မြန်မာတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၁၇ လ ကြာသောအခါ တချိန်က နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကြောင့် တိုးတက်မှုအလားအလာ များစွာရှိသည်ဟု မြင်ခဲ့ကြသည့် မြန်မာ့အိမ်ခြံမြေ စီမံကိန်းများ မပြီးစီးဘဲ ရပ်ဆိုင်းနေသည်။ မြန်မာ၏ စီးပွားရေးအနာဂတ်ကို ဖုံးလွှမ်းနေသည့် တိမ်တိုက်မဲများ မရှင်းလင်းသေးသမျှ ကာလပတ်လုံး ထိုစီမံကိန်းများ ပြန်လည်စတင်နိုင်ဖွယ်မရှိပေ။
ထိုသို့ပိတ်မိနေသူများတွင် ဂျပန်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများလည်း ပါဝင်သည်။ ဂျပန်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ ငွေကြေးဖြင့် တည်ဆောက်နေသည့် စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၁.၃ ဘီလီယံတန်သည့် အကြီးစား စီမံကိန်း အနည်းဆုံး ၃ ခုသည် စီးပွားရေးဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများအတွက် အဓိက ဝင်ငွေရင်းမြစ်ဖြစ်သည့် ပြည်ပခရီးသည်များနှင့် လူလတ်တန်းစား စားသုံးသူများ၏ အသုံးစရိတ်များ ခန်းခြောက်သွားသောကြောင့် ဆိုင်းငံ့ထားလိုက်ရသည်။
ထိုစီမံကိန်းများအနက်တခုမှာ Y Complex စီမံကိန်းဖြစ်ပြီး ထိုစီမံကိန်းကို ရန်ကုန်မြို့လယ်ရှိ စစ်သမိုင်းပြတိုက်ဟောင်း နေရာတွင် တည်ဆောက်နေသည်။ ယခုအခါ ထိုအဆောက်အအုံသစ် မြောက်ဘက်ခြမ်းကို မီးခိုးရောင် အဖုံးအကာဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသည်။ ထိုအဆောက်အအုံတွင် အဆင့်မြင့် ရုံးခန်းများ၊ ဆိုင်ခန်းများနှင့် အဆင့်မြင့်ဟိုတယ်တခုတို့အတွက် ရည်ရွယ်ခဲ့ပြီး Daiwa House Industry ၏ လုပ်ငန်းခွဲ ဖူဂျီတာ၊ အိမ်ခြံမြေ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း တိုကျို တာတီမိုနို၊ ပုဂ္ဂလိကရန်ပုံငွေလုပ်ငန်း Japan Overseas Infrastructure Investment Corp. for Transport & Urban Development (JOIN) နှင့် မြန်မာလုပ်ငန်းစု ဧရာဟင်္သာ တို့၏ ဖက်စပ်လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။
၇၀ ရာခိုင်နှုန်းပြီးစီးနေသော ထိုအဆောက်အအုံသည် နှိုင်းယှဉ်ချက်အားဖြင့် နိုင်ငံခြားသားအများအပြား နေထိုင်ရာ ရန်ကုန်မြို့လယ်မှ လူနေရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုဒေါ်လာသန်း ၃၃၀ တန်သော အဆောက်အအုံကို လွန်ခဲ့သောနှစ်ကပင် ဖွင့်လှစ်ရန် မူလက စီစဉ်ထားသည်။
ဂျပန်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ ငွေကြေးဖြင့် တည်ဆောက်နေသည့် စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၁.၃ ဘီလီယံတန်သည့် အကြီးစား စီမံကိန်း အနည်းဆုံး ၃ ခုသည် စီးပွားရေးဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများအတွက် အဓိက ဝင်ငွေရင်းမြစ်ဖြစ်သည့် ပြည်ပခရီးသည်များနှင့် လူလတ်တန်းစား စားသုံးသူများ၏ အသုံးစရိတ်များ ခန်းခြောက်သွားသောကြောင့် ဆိုင်းငံ့ထားလိုက်ရသည်။
ယခုအခါ တိုကျို တာတီမိုနိုသည် ထိုစီမံကိန်းအတွက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ယန်း ၆.၈ ဘီလီယံ (ဒေါ်လာ ၄၉.၂ သန်း) အရှုံးပေါ်ခဲ့ပြီး ထိုစီမံကိန်းကို အပြည့်အဝ ဆိုင်းငံ့ထားကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အလားတူစွာပင် Daiwa House က ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လတွင် ကုန်ဆုံးသောနှစ်အတွက် ထိုလုပ်ငန်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး ယန်း ၉ ဘီလီယံ ရှုံးကြောင်းကြေညာသည်။ သို့သော် JOIN ကမူ လျှို့ဝှက်ချက်ဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်များအရ ထိုမအောင်မြင်သော စီမံကိန်းအတွက် ဆုံးရှုံးမှုများကို ထုတ်ပြန် ကြေညာခြင်းမရှိပေ။
