ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်၏ မြန်မာဆိုင်ရာ အထူးသံတမန် မစ္စ နိုလင်းဟေဇာက မြန်မာစစ်ကောင်စီ ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် တွေ့ဆုံသောအခါ ၎င်းတို့ မည်သည်တို့ကို ဆွေးနွေးမည်နှင့် အကြောင်းအရာများကို တကမ္ဘာလုံးက အာရုံစိုက်နေသည်။ အာရုံမစိုက်မိသော ကိစ္စများမှာ အိမ်ရှင်က ဧည့်သည်အပေါ် သဘောထားကို ထင်ဟပ်သည့် ထိုအထူးသံတမန် မည်သည့်နေရာတွင် တည်းရသည်၊ မည်သည့်နေရာတွင် လက်ခံတွေ့ဆုံသည် စသည့် အခြားအသေးစိတ်များ ဖြစ်သည်။
ထိုကိစ္စနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဝမ်းနည်းစရာကောင်းသည်မှာ သူ့ထက်စောစွာ လာရောက်ခဲ့သော နိုင်ငံတကာ ဂုဏ်သရေရှိ လူကြီးမင်းများနှင့်မတူဘဲ မစ္စ ဟေဇာသည် လွန်ခဲ့သောနှစ် အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း မြန်မာသို့ ပထမဆုံး ရောက်လာသည့် ကုလသမဂ္ဂ အထူးသံတမန်ဖြစ်သော်လည်း စစ်ကောင်စီထံမှ အဆင့်နိမ့် ဧည်ခံမှုကိုသာ ရရှိခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုသို့တွေ့ဆုံမှုကို စစ်ကောင်စီခေါင်းဆောင်၏ ရုံးတွင် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မွန်းလွဲ ၂ နာရီတွင် ပြုလုပ်သည်။ စစ်ကောင်စီ၏ ကြေညာချက်အရ ထိုအစည်းအဝေးနေရာသည် စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးမှ ဧည့်ခန်းသာဖြစ်ပြီး စစ်ကောင်စီခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်က နိုင်ငံတကာဧည့်သည်များကို လက်ခံတွေ့ဆုံလေ့ရှိသည့် သံတမန်ခန်းမ မဟုတ်ပေ။
ဇွန်လက အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း (ASEAN) အထူးသံတမန် မြန်မာသို့ ဒုတိယအကြိမ် ရောက်လာသောအခါ မင်းအာင်လှိုင်သည် မစ္စတာ ပရက်ဆိုခွန်းကို သမ္မတအိမ်တော်အတွင်းရှိ နိုင်ငံအချုပ်အခြာ အာဏာပိုင်မှု သင်္ကေတဖြစ်သည့် ကြီးမားလှပြီး ရွှေချထားသော ပုလ္လင်ကြီးတခုရှိသော သံတမန်ခန်းမတွင် လက်ခံတွေ့ဆုံသည်။
လွန်ခဲ့သောနှစ်က ထိုလတွင်ပင် စစ်ကောင်စီခေါင်းဆောင်သည် ASEAN အတွင်းရေးမှူးချုပ် မစ္စတာ လင်မ် ဂျော့ဟွိုင်နှင့် ဘရူနိုင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ အာရီဝန် ယူဆွတ်ကိုလည်း သံတမန်ခန်းမတွင်သာ လက်ခံတွေ့ဆုံသည်။
မတ်လက မစ္စတာ ပရက်ဆိုခွန်း မြန်မာသို့လာသောအခါတွင်လည်း မင်းအောင်လှိုင်သည် သူ့ကို သံတမန်ခန်းမတွင်သာ လက်ခံတွေ့ဆုံသည်။
အာဏာသိမ်းချိန်မှစတင်ပြီး မင်းအောင်လှိုင် သိမ်းပိုက်ထားသည့် သမ္မတရုံးမှ သံတမန်ခန်းမသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်ကတည်းက မြန်မာသမ္မတများ နိုင်ငံတကာသံတမန်များကို လက်ခံတွေ့ဆုံသည့် နေရာဖြစ်သည်။
ယခုလအစောပိုင်းတွင် ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ ဆာဂေးလက်ဗရော့ဗ် နေပြည်တော်သို့ လာသောအခါ မင်းအောင်လှိုင်က သူ့ကို သံတမန်ခန်းမဆောင်မှ ကြိုဆိုခေါ်ယူသွားသည်။
သံတမန်ဟောင်းဖြစ်သော နယူးမက္ကစီကို ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဟောင်း မစ္စတာ ဘေလ်ရစ်ချတ်ဆန် လွန်ခဲ့သောနှစ် နိုဝင်ဘာလက နေပြည်တော်သို့ လာစဉ်ကလည်း ထိုအတိုင်းသာ လက်ခံတွေ့ဆုံသည်။
ထို့ကြောင့် ကုလသမဂ္ဂ အထူးသံတမန်သည် မည်သည့်အတွက် ထိုအဆင့်အတန်းရှိသည့် ဧည့်ခံမှု မရသနည်း။
ကုလသမဂ္ဂနှင့် မြန်မာမှ အာဏာရှင် အဆက်ဆက်ကြားတွင် ပဋိပက္ခဖြစ်ခဲ့ကြသည့် ရှည်လျားသော သမိုင်းကြောင်း ရှိသည်။ ယခု စစ်ကောင်စီခေါင်းဆောင်များသည် ၎င်းတို့၏ အငြိုးအတေးကို မစ္စ ဟေဇာအပေါ် ပုံချလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
စင်ကာပူသံတမန်ဟောင်း မစ္စ နိုလင်းဟေဇာသည် လွန်ခဲ့သောနှစ် နိုဝင်ဘာလက မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးသံတမန် ရာထူးကို ယခင်အထူးသံတမန် မစ္စ ခရစ္စတင်း ရှရနာ ဘာဂနာထံမှ ဆက်ခံပြီး ပထမဆုံး မြန်မာခရီးအဖြစ် ရန်ကုန်သို့ အင်္ဂါနေ့တွင် ရောက်သည်။
သို့သော် မင်းအောင်လှိုင်က မစ္စ ဟေဇာကို သူ၏ ရုံးတွင်သာ လက်ခံတွေ့ဆုံသည်။ ထိုနေရာသည် ဂျပန် အောက်လွှတ်တော်မှ အာဏာရ လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ ကိုယ်စားလှယ် ဟီရိုမီချီ ဝါတာနာဘေကို လက်ခံတွေ့ဆုံသော နေရာဖြစ်သည်။ ဂျပန် အောက်လွှတ်တော်အမတ်သည် ရန်ကုန်မှ ဆန္ဒပြပွဲတခုတွင် ဖမ်းဆီးခံရသော ဂျပန်ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးသူ လွတ်မြောက်ရေးကြိုးစားရန် လာရောက်ခြင်းဟု ခန့်မှန်းကြသည်။
မြန်မာသို့ လာရောက်ခွင့်မရမီက မစ္စ ဟေဇာသည် စစ်ကောင်စီကို ထောက်ခံသည့် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ မှတ်ချက်ကြောင့် ဝေဖန်ခံရသူဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီခေါင်းဆောင်နှင့် သူတွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲတွင် သူသည် အစိမ်းရောင်စကတ်ကို ဝတ်ဆင်ထားသည်။ ထိုကိစ္စသည် ပြည်သူများအမြင်တွင် မျက်စိဆံပင်မွှေးစူးစရာဖြစ်ပြီး သူသည် မင်းအောင်လှိုင် ကျေနပ်စေရန် အစိမ်းဝတ်ဆင်သည်လားဟု ပြည်သူများက သိလိုကြသည်။ အစိမ်းရောင်သည် မြန်မာစစ်တပ်နှင့်ပတ်သက်သော အရောင်ဖြစ်သည်။
သို့သော် မစ္စ ဟေဇာအတွက် ဝမ်းနည်းစရာကောင်းသည်မှာ မင်းအောင်လှိုင်သည် ကုလသမဂ္ဂကို မထေမဲ့မြင်ပြုရန်သာ စိတ်အားထက်သန်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီ မီဒီယာများက ထိုအစည်းအဝေးကို စာကြောင်းတကြောင်းတည်းဖြင့်သာ ဖော်ပြပြီး ‘နှစ်ဘက်ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ရေး’ ဆွေးနွေးသည်ဟု ဖော်ပြသောကြောင့် မည်သည့် ထူးခြားသော သဘောတူညီချက်မျှ မရကြောင်း ပြသနေသည်။
