တရုတ်ဝယ်လက်မရှိ၍ ကျောက်စိမ်းဈေးကွက်ပျက်

တရုတ်အစိုးရက အွန်လိုင်းငွေလိမ်လည်မှု၊ အခွန်ကိစ္စတို့နှင့် ပတ်သက်၍ တရုတ် ကုန်သည်နှင့် ကုမ္ပဏီများကို ဖမ်းဆီး စစ်ဆေးခြင်း၊ ငွေကြေးလွှဲပြောင်းခြင်းတို့တွင် အခက်အခဲများရှိလာသဖြင့် ကျောက်စိမ်းအရောင်းအဝယ်မှာ ဖေဖော်ဝါ ရီလကုန်ပိုင်းမှစတင်၍ ရပ်တန့်သွားကြောင်း မန္တလေးကျောက်ဈေးကွက်အတွင်းက သိရသည်။

မန္တလေးမြို့ခံ ကျောက်မျက်လုပ်ငန်းရှင်တဦးက “အခုက တရုတ်ပြည်မှာ ကုမ္ပဏီတွေ၊ ကုန်သည်တွေကို ကျားဖြန့်ကိစ္စ၊ အခွန်ကိစ္စတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ခေါ်ယူပြီး စစ်ဆေးတာ၊ ဖမ်းဆီးတာ၊ ထိန်းသိမ်းခံရတာမျိုးတွေရှိတော့ အဲဒီဂယက် က မြန်မာပြည်ကျောက်စိမ်းဈေးကွက်ကို ရိုက်ခတ်လာတာ။ ပြီးတော့ ငွေအလွှဲအပြောင်းတွေမှာလည်း နှစ်ဖက်စလုံးက စစ်ဆေးမေးမြန်းတာတွေ ရှိလာတာကြောင့်လည်း သက်ဆိုင်တယ်။ အဓိကတော့ တရုတ်အစိုးရရဲ့ တားဆီးထိန်းချုပ်မှု တွေကြောင့်ပါပဲ” ဟု ပြောသည်။

ကျောက်စိမ်း အရိုင်းတုံးများနှင့် အချောထည်များအား တရုတ်နိုင်ငံမှ အများဆုံးဝယ်ယူကြပြီး၊ ယခုအခါ ကျောက်စိမ်း ရောင်းဝယ်ခြင်းများကို အွန်လိုင်း (We Chat)မှ တဆင့် ပြုလုပ်နေကြသော်လည်း တန်ဖိုးကြီး ကျောက်များအရောင်း အဝယ်ဖြစ်မှု အလွန်နည်းကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံ၊ ရွှေလီမြို့ရှိ ကျောက်မျက်ဈေးတွင်လည်း We Chat အရောင်းအဝယ် များကိုပါ တရုတ်ရဲတပ်ဖွဲ့က မကြာခဏ ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးခြင်းများ ပြုလုပ်နေသည်ဟု ကျောက်မျက်လုပ်ငန်းရှင် အသိုင်းအဝိုင်းက သိရသည်။

မဟာအောင်မြေမြို့နယ်တွင် နေထိုင်သော ကျောက်ပွဲစားတဦးက “အခုက ထမင်းစားကျောက်လောက်ပဲ အရောင်း အဝယ်ဖြစ်နေတာ။ We Chat ကနေ အရောင်းအဝယ်လုပ်နေသေးတာမို့ ထမင်းစားကျောက်လေးတွေတော့ ရှိနေ သေးတာမျိုးပေါ့။ တရုတ်က တအားနှိမ်ပြီး ဝယ်တာ၊ We Chat ထဲမှာ ၁ သိန်းပေးတဲ့ ကျောက်ကို သွားပေးရင် ၅ သောင်း၊ ၃ သောင်း အဲဒီလိုမျိုး ခေါင်းပုံဖြတ်ခံနေကြရတာ” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးကျောက်မျက်ဈေးဖြစ်သည့် မန္တလေး မဟာအောင်မြေ ကျောက်စိမ်းကျောက်မျက်ရောင်းဝယ် ရေးစခန်း (ကျောက်ဝိုင်း) တွင်လည်း ကျောက်မျက်လုပ်ငန်းရှင်၊ ကုန်သည်များထက် ကျောက်မျက်ပွဲစားများ ပို၍ များ ကြောင်း သိရသည်။

ကျောက်ပွဲစားတဦးက “နေ့စဉ် စားဖို့အတွက် အခက်အခဲရှိနေလို့သာ ဝိုင်းကို သွားသွားနေရတာ။ လက်ရှိ နိုင်ငံရေးက အခြေအနေမကောင်းတော့ အဆင်ပြေသလို လုပ်စားနေကြရတာလေ၊ ပြီးတော့ ကျောက်လောကမှာ ကုန်သည်ထက် ပွဲစားလုပ်တဲ့သူက ပိုများတယ်။ အခုက ကျောက်ဈေးကွက်က စုတ်ပြတ်သပ်တဲ့အထိကို ဖြစ်နေပြီ၊ ဒီပုံစံအတိုင်း ဆက် သွားမယ်ဆိုရင် ကျောက်သမားအများစု နောက်ထပ် ၄၊ ၅ လအပြင် ထပ်ပြီး တောင့်မခံနိုင်ကြတော့ဘူး” ဟု ပြောသည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ်က မန္တလေးကျောက်ဝိုင်းတွင် We chat ဖြင့် ရောင်းဝယ်နေသည့် တရုတ်ကုန်သည်များ (ဧရာဝတီ)

စစ်ကိုင်းမြို့နယ် စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့က အသိအမှတ်ပြု တရားဝင်ဖွင့်လှစ်ပေးထားသည့် စစ်ကိုင်းမြို့ ရွှေမင်းဝံ ရပ်ကွက်ရှိ ဘော်ဂါကျောက်စိမ်းပုတီး၊ လက်ကောက်ဝိုင်းတွင်လည်း အရောင်းအဝယ် မရှိတော့သဖြင့် စစ်ကိုင်း ကျောက်သမားများမှာ မန္တလေးမြို့ထိ သွားရောက်လုပ်ကိုင်နေကြရကြောင်း သိရသည်။

စစ်ကိုင်းမြို့ခံ ကျောက်လက်ကောက်ရောင်းဝယ်သူတဦးက “ဘော်ဂါဝိုင်းမှာက တန်ဖိုးကြီးကျောက်ထက် တန်ဖိုးနည်း ပုတီးတွေနဲ့ လက်ကောက်လိုင်း သီးသန့်လေ၊ အခုက စစ်ကိုင်းမှာလည်း ဝိုင်းသာ ဖွင့်နေတာ ဘယ်လိုမှ လုပ်လို့မရလို့ မန္တလေးထိ တက်နေကြရတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကျောက်ဈေးကွက်က တရုတ်ကိုပဲ အားကိုးနေရတာဆိုတော့ တရုတ်က တအားကြီးကို ထိန်းချုပ်တာတွေ လုပ်လိုက်တော့ အရောင်းအဝယ်တွေ မဖြစ်ကြဘူး၊ ကွမ်ကျိုး၊ ရင်ကျန်း၊ ထိန်ကျုံး အဲဒီလိုင်းတွေကအစ ဈေးကွက်က ပျက်နေပြီ” ဟု ပြောသည်။

တရုတ်ဝယ်လက် မရှိသလောက်ဖြစ်ပြီး ဈေးကွက်ပျက်နေကာ အရောင်းအဝယ်များ ရပ်တန့်နေသော်လည်း နေပြည် တော် ကျောက်မျက်ပွဲများတွင်မူ လက်ရှိ ကျပ်ငွေတန်ဖိုးကျဆင်းလာခြင်းများကြောင့် ငွေသားကိုင်မထားလိုသည့် လုပ်ငန်းရှင်များ၊ ကုန်သည်ကြီးများက သိုလှောင်ရန် အများဆုံး ဝယ်ယူနေကြောင်း သိရသည်။

မန္တလေးမြို့ခံ ကျောက်မျက်လုပ်ငန်းရှင်တဦးက “နေပြည်တော်ပွဲမှာတော့ အရင်ကလောက် မဟုတ်ပေမယ့် လေလံဆွဲ တဲ့သူတွေ ရှိနေသေးတယ်။ လက်ရှိ မြန်မာကျပ်ငွေက တန်ကြေးမရှိတော့ ကျောက်ကို ဝယ်သိမ်းကြတာမျိုးပေါ့။ အဲဒါ က အရိုင်းဈေးကွက်ပေါ့၊ လော့အတွဲလိုက် ဝယ်ကြရတာ၊ အချောဈေးကွက်ကတော့ ကျနေတာဆိုတော့ ကျောက် သမားတော်တော်များများ ဒုက္ခရောက်ပြီး ကျပ်တည်းနေကြတယ်” ဟု ပြောသည်။

ထို့ပြင် မန္တလေးမှ ကချင်ပြည်နယ်သို့သွားရာ လမ်းတလျှောက် တိုက်ပွဲများ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားနေမှုကြောင့် လမ်း ကြောင်းပိတ်ခြင်းများရှိလာသဖြင့် ကျောက်ကုန်သည်ကြီးများ လာရောက်မှု အလွန်နည်းသွားကြောင်း ကျောက်ကုန် သည်တဦးက ပြောသည်။

၂၀၂၄ မေ ၃ရက်က နေပြည်တော်တွင် ပြုလုပ်သည့် ကျောက်မျက်ပွဲတွင် တွေ့ရသည့် စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (CINCDS)

ကျောက်စိမ်းထွက်ရှိရာ ကချင်ပြည်နယ်၊ ဖားကန့်ဒေသတွင်လည်း ငွေလွှဲငွေထုတ်ကိစ္စများခက်ခဲလာခြင်းနှင့်အတူ ကချင် လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (KIA) က ကျောက်စိမ်းတူးဖော်ရေး၊ ရောင်းဝယ်ရေးကဏ္ဍများအတွက် အခွန် အခများအပြင် လုပ်ကွက်များ၌ ယန္တရားခွန်၊ အလုပ်သမားအခွန်၊ မြေခွန်၊ မြေစာပစ်ခွန်၊ မြေစာပစ်သည့်နေရာအား ရောင်းချခြင်း စသည့် အခြေအနေများကြောင့်လည်း ကျောက်အရောင်းအဝယ်ရပ်တန့်ခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်နေကြောင်း ဖားကန့်ဒေသမှ ကျောက်မျက်လုပ်ငန်းရှင် အသိုင်းအဝိုင်းက ဆိုသည်။

ဖားကန့်ဒေသမှ ကျောက်မျက်လုပ်ငန်းရှင်တဦးက “၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းမှာ ကျောက်စိမ်းတူးဖော်ရေး၊ ရောင်းဝယ်ရေး ကဏ္ဍအလုံးစုံရဲ့ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကို KIA က ထိန်းချုပ်ထားတယ်။ အဲဒါကြောင့်မို့ ဖားကန့်ကို စက်သုံးဆီ တင်သွင်းမယ်ဆိုရင် KIA အကောက်ခွန်ဌာနက ဆီတပေပါ ၂ သောင်းနှုန်း ကောက်တယ်။ ကျောက်စိမ်းတူမယ့် လုပ် ကွက်ပိုင်ရှင်က ဆီဝယ်တဲ့အခါမှာလည်း ဆီတပေပါ ကျပ် ၂ သောင်းနှုန်း ထပ်ပြီး ကောက်ခံ၊ အရောင်းအဝယ် လုပ်ရင် လည်း အခွန်ပေးရတယ်၊ လောပန်းခွန်ဆိုတာလည်း ရှိသေးတယ်၊ ပွဲစားတွေလည်း အခွန်ပေးရတယ်၊ အဲဒီလို KIA ရဲ့ အခွန်ကောက်ခံတာတွေကလည်း ကျောက်ဈေးကွက်ပျက်တာရဲ့ တစိတ်တပိုင်းအဖြစ် ပါဝင်နေတယ်” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိအခြေအနေတွင် ဖားကန့်ဒေသ၌ ကျောက်စိမ်းတူးဖော်မှုလုပ်ငန်းအများစုကို KIA က ထိန်းချုပ်ထားပြီး အကျိုး တူလုပ်ဆောင်နေခြင်းများလည်း ရှိနေကြောင်း သိရသည်။

ဖားကန့်ဒေသခံတဦးက “အခုက ကျောက်စိမ်းတူးဖော်ဖို့အတွက်ကို KIA က ကိုယ်တိုင်အကွက်ရိုက်၊ ကိုယ်တိုင်ရောင်း နေကြတာမျိုးပေါ၊ KIA က အရာရှိပိုင်းတွေ ရှယ်ယာအနေနဲ့ ပါတာမျိုးတွေလည်း ရှိတယ်၊ အဲဒါကို ဖားကန့်ဒေသတခု လုံး သိကြတယ်၊ ဘယ်သူမှ မပြောရဲကြဘူးဖြစ်နေတာ၊ ဒီကြားထဲ စစ်တပ်က ဝင်ဖမ်းတာတွေလည်း ခံနေကြရတယ်၊ ဖမ်းရင်လည်း အကုန်လုံးကို ဖမ်းတာမျိုး မဟုတ်ဘဲ မကြည်ရင် မကြည်တဲ့နေရာမျိုးတွေကို ကွက်ဖမ်းနေတာမျိုးဗျ” ဟု ပြောသည်။

အခွန်ကောက်ခံနေမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ KIA မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီးနော်ဘူကို ဧရာဝတီက ဆက်သွယ် မေးမြန်းရာတွင် ပြောဆိုရန်အဆင်မပြေနိုင်ကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားသည်။

၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာလကလည်း မန္တလေးမြို့တွင် We Chat ဖြင့် ကျောက်စိမ်း အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်သူ တရုတ်နိုင်ငံသား ကျောက်ကုန်သည်များအပါအဝင် မြန်မာကျောက်ကုန်သည်၊ ပွဲစား ၃၆၀ ကျော်အား စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးအမှုဖွင့် ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သေးသည်။

You may also like these stories:

မန္တလေး ကျောက်ဝိုင်းအား စည်းကမ်းချက်သစ်များဖြင့် စစ်ကောင်စီ တင်းကျပ်

ကျောက်စိမ်း ဝယ်ရောင်းများကို စစ်ကောင်စီက ဆက်တိုက်ဖမ်းဆီးနေ

Your Thoughts …