ငွေလိမ်ဂိုဏ်းတွေကို ကမ္ဘောဒီးယား အပေါ်ယံသာ နှိမ်နင်း

လွန်ခဲ့သောလတွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသည် နိုင်ငံတွင် အမြစ်တွယ်နေပြီး ဗြောင်ကျကျ လုပ်ကိုင်နေသည့် အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်းများကို အကြီးမားဆုံး နှိမ်နင်းမှုပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်မန်နက်ထံမှ ညွှန်ကြားချက်တခုသည် ငွေလိမ်ဂိုဏ်းများ၏ ခြိမ်းခြောက်မှု ကြီးထွားလာခြင်းကို ဝန်ခံပြီး ပြည်နယ်အရာရှိများ၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး အေဂျင်စီများ၊ တရားရုံးများနှင့် အမျိုးသားလောင်းကစားတိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်တို့အနေဖြင့် ထိုကိစ္စကို အရေးယူရန် ညွှန်ကြားသည်။

ရဲတပ်ဖွဲ့က နိုင်ငံတဝန်းမှ ငွေလိမ်ဂိုဏ်းနေရာများကို ဝင်ရောက်စီးနင်းစဉ် ဆိုက်ဘာ ရာဇဝတ်ကောင်များ အသုံးပြုသည့် တယ်လီဂရမ်လိုင်းများ လှုပ်လှုပ်ရှားရှားဖြစ်လာပြီး ဖြိုခွဲမှုပြင်းထန်ခြင်းကို အခြားသူများအား သတိပေးကြသည်။

ရဲတပ်ဖွဲ့သည် တနိုင်ငံလုံးတွင် လမ်းများကို ပိတ်ဆို့ကာ နိုင်ငံကူးလက်မှတ် မရှိသူများကို ဖမ်းဆီးပြီး ပြန်လွှတ်ပေးရေးအတွက် လာဘ်တောင်းသည်ဟု အချို့ပို့စ်များက ရေးသားသည်။ ခြံဝင်းကြီးများမှ လူအများအပြား ဘေးလွတ်ရာသို့ ထွက်ပြေးသည့် ဗီဒီယိုများကိုလည်း ဖြန့်ဝေကြသည်။

မကြာမီ အစိုးရက ထိုဖြိုခွဲမှုများ အောင်မြင်သည်ဟု ဂုဏ်ယူစွာ ကြေညာသည်။ နေရာပေါင်း ၁၄၀ နီးပါးတွင် ဝင်ရောက်စီးနင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံပေါင်းအနည်းဆုံး ၁၉ နိုင်ငံမှ သံသယရှိသူ ၃,၀၀၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ထက်ဝက်ကျော်သည် တရုတ်နှင့် ဗီယက်နမ်မှ ဖြစ်သည်ဟု ဇူလိုင်လနှောင်းပိုင်းတွင် အစိုးရက ကြေညာသည်။

မကြာမီ အစိုးရက ထိုဖြိုခွဲမှုများ အောင်မြင်သည်ဟု ဂုဏ်ယူစွာ ကြေညာသည်။ နေရာပေါင်း ၁၄၀ နီးပါးတွင် ဝင်ရောက်စီးနင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံပေါင်းအနည်းဆုံး ၁၉ နိုင်ငံမှ သံသယရှိသူ ၃,၀၀၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ထက်ဝက်ကျော်သည် တရုတ်နှင့် ဗီယက်နမ်မှ ဖြစ်သည်ဟု ဇူလိုင်လနှောင်းပိုင်းတွင် အစိုးရက ကြေညာသည်။

ထူးခြားသည်မှာ ထိုသူများအနက် အနည်းငယ်သာ ၎င်းတို့ဆန္ဒမပါဘဲ ထိန်းချုပ်ထားခံရသူများ ဖြစ်သည်ဟု အာဏာပိုင်များက ပြောသည်။ သို့သော် The Conversation တွင် ယခင်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် မိမိတို့၏ သုတေသနအရ လူထောင်ပေါင်းများစွာကို ထိုခြံဝင်းများသို့ လူကုန်ကူးခြင်း သို့မဟုတ် လိမ်လည်ခေါ်ယူခံရပြီး ခေတ်သစ်ကျွန်စနစ်နှင့် အလားတူသည့် အခြေအနေတွင် အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခံရသည်ဟု မိမိတို့ သိထားသည်။