တချိန်တည်းတွင် စစ်ကောင်စီက ၎င်းတို့သည် မြန်မာကို အုပ်ချုပ်ရန် တရားဝင်မှုရှိသည့်သဖွယ် ဖြစ်စေရန် မစ္စ ဟေဇာကို အသုံးချသည်။
ထိုအစည်းအဝေး မတိုင်မီလေးတွင် စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရသူက ကုလသမဂ္ဂအထူးသံတမန်သည် အစိုးရနှင့် တွေ့ဆုံရန်ရောက်နေကြောင်း ပြောသဖြင့် ၎င်းတို့သည် မြန်မာမှ တရားဝင်အစိုးရဖြစ်ပြီး ထိုကြောင့်ပင် အထူးသံတမန်က ၎င်းတို့ကို လာရောက်တွေ့ဆုံခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ နှောင်းပိုင်းတွင် ထုတ်ပြန်သည့် ကြေညာချက်တွင်မူ အထူးသံတမန်က “ကုလသမဂ္ဂက ထိတွေ့ဆက်ဆံခြင်းသည် မည်သည့်နည်းလမ်းဖြင့်မျှ တရားဝင်မှု ပေးခြင်းမဟုတ်” ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
ထို့အပြင် စစ်ကောင်စီသည် ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းကိုလည်း အာဃာတ ထားနေသည်။ ဦးကျော်မိုးထွန်းသည် ဖြုတ်ချခံ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (NLD) က ခန့်အပ်ခဲ့သော သံအမတ် ဖြစ်ပြီး သူ၏ ကုလသမဂ္ဂစင်မြင့်ကို စစ်ကောင်စီအား သိက္ခာချရန် အသုံးပြုနေသည်။
ကုလသမဂ္ဂက ဦးကျော်မိုးထွန်းကို ဆက်လက် အသိအမှတ်ပြုပြီး စစ်ကောင်စီ၏ ကိုယ်စားလှယ်ကို လက်မခံသောကြောင့်လည်း စစ်ကောင်စီသည် ဒေါသထွက်နေသည်။ လက်စားချေသည့်အနေဖြင့် စစ်ကောင်စီသည် မြန်မာရှိ ရှရနာ ဘာဂနာ၏ ရုံးခန်းကိုလည်း ပိတ်ပစ်ခဲ့သည်။
မစ္စ ဟေဇာသည် ဗိုလ်ချုပ်များနှင့် တွေ့ခွင့်ရရန် တနှစ်နီပါး အချိန်ယူခဲ့ရပြီး တွေ့ရသောအခါတွင်လည်း ချိုးနှိမ်ခံရသည်။
ဦးသန်းရွှေခေါင်းဆောင်သည့် ယခင်စစ်အုပ်စုခေတ်က မြန်မာသို့စေလွှတ်သည့် ကုလသမဂ္ဂ ကိုယ်စားလှယ်များသည် အကြိမ်ကြိမ် ရှုံးနိမ့်သောကြောင့် မြန်မာသည် သံတမန်ရေးသင်္ချိုင်းအဖြစ် လူသိများသည်။ မြန်မာစစ်ဗိုလ်ချုပ်များ၏ အမြင်တွင် ကုလသမဂ္ဂ ကိုယ်စားလှယ်များသည် နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းကို လှည့်စားရန် အသုံးပြုသည့် သံတမန်ရေးနယ်ရုပ်များထက် မပိုပေ။
ယခုအခါ မစ္စ ဟေဇာသည် သူ့ယခင် ကုလသမဂ္ဂ အထူးသံတမန်များကဲ့သို့ပင် နေပြည်တော်မှ သံတမန်ရေးသင်္ချိုင်းတွင် နေရာရသွားပြီဖြစ်သည်။
(ဧရာဝတီ အင်္ဂလိပ်ပိုင်းပါ Myanmar Junta Signals Contempt for UN With Low-Grade Reception for Envoy ကို ဘာသာပြန်ဆိုသည်။)
You may also like these stories:
စစ်ကောင်စီ အသုံးတော်ခံ ကုလ အထူးသံတမန်
စစ်ကောင်စီကို တရားဝင်မှုပေးခြင်း မဟုတ်ကြောင်း UN အထူးသံပြော
မြန်မာ့ကွပ်မျက်မှု ကုလလုံခြုံရေးကောင်စီ ရှုတ်ချ
မြန်မာကို ဝိုင်းပယ်မှုများအတွက် ထိုင်းအထူးသံတမန် သတိပေး
မြန်မာ့အခြေအနေ ပိုဆိုးလာ၊ အားထုတ် လုပ်ကိုင်ရန် လိုကြောင်း ကုလသမဂ္ဂနှင့် ASEAN ပြော
