နိုင်ငံ၏ မတည်ငြိမ်မှုများအကြောင်းပြ၍ အရေးပေါ်အုပ်ချုပ်ရေးကာလအဖြစ် ၆ လတကြိမ်ဖြင့် ၆ ကြိမ်ထိ သက်တမ်း တိုးထားခဲ့သော စစ်ကောင်စီသည် ယနေ့ကျင်းပသည့် ကာလုံအစည်းအဝေး၌လည်း နိုင်ငံတဝန်းလုံး အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားသည့် ကာလကို နောက်ထပ် ၆ လ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကြောင်း ထပ်မံ ကြေညာသည်။
လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတမှုအပြည့်ဖြင့် ကျင်းပမည့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတရပ်ဖြစ်စေရေး တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး လိုအပ်နေသည့်အတွက် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့်ကို ထပ်မံ၍ ၆ လ သက်တမ်းတိုးမြှင့်ပေးရန် ယာယီသမ္မတနှင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တင်ပြမှုအပေါ် ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အားလုံးက တညီတညွတ်တည်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။
စစ်ကောင်စီက ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်ရန်နှင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုများ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်ဟုဆိုကာ နောက်ထပ် သက်တမ်းတိုးလိုက်သော်လည်း လာမည့် ၆ လကာလအတွင်း ပြည်သူလူထုအပေါ် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်များသာ ပိုမိုပြုလုပ်သွားမည့်အခြအနေရှိကြောင်းနှင့် သက်တမ်းတိုးမှုများ ထပ်ကာကြုံနေရဦးမည်ဟု နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူများက ပြောသည်။
နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးသန်းစိုးနိုင်က ” ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံက ခွင့်ပြုထားတာလားဆိုတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံက ၂ ကြိမ်ပဲခွင့်ပြုတာ။ ဒါပေမယ့် သူက စစ်အာဏာသိမ်းထားတာလေ ။ အဲဒီတော့ ဘာမဆိုလုပ်ခွင့်ရှိတော့ လုပ်နေတာပေါ့ဗျာ။ တကယ်က ဘာအဓိပ္ပာယ်မှမရှိတဲ့ ထင်ရာလုပ်နေတဲ့ အာဏာရှင်တယောက်ပါ။ နောက်ထပ်သူလုပ်နိုင်တာက ၇ ကြိမ်ပြီး ၈ ကြိမ်ပေါ့ဗျာ။ ၈ ကြိမ်ပြီး ၉ ကြိမ်ထပ်လာမှာပဲ။ သူမပြုတ်မချင်းကတော့ အဲဒါလုပ်နေမှာပဲ။ အဲဒါမျိုး နောက် ဖြစ်မလာဖို့ လုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ နေပြည်တော်အပိုင်သိမ်းပြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို မောင်းထုတ်မှဖြစ်မယ် ” ဟုပြောသည်။
စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က အာဏာသိမ်းကာလအစောပိုင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် ၊ သြဂုတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်၏ အာဏာကိုရယူထိန်းသိမ်းထားရသည့် အခြေအနေများနှင့်ပတ်သက်၍ ထုတ်ပြန်ပြောဆိုခဲ့ရာ၌ အရေးပေါ်ကာလဆိုသည်မှာ အကန့်အသတ်ရှိပြီး ပုဒ်မ ၄၂၁ ပုဒ်မခွဲ ခ အရ အရေးပေါ်ကာလ ၁ နှစ်အတွင်း၌ တာဝန်များကို ပြီးပြတ်အောင်ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပါက နောက်ထပ် ၆ လ နှစ်ကြိမ်သာ သက်တမ်းတိုးနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
စစ်အုပ်စုစိတ်ကြိုက်ရေးဆွဲပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို ကျော်လွန် ချိုးဖောက်နေသည့်အပြင် ၎င်းကိုယ်တိုင်ပြောကြားထားခဲ့မှုများကို ရှေ့နောက်မညီလုပ်ဆောင်နေမှုများက စစ်ခေါင်းဆောင်အနေဖြင့် အဆုံးထိအာဏာကို ရရာနည်းလမ်းများဖြင့် ရယူချုပ်ကိုင်သွားမည့်သဘောထားကို ပိုမိုပေါ်လွင်နေကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြပြောဆိုသည်။
တရားလွှတ်တော် ရှေ့နေဦးကြီးမြင့်က ” သူက အာဏာကိုလွှဲကို မပေးချင်ဘူး။ တကယ်လို့ သဘောရိုးရှိမယ် ဆိုလို့ရှိရင် အာဏာသိမ်းထားပြီးတော့ ပထမ ၆ လနှစ်ကြိမ်တိုးပြီးကတည်းက ရွေးကောက်ပွဲတွေ လုပ်လို့ရတယ်။ သူထိန်းနိုင်သေးတယ် ။ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးလည်း မလာသေးဘူး။ သူက စေတနာကို မရှိတာ ။ အာဏာကိုအကြာကြီး ရယူထားမယ်ဆိုတဲ့စိတ်ရှိတာ။ အခုချိန်မှာကတော့ အရမ်းဆိုးသွားပြီ ။ သူပြောသလို အခြေအနေ မပေးတော့ဘူး ” ဟုပြောသည်။
ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်တွင် အရေးပေါ်အုပ်ချုပ်ရေးကာလ ၆ ကြိမ်မြောက် သက်တမ်းတိုးခဲ့ရာ၌ စစ်ကောင်စီက တနိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် မြေပြင်ရှိစာရင်းများကို ဦးစားပေးကောက်ယူသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ မြေပြင်ကွင်းဆင်းကောက်ယူရန် အခက်အခဲရှိသည့် နေရာများအတွက်လည်း မြေပြင်တွင်ရှိသည့်စာရင်းများနှင့် အတတ်နိုင်ဆုံး၊ အနီးစပ်ဆုံး စာရင်း ကိုက်ညီမှုရရှိသည်အထိ ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ လုံခြုံရေးပိုင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်သည်များကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်အသိပေးခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ၂၀၀၈ ၏ ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေများနှင့်အညီ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ပြီး ဒေသအလိုက် လုံခြုံရေးအခြေ အနေပေါ်မူတည်၍ ကျင်းပနိုင်သည့်နယ်မြေများကို ဦးစွာ လုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ခေါင်းဆောင်က ပြောဆိုသည်။
သို့သော်လည်း စစ်ကောင်စီ၏ ပြီးခဲ့သော ၆ လသက်တမ်းကာလအတွင်း ၎င်းတို့အသိပေးပြောဆိုခဲ့သလို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခြင်းမရှိသည့်အပြင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၌ ကျင်းပမည်ဆိုသော ရွေးကောက်ပွဲသည်လည်း နယ်မြေစိုးမိုး ထိန်းချုပ်မှု ကျဥ်းကျဥ်းလာသည့် အခြေအနေကြောင့် ပိုမို ဝေးကွာသွားပြီဖြစ်ကြောင်း ဦးသန်းစိုးနိုင်က ပြောသည် ။
၎င်းက ” အခုက သက်တမ်းတိုးတာ ၇ ကြိမ်မြောက်ဖြစ်လာပြီ။ ၆ ကြိမ်မြောက်နဲ့စာရင် နယ်မြေက ပိုကျဥ်းကျုတ်လာတာပေါ့ဗျာ။ ၆ ကြိမ်လောက်တုန်းက မြို့ပေါင်း ၇၀ ကနေ အခု ၇ကြိမ်မြောက်ရှိလာချိန်မှာ မြို့ပေါင်း ၉၀ ကျော် ၁၀၀ လောက် ဆုံးရှုံးထားပြီ ။ အဲဒီတော့နောက် ၈ ကြိမ်မြောက်ဆိုရင်တော့ ဒီထက်ပိုပြီး ကျဥ်းသွားမလား၊ ဒါမှမဟုတ် သူပဲ နေပြည်တော်က ထွက်ပြေးရမလားဆိုတာ ပြည်သူလူထုက တောင့်တ မျှော်လင့်နေတာပါ။ ဒီအတွင်းမှာရွေးကောက်ပွဲလုပ်နိုင်တာ ၊ မလုပ်နိုင်တာကို ပြည်သူတွေလည်း စိတ်ဝင်စားကြမှာ မဟုတ်ပါဘူး ” ဟု ပြောသည် ။
စစ်ကောင်စီသည် နိုင်ငံတည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အကြောင်းပြ၍ သက်တမ်းတိုးခဲ့သည့် ပြီးခဲ့သော ၆ ကြိမ်မြောက်အရေးပေါ်အုပ်ချုပ်ရေးကာလ ၂၀၂၄ သြဂုတ်လ ၁ ရက်မှ ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်အတွင်း ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်တို့တွင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကြီး ၂ ခုထိ ကျဆုံးခဲ့သော သမိုင်းဝင်ဆုံးရှုံးမှုနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့်အပြင် လက်ရှိတွင်လည်း တနိုင်ငံလုံး၌ မြို့ပေါင်း ၉၀ ကျော်ကို တော်လှန်ရေး အင်အားစုများက သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားသည်။
ထို့ပြင် လက်ရှိ၌ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၏ ထိုးစစ်များသည် ဧရာဝတီ ၊ မကွေး ၊ ပဲခူးတိုင်းတို့အထိပါ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်လာသောကြောင့် ၇ ကြိမ်မြောက် ထပ်ထိုးကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ နောက်ထပ် ဆုံးရှုံးမှုများစွာရှိလာနိုင်သလို ထိုအခြေအနေများကြောင့် လူငယ်လူရွယ်များစွာကို စစ်မှုထမ်းဥပဒေဖြင့် တပ်သားသစ်စုဆောင်းခြင်းများနှင့် ဆုံးရှုံးနယ်မြေများကို ဗုံးကြဲဖျက်ဆီးခြင်းများ ပိုမိုလုပ်လာနိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ပြောသည်။
You may also like these stories:
၂၀၂၄ ခုနှစ်မှာ စစ်ကောင်စီ တပြည်လုံး စစ်ရှုံးခဲ့သည် (အပိုင်း ၁)
“မျှတတဲ့ရွေးကောက်ပွဲ” ကျင်းပဖို့ တရုတ်ကို မင်းအောင်လှိုင် ကတိပေး
ပြင်ဦးလွင်က စစ်တက္ကသိုလ်တွေ ရွှေ့မည်