ထိုနှိမ်နင်းမှုကို တရုတ်နှင့် အခြားနိုင်ငံများက ချီးကျူးကြသည်။ ထိုအစိုးရများအနက် အများအပြားသည် ၎င်းတို့နိုင်ငံသားများကို ကမ္ဘောဒီးယားသို့ လူကုန်ကူးခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ၎င်းတို့နိုင်ငံများမှ ငွေလိမ်ခံရသူများကို ငွေလိမ်ဂိုဏ်းများက ပစ်မှတ်ထားသောကြောင့်ဖြစ်စေ ငွေလိမ်လုပ်ငန်းများ၏ အကျိုးဆက်များဖြင့် ရုန်းကန်နေရသည်။

သို့သော် ထိုစစ်ဆင်ရေး အတိုင်းအတာနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားမှ ငွေလိမ်ဂိုဏ်းများကို ရှင်းလင်းရန် အစိုးရက ကတိပြုသော်လည်း ထိုအားထုတ်မှုများသည် ငွေလိမ်လုပ်ငန်းတခုလုံးကို ဖျက်သိမ်းရန် မလုံလောက်ဟု သံသယကျယ်ပြန့်စွာရှိကြသည်။

ထိန်းချုပ်ရန် ခက်ခဲသည့် နယ်စပ်တင်းမာမှုများ

လွန်ခဲ့သောလက ထိုဖြိုခွဲမှုသည် လူ ၃ သိန်းကျော် နေရပ်စွန့်ခွာရစေသည့် ထိုင်းနှင့်ကမ္ဘောဒီးယားအကြား တိုတောင်းသော ပဋိပက္ခနှင့် တိုက်ဆိုင်နေသည်။

ကာလကြာမြင့်နေသည့် နယ်စပ်တင်းမာမှုနှင့် မေလက တိုက်ပွဲအတွင်း ကမ္ဘောဒီးယားစစ်သားတဦး သေဆုံးမှုအပေါ် မြင့်မားသည့် တင်းမာမှုကြောင့် ထိုပဋိပက္ခဖြစ်သည်ဟု သုတေသီများက ပြောသည်။ သို့သော် ထိုင်းနိုင်ငံက ထိုပဋိပက္ခသည် ကမ္ဘောဒီးယား ငွေလိမ်ဂိုဏ်းများကို ထိုင်းက နှိမ်နင်းသောကြောင့် ဖြစ်ပွားသည်ဟု ပြောသည်။

ထိုနိုင်ငံများအကြား ကာလကြာမြင့်နေသည့် နယ်စပ်တင်းမာမှုနှင့် မေလက တိုက်ပွဲအတွင်း ကမ္ဘောဒီးယားစစ်သားတဦး သေဆုံးမှုအပေါ် မြင့်မားသည့် တင်းမာမှုကြောင့် ထိုပဋိပက္ခဖြစ်သည်ဟု သုတေသီများက ပြောသည်။ သို့သော် ထိုင်းနိုင်ငံက ထိုပဋိပက္ခသည် ကမ္ဘောဒီးယား ငွေလိမ်ဂိုဏ်းများကို ထိုင်းက နှိမ်နင်းသောကြောင့် ဖြစ်ပွားသည်ဟု ပြောသည်။

ယခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံသည် နယ်စပ်ငွေလိမ်ဂိုဏ်းများ၏ အချက်အချာနေရာ ပွိုင်ပက်မြို့သို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားနှင့် အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှု ဖြတ်တောက်သည်။

ထို့နောက် ဇူလိုင်လအစောပိုင်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံသည် အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်းများနှင့် ပတ်သက်သည်ဟု ၎င်းတို့စွပ်စွဲသည့် ပွိုင်ပက်မှ အိမ်ခြံမြေအများအပြား ပိုင်ဆိုင်သော သြဇာကြီးမားသည် ကမ္ဘောဒီးယား အထက်လွှတ်တော်အမတ်နှင့် လုပ်ငန်းရှင်သူဌေးတဦးကို အရေးယူရန် ယခင် မလုပ်ဖူးသည့် ခြေလှမ်းလှမ်းသည်။

