တင်သွင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ယင်းအဆိုပြုလွှာနှင့် ပတ်သက်ပြီး မည်သူ့ကို နိုင်ငံကိုယ်စားပြုအဖြစ် ခွင့်ပြုပေးရမည်ကို ဝေခွဲမရဖြစ်ပြီးနောက် WHO က လာမည့် နိုဝင်ဘာလတွင် ပြုလုပ်မည့် ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံ၏ တရားဝင်မူဆိုင်ရာဆုံးဖြတ်ရေးအဖွဲ့ကို ရွှေ့ ဆိုင်းပေးလိုက်ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ဗဟိုကူးစက်ရောဂါ တိုက်ဖျက်ရေးဌာနခွဲ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက် တာခင်ခင်ကြီးက WHO ၏ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားလှယ်များကို ညီလာခံတက်ရောက်ခွင့်မပေးဘဲ ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်သည်မှာ မှန်ကန်ကြောင်း ဧရာဝတီသို့ အတည်ပြု ပြောဆိုသည်။
၎င်းက “WHO ညီလာခံက နှစ်စဉ် ကျင်းပတာပါ။ ကျင်းပတဲ့အခါမှာ မကျင်းပခင် ၂ ပတ်အလိုမှာပဲ register လုပ်ရတာ ရှိ တာပေါ့။ အဲဒီလို လုပ်တဲ့အခါမှာ ကျမတို့ ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာန ဘက်ကလည်း လုပ်တယ်။ တဖက်က လည်း လုပ်တော့ ၂ ခု ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီလို ၂ ခု ဖြစ်နေတဲ့အတွက် နိုင်ငံရေး (Political) အရ ၂ ခု ဖြစ်နေတဲ့အတွက် ကြောင့် သူတို့ဘက်က ဆိုင်းငံ့လိုက်တာ။ ဒါကြောင့် မတက်ဖြစ်တဲ့ သဘောတော့ ရှိပါတယ်” ဟု ဆိုသည်။
ညီလာခံသို့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မတက်ရောက်ဖြစ်သော်လည်း ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် WHO အကြား နည်း ပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ကိစ္စများနှင့် ပတ်သက်၍ အမြဲမပြတ် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုရှိသည်ဟု ဒေါက်တာခင်ခင်ကြီးက ပြောသည်။
ညီလာခံ တက်ရောက်ခွင့် မရသည့် ကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ NUG ၏ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒေါက် တာဇော်ဝေစိုးနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာရွှေပုံတို့ကို ဧရာဝတီက အွန်လိုင်းမှတဆင့် ဆက်သွယ်ခဲ့ရာ တုံ့ပြန် ဖြေကြားခြင်း မရှိပေ။
NUG ၏ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးအောင်မျိုးမင်းကတော့ WHO က NUG ကို အစိုးရတရပ်အဖြစ် တရားဝင် အသိအမှတ် မပြုသေးသော်လည်း စစ်ကောင်စီကို အစိုးရအဖြစ် အသိအမှတ် မပြုသေးခြင်းမှာ အောင်မြင်မှုတခု ဟု ယူဆနိုင်စရာပင် ဖြစ်ကြောင်း VOA သတင်းဌာနသို့ ဖြေကြားထားသည်။
၎င်းက “အခုအချိန်မှာ De facto government လို့ခေါ်တဲ့ အာဏာသိမ်းထားတဲ့ အရာရယ် နောက်တခါ ပြည်သူလူထုက နေ ရွေးချယ်ထားတဲ့ CRPH ကနေ ထပ်ပြီးတော့ တာဝန်ပေးထားတဲ့ NUG ဆိုတာ ရှိတယ်။ ဘယ်ကိုယ်စားလှယ်ကို အစိုးရ ရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အတည်ပြုမလဲဆိုတာကို အခုဆိုရင် စိန်ခေါ်မှု နေရာတိုင်းမှာ တွေ့ပါတယ်” ဟု ပြောဆိုသည်။
လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီသည် နေရာဒေသ အတော်တော်များများကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ပြီး ဝန် ကြီးဌာနများကိုလည်း အထိုက်အလျောက် လည်ပတ်နိုင်သော အခြေအနေရှိသည့်တိုင် ပြည်သူများနှင့် အစိုးရဝန်ထမ်းများ ၏ ဆန့်ကျင်သပိတ်မှောက်မှုနှင့် ကြုံနေရသည်။
တနည်းအားဖြင့် ဌာနနှင့် နေရာဒေသ စိုးမိုးမှုရှိသော်လည်း အမိန့်နာခံလိုလားသည့် ဝန်ထမ်းအင်အားစု နည်းပါးခြင်းနှင့် လူထု ထောက် ခံမှုမရှိခြင်း ဖြစ်သည်။
တဖက်တွင်လည်း ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်အရ လူထုကိုယ်စားပြု ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် NUG အနေဖြင့် လူထုနှင့် ဝန်ထမ်းအင်အားစု၏ လေးစားထောက်ခံမှု ရရှိနေသော်လည်း နယ်မြေပိုင်စိုးမှုနှင့် ဌာနလက်ကိုင် မရှိသည့် ပြဿနာ ကြုံတွေ့နေရသည်။
ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစိုးရ ၂ ရပ် ရှိနေသည့် အနေအထားဖြစ်ရာ တဖွဲ့ကိုသာ ရပ်တည်ထောက်ခံလိုက်ပါက ကျန် အစိုးရတဖွဲ့နှင့် မျက်နှာပျက်ရမည့် အခြေအနေ ဖြစ်နေသောကြောင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများနှင့် နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများကြား မည်သည့်အဖွဲ့ကို ထောက်ခံရမှန်းမသိ ဖြစ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ မဲဆောက်မြို့ရှိ မယ်တော်ဆေးခန်းတည်ထောင်သူ ဒေါက်တာစင်သီယာမောင်ကမူ လူထု ရွေးချယ်တင်မြှောက် ထားသည့် အစိုးရကိုသာ WHO ညီလာခံသို့ သွားတက်ခွင့်ရစေလိုကြောင်း ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “တရားဝင်မှု (Legitimacy) အရဆိုရင် လူထုရွေးချယ်တင်မြှောက်ထားတဲ့ အစိုးရကိုတော့ ကျမတို့အားလုံးက တက်ရောက်စေချင်တာပဲ။ အားလုံးက ဆန္ဒရှိသလို တိုက်တွန်းကြတာပဲ။ တချိန်တည်းမှာပဲ နိုင်ငံတကာရဲ့ အသိအမှတ် ပြု မှုတွေက ရပ်တည်ချက် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မရှိသေးသလို ဖြစ်နေတယ်” ဟု မှတ်ချက်ပြုသည်။
ထို့သို့ ရပ်တည်ချက် မရှင်းလင်းသေးသည့် အနေအထားတွင် မြန်မာနိုင်ငံကို မည်သူမှ ဝင်ကူ၍ မရနိုင်သေးဘဲ ကိုဗစ် ကပ်ရောဂါ ကူးစက်မှုအန္တရာယ်သာမက တနေ့တခြား ပြင်းထန်လာနေသော စစ်ဘေးဒဏ်၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး အနေ ဖြင့် နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်လာနိုင်သော ကျန်းမာရေး ပြဿနာများလည်း ရှိနေကြောင်း ၎င်းက ထောက်ပြသည်။
အလားတူ ၁၀၉ ကြိမ်မြောက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားရေးရာ ညီလာခံ (International Labor Conference – ILC) တွင်လည်း မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ ကိုယ်စားပြုမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး မည်သည့်အဖွဲ့ကို အသိအမှတ် ပြုရမည်မှန်း မသိသော ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ အနေဖြင့် အစည်းအဝေး တက်ရောက်ခွင့် ဆုံးရှုံးနေသည်။
ILC သည် အလုပ်သမား၊ အလုပ်ရှင်နှင့် အစိုးရ သုံးပွင့်ဆိုင် တက်ရောက်ဆွေးနွေးရသည့် ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံ တကာ ဆွေးနွေးပွဲကြီး တခုဖြစ်သည်။
အဆိုပါ အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခွင့်ရရေး စစ်ကောင်စီနှင့် NUG နှစ်ဖွဲ့လုံးက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားများ အဖွဲ့ချုပ် (ILO) ၏ ညီလာခံကျင်းပရေးကော်မတီထံ လျှောက်လွှာတင်ထားသော်လည်း ကော်မတီထံမှ ဆုံးဖြတ်ချက် မကျသေးခြင်း ဖြစ်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အလုပ်သမားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ် (CTUM) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမောင်မောင်က ဧရာဝတီကို ပြောဆိုထားသည်။
You may also like these stories:
စစ်အုပ်စုကို ကုလသမဂ္ဂရဲ့ အစည်းအဝေးထဲမှာ ထိုင်ခွင့်မရအောင် လုပ်ထားနိုင်ပါတယ်
ILO ညီလာခံသို့ စစ်ကောင်စီကိုယ်စားလှယ် တက်ခွင့်မပေးရေး ကမ္ဘာ့အလုပ်သမားအဖွဲ့များ သဘောတူ
