မုန်တိုင်းဒဏ်သင့် ရခိုင်ဒေသတွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးများစတင်ရန် အခက်ကြုံနေ

ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်ခဲ့သည့် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း မိုခါကြောင့် လယ်ယာစက်ကိရိယာပစ္စည်းများ ရေနစ်မြုပ်ခြင်း၊ မျိုးစပါးများ ပျက်စီးခြင်း၊ ခိုင်းကျွဲနွားသေဆုံးခြင်းတို့အပြင် လယ်ယာမြေများအတွင်း ဆားငန်ရေများ ဝင်ရောက်မှုတို့ကြောင့် ဒေသခံလယ်သမားများ လယ်ယာလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ရန် အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့နေရကြောင်း သိရသည်။

မေလ ၁၄ ရက်တွင် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း မိုခါသည် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်သွားသည့်အတွက် မြို့နယ်အများစုမှာ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရပြီး လူဦးရေ ရာနှင့်ချီ သေဆုံးခြင်းများ၊ နေအိမ်အဆောက်အအုံများ ပျက်စီးခြင်း၊ ကျွဲနွားများ သေဆုံးခြင်းများလည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

ပေါက်တောမြို့နယ်၊ ခြိမ်ခွေမော်ကျေးရွာမှ တောင်သူ ဦးသန်းဌေးက “ကျနော်တို့ဆီမှာတော့ အများစု လယ်မထွန်နိုင် ကြသေးဘူး။ လယ်ထွန်စက်ရှိတဲ့သူတွေမှာလည်း ရေနစ်သွားလို့ ပြန်ပြုပြင်နေကြတယ်။ စက်အပိုပစ္စည်းတွေလည်း ဈေးတွေကြီးလို့ တချို့လည်း မပြင်နိုင်ကြသေးဘူး။ တချို့လည်း မုန်တိုင်းမှာ ကျွဲ၊ နွားတွေ သေဆုံးသွားလို့ လယ်ထွန်ဖို့ ကျွဲ၊ နွား ဝယ်ယူဖို့ လိုက်ရှာနေကြတုန်းပဲ” ဟု ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

ထို့ပြင် မုန်တိုင်း ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကြောင့် ပင်လယ်ကမ်းနှင့်နီးသော ပေါက်တောမြို့နယ်၌ လယ်မြေအများစု ဆားငန်ရေ ဝင်ရောက်ခြင်း၊ ဒေသခံများ၏ ငါးဖမ်းလှေများမှာလည်း ထိခိုက်ပျက်စီးသွားသည့်အတွက် စားဝတ်နေရေး တွင် ဘက်ပေါင်းစုံ အကျပ်ရိုက်လျက်ရှိကြောင်း ပေါက်တောမြို့နယ် ဒေသခံများက ပြောသည်။

အလားတူ ရသေ့တောင်မြို့နယ်တွင်လည်း မုန်တိုင်းကြောင့် မြို့နယ်တခုလုံးရှိ လူနေအိမ် ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ထိခိုက် ပျက်စီးသွားသလို ကျွဲ၊ နွားများလည်း သေဆုံးခဲ့သည့်အတွက် မုတ်သုံမိုးဝင်ရောက်သော်လည်း လယ်ယာလုပ်ငန်း မစတင်နိုင်သေးကြောင်း ရသေ့တောင်မြို့နယ်၊ စေတီတောင်ကျေးရွာမှ တောင်သူ ဦးမောင်စောဝင်းက ပြောသည်။

၎င်းက “အဓိကတော့ မုန်တိုင်းမှာ လူတိုင်းလိုလို အိမ်ပျက်စီးသွားတဲ့အတွက် လယ်ကွင်းကို လှည့်မကြည့်နိုင်သေးဘူး။ မိုးကလည်း ရွာလာပြီဆိုတော့ လူတွေက အိမ်ပြန်ဆောက်ဖို့ကိုပဲ ဦးစားပေးနေရတာပေါ့။ အိမ်တွေက ပြားပြားဝပ်သွား တော့ အိမ်ဆောက်တဲ့စရိတ်၊ နောက်တခါ လယ်တဲတွေဆိုလည်း အသစ် ပြန်ဆောက်ကြရတယ်ဆိုတော့ ကုန်ကျမှုက တော်တော်များတယ်” ဟု ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

မိုခါမုန်တိုင်းတိုက်ခတ်မှုကြောင့် ရသေ့တောင်မြို့နယ်တွင် လူပေါင်း ၃၀ ကျော်အထိ သေဆုံးခဲ့ရပြီး ကျွဲ၊ နွားတိရစ္တာန် သေဆုံးမှုမှာလည်း ထောင်ချီရှိကာ ကျေးရွာအတွင်းတည်ရှိသည့် စပါးကြိတ်စက်မှာလည်း အားလုံးနီးပါး ပျက်စီးသွားခဲ့ ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ဆန်စပါး အများစု ထွက်ရှိသည့် မြောက်ဦးမြို့နယ်တွင်လည်း မုန်တိုင်းကြောင့် လယ်ယာ စက်ကိရိယာများနှင့်အတူ မျိုးစပါးများထားရှိသည့် စပါးကျီများ ပြိုလဲပျက်စီးသွားသည့်အတွက် တောင်သူများအနေဖြင့် လယ်ယာလုပ်ငန်းခွင်သို့ ဝင်ရောက်ရန် အခက်ကြုံတွေ့နေရကြောင်း မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ကန်စောက်ကျေးရွာမှ တောင် သူ ဦးစိုးနိုင်က ပြောသည်။

၎င်းက “အခက်အခဲကတော့ ဘက်ပေါင်းစုံပါပဲ၊ အဲဒီအထဲမှာ မျိုးစပါးက အဓိက ပြဿနာပေါ့။ မျိုးစပါးထားတဲ့ စပါးကျီ တွေ အကုန်လုံးနီးပါး ပြိုလဲပြီးတော့ မိုးစိုသွားတယ်။ လူတိုင်းနီးပါး မျိုးစပါးက မရှိကြတော့ဘူး။ လိုက်ဝယ်မယ်ဆို လည်း ရှာမရဘူး။ တချို့ကတော့ မိုးစိုသွားတဲ့ မျိုးစပါးတွေကို နေလှန်းပြီးတော့ သိမ်းထားကြတယ်။ မျိုးအောင်မလား၊ မအောင်ဘူးလား ဆိုတာတော့ မသေချာဘူး” ဟု ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

ယင်းပြင် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း စိုက်ပျိုးရေးဘဏ်က ၁ ဧက ကျပ် ၁၅၀၀၀၀ နှုန်းဖြင့် ထုတ်ချေးသည့် စိုက်ပျိုးရေး ချေးငွေမှာ ပြီးခဲ့သော၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နောက်ပိုင်းကတည်းက စစ်ပွဲဒဏ်၊ ကိုဗစ်ဒဏ်ကြောင့် တောင်သူ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း ကျော်အထိ ပြန်လည် မပေးသွင်းနိုင်သဖြင့် ချေးငွေမရတော့ဘဲ အမည်ပျက်စာရင်းသွင်းခြင်းခံထားရကြောင်းလည်း လယ်သမားများက ဆိုသည်။

ရခိုင်ပြည်လုံးဆိုင်ရာ တောင်သူလယ်သမားသမဂ္ဂအဖွဲ့မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကျော်ဇံကလည်း ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း၌ တနှစ်ထက် တနှစ် စပါးစိုက်ဧကလျော့ကျလာမှုနှင့်အတူ စပါးအထွက်နှုန်းမှာလည်း တဖြည်းဖြည်းကျဆင်းလာနေသည့် အချိန်တွင် ယခု မိုခါမုန်တိုင်းကြောင့် စပါးအထွက်နှုန်း ထပ်မံပြီး ကျဆင်းလာနိုင်ခြေရှိကြောင်း သုံးသပ်ပြောဆိုသည်။

၎င်းက “မုန်တိုင်းကြောင့် လူတွေနေစရာ မရှိကြတော့ဘဲ အခက်အခဲ ဖြစ်နေတဲ့အချိန် လယ်ယာလုပ်ငန်းမှာ ရင်းနှီး မြှုပ်နှံဖို့ ဆိုတာ မလွယ်ကူတော့ဘူး။ ကျွဲ၊ နွားတွေ မရှိကြတော့ဘူး။ မျိုးစပါးတွေ မရှိကြတော့ဘူး။ တောင်သူတွေ စပါး တော့ တတ်နိုင်သလောက် စိုက်ပျိုးကြလိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့မှာရှိတဲ့ လယ်ယာမြေတွေကို အပြည့်အဝတော့ စိုက် နိုင်ကြမှာ မဟုတ်ဘူး” ဟု ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း စပါးစိုက်ဧက ၁၀ သိန်းကျော်ရှိကာ စပါးအထွက်နှုန်း တင်းသိန်းပေါင်း ၇၀၀ ကျော်ထွက်ရှိ ကြောင်း စာရင်းပြုစုထားသော်လည်း အမှန်တကယ်မြေပြင်ကွင်းဆင်းပြုစုချက်အရ စပါးစိုက်ဧက ၈ သိန်းခွဲကျော်ရှိပြီး စပါးအထွက်နှုန်းမှာလည်း တင်းသိန်းပေါင်း ၄၀၀ အောက်အထိ လျော့ကျနေကြောင်း ရခိုင်ပြည်နယ်လုံးဆိုင်ရာ တောင်သူလယ်သမားသမဂ္ဂ၏ စာရင်းများအရ သိရသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တောင်သူများအနေဖြင့် စစ်ပွဲဒဏ်၊ ကိုဗစ်ဒဏ်ကို ဆက်တိုက်ခံရမှုနှင့်အတူ ယခု တဖန် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကိုပါ တပြည်လုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ခံရသည့်အတွက် ပြည်နယ်အတွင်း စပါး အထွက်နှုန်း ထပ်မံ သိသိသာသာ ကျဆင်းလာနိုင်ကာ ဝမ်းစာဖူလုံရေးပါ ထိခိုက်လာနိုင်သည့် အခြေအနေရှိ ကြောင်း လယ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်သူများက သုံးသပ် ပြောဆိုသည်။