ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ (RCSS) ၏ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းဖြေရှင်းရန် အာဆီယံ အထူးကိုယ်စား လှယ်ကို တိုက်တွန်းသည့် အဆိုပြုချက် ၃ ချက်တွင် အာဏာသိမ်းမှု ဆန့်ကျင်သည့် အတိုက်အခံများ၏ အမြင့်ဆုံးနိုင်ငံရေး စုဖွဲ့မှုဖြစ်သော အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအတိုင်ပင်ခံ ကောင်စီ (NUCC) နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး မပါဝင်ကြောင်း RCSS ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရသိရသည်။
အလားတူ NUCC ကအတည်ပြုဖွဲ့စည်းပေးထားသည့် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) အပါအဝင် NUG ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF) များနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးလည်း RCSS ၏ တိုက်တွန်းချက်တွင် ထည့်သွင်းထားခြင်းမရှိပေ။
RCSS အတွင်းရေးမှူး (၁) ဗိုလ်မှူးကြီးစိုင်းငင်းက အာဆီယံ အထူးကိုယ်စား လှယ်ဖြစ်သည့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး မစ္စတာပရတ်ဆွတ်ခွန်းထံ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်း ဖြေရှင်းနိုင်မည့် နည်းလမ်း ၃ သွယ်ကို ဇူလိုင်လ ၁ ရက်က နေပြည်တော်တွင် ကျင်းပသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် (EAO) များနှင့် တွေ့ဆုံပွဲတွင် အဆိုပြုထားသည်။
ပထမနည်းလမ်းမှာ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်နှင့် EAO များညှိနှိုင်း၍ နိုင်ငံရေးသဘောတူညီချက်ရသည်အထိ အလျှော့အတင်းပြုလုပ်နိုင်ရန်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယနည်းမှာ EAO များနှင့် နိုင်ငံရေးပါတီများ အကြား နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်ကာ ဖက်ဒရယ်မူရရှိရန် ညှိနှိုင်းပြီး အာဏာ ၃ ရပ်ခွဲဝေကျင့်သုံးနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။
တတိယ နည်းမှာ ရရှိလာသည့် ဖက်ဒရယ်မူများနှင့်အညီ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်ပြီး နိုင်ငံရေးစနစ်၊ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်တို့ကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် နိုင်ငံရေးလေ့လာသူတဦးကမူ RCSS ၏ အဆိုပြုချက်သည် နိုင်ငံတကာက တိုက်တွန်းနေသည့် မြန်မာနိုင်ငံပဋိပက္ခ ဖြေရှင်းရေးတွင် သက်ဆိုင်သူအားလုံးပါဝင်ရမည်ဆိုသော အချက်အား ထည့်သွင်းထားခြင်း မရှိကြောင်း ပြောသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်တွင် အခြားသော တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များနှင့် စစ်ရေးအကြပ်အတည်းကြုံနေရသည့် RCSS သည် စစ်တပ်အလိုကျ နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းကိုသာ အဆိုပြုတိုက်တွန်းနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက သုံးသပ်သည်။
မြန်မာအာဏာသိမ်းစစ်တပ်သည် NUG နှင့် PDF များကို အပြတ်ချေမှုန်းပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပကာ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကိုက်ညီသည့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု တည်ထောင်မည်ဟု ၂၀၂၁ ခုနှစ် ကတည်းက ပြောဆိုနေခြင်းဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးလေ့လာသူတဦးက “ကျန်တဲ့ EAO တွေ အဖို့ဆိုရင်လည်း PDF တွေ၊ NUG တွေမပါဘဲနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲ တက်ကြမှာ မဟုတ်ဘူး။ အဲဒါကို RCSS က ဖယ်ပြီးတော့ EAO နဲ့ပဲ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်လို့ရတယ်လို့ မြင်တာက စစ်တပ်အလိုကျလိုက်ပြောနေတာပဲ။ လောလောဆယ်မှာ RCSS က စစ်တပ်နဲ့ ပေါင်းပြီး သူရပ်တည်နိုင်အောင် ကြိုးစားနေတာပဲ။ တကယ်တမ်းကျတော့ ရှမ်းပြည်နယ်မှာ ဘယ်အဖွဲ့နဲ့မှ တပ်ပေါင်းစုမရှိဘဲ အထီးတည်းဖြစ်နေတာက RCSS ပဲ။ သူက ပေါင်းစရာမရှိတော့လို့ နောက်ဆုံး စစ်တပ်နဲ့ပေါင်းပြီးစစ်တပ်အလိုကျလိုက်ပြောနေတာ” ဟု မှတ်ချက်ပေးသည်။
အာဏာသိမ်း စစ်တပ်အလိုက်ကျ လိုက်ပြောနေသည့် RCSS ၏ နိုင်ငံရေးအဆိုပြုချက်သည် မြန်မာနိုင်ငံပဋိပက္ခ ဖြေရှင်းရေးတွင် အောင်မြင်လိမ့်မည်မဟုတ်ကြောင်း ၎င်းက သုံးသပ်သည်။
RCSS သည် ဦးသိန်းစိန် အစိုးရလက်ထက် ၂၀၁၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အခြားသော တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် ၇ ဖွဲ့နှင့် အတူ တနိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် (NCA) ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော အဖွဲ့ဖြစ်သည်။
RCSS သည် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းယူပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရန် ဖိတ်ခေါ်သည့် အခါတွင်လည်း အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင်နှင့် ပထမဆုံး သွားရောက်တွေ့ဆုံခဲ့သော အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အဆိုပါတွေ့ဆုံမှုကို မေလ ၂၀ ရက်နေ့က ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုတွေ့ဆုံမှုအပေါ် လူထု ဝေဖန်ပြစ်တင်မှုများလည်း ခံခဲ့ရသည်။
