တနင်္သာရီတိုင်းတွင် ငှက်ဖျားနှင့် သွေးလွန်တုပ်ကွေး အဖြစ်များနေ

တနင်္သာရီတိုင်း၊ ထားဝယ်ခရိုင်ရှိ မြို့နယ်များတွင် ငှက်ဖျားနှင့် သွေးလွန်တုပ်ကွေး ရောဂါများ အဖြစ်များနေပြီး ကုသရေး ဆေးဝါးများ လိုအပ်နေကြောင်း စစ်ရှောင်ကူညီရေးအဖွဲ့များထံမှ သိရသည်။

ထားဝယ်ခရိုင်အတွင်းရှိ ထားဝယ်၊ ရေဖြူ၊ သရက်ချောင်း၊ လောင်းလုံး အစရှိသည့် မြို့နယ် ၄ ခုရှိ စစ်ရှောင်များတွင် ခြင်မှတဆင့် ကူးစက်သည့် ရောဂါများဖြစ်သော ငှက်ဖျားနှင့် သွေးလွန်တုပ်ကွေး ဖြစ်ပွားမှု မြင့်တက်နေခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ဂိမှာန်လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီပေးရေးကော်မတီ- တနင်္သာရီ၊ ကူးစက်ရောဂါ ကာကွယ်ရေးနှင့် အသိပညာပေးရေးဆိုင်ရာ တာဝန်ခံ ကိုသူရသက်နောင် က “အာဏာမသိမ်းခင်တုန်းကဆိုရင် ငှက်ဖျားက နည်းသွားပြီ။ တတိုင်းလုံးပေါင်းမှ ၂၀၊ ၃၀ လောက်ပဲ။ အခုဆို ငှက်ဖျားက တော်တော်များလာတယ်။ အခုဖြစ်ပွားတာက စစ်ဘေးရှောင် ဒေသတွေ ဖြစ်တဲ့ ကျေးလက်ဒေသတွေမှာ အများကြီး ဖြစ်တာပေါ့။ ဒါကြောင့် သွေးလွန်တုပ်ကွေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အသိပညာပေးရေးတွေ ကြိုတင်ကာကွယ်ဖို့အတွက် အသိပညာပေးတာ” ဟု ပြောသည်။

ယင်းကော်မတီသည် ထားဝယ်ခရိုင်အတွင်း ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုများနှင့် ပညာပေးခြင်း လုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင် နေသောအဖွဲ့ဖြစ်ပြီး အေးဒီစ်ခြင်ကျားမှတဆင့် ကူးစက်သော သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါ ကာကွယ်နိုင်ရန် အသိပညာပေး ခြင်းနှင့် ရေတွင် ပေါက်ဖွားသော ပိုးလောက်လန်းများနှိမ်နင်းနိုင်ရန်အတွက် Abate( အဘိတ်)ဆေးခတ်ခြင်းများကို လုပ်ဆောင်ပေးလျှက်ရှိသည်။

စစ်တပ်အာဏာမသိမ်းခင် ၂၀၁၈ နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်က သွေးလွန်တုပ်ကွေးနှင့် ငှက်ဖျားဖြစ်ပွားမှုထက် ယခုနှစ်တွင် ပိုမိုဖြစ်ပွားနေကြောင်း အဆိုပါ ကော်မတီမှ CDM ပြုလုပ်ထားသည့် ကျန်းမာရေး လုပ်သားတဦးက ယခင်ကာလ မြေပြင်ကွင်းဆင်းမှု အခြေအနေနှင့် နှိုင်းယှဉ် ပြောဆိုသည်။

ထားဝယ်ခရိုင်တွင် အထွေထွေဖျားနာမှုများအနက်မှ ငှက်ဖျားနှင့် သွေးလွန်တုပ်ကွေးဖြစ်သူ တလလျှင် အနည်ဆုံး လူ ၅၀ ရှိနေကြောင်း၊ ယင်းစာရင်းသည် ၎င်းတို့ လက်လှမ်းမီသလောက်သာ ဖြစ်ပြီး မြေပြင်တွင် ဖြစ်ပွားမှုပိုများ နေနိုင်ကြောင်း အဆိုပါကော်မတီထံမှ သိရသည်။

ကိုသူရသက်နောင်က “ကူးစက်မှုနှုန်းများလာတာက အကြောင်းရှိပါတယ်။ စစ်ဘေးကာလ အတွင်းမှာဆိုတော့ စစ်ရှောင် ရတော့ နေရာအတည်တကျ မရှိဘူး။ ဇွန်၊ ဇူလိုင်က အများဆုံးပဲ။ ဒါတောင် ကျနော်တို့ဆီက စာရင်းပဲရှိသေးတယ်” ဟု ဆိုသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဇွန်လမှစ၍ ဖျားနာသူ များပြားလာပြီး ၁၅ နှစ်အောက် ကလေးများတွင် သွေးလွန်တုပ်ကွေး ဖြစ်ပွားမှု များပြား ကြောင်း၊ ငှက်ဖျားနှင့် သွေးလွန်တုပ်ကွေး ဖြစ်ပွားသူများတွင် ပြင်းထန်လက္ခဏာများလည်း တွေ့ရပြီး သေဆုံးသူများ ပင်ရှိကြောင်း စစ်ရှောင်အရေး ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု ပေးနေသည့်အဖွဲ့များထံမှ သိရသည်။

ငှက်ဖျားရောဂါသည် အနော့ဖလိ ခြင်ကိုက်ခံရခြင်းကြောင့် ကူးစက်ဖြစ်ပွားပြီး သာမန်ငှက်ဖျားရောဂါနှင့် ပြင်းထန်ငှက်ဖျား ရောဂါဟူ၍ ရှိကာ ပြင်းထန်ရောဂါသည် အချိန်မီ မကုသနိုင်ပါက အသက်သေဆုံးသည် အထိဖြစ်နိုင်ကြောင်း၊ ရောဂါ လက္ခဏာများမှာ အဖျားတက် ချမ်းတုန်ခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်း၊ တက်ခြင်း၊ အသက်ရှုကျပ်ခြင်း၊ ပုံမှန်မဟုတ်သည့် သွေးယို စီးခြင်း အစရှိသည်တို့ ဖြစ်တတ်ကြောင်း၊ အဓိကအားဖြင့် ခြင်ကိုက်မခံရစေရန် သတိထားကာကွယ်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ယခုကဲ့သို့ ကူးစက်မှု မြင့်နေချိန် ရောဂါကုသရေးအတွက် ဖျားနာ၊ ချောင်းဆိုး၊ နှာစေးပျောက်စေသည့် အခြေခံဆေးဝါးမှ စကာ ငှက်ဖျားကာကွယ်ဆေးအထိ လိုအပ်ချက်များ ရှိနေကြောင်း၊ ဆေးဝါးများ သယ်ဆောင်ရာတွင်လည်း စစ်တပ်၏ စစ်ဆေး ဖမ်းဆီးဖျက်ဆီးမှုလည်း ကြုံတွေ့နေရကြောင်း ထားဝယ်အရှေ့တောဒေသတနေရာတွင် ကျန်းမာရေးစောင့် ရှောက်ပေးနေသော သူပုန်လူငယ်ဆေးတပ်ဖွဲ့မှ သိရသည်။

သူပုန်လူငယ်ဆေးတပ်ဖွဲ့မှ ကုသရေးတာဝန်ခံ ရဲမေတဦးဖြစ်သော မေ က “ကိုယ်မှာလိုက်တဲ့ ဆေးပစ္စည်းတွေ လာပြီဆိုပြီး ဝမ်းသာနေတာ။ ပစ္စည်းတွေ ဘယ်လိုစီမံရမလဲ ဝိုင်းတိုင်ပင်တုန်းမှာပဲ ဖုန်းဝင်လာတာ။ ကားတော့ ဖမ်းခံလိုက်ရပြီ။ ကားထဲက ပစ္စည်းတွေကို ချပြီးတော့ မီးရှို့ဖျက်ဆီးပစ်လိုက်ပြီ တခုမှ ပါမလာတော့ဘူးတဲ့။ ပြည်သူက လှူထားတဲ့ ပိုက်ဆံတွေလည်း ဆုံးရှုံးသွားတာပေါ့” ဟု ပြောသည်။

၎င်းတို့ ဆေးများ တင်လာသည့် ကားကို စစ်ကောင်စီတပ်က လမ်းတွင် ဖမ်းဆီးပြီး ပစ္စည်းများအား ဖျက်ဆီးခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်မှာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အစတွင် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ထိုကဲ့သို့ ဆေးပစ္စည်းများ ဖမ်းဆီး ဖျက်ဆီး ယူဆောင်သည့် ဖြစ်စဉ်များသည် စစ်ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားရာ ဒေသများ ဖြစ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် မကွေးတိုင်းတို့တွင်လည်း ဖြစ်ပွားနေကြောင်း သိရသည်။

ထိုကဲ့သို့ စစ်တပ်က ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အထောက်အပံ့များနှင့် ကုသရေးကိရိယာများကိုပါ ကန့်သတ်ချက် အမျိုးမျိုး ချမှတ်ထားသည့်အပြင် ဆရာဝန်၊ သူနာပြုများကိုပါ ဖမ်းဆီး ထောင်ချခြင်းများကြောင့် ပြည်သူများအနေဖြင့် လိုအပ်သည့် ဆေးဝါးကုသမှုများကို မရရှိတော့ကြောင်း မြေပြင် သတင်းရင်းမြစ်များထံမှ သိရသည်။

တနင်္သာရီတိုင်းရှိ ကျေးလက်ဒေသအချို့သို့ ဆေးပို့ဆောင်ရေး အခက်အခဲကြောင့် HIV ဖြစ်ပွားချိန် သောက်သုံးရသည့် ART (Antiretroviral Therapy) ဆေးများပင် ရရှိနိုင်ရန် ခက်ခဲမှုများ ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း ဂိမှာန်လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီပေးရေးကော်မတီ- တနင်္သာရီထံမှ သိရသည်။

တနင်္သာရီတိုင်းတွင် တနင်္သာရီ၊ ရေဖြူ၊ လောင်းလုံး နှင့် သရက်ချောင်းမြို့နယ်တို့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ဒေသခံ ကာကွယ်ရေးတပ်များအကြား တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေသောကြောင့် ဒေသခံ ငါးထောင်ကျော် ထွက်ပြေးနေရပြီး တတိုင်းလုံးတွင် စစ်ရှောင် သုံးသောင်းကျော်အထိ ရှိနေကြောင်း၊ ၎င်းတို့အတွက် အခြေခံစားနပ်ရိက္ခာနှင့် ဆေးဝါးများ လိုအပ်ချက်ရှိနေကြောင်း စစ်ရှောင်အရေး ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေသည့်အဖွဲ့များထံမှ သိရသည်။

You may also like these stories:

တိုက်ပွဲများကြောင့် ထားဝယ်နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်း ပုံမှန်မလည်ပတ်နိုင်

ထားဝယ်- ထီးခီး လမ်းပိုင်း ပကာရီရွာအနီး စစ်ရေး တင်းမာနေ

ရန်ကုန်တွင် ပြင်းထန်အဆုတ်ရောင်ရောဂါ ကလေးငယ်များကြား ပျံ့နှံ့နေ

ကယားစစ်ရှောင်စခန်းများတွင် ကလေးငယ် အများအပြား ဖျားနာနေ

Your Thoughts …