ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်းရှိ မြို့နယ်များနှင့် စက်မှုဇုန်များတွင် ပြီးခဲ့သည့် ဩဂုတ်လလယ်မှစတင်ပြီး လျှပ်စစ်မီးပြတ်တောက် မှု နှစ်ဆပိုဆိုးလာနေကြောင်း မြို့နေပြည်သူများနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များထံမှ သိရသည်။
ယခင် တရက်လျှင် ၄ နာရီခြားတခါ အလှည့်ကျစနစ်ဖြင့် လျှပ်စစ်မီးပေးနေခြင်းဖြစ်သော်လည်း ယခုအခါ ပြတ်တောက် ချိန် ၈ နာရီခန့်ထိ ကြာမြင့်လာသလို စက်မှုဇုန်များ၌လည်း တရက်လျှင် ၆ နာရီ ပေးရာမှ လက်ရှိ ၄ နာရီသာ ရရှိတော့ ကြောင်း၊ မီးလာချိန်တွင်လည်း ပျက်လိုက်လာလိုက် ဖြစ်နေကြောင်း သိရသည်။
ထိုသို့သောအခြေအနေများကြောင့် မြို့နေလူထုအတွက် လူမှုဘဝအခက်အခဲများ ကြုံနေရသလို ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း များတွင်လည်း နှောင့်နှေးကြန့်ကြာခြင်း၊ ထုတ်လုပ်မှုကျဆင်းခြင်း၊ ကုန်ကျစရိတ်များတိုးလာခြင်း စသည့် အခက်အခဲ များဖြင့် ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း မြို့ခံများနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များက ဆိုသည်။
ရန်ကုန်မြို့နေ ပြည်သူတဦးက “မီးက အခုရက်ပိုင်း ခဏခဏပျက်တယ်။ ညကဆို တညလုံးပျက်တာ။ လာတဲ့အချိန် မှာလည်း ပြန်ပျက်သွားတာမျိုးတွေ ဖြစ်တယ်။ မီးမမှန်တာက မြို့နယ်တခုနဲ့တခုတော့ မတူဘူး” ဟု ဧရာဝတီကို ပြောသည်။
ယခုကဲ့သို့ မီးပျက်မှုပိုဆိုးလာရခြင်းမှာ အဓိကအားဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှု လျော့သွားခြင်း၊ စွမ်းအင်နှင့် လည်ပတ်နေရသည့်စက်ရုံများ ရပ်ဆိုင်းသွားခြင်း၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား သယ်ယူပို့ဆောင်ဖြန့်ဖြူးသည့်နေရာများတွင် ဓာတ်တိုင်များလဲပြိုခြင်း စသည်တို့ကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုမှုများလည်း ရှိသည်။
ရန်ကုန်မြို့ရှိ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တဦးက “စက်မှုဇုန်တွေမှာဆိုရင် ကျနော်တို့ တနေကုန်မှ ၄ နာရီလောက်ပဲရတယ်။ မီးပျက်တော့ ဒီဇယ်နဲ့လည်ပတ်ရတယ်။ အဲဒီတော့ ကုန်ကျစရိတ်တွေ တက်လာတယ်။ ပစ္စည်းတွေရဲ့ ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ တအားကြီးလာတယ်။ ကျနော်တို့ အလုပ်လုပ်တဲ့ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုတွေ ထိခိုက်တယ်။ ကုန်ပစ္စည်းဈေးနှုန်းတွေ ကြီးမြင့် လာတယ်။ ဒီဇယ်ကျတော့လည်း အကန့်အသတ်နဲ့ပဲ ဝယ်ယူလို့ရနိုင်တယ်။ တော်တော်များများက အဆင်မပြေဘူး” ဟု ဧရာဝတီကို ပြောသည်။
မီးပျက်သည့်အခါ သက်ဆိုင်ရာမြို့နယ်တချို့၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပေးရေးကော်ပိုရေးရှင်းများက ဓာတ်အားလိုင်း အရေးပေါ်ဝန်အားထိန်းညှိခြင်း၊ အရေးပေါ်ဝန်အားလျှော့ချခြင်း စသည်တို့ကြောင့် ယာယီဓာတ်အားပြတ်တောက်မည် ဟုသာ လူမှုကွန်ရက်၌ ထုတ်ပြန်ပေးလေ့ရှိပြီး အချိန်မည်မျှကြာမြင့်မည်ဟူ၍ ဖော်ပြထားခြင်းမရှိပေ။
စက်မှုဇုန်ရှိ စားသောက်ကုန် ထုတ်လုပ်နေသူတဦးက “မီးက လာလဲခဏပဲ။ နာရီဝက်လောက်ပေးလိုက် ပြန်ပျက်လိုက် ဆိုတော့ ကျနော်တို့ထုတ်လုပ်မှုက အဆင်မပြေဘူး။ ၆ နာရီပေးမှာလား၊ ၄ နာရီပေးမှာလား တောက်လျှောက်ပေးပေါ့။ ဘာဖြစ်လာလဲဆို သုံးစွဲနေတဲ့စက်တွေပျက်စီးတာ၊ မီးအားအတက်အကျကြောင့် မော်တာလောင်တာတွေဖြစ်ပြီး ဆုံးရှုံး ရတာပေါ့” ဟု ပြောသည်။
အကျိုးဆက်အားဖြင့် ကုန်ပစ္စည်းဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာမှုအပေါ် ဈေးနှုန်းချပေးရန် စစ်ကောင်စီက ခေါ်ယူသတိပေး ခြင်းများ ပြုလုပ်သော်လည်း လုပ်ငန်းရှင်များ ကြုံတွေ့နေရသည့် လျှပ်စစ်မီးအခက်အခဲကိုမူ ဖြေရှင်းပေးမှုမရှိကြောင်း ၎င်းက ထောက်ပြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းသည့် ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီနောက်ပိုင်းမှစတင်၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကဏ္ဍ ကျဆင်း လာပြီး နိုင်ငံတဝန်းမှ စက်မှုဇုန်များသည် ဓာတ်အားမလုံလောက်ခြင်းနှင့် လောင်စာဆီဈေးနှုန်း မြင့်တက်ခြင်းများကို ကြုံတွေ့နေရကြောင်း စက်တင်ဘာ ၅ ရက်၌ ကမ္ဘာ့ဘဏ်က ထုတ်ပြန်သည့် “အမှောင်ထုမှ မြန်မာ့စွမ်းအင် ကဏ္ဍ စိန်ခေါ်မှုများ In The Dark: Power Sector Challenges in Myanmar” အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။
မြန်မာ လျှပ်စစ်စွမ်းအားနှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန အကြံပေးဟောင်း ဂီးယိုမာ ဒေ လန်ဂျရေ (Guillaume de Langre) က “မြန်မာမှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ထုတ်ဖို့သုံးတဲ့လောင်စာက ကုန်ခမ်းတော့မယ်။ ဒါကို အစားမထိုးဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့ ကျနော်တို့ မေးရမယ့်မေးခွန်းက ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှု ထက်ဝက်ပျောက်ကွယ်သွားရင် မြန်မာက စီးပွားရေးတခုအနေနဲ့ ဘယ်လို လည်ပတ်မလဲဆိုတာပဲ ဖြစ်တယ်” ဟု Insight Myanmar အမည်ရှိ Podcast တခု တွင် မကြာသေးမီက ပြောဆိုထားသည်။
ပြည်တွင်းရှိ စီးပွားလုပ်ငန်းရှင်များကလည်း စစ်ကောင်စီအနေဖြင့် လျှပ်စစ်မီးရရှိရန် နည်းလမ်းပေါင်းစုံသုံးပြီး ဖြေရှင်း ရန်လိုအပ်နေကြောင်း ဆိုသည်။
ပြီးခဲ့သည့် ဇွန်လက စက်မှုဇုန်များအတွင်းရှိ စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံ၊ ကုမ္ပဏီများ လျှပ်စစ်မီးပုံမှန်မရ၍ မီးစက်အသုံးပြု လည် ပတ်နေရသည့်အတွက် အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့နေရသဖြင့် ဓာတ်အားခကို တယူနစ်လျှင် ကျပ် ၄၀၀ မှ ၅၀၀ ကျပ်နှုန်း ပေးချေ၍ မီးရရှိမည်ဆိုပါက သဘောတူကြောင်း အဆိုပြုချက်များရယူလျက် အထက်အဖွဲ့အစည်းများထံ တင်ပြရမည် ဟု စက်မှုဇုန်စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီမှတဆင့် ပြောဆိုထားသည်ကို လုပ်ငန်းရှင်များဘက်က လက်ခံမည်ဟု အကြောင်း ပြန်သော်လည်း လက်ရှိအချိန်ထိ စစ်ကောင်စီဘက်မှ လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်ခြင်း မရှိသေးကြောင်းလည်း လုပ်ငန်းရှင်များ ထံမှ သိရသည်။
You may also like these stories:
လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်မှု ပိုဆိုးလာဖွယ်ရှိဟု ကမ္ဘာ့ဘဏ်ပြော
လျှပ်စစ်မီး လုံလောက်စွာပေးရန် အမြန်ဆုံးလိုအပ်နေဟု စက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များ ပြော
မင်းအောင်လှိုင်၏ လျှပ်စစ်ကား အိပ်မက်
လျှပ်စစ်မီးနှင့် ရေပြတ်လပ်မှုဒဏ် ပြည်သူများ ဆိုးရွားစွာခံနေရ
