လာအိုတွင် ယခုအပတ်အတွင်း ကျင်းပသည့် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေး မတိုင်မီ ထုတ်ဝေသော AFP သတင်းတပုဒ်တွင် “စစ်ကောင်စီအောက်မှာ ဗဟိုချက်က တောင့်တင်းခိုင်မာနေသေးတယ်” ဟု သံတမန်တဦးပြောကြောင်း ကိုးကားဖေါ်ပြသည်။
မြန်မာသည် ကျဆုံးနိုင်ငံဖြစ်သွားနိုင်ကြောင်း အဆိုပါ အာဆီယံ အစည်းအဝေးတက်ရောက်ရန် စီစဉ်နေသည့် ထိုအရှေ့တောင်အာရှသံတမန်က သတိပင်ပေးလိုက်သေးသည်။
ထိုအချက်သည် ရန်ကုန်တွင်ဖြစ်စေ၊ ဘန်ကောက်တွင်ဖြစ်စေ၊ အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တောင်အာရှ မည်သည့် နိုင်ငံတွင်မဆိုတွင်ဖြစ်စေ အခြေစိုက်သည့် သံတမန်များက မြန်မာတော်လှန်ရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဖက်တွက်ထားသည့် အဓိက မှားယွင်းသော အယူအဆဖြစ်သည်။ ထိုအမြင်သည် ထိုသတင်းတွင် ကိုးကားခံရသည့် အမည်မဖေါ်လိုသော သံတမန်၏ အမြင်သက်သက်မျှသာ မဟုတ်ပေ။ ထိုအမြင်သည် သံတမန်ရေး တရားသေဆန်မှုဟု ယူဆလျှင် မှန်သည်။
မြန်မာနှင့် မြန်မာပတ်ဝန်းကျင်မှ သံတမန်များ၊ သံရုံးဝန်ထမ်းများနှင့် အခြားနိုင်ငံတကာဝန်ထမ်းများ အများအပြားသည် မြန်မာတွင် အမှန်တကယ် နေထိုင်ပုံမရပေ။ ထိုသို့ မနေထိုင်ဘဲ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့ကိုယ်ပိုင်အမြင်များဖြင့် ကျေနပ်နေပြီး ထိုအမြင်များကို တဦးနှင့်တဦး ဖလှယ်ကြသည်။
မြန်မာနှင့် မြန်မာပတ်ဝန်းကျင်မှ သံတမန်များ၊ သံရုံးဝန်ထမ်းများနှင့် အခြားနိုင်ငံတကာဝန်ထမ်းများ အများအပြားသည် မြန်မာတွင် အမှန်တကယ် နေထိုင်ပုံမရပေ။ ထိုသို့ မနေထိုင်ဘဲ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့ကိုယ်ပိုင်အမြင်များဖြင့် ကျေနပ်နေပြီး ထိုအမြင်များကို တဦးနှင့်တဦး ဖလှယ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ မှားယွင်းသောအမြင်များနှင့် တရားသေဝါဒများကိုပဲ့တင်ထပ်သည့် သုတေသနများနှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုအစီရင်ခံစာများကို အမျိုးမျိုးသော အလှူရှင်များ၊ အစိုးရမဟုတ်သော နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများ (INGOs) နှင့် အတိုင်ပင်ခံလုပ်ငန်းများမှတဆင့် ရေးသားစေသည်။
၎င်းတို့သည် မြန်မာမှ ပကတိအခြေအနေနှင့် လုံးဝကင်းကွာသည့် ၎င်းတို့အယူအဆများကိုသာ ပဲ့တင်ထပ်သော ခန်းမများတွင်သာ နေထိုင်ကြပုံရသည်။
ထိုသံတမန်များ သို့မဟုတ် နိုင်ငံတကာဝန်ထမ်းများအနက် မည်သူမျှ မြန်မာစစ်ကောင်စီ၏ စွမ်းရည်လုံးဝကင်းမဲ့မှုအကြောင်း မပြောကြပေ။ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဟုခေါ်သည့် စစ်ကောင်စီသည် မည်သည့်အရာကိုမျှ ကောင်းစွာ မလုပ်နိုင်ပေ။ ၎င်းတို့အောင်မြင်စွာလုပ်နိုင်သည့် အရာ ၃ ခုရှိသည်။ စီမံခန့်ခွဲမှု မှားယွင်းခြင်း၊ ကျဆုံးမှုနှင့် ၃ နှစ်ကျော်ကြာအောင် ရာဇဝတ်မှုများ ကျူးလွန်ခြင်းတို့သာ ဖြစ်သည်။
