ထိုင်းနိုင်ငံသည် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း-အာဆီယံ (ASEAN) နှင့် မဆိုင်သော အလွတ်သဘော မြန်မာ့အရေး ဆွေးနွေးပွဲတခုကို ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက်တွင် ပြုလုပ်သွားရန်ရှိပြီး အာဆီယံ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ စိတ်ဝင်စားသော နိုင်ငံများ တက်ရောက်ရန် ဖိတ်ကြားထားသည်။
ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မဟုတ်သောကြောင့် အမည်မဖော်လိုသည့် သတင်းရင်းမြစ်တဦးက ယင်းအစည်းအဝေးသည် အာဆီယံ အစည်းအဝေး မဟုတ်ကြောင်း ပြောဆိုပြီး “ဒါက မြန်မာ့အကျပ်အတည်းကြောင့် ထိခိုက်ပြီး စိတ်ဝင်စားတဲ့ နိုင်ငံတွေရဲ့ အလွတ်သဘော အမြင်ချင်းဖလှယ်ပြီး နောက်ဆုံး အခြေအနေတွေကို ဆွေးနွေးမယ့် အစည်းအဝေးပဲ” ဟု ပြောသည်။
ထိုင်း၏ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများသည် ယင်းအစည်းအဝေးကို တက်ရောက်မည် ဖြစ်ကြောင်းလည်း အဆိုပါ သတင်းရင်းမြစ်က အတည်ပြုသည်။
ဆက်လက်၍ ၎င်းက “အဲဒီ နိုင်ငံတွေက မြန်မာ့အကျပ်အတည်းကြောင့် တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ သွယ်ဝိုက်၍ဖြစ်စေ ထိခိုက်တဲ့ နိုင်ငံတွေပဲ” ဟု ပြောသော်လည်း အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် မည်မျှ တက်ရောက်မည်ကိုမူ အသေးစိတ် ပြောကြားခြင်း မရှိပေ။ အချို့ နိုင်ငံများကလည်း နှစ်သစ်ကူး အစီအစဉ်များကြောင့် တက်ရောက်နိုင်မည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ပြောသည်။
ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ရက်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံက အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများအသင်း ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပြီးဆုံးပြီး ASEAN အထူး သံတမန် ကမ္ဘောဒီးယား ဒုဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ပရက်ဆော့ခွန်းကလည်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ တတိယအကြိမ် ခရီးစဉ် ဖျက်သိမ်းခဲ့ရာ ASEAN ဥက္ကဋ္ဌသစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် ပြင်ဆင်နေချိန် ထိုသို့ လစ်ဟာသွားသည်ကို စိတ်ဝင်စား သူများအား ဖိတ်ကြားခြင်း ဖြစ်ကြောင်းလည်း အဆိုပါ သတင်းရင်းမြစ်က ပြောသည်။
ယခုလို အာဆီယံနှင့် မဆိုင်သော အစည်းအဝေးကို ကျင်းပသည်မှာ အသစ်အဆန်း မဟုတ်ကြောင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံသည် မြန်မာ ပဋိပက္ခကြောင့် အထိခိုက်ဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်နေသည့်အတွက် ယင်းအစည်းအဝေးကို ကျင်းပရန် စိတ်အားထက်သန်နေ ကြောင်းလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။
ထို့ပြင် မကြာသေးမီက ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ ဖနွမ်းပင်တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် ASEAN အစည်းအဝေး၌လည်း ထိုင်းနိုင်ငံက အဖွဲ့ဝင်များကြား အလွတ်သဘော အစည်းအဝေး ကျင်းပရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။
စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပြီး ၂၀၂၁ ဧပြီလနောက်ပိုင်းတွင် ASEAN ခေါင်းဆောင်များက အဖွဲ့နှင့်ပတ်သက်သော အစည်း အဝေးများတွင် မြန်မာကို မဖိတ်ကြားရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
ဖနွမ်းပင်တွင် ကျင်းပသည့် ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် ASEAN ခေါင်းဆောင်များသည် ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ချက်ကို ပိုမို တင်းကျပ်ရန် ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီက ထိုသဘောတူညီချက်များအား ချက်ချင်း လိုက်နာရန် ဖိအားပေးခဲ့ သည်။
ယခု ကျင်းပမည့် ASEAN နှင့် မဆိုင်သည့် အလွတ်သဘော ဆွေးနွေးပွဲတွင် စစ်ကောင်စီ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝဏ္ဏမောင်လွင်ကို တက်ရောက်ခွင့်ပေးပြီး ၂၀၂၁ ဧပြီလက ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် ကင်းလွတ်စေမည်ဟုလည်း သိရသည်။
မြန်မာ့အရေးနှင့် ပတ်သက်ပြီး အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF) နှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ (EAOs) အား နည်းပညာနှင့် လက်နက် မဟုတ်သော အကူအညီများ ပေးမည့် အမေရိကန်အစိုးရ ၏ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွက် အမျိုးသားကွယ်ရေးလုပ်ပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာအက်ဥပဒေ (NDAA) ကို အမေရိကန်လွှတ်တော်က အတည်ပြုပြီးနောက် ထိုင်းနိုင်ငံက ယခု အစီအစဉ်ကို ပြုလုပ်ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။
အထက်ပါ သတင်းရင်းမြစ်က “ASEAN ရဲ့ အဓိက အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတခု အနေနဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံဟာ ဒေသတွင်း တည်ငြိမ် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ကမ္ဘောဒီးယား ပြဿနာမှာ လုပ်ခဲ့သလို ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့အမြင်နဲ့ ကြည့်ဖို့လိုတယ်” ဟုလည်း ဆိုသည်။
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီက မြန်မာတွင် အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပြီးနောက် ထိုင်းနိုင်ငံသည် လက်ရှိ အကျပ်အတည်း ဖြေရှင်းရေး အတွက် တရားဝင်နှင့် အလွတ်သဘော ဆွေးနွေးမှုများကို မြန်မာနှင့် ထိစပ်နေသောနိုင်ငံများ အပါအဝင် ASEAN နှင့် ဆွေးနွေးဘက်နိုင်ငံများနှင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ ပုံမှန်အခြေအနေ ပြန်ရောက်ရန်နှင့် မြန်မာပြည်သူများ၏ဆန္ဒ ပြည့်၀စေရန် ပူးပေါင်းအားဖြည့် ရေးအတွက် အဆိုပါ နိုင်ငံများကိုလည်း ယခု ဆွေးနွေးပွဲသို့ ဖိတ်ကြားရန် စီစဉ်ထားသည်။
ကိုးကား ။ ။ Thai PBS World