Y Complex တည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်းသည် မြန်မာစစ်တပ်ပိုင်မြေပေါ်တွင် တည်ဆောက်နေသောကြောင့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများကိုလည်း ဖြစ်စေသည်ဟု အကျိုးအမြတ်မယူသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် Justice for Myanmar က ဆိုသည်။ ထိုမြေငှားရန်းခကို စစ်တပ်က စီမံနေသည့် ငွေစာရင်းတခုသို့ ပေးသွင်း နေရသောကြောင့် ထိုစီမံကိန်းသည် ဆန္ဒပြသူများကို ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများ ကျူးလွန်နေသည့် မြန်မာ စစ်တပ်ကို ငွေကြေးထောက်ပံ့နေသောကြောင့် ဝေဖန်ခံနေရသည်။
“ထိုမြေကို ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနထံမှ ငှားရမ်းခွင့်ရထားပြီးဖြစ်သော မြန်မာစီးပွားဘက်ထံမှ ပူးတွဲငှားရမ်းခြင်းဖြစ်သည်” ဟု အထက်ပါ ဂျပန်ကုမ္ပဏီများက Nikkei သို့ အီးမေးလ်ဖြင့် အကြောင်းပြန်သည်။ “ထိုပူးတွဲငှားရမ်းခငွေများကို ၂၀၂၁ ဖေဖေါ်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှစတင်ပြီး ပေးချေခြင်း မရှိပေ” ဟုလည်း ထိုကုမ္ပဏီများ ပြောသည်။
စစ်တပ်နှင့်တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်မနေသော အိမ်ခြေမြေစီမံကိန်းများလည်း ဒုက္ခရောက်နေကြသည်။ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းလိုက်ပြီးနောက် ၎င်းတို့၏ အနာဂတ်ကို စိုးရိမ်ပူပန်နေသော လူလတ်တန်းစားများက အသုံးစရိတ်များကို ချွေတာလိုက်သလို ထိုအဆောက်အအုံများတွင် ငှားရန်းမည်ဟု မျှော်လင့်ထားသော နိုင်ငံခြား ကုမ္ပဏီများကလည်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ရပ်ဆိုင်းလိုက်ကြသည်။ တည်ဆောက်သူများအနေဖြင့်လည်း ၎င်းတို့၏ စီမံကိန်းများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်လိုလျှင်ပင် မြန်မာတွင် နိုင်ငံခြားငွေ ပြတ်လပ်နေသောကြောင့် လိုအပ်သော ပစ္စည်းများကို တင်သွင်းရန် ခက်ခဲသည်။
JOIN ၏ တစိတ်တပိုင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြင့် ဂျပန် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းကြီး ကာဂျီမာသည်လည်း ရုံးခန်းများ၊ ဟိုတယ်များနှင့် ဆိုင်များပါဝင်သော အဆောက်အအုံတခုကို ရန်ကုန်တိုင်း ရန်ကင်းမြို့နယ်တွင် တည်ဆောက်ရာတွင် ပါဝင်နေသည်။ ဆိုင်းငံ့ထားသော ထိုစီမံကိန်း ပြန်လည်စတင်ရန် လွန်စွာနှောင့်နှေးနေမည်ဟု မျှော်လင့်ရပြီး ယခုအခါတွင် ထိုဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းခွင်တွင် စိုထိုင်းသည့် ရာသီဥတုမှ ကာကွယ်ရန် လုပ်ဆောင်နေရသည်။ ထိုကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းသည် ဇူလိုင်လကုန်တွင် ပြီးစီးမည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။
တည်ဆောက်သူများအနေဖြင့်လည်း ၎င်းတို့၏ စီမံကိန်းများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်လိုလျှင်ပင် မြန်မာတွင် နိုင်ငံခြားငွေ ပြတ်လပ်နေသောကြောင့် လိုအပ်သော ပစ္စည်းများကို တင်သွင်းရန် ခက်ခဲသည်။
ထိုလုပ်ငန်းတွင် ပတ်သက်နေသည့် အမှုဆောင်တဦးက “ကျနော်တို့က စွန့်စားပြီး ဒီစီမံကိန်းမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားပြီးဖြစ်လို့ အလွယ်တကူ နောက်ပြန်ဆုတ်လို့ မရတော့ဘူး” ဟုပြောသည်။ သို့သော် ထိုစီမံကိန်းကို မည်သည့်အချိန်တွင် ပြန်လည်စတင်မည်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရပေ။ ကာဂျီမာသည် မတ်လတွင် ကုန်ဆုံးသည့် တနှစ်တာကာလအတွင်း ထိုစီမံကိန်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး နှောင့်နှေးမှု အရှုံး ယန်း ၁၆ ဘီလီယံ ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။
ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းကြီးဖြစ်သော မစ်ဆူဘီရှီနှင့် ၎င်း၏လုပ်ငန်းစု ကုမ္ပဏီဖြစ်သော မစ်ဆူဘီရှိ အိမ်ခြံမြေ လုပ်ငန်းသည် ပြည်တွင်း ထိပ်တန်းလုပ်ငန်းစုကြီးဖြစ်သည့် ရိုးမအုပ်စုနှင့် ပူးပေါင်းပြီး ရန်ကုန် ဘူတာကြီးအနီးတွင် Yoma Central ဟုခေါ်သည့် ရုံးခန်းများ၊ ဆိုင်းခန်းများနှင့် ဟိုတယ်များပါဝင်သော ကြီးမားသည့် အဆောက်အအုံ ၄ ခုကို တည်ဆောက်သည်။ အစိုးရ အပြောင်းအလဲမဖြစ်မီက ထိုလုပ်ငန်းခွင်တွင် အားကျိုးမာန်တက်လုပ်ကိုင်နေသော်လည်း ယခုအခါ ထိုနေရာတွင် မည်သည့် အလုပ်သမားမျှ မရှိတော့ပေ။
စစ်အုပ်ချုပ်သူများကို မုန်းတီးမှုသည် ပြည်သူလူထုအကြား လွန်စွာနက်ရှိုင်းနေသည်။ စီမံကိန်းပိုင်ရှင်များသည် စစ်တပ်နှင့်ပတ်သက်သည်ဟု သတ်မှတ်ခံရမည့် အန္တရာယ်နှင့် ခုခံရေး အင်အားစုများက တိုက်ခိုက်ခံရနိုင်သည်ကိုလည်း ဂရုတစိုက် တွက်ချက်နေကြရသည်။
ထိုစီမံကိန်းအနီးတွင် ပင်နင်ဆူလာလုပ်ငန်းစုကို လုပ်ကိုင်သည့် Hongkong and Shanghai Hotels သည် ကိုလိုနီခေတ်က တည်ဆောက်ခဲ့သည့် မြန်မာ့မီးရထားရုံးချုပ်ဟောင်းကို အခန်း ၈၈ ခန်းပါသည့် အဆင့်မြင့် ဟိုတယ်ဖြစ်သော ပင်နင်ဆူလာရန်ကုန် ဟိုတယ်အဖြစ် ဒေါ်လာသန်း ၁၃၀ အကုန်ခံကာ ပြန်လည်တည်ဆောက်နေသည်။ Hongkong and Shanghai Hotels က ထိုရပ်ဆိုင်းသွားသော စီမံကိန်းတွင် နှောင့်နှေးမှုအတွက် ဒေါ်လာ ၈၇ သန်း အရှုံးပေါ်ကြောင်း စာရင်းသွင်းရမည်ဟု မတ်လတွင် ကြေညာသည်။
စစ်အုပ်ချုပ်သူများကို မုန်းတီးမှုသည် ပြည်သူလူထုအကြား လွန်စွာနက်ရှိုင်းနေသည်။ စီမံကိန်းပိုင်ရှင်များသည် စစ်တပ်နှင့်ပတ်သက်သည်ဟု သတ်မှတ်ခံရမည့် အန္တရာယ်နှင့် ခုခံရေး အင်အားစုများက တိုက်ခိုက်ခံရနိုင်သည်ကိုလည်း ဂရုတစိုက် တွက်ချက်နေကြရသည်။
ထိုစီမံကိန်းများအားလုံး ဆိုင်းငံ့ထားရသောကြောင့် အလုပ်အကိုင်ဆုံးရှုံးမှုများလည်း အကြီးအကျယ် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ မြန်မာဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီလ မတိုင်မီက အလုပ်သမား ၁.၁ သန်းကို အလုပ်ပေးနိုင်ခဲ့ကြောင်း နိုင်ငံတကာအလုပ်သမားအဖွဲ့၏ အဆိုအရ သိရသည်။ ထိုအချိန်မှ စတင်ပြီး ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းသည် အလုပ်အကိုင် ၃၅၀၀၀၀ ခန့် သို့မဟုတ် အလုပ်အကိုင် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း ဆုံးရှုံးသွားသည်။
ထူးချွန်သော အင်ဂျင်နီယာများနှင့် ကျွမ်းကျင်လုပ်သားများသည် ပြည်ပတွင် အလုပ်လုပ်ရန် နိုင်ငံမှ ထွက်ခွာနေကြသည်ဟု ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းရှင်တဦး ပြောသည်။ “စီမံကိန်းတွေပြန်စဖို့ ကျနော်တို့ ဆုံးဖြတ်တဲ့အခါကျရင် လိုအပ်တဲ့အလုပ်သမားရှာဖို့ အခက်အခဲတွေ့ရတော့မယ်” ဟု သူပြောသည်။
( Nikkei မှ Myanmar building projects worth $1.3bn frozen since army took power ကို ဘာသာပြန်သည်။)
မြန်မာ့စီးပွားရေး ထိုးရပ်တော့မည်
ပြည်ပချေးငွေ ပေးဆပ်မှုများ ဆိုင်းငံ့ထားရန် ဗဟိုဘဏ် ညွှန်ကြား
အူရီဒူးမြန်မာ ရောင်းရန် ရှိသည်
စစ်ကောင်စီ၏ ပြည်ပမှ ဆေးတင်သွင်းခွင့် ကြေညာချက်ကြောင့် ဒေါ်လာဈေး ပိုမိုမြင့်လာနိုင်
မြန်မာရှိ တရုတ်၏ အဓိက အခြေခံအဆောက်အအုံ စီမံကိန်း ၃ ခု