ထိုင်းရာဇဝတ်တရားရုံးက ထိုအထက်လွှတ်တော်အမတ်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံမှ သူပိုင်သည့် အိမ်ခြံမြေများကို ဝင်ရောက်စီးနင်းသည်။ အာဏာပိုင်များသည် သူ၏ သားသမီးများနှင့် ၎င်းတို့၏ ထိုင်းနိုင်ငံမှ ပိုင်ဆိုင်မှုများကိုလည်း ပစ်မှတ်ထားသည်။

တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ကမ္ဘောဒီးယားအရာရှိတဦးက ထိုင်းနိုင်ငံသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် “နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်မှုများ၏ အချက်အချာ” ဖြစ်နေသည်မှာ ကာလကြာမြင့်ပြီဖြစ်ပြီး ကမ္ဘောဒီယားကို “အပြစ်လွှဲချသည်” ဟု စွပ်စွဲသည်။

ထိုအထက်လွှတ်တော်အမတ်ကို ဖွင့်ထားသည့် အမှုသည် ချဲ့ကားမှားယွင်းသည်ဟုလည်း ကမ္ဘောဒီးယား အထက်လွှတ်တော် ပြောခွင့်ရသူတဦးပြောပြီး ထိုလုပ်ရပ်သည် လက်စားချေသည့် လုပ်ရပ်ဖြစ်သည်ဟုပြောသည်။ ထိုအထက်လွှတ်တော်အမတ်သည် ကမ္ဘောဒီးယား မီဒီယာများက ဆက်သွယ်ရန် ကြိုးစားမှုကို တုံ့ပြန်ခြင်း မရှိပေ။

မကြာသေးမီ နှစ်များအတွင်း ငွေလိမ်လုပ်ငန်းများကို နှိမ်နင်းရန် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အားထုတ်မှုများက ငွေလိမ်လုပ်ငန်းမှ အကျိုးအမြတ်ရနေသည်ဟု စွပ်စွဲသည့် ကမ္ဘောဒီယား အထက်လွှာများကို ထိခိုက်စေပြီး ပြည်တွင်းတွင် လူထုထောက်ခံမှုရရန် ထိုင်းခေါင်းဆောင်များ ထိုကိစ္စကို အသုံးချနေဖွယ်ရှိသည်။

မကြာသေးမီ နှစ်များအတွင်း ငွေလိမ်လုပ်ငန်းများကို နှိမ်နင်းရန် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အားထုတ်မှုများက ငွေလိမ်လုပ်ငန်းမှ အကျိုးအမြတ်ရနေသည်ဟု စွပ်စွဲသည့် ကမ္ဘောဒီယား အထက်လွှာများကို ထိခိုက်စေပြီး ပြည်တွင်းတွင် လူထုထောက်ခံမှုရရန် ထိုင်းခေါင်းဆောင်များ ထိုကိစ္စကို အသုံးချနေဖွယ်ရှိသည်။

ကြီးမားသော ငွေလုပ်ငန်းများ ဆက်လည်ပတ်နေ

ထိုသို့သော စကားလုံးစစ်ပွဲအကြားတွင် ကမ္ဘောဒီးယားအာဏာပိုင်များက ငွေလိမ်လုပ်ငန်းများကို ဆက်လက် ဖြိုခွဲနေသည်ဟု ပြောသည်။

ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံကို အသိအမှတ်ပြုရမည်မှာ ယခုနောက်ဆုံး နှိမ်နင်းမှုသည် ယခင်ဖြိုခွဲမှုများကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ အဓိကကျသည့် ငွေလိမ်လုပ်ငန်း အချက်အချာ ကမ်းခြေမြို့ ဆီဟာနော့ဗီးလ်တွင်သာမက တနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။

သို့သော် တွေ့နေကျ ပုံစံမျိုး အလျင်အမြန် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ယခင်ကဲ့သို့ပင် အာဏာပိုင်များသည် အသေးစားနှင့် အလတ်စား ငွေလိမ်လုပ်ငန်းများကို အာရုံစိုက်ပြီး အကြီးစား ငွေလိမ်လုပ်ငန်းများကို လက်ဖျားနှင့်ပင် ထိပုံမရပေ။

ကိစ္စအများအပြားတွင် ထိုအဓိက ခြံဝင်းများသည် ကြိုတင်သတင်းရပြီး ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းကြသည်ဟု သိရသည်။ ထိုအချိန်မှစတင်ပြီး ငွေလိမ်သူ အများအပြားသည် ဗီယက်နမ် နယ်စပ်အနီး ခြံဝင်းကြီးများသို့ ရွှေ့ပြောင်းကြပြီး အတားအဆီးမရှိ ဆက်လက် လည်ပတ်နေပုံရသည်ဟု သိရသည်။

ကိစ္စအများအပြားတွင် ထိုအဓိက ခြံဝင်းများသည် ကြိုတင်သတင်းရပြီး ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းကြသည်ဟု သိရသည်။ ထိုအချိန်မှစတင်ပြီး ငွေလိမ်သူ အများအပြားသည် ဗီယက်နမ် နယ်စပ်အနီး ခြံဝင်းကြီးများသို့ ရွှေ့ပြောင်းကြပြီး အတားအဆီးမရှိ ဆက်လက် လည်ပတ်နေပုံရသည်ဟု သိရသည်။

မိမိတို့၏ အဖွဲ့ဝင် “လင်း” သည် နယ်စပ်အနီး မွန်ဒူလ်ကီရီပြည်နယ် တောင်တန်းများအတွင်း လျှို့ဝှက်စွာ တည်ရှိနေသည့် ခြံဝင်းတခုသို့ လူကုန်ကူးခံရသည်ဆိုသည့် တရုတ်လူမျိုးတဦးကို ဆက်သွယ်ရန် ကြိုးစားသည့် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့နှင့် သြဂုတ်လအစောပိုင်းတွင် လိုက်ပါသွားခဲ့သည်။

ထိုလူသည် သူ၏ နေရာအတိအကျကို မပြောနိုင်သော်လည်း ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့နှင့် လပေါင်းများစွာ စာတိုပေးပို့မှုမှတဆင့် သူ့ကို ဖမ်းထားသည့်နေရာနှင့် ငွေလိမ်လုပ်ငန်း၏ အတိုင်းအတာကို ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့က ခန့်မှန်းနိုင်သည်။

ထိုဖြိုခွဲမှုအပြီး ရက်သတ္တပတ် အတန်ကြာတွင် လင်းသည် အခြေအနေကို အကဲဖြတ်ရန် ထိုအဖွဲ့နှင့်အတူ ကွင်းဆင်းခရီးသွားခဲ့သည်။ သစ်တော ခပ်ကျဲကျဲ ဝန်းရံထားသည့် အဆောက်အအုံ အများအပြားမှလာသော မီးရောင်များ ဆင်ခြေလျောတွင် တောက်ပနေသည်ကို ညဘက်တွင် တောင်ထိပ်မှ တွေ့နေရသည်။

ထိုနေရာသို့သွားရန် ထင်ရှားသည့် လမ်းကြောင်းတခုသာ ရှိသောကြောင့် ထိုအဖွဲ့သည် ထိုနေရာသို့ လူမသိဘဲသွားရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ သို့သော် ထိုခြံဝင်းသည် လင်း ထိုခရီးတွင် တွေ့ခဲ့သည့် အခြားနေရာ အများအပြားကဲ့သို့ လှုပ်ရှားစည်ကားနေသည်။

ထိုအချိန်တွင် တရုတ်အမျိုးသားသည် အတွင်းတွင် ရှိနေသေးပြီး ထိုအချိန်မှစတင်၍ သူ့ထံမှ မည်သည့် သတင်းမှ မရတော့ပေ။

လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်သည့်ကိစ္စ

ငွေလိမ်ခြံဝင်းများကို ယခင်က ဖြိုခွဲရာတွင် ထိုလုပ်ငန်းများကို ကြီးထွားစေသည့် အဓိက မဏ္ဍိုင်နှစ်ခုကို မကိုင်တွယ်သောကြောင့် မအောင်မြင်ပေ။ တခုမှာ ငွေလိမ်သူများကို ကာကွယ်ပေးထားသည့် သြဇာကြီးမားသော ကွန်ရက်များဖြစ်သည်။ အခြားတခုမှာ ထိုခြံဝင်းများ၏ အဆင့်မြင့် အခြေခံအဆောက်အအုံများ ဖြစ်သည်။

ငွေလိမ်သူများကို ဖုံးကွယ်ပေးထားသည့် အထက်လွှာများနှင့် ထိုခြံဝင်းများ အရာမယွင်း ဆက်လက် ရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး ငွေလိမ်သူများသည် ဖိအားနည်းသွားသောအခါ အလျင်အမြန် အလုပ်ပြန်လည် စတင်ကြသည်။ ဖြိုခွဲခြင်းသည် အခြေအနေကို ယာယီ လှုပ်ခါသွားစေနိုင်သော်လည်း ဖမ်းမိသူများသည် အောက်ခြေအဆင့်နိမ့် လုပ်သားများသာဖြစ်ပြီး ထိပ်တန်းပုဂ္ဂိုလ်များ မဟုတ်ကြပေ။

ငွေလိမ်သူများကို ဖုံးကွယ်ပေးထားသည့် အထက်လွှာများနှင့် ထိုခြံဝင်းများ အရာမယွင်း ဆက်လက် ရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး ငွေလိမ်သူများသည် ဖိအားနည်းသွားသောအခါ အလျင်အမြန် အလုပ်ပြန်လည် စတင်ကြသည်။ ဖြိုခွဲခြင်းသည် အခြေအနေကို ယာယီ လှုပ်ခါသွားစေနိုင်သော်လည်း ဖမ်းမိသူများသည် အောက်ခြေအဆင့်နိမ့် လုပ်သားများသာဖြစ်ပြီး ထိပ်တန်းပုဂ္ဂိုလ်များ မဟုတ်ကြပေ။

ထိုသို့သော စစ်ဆင်ရေးများ ပြီးဆုံးသွားသောအခါ ငွေလိမ်လုပ်ငန်းများ ပြန်လည် စတင်သည်။ ငွေလိမ်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများသည် ချေမှုန်းမှူပြီးချိန်အထိ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်စွာနေသည် သို့မဟုတ် ပိုမိုဘေးကင်းသောနေရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းကြသည်။

ထိုနိုင်ငံများမှ ငွေလိမ်လုပ်ငန်းများကို ကျားကန်ပေးထားသည့် အဂတိလိုက်စားမှုနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု အားနည်းခြင်းကဲ့သို့ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံနှင့် စနစ်များကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် ရေရှည် အစီအမံများဖြင့်သာ ထိုသံသရာကို ချိုးဖျက်နိုင်သည်။

ထိုငွေလိမ်လုပ်ငန်းများ၏ နိုင်ငံဖြတ်ကျော်သည့် သဘောသဘာဝနှင့် အိမ်ရှင်နိုင်ငံများမှ အာဏာပိုင်များ၏ ကြံရာပါဖြစ်ခြင်းကြောင့် ထိုကိစ္စတွင် ကမ္ဘာ့အစိုးရများ၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအဖွဲ့များ၊ ငွေလိမ်လုပ်ငန်းများက အမြတ်ထုတ် အသုံးချနေသည့် ထုတ်ကုန်များကို ပိုင်ဆိုင်သည့် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် နည်းပညာကုမ္ပဏီများ အားလုံး၏ ပြတ်ပြတ်သားသား အားထုတ်မှု လိုအပ်သည်။

(The Conversation ပါ Ivan Franceschini နှင့် Ling Li တို့၏ Cambodia is vowing to ‘rid’ the country of scam compounds. But we’ve seen several still operating in the open ကို ဘာသာပြန်သည်။ အိုင်ဗန် ဖရန်ဆက်ချီနီသည် မဲလ်ဘုန်းတက္ကသိုလ်၊ တရုတ်လေ့လာရေးဌာနမှ ကထိက ဖြစ်သည်။ လင်လီသည် ကာဖော်စကာရီ ဗင်းနစ် တက္ကသိုလ်မှ PhD ကျောင်းသူ ဖြစ်သည်။)

You may also like these stories:

ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နယ်စပ်တိုက်ပွဲအပေါ် မြန်မာစစ်သည်တဦး၏ အမြင်

ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားတို့ရဲ့ လောကီအစီအရင် တိုက်ပွဲ (ရုပ်/သံ)

ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နယ်စပ်ပဋိပက္ခအကြောင်း သိကောင်းစရာများ

ကျားဖြန့်နှိမ်နင်းရေးကြောင့် ထိုင်းပုဂ္ဂလိကဘဏ်အကောင့်များ ယာယီပိတ်ခံရ

ကျားဖြန့်၊ အောက်ဆိုက်ဝင်ငွေနဲ့ အကျင့်ပျက် စစ်တပ်