အဂတိ လိုက်စားမှုများကို တိုက်ဖျက်ရန် ဥပဒေများ ပြင်ဆင်၍ အင်တိုက်အားတိုက် ဆောင်ရွက်နေသော်လည်း အဂတိ လိုက်စားမှု သည် ၂၀၀၈ နှစ်ကုန်အထိ သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားခြင်း မရှိဘဲ ယခင်အတိုင်း ဆက်လက် တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်ကြောင်း အဂတိ လိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်ကြည်က ပြောသည်။
ယနေ့ ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်တွင် အဂတိ လိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်၏ နှစ်ပတ်လည် လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်မှု အစီရင် ခံစာကို ဖတ်ကြားစဉ် ၎င်းက အထက်ပါအတိုင်း ထည့်သွင်း ပြောဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
အဂတိလိုက်စားမှုများကို အမြဲမပြတ် စောင့်ကြည်ရေးနှင့် သုံးသပ် အကဲဖြတ်နိုင်ရေးအတွက် ကော်မရှင်သည် တတိယ အဖွဲ့ အစည်း တခုကို လုပ်ငန်း အပ်နှံ၍ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမှ ဒီဇင်ဘာလကုန်အထိ ချင်းပြည်နယ်မှအပ မြန်မာနိုင်ငံ တဝန်းလုံးတွင် စစ်တမ်းတခုကို ကော်မရှင်က ကောက်ယူခဲ့သည်။
ကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်ကြည် က “အဆိုပါ စစ်တမ်းအရ အဂတိ လိုက်စားမှုဟာ ၂၀၁၈ ခုနှစ် အကုန်အထိ သိသိ သာသာ ကျဆင်းသွားခြင်း မရှိသေးဘဲ အရင်အတိုင်းဘဲ ဆက်ရှိနေကြောင်း တွေ့ရပါတယ်” ဟု လွှတ်တော်တွင် ပြောသည်။
အထက်ပါ စစ်တမ်းအရ အဂတိ လိုက်စားမှု ဖြစ်စေသည့် အဓိက အကြောင်းရင်းမှာ အများအကျိုးထက် မိမိကိုယ်ကျိုးကို ဦးစားပေးသူ များနေခြင်း၊ မပြောင်းလဲသေးဘဲ အစဉ်အလာအတိုင်း ဆက်လက် လုပ်ဆောင် လိုကြခြင်း၊ ထိရောက်စွာ အရေးယူမှု အားနည်း ခြင်းနှင့် တချို့ နေရာများတွင် တရား ဥပဒေ စိုးမိုးမှု အားနည်းခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ရသည်ဟု ပြည်သူများက ရှုမြင်သည်ဟု သိရသည်။
ယခု အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေသည် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သဖြင့် ယင်းမတိုင်မီ ကိစ္စများကို အရေး ယူ၍ မရခြင်း၊ ဝန်ကြီးဌာန အသီးသီး၏ ဌာနဆိုင်ရာများ၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများသည် အဆင့်များစွာဖြင့် ခက်ခဲနေသမျှ အဂတိ လိုက်စားမှု ရှိနေဦးမည် ဖြစ်ကြောင်း ထန်းတပင်မြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးနေမျိုးထွန်း က ပြောသည်။
ဦးနေမျိုးထွန်း က “မှတ်ပုံတင် သွားလုပ်ရင်လည်း Process တွေက မရှင်းလင်းဘူး။ အကြောက်တရားကြောင့်လည်း အဂတိမှုက ရှိတယ်။ အချက် အလက်တွေ တောင်းတာများတော့ ပြည်သူကလည်း အကုန်မလုပ်နိုင်ဘူး။ မလုပ်နိုင်တော့ ပေးရ ကမ်းရတော့ အဂတိမှုက ဖြစ်စေတာ ပေါ့ဗျာ။ ဌာနဆိုင်ရာမှာ လွယ်ကူရှင်းလင်းတာတွေ မရှိသရွေ့ ဒါတွေက ဖြစ်နေဦးမှာ” ဟု သုံးသပ်သည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကော်မရှင်သည် တိုင်ကြားစာ ၁၀၅၄၃ စောင် လက်ခံရရှိရာ ယင်းတို့အထဲမှ အဂတိ လိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေနှင့်အညီ စုံစမ်းစစ်ဆေးသည့် တိုင်ကြားစောင် ၄၆ စောင် ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း ဥပဒေအရ အရေးယူသင့်သည့် တိုင်ကြားစာ ၁၇၉၅ စောင်ကို အစိုးရဌာနများထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
အစိုးရဌာနများသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည့် တိုင်ကြားစာ ၁၇၉၅ စောင်တွင် အရေးယူခဲ့ကြောင်း ပြန်ကြားသည့် စာအရေအတွက်မှာ ၅၃၆ စောင် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
အစိုးရ၊ ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာနက အဂတိလိုက်စားမှုများ လျော့ချလာစေရန် လာမည့် ပညာသင်နှစ်မှ စတင်ကာ အခြေခံ ပညာ ကဏ္ဍတွင် Complain လုပ်နိုင်သည့် နေရာများ ထားရှိပေးမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ မကျေနပ်ချက်များ၊ တိုင်ကြားမှုများကို အဆင့်ဆင့် ဖြေရှင်းပေးမည် ဖြစ်ရာ အဂတိ လိုက်စားမှုနှင့် ဆက်စပ်မှုများ ပါဝင်လာပါက ချက်ချင်း အရေးယူပေးမည် ဖြစ်ကြောင်း ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယ ညွှန် ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးကိုလေးဝင်း က ပြောသည်။
ဦးကိုလေးဝင်း က “ဥပမာ အလုပ်ခန့်ပေးမယ်၊ အပြောင်းအရွေ့ လုပ်ပေးမယ် ဆိုပြီး ပိုက်ဆံတောင်းတယ်။ ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာနနဲ့ ဆက်နွယ်တဲ့သူ တွေကနေ လုပ်နေတာတွေ ရှိတယ်။ ဆရာတို့လည်း လိုက်လို့ မရဘူး။ ပိုက်ဆံတောင်းရင် Wave Money နဲ့ တောင်းတာ။ အဲဒါမျိုးဆိုရင် ပြည်ထဲရေးကို လွှဲပေးပြီး စုံစမ်းခိုင်းရတယ်။ ဖမ်းမိရင် အဂတိ တိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေနဲ့တော့ မဟုတ်သေးဘူး။ တခြား ဥပဒေတွေနဲ့ တရားစွဲရတယ်”ဟု ရှင်းပြသည်။
ပညာရေး ဝန်ထမ်းများ၊ ဆရာ၊ ဆရာမများထဲမှ အဂတိမှုများနှင့် သက်ဆိုင်သော အမှုများ ရှိလာပါက ဌာနဆိုင်ရာ စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ ဖြင့် ဦးစွာ စစ်ဆေးပြီး အရေးယူလျက်ရှိကြောင်း၊ နိုင်ငံဝန်ထမ်း ဥပဒေအရ ရာထူးလျော့ချခြင်း၊ နိုင်ငံ့ဘဏ္ဍာများ ပြန်လည်ပေးသွင်း စေခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်လျက် ရှိကြောင်း အထက်ပါ ပညာရေး အရာရှိက ပြောသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အဂတိ လိုက်စားမှုမှာ အမြစ်တွယ်နေပြီဖြစ်ရာ တချို့မှာ လစာ မလုံလောက်ဟု အကြောင်းပြသလို တချို့မှာလည်း တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေး မရှိသည်ကို အမျိုးမျိုး အကြောင်းပြလျက် ရှိကြောင်း ရန်ကုန်မြို့မှ စာရေးဆရာ ဇာနည်စိုးထွဋ် က ပြောသည်။
ဇာနည်စိုးထွဋ် က “ဒီအဂတိ လိုက်စားမှုကို လူမှု အသိုင်းအဝိုင်းထဲမှာ မကောင်းမှု၊ ရှက်စရာလို့ မမြင်သမျှတော့ မပျောက်နိုင်ဘူး။ အဂတိ လိုက်စား မှုကြောင့် ချမ်းသာလာတယ်။ ဒါကိုပဲ ဂုဏ်ယူစရာ ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီလို တိုင်းပြည်က ပျက်နေတာ။ မကောင်းတာကို ကောင်းတယ် လို့ အရသာတွေ့သွားရင် ထပ်လုပ်မှာပဲ။ ဒါက လူ့သဘာဝပဲ။ လုပ်ရင် ဘာဖြစ်မလဲ။ ဘာမှ မဖြစ်ဘူးဆိုရင်လည်း လုပ်မှာပဲ” ဟု ရှင်းပြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု လျော့ချရေးနှင့် ဖွံ့ ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အဓိက အတားအဆီးတခု ဖြစ်နေသည့် နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုယဉ်ကျေးမှု တခုလုံးကို ယို့ယွင်းထိခိုက်စေရသည့် အရင်းခံ အကြောင်း အရင်းတခု ဖြစ်သည့် အဂတိ လိုက်စားမှု စနစ်ဆိုးကို တိုက်ဖျက်ရေး လုပ်ငန်းသည် အချိန်တို တပွဲတိုး ဆောင်ရွက်ရမည့် လုပ်ငန်းမျိုး မဟုတ်ကြောင်း ကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်ကြည်က ပြောသည်။
ဦးအောင်ကြည် က “နိုင်ငံတော်ရဲ့ ဖွဲ့ စည်းတည်ဆောက်ပုံ၊ အင်စတီကျူးရှင်းများရဲ့ ခိုင်မာတောင့်တင်းမှု၊ ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်း အစဉ်အလာ၊ လူတို့ရဲ့ အပြုအမူ၊ ဓလေ့ ထုံးတမ်းများ အပါအဝင် နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး အခြေအနေ အရပ်ရပ်ကို ဘက်စုံက စဉ်းစားပြီးတော့ မဟာဗျူဟာ စီမံကိန်း ချမှတ်ပြီး တစိုက်မတ်မတ် ဆောင်ရွက်သွားရမယ့် လုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်ပါတယ်”ဟု လွှတ်တော်တွင် ပြောသည်။
အဂတိ လိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေကို စတုတ္ထအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကြောင့် ကော်မရှင်သည် တံဆိုး လက်ဆောင် ယူသူကိုသာမက ပေးသူကိုပါ မည်သူကိုမဆို အရေးယူနိုင်ခြင်း၊ ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာ ရံပုံငွေ ဆုံးရှုံးမှု အချို့ကို အကာအကွယ် ပေးလာ နိုင်ခြင်း၊ အများပိုင်နှင့် ပုဂ္ဂလိကပိုင် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ တွင် အဂတိလိုက်စားမှုကို တားမြစ်ရန်အတွက် လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ် ချမှတ်ကျင့်သုံးနိုင်ရေးကို စတင် ကျင့်သုံးဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး အသိပညာပေးရေး လုပ်ငန်းများကို အခြေခံပညာ မူလတန်း အဆင့်မှ စတင် သင်ကြား နိုင်ရေး အတွက် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း အစရှိသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ တဝှမ်းလုံး အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး၊ ရှေရှည် မဟာ ဗျူဟာ စီမံချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ဖို့အတွက် လမ်းပွင့်စေမည့် လုပ်ပိုင်ခွင့် တချို့ကို ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
