အင်္ဂါနေ့က ဘေဂျင်းတွင် ကျင်းပသည့် တတိယအကြိမ်မြောက် ရပ်ဝန်းနှင့်လမ်း အစီအစဉ် (BRI) ညီလာခံ တက်ရောက်လာသည့် ကမ္ဘာတဝှမ်းမှ ခေါင်းဆောင်များကို တရုတ်သမ္မတရှီကျင့်ဖျင် ကော်ဇောနီခင်းကြိုဆိုစဉ် မြန်မာစစ်အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်သည် ဖိတ်ကြားခြင်းမခံရသောကြောင့် ထိုအခမ်းအနားကို အဝေးမှသာ ငေးကြည့်နေရသည်။
စစ်အုပ်စုနှင့် စစ်ကောင်စီ ထိပ်တန်းကိုယ်စားလှယ်များသည် စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင် ဖိတ်ကြားခံရရေးအတွက် ဘေဂျင်းကို လပေါင်းများစွာ လော်ဘီလုပ်ခဲ့ကြောင်း ဧရာဝတီက သိရသည်။ ပြည်ပတွင် တရားဝင်မှုနှင့် ပြည်တွင်းတွင် လေးစားမှု အလွန်လိုချင်နေသော စစ်ကောင်စီသည် ထိုညီလာခံကို အဓိကကျသည့် လူမှုဆက်ဆံရေးအခမ်းအနားအဖြစ် ယူဆသည်။ သို့သော် တရုတ်နိုင်ငံကို စည်းရုံးသွေးဆောင်မရပေ။
၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲများ တက်ရောက်ခွင့် မရသောကြောင့် စစ်ကောင်စီ၏ အနည်းငယ်မျှသော မဟာမိတ်များအနက် တနိုင်ငံက လက်ခံကျင်းပသည့် အဆင့်မြင့် နိုင်ငံတကာညီလာခံ တက်ရောက်ခွင့်ရသူစာရင်းတွင် ချန်လှပ်ထားခံရခြင်းက အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်အတွက်ကြီးမားသော ထိုးနှက်ချက်ဖြစ်သည်ကို သံသယဖြစ်စရာ မလိုပေ။
ထို BRI ညီလာခံကို အင်္ဂါနေ့နှင့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ကျင်းပသည်။ ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင်၊ ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် ဆတ်ထာ ထာဝီစင်နှင့် အာရှနှင့် အာဖရိကမှ ခေါင်းဆောင်များသည် BRI ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အထူးပြု ထိုညီလာခံကို တက်ရောက်နေသည်။
ယခုအခါ ဖြုတ်ချ ထောင်သွင်း အကျဉ်းချခံ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရ အရပ်သားခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသည့် BRI ညီလာခံသို့ ရှီ ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။ ထိုညီလာခံတွင် ထိုစဉ်က နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် ရှီ၊ ထိုစဉ်က ဝန်ကြီးချုပ် လီကဲ့ချန်နှင့် အခြား တရုတ်ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များနှင့် ဆွေးနွေးပွဲများ ကျင်းပခဲ့သည်။
ယခုတကြိမ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အစား စစ်ကောင်စီ ဒုဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦးသည် တရုတ်အမျိုးသား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ကော်မရှင်၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ထိုညီလာခံတက်ရန် ဘေ့ဂျင်းသို့ သွားသည်ဟု စစ်ကောင်စီ မီဒီယာက ဖေါ်ပြသည်။ သူနှင့်အတူ ယခင်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၏ အကြံပေး ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီး (၂) ဦးကိုကိုလှိုင် လိုက်ပါသွားသည်။
စက်တင်ဘာလအတွင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦးသည် ဘေ့ဂျင်းတွင် ကမ္ဘာ့ ရေရှည် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဖိုရမ်တက်ရောက်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်ဖြူမြို့နယ်မှ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် ကူမင်းသို့ ရထားလမ်းဖေါက်ရေး ဆွေးနွေးသည်။
မင်းအောင်လှိုင်သည် သူ၏ စစ်ကောင်စီကို ဘေ့ဂျင်းက အပြည့်အဝ အသိအမှတ်ပြုခံရရေး မြန်မာမှ တရုတ်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို အရှိန်မြှင့်တင်ရန် တွန်းအားပေးနေသည်။ သို့သော် တရုတ်နိုင်ငံသည် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ကျူးလွန်ထားသည့် အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင်နှင့် ဆက်ဆံရာတွင် အထူးသတိထားနေသောကြောင့် သူ ငမ်းငမ်းတက် လိုချင်နေသည့် အသိအမှတ်ပြုမှု မင်းအောင်လှိုင် မရသေးပေ။
စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်တွင် တရုတ်နိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာစင်မြင့်တွင် စစ်ကောင်စီကို ထောက်ခံနေသော်လည်း မင်းအောင်လှိုင်၏ ဘေ့ဂျင်းသို့ ဖိတ်ခေါ်ရေး တောင်းဆိုမှုကို ဆက်လက်ပယ်ချနေခြင်းက စိတ်ဝင်စားစရာဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် မြန်မာစစ်ကောင်စီကို တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုသည်ဟု အမြင်မခံလိုသောကြောင့် BRI ညီလာခံသို့ မင်းအောင်လှိုင်ကို မဖိတ်ကြောင်း ပြည်တွင်း နိုင်ငံရေးသုတေသီတဦးက ပြောသည်။
“ဒါက သူတို့ အကျိုးစီးပွားအတွက်ပဲ။ ကမ္ဘာ့အဆင့်မှာ မြန်မာစစ်ကောင်စီက ဘာမှအရေးမပါဘူး” ဟု အထက်ပါ သုတေသီပြောသည်။
သို့သော် မြန်မာသည် BRI အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သောကြောင့် တရုတ်က စစ်ကောင်စီဝန်ကြီးတဦးကို ဖိတ်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည် ဟု သူ ရှင်းပြသည်။
တနိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် NCA ၈ နှစ်ပြည့် အခမ်းအနားတက်ရောက်သောအခါ အာရှရေးရာ တရုတ် အထူးသံတမန် တိန့်ရှီကျန်းက မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို မဆုတ်မနစ် ထောက်ခံကြောင်း ပြောကြားပြီး နိုင်ငံပြိုကွဲမည့် မည်သည့်ကိစ္စကိုမျှ တရုတ်က လက်မခံကြောင်းပြောသည်။
တိန့်ရှီကျွန်း ပြောကြားသည့် စကားများသည် မင်းအောင်လှိုင် BRI ညီလာခံ တက်ရောက်ခွင့် မရသောကြောင့် သူ့ကို နှစ်သိမ့်ရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း လေ့လာသူများက ပြောသည်။ မည်သို့ဆိုစေ ဘေ့ဂျင်းက ညီလာခံကို သူ့အစား အခြားလူ သွားခဲ့ပြီ။
(ဧရာဝတီ အင်္ဂလိပ်ပိုင်းပါ Snubbed Myanmar Junta Leader Must Watch China’s BRI Summit From Home ကို ဘာသာပြန်သည်။)
You may also like these stories:
မြန်မာနိုင်ငံပြိုကွဲစေမည့် လုပ်ဆောင်မှုများကို လက်မခံဟု တရုတ်ကိုယ်စားလှယ် ဆို
ထိုင်ခုံကြီးတလုံးနဲ့ နေပြည်တော် NCA ပွဲ
ပူတင်၊ တာလီဘန်နှင့် ရှီကျင့်ဖျင် ရပ်ဝန်းနှင့်လမ်း ညီလာခံတွင် တွေ့ဆုံ
လုံးဝ လွဲခဲ့သော တရုတ် ဂလိုဘယ်တိုင်းမ် အယ်ဒီတာ့အာဘော်
ကျောက်ဖြူ- ကူမင်းရထားလမ်းစရန် ရဲအစောင့်အရှောက်ဖြင့် တရုတ် မြေတိုင်း
BRI စီမံကိန်း တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်မှုရပ်ရန် ကချင်အမျိုးသမီးအစည်းအရုံးတောင်းဆို