ထိုရာဇဝတ်မှုများတွင် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများကြားမှ အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှုများ ပါဝင်သော်လည်း အထက်ပါ အချက်များကို ၎င်းတို့၏ အယူအဆ ပဲ့တင်သံခန်းမတွင် မှတ်တမ်းတင်မထားပေ။
စစ်ကောင်စီ၏ နေ့စဉ်ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများနှင့် အခြားရာဇဝတ်မှုများအကြောင်းကို သံတမန်များနှင့် နိုင်ငံတကာ ကျွမ်းကျင်သူများ မပြောကြပေ။ အရပ်သားများသည် မြန်မာစစ်တပ်၏ အဓိကပစ်မှတ်ဖြစ်သည်။ ၃ နှစ်အတွင်း လူ ၃ သန်းကျော် နေအိမ်များကိုစွန့်ခွာထွက်ပြေးရသည်။ ပြည်သူအများစုသည် ဆင်းရဲနွမ်းပါးကုန်သည်။
ဈေးတခု သို့မဟုတ် ဒုက္ခသည်များ ခိုလှုံနေသည့် ဘုန်းကြီးကျောင်းတခု သို့မဟုတ် စာသင်ကျောင်းတခု သို့မဟုတ် ဆေးရုံတခု သို့မဟုတ် လူနေရပ်ကွက်တခုကို စစ်တပ်က ဗုံးမကြဲသည့်နေ့ တနေ့မျှ မရှိပေ။ တခုတည်းသော ရည်မှန်းချက်မှာ ဖျက်ဆီးရန် သို့မဟုတ် ခြိမ်းခြောက်ရန်သာ ဖြစ်သည်။
သို့သော် မှတ်စုနှိုင်းယှဉ်သည့် သံတမန်များနှင့် နိုင်ငံတကာကျွမ်းကျင်သူများ အသိုက်အဝန်းများတွင် ထိုအချက်ကို လုံးဝပုံမှန်အဖြစ် လက်ခံထားသကဲ့သို့ မဖေါ်ပြသလောက်ပင်ဖြစ်သည်။
ထိုအစား ၎င်းတို့သည် တော်လှန်ရေးအောင်မြင်ပြီး ပြည်သူများက စစ်ကောင်စီကို အနိုင်ရလျှင် မြန်မာနိုင်ငံ ကျဆုံးနိုင်ငံဖြစ်သွားမည်ကို စိုးရိမ်ကြောင်းပြောသည်။
ထိုသံတမန်များနှင့် နိုင်ငံတကာကျွမ်းကျင်သူများသည် အမျိုးသား ညီညွတ်ရေး အစိုးရ၏ အားနည်းချက်များနှင့် မကျွမ်းကျင်မှုများအကြောင်း ရှည်လျှားသည့် ဆွေးနွေးပွဲများကို ရှောင်ရှားခြင်း မရှိကြသော်လည်း စစ်ကောင်စီ၏ ရာဇဝတ်မှုများနှင့် မကျွမ်းကျင်မှုများအကြောင်းနှင့် စစ်ကောင်စီပြိုကွဲသည့်အကြောင်းကို မပြောဆိုဘဲ ရှောင်ရှားကြသည်။
ထိုသံတမန်များနှင့် နိုင်ငံတကာကျွမ်းကျင်သူများသည် အမျိုးသား ညီညွတ်ရေး အစိုးရ၏ အားနည်းချက်များနှင့် မကျွမ်းကျင်မှုများအကြောင်း ရှည်လျှားသည့် ဆွေးနွေးပွဲများကို ရှောင်ရှားခြင်း မရှိကြသော်လည်း စစ်ကောင်စီ၏ ရာဇဝတ်မှုများနှင့် မကျွမ်းကျင်မှုများအကြောင်းနှင့် စစ်ကောင်စီပြိုကွဲသည့်အကြောင်းကို မပြောဆိုဘဲ ရှောင်ရှားကြသည်။ နိုင်ငံ၏ မည်သည့် အနာဂတ်အဖြေအတွက်မဆို ယုံကြည်လက်ခံနိုင်ပြီး ရှောင်လွှဲမရသည့် မိတ်ဖက်များအဖြစ် စစ်ကောင်စီနှင့် ၎င်း၏ စစ်တပ်ကို သတ်မှတ်ထားဆဲဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် တနိုင်ငံလုံးတွင် ချေမှုန်းခံနေရသော်လည်း အလယ်ဗဟိုတွင် ထိန်းချုပ်မှု ခိုင်မာသည်ဟု မြင်ကြခြင်းဖြစ်သည်။
သံတမန်အသိုက်အဝန်းတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ပြောဆိုကြသည့် အခြားအချက်တခုမှာ တိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရေး အဖွဲ့အစည်းများ (EROs) သည် ၎င်းတို့ပိုင်နက်များကို ထိန်းချုပ်ပြီးသောအခါ တိုက်ခိုက်မှု ရပ်ဆိုင်းသွားမည်မှာ သေချာသည်ဆိုသည့် အချက်ဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်များ၏ ကြေညာချက်များ သို့မဟုတ် မိန့်ခွန်းတိုင်းတွင် ထိုအချက်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ကိုသာ ဖေါ်ပြနေသည်။ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဖယ်ရှားရန် ဆုံးဖြတ်ထားကြောင်းသာ ၎င်းတို့ အကြိမ်ကြိမ်ပြောသည်။ EROs များသည် ပြည်သူကာကွယ်ရေးတပ်များကို လေ့ကျင့်၊ လက်နက်တပ်ဆင်ပေးပြီး အတူတကွတိုက်ခိုက်နေသည်မှာ ၃ နှစ်ကျော်ကြာပြီဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အတူတကွ သွေးမြေကျခံနေသည်။
တလပြီး တလ မဟာမိတ် EROs များနှင့် PDF လွတ်မြောက်ရေးတပ်များသည် စွမ်းဆောင်ရည် ပိုမိုမြင့်မားလာပြီး တုံ့နှေးလာသည့် စစ်ကောင်စီတပ်များကို ၃ ဖက် ၃ တန်မှ သေနင်္ဂဗျူဟာအရ ဖိအားပေးနေသည်။ အနောက်ဘက်နှင့် အနောက်တောင်ဘက်၊ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်နှင့် အရှေ့တောင်ဘက်မှ ဖြစ်သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှ စတင်ပြီး လွတ်မြောက်ရေးတပ်များ၏ ညှိနှိုင်းထိုးစစ်များသည် လျှော့ကျခြင်း မရှိပေ။ စစ်မျက်နှာတခုတွင် တော်လှန်ရေးတပ်များ ရှေ့သို့ချီတက်မှုလျှော့ကျလာသည်နှင့် အခြားဘက်တဘက်တွင် ရှေ့သို့ ချီတက်မှု စတင်ပြီး နေရာတိုင်းမှ တော်လှန်ရေးတပ်များသည် နောက်ထပ်ထိုးစစ်အတွက် ပြန်လည်နေရာယူပြီး ရိက္ခာ ဖြည့်တင်းကြသည်။
ERO ခေါင်းဆောင်များနှင့် စကားပြောလျှင် ၎င်းတို့၏ နက်ရှိုင်းသော သမိုင်းဆိုင်ရာအတွေ့အကြုံနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကြားသိရမည်ဖြစ်သည်။
စာရေးသူကို ERO ခေါင်းဆောင်တဦးက “မြန်မာစစ်တပ်ကို ယုံကြည်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ သူတို့အားနည်းတုန်းမှာ ပေးထားတဲ့ ကတိတွေ သဘောတူညီချက်တွေ အားလုံးကို သူတို့ အမြဲတမ်းချိုးဖေါက်မယ်။ သူတို့မှာ နည်းနည်းလေးအင်အားရှိလာတာနဲ့ ပြန်တိုက်မယ်၊ ပြန်သိမ်းမယ်၊ သတ်မယ်၊ မုဒိန်းကျင့်မယ်၊ မီးရှို့မယ်၊ လုယက်မယ်။ အခုလို ဗမာပြည်သူတွေကတောင် သူတို့ကို ပုန်ကန်နေချိန်မှာ နိုင်ငံလွတ်မြောက်ရေးအတွက် သမိုင်းဝင် အခွင့်အလမ်းကို ကျနော်တို့ မြင်နေရပြီး ဒီအခွင့်အလမ်းကို ကျနော်တို့ လက်လွတ်မခံနိုင်ဘူး” ဟုပြောသည်။
သူ၏ပြောဆိုချက်သည် မထူးဆန်းလှပေ။
သို့သော် ၎င်းတို့၏ အယူအဆ ပဲ့တင်သံခန်းမများတွင်သာ ကျေနပ်နေသော သံတမန်များနှင့် နိုင်ငံတကာ ကျွမ်းကျင်သူများသည် အခြေအနေကို ပို သိကြသည်။ ဗမာပြည်မတွင် မည်သို့ဖြစ်နေသည်နှင့် နေပြည်တော်ကို မည်သူအုပ်ချုပ်သည်ကို အလေးမထားဘဲ နယ်မြေထိန်းချုပ်ရေးနှင့် သီးခြား ပြည်နယ်များထူထောင်ရေးဆိုသည့် ကျဉ်းမြောင်းသော ကိုယ်ကျိုးစီးပွားကိုသာ EROs များ အာရုံမစိုက်ကြောင်း ၎င်းတို့ကို မည်သည့်အရာကမျှ ဖျောင်းဖျနိုင်မည်မဟုတ်ပေ။
အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာကွဲခြင်းသည် မြန်မာရင်ဆိုင်ရမည့် အကြီးမားဆုံး ခြိမ်းခြောက်မှုအဖြစ် ၎င်းတို့ မြင်ကြသည်။ ထိုကိစ္စသည် မင်းအောင်လှိုင်နှင့် သူ၏ စစ်ကောင်စီက ကျူးလွန်သည့် ၃ နှစ်ကြာ ဖျက်ဆီးမှုထက် ကြီးမားသော ခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်သည်ဟု ၎င်းတို့မြင်သည်။
အနာဂတ်တွင် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ပြိုကွဲခြင်းအကြောင်း သံတမန် အသိုက်အဝန်းတွင် ပြောနေကြသည်။ ထိုသို့ အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာကွဲခြင်းသည် မြန်မာရင်ဆိုင်ရမည့် အကြီးမားဆုံး ခြိမ်းခြောက်မှုအဖြစ် ၎င်းတို့ မြင်ကြသည်။ ထိုကိစ္စသည် မင်းအောင်လှိုင်နှင့် သူ၏ စစ်ကောင်စီက ကျူးလွန်သည့် ၃ နှစ်ကြာ ဖျက်ဆီးမှုထက် ကြီးမားသော ခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်သည်ဟု ၎င်းတို့မြင်သည်။ အရပ်သားများ၊ ကျေးရွာများ၊ မြို့များ၊ မြို့ကြီးများကို အမြစ်ဖြတ် တိုက်ခိုက်ခြင်းထက် ပိုမိုကြီးမားသည့် ခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်သည်ဟု ၎င်းတို့မြင်သည်။ မိမိတို့ မျက်စိရှေ့တွင် နိုင်ငံတခု၏ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် ဝိဉာဉ်ကို မညှာမတာ တိုက်ခိုက်နေခြင်းထက် ပိုမိုကြီးမားသော ခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်သည်ဟု ၎င်းတို့မြင်သည်။
သံတမန်များအကြားတွင် ထိုကိစ္စများသည် စိုးရိမ်စရာ သို့မဟုတ် ဆွေးနွေးစရာ မဟုတ်ပေ။ ထိုအသိုက်အဝန်းအတွင်း အဓိက အာရုံစိုက်သည့်အချက်မှာ စိတ်ကူးယဉ်အနာဂတ်တွင် နိုင်ငံပြိုကွဲမှုဖြစ်ပြီး မြန်မာစစ်တပ်က လက်ရှိလုပ်ဆောင်နေသည့် ဖျက်ဆီးမှုများ မဟုတ်ပေ။
အခြားအရေးကြီးသည့် အချက်တခုမှာ ထိုအသိုက်အဝန်းအတွင်း တရုတ်၏ ရွေးကောက်ပွဲလှည့်ကွက်အစီအစဉ်ကို ရှောင်လွှဲမရသကဲ့သို့ ပြုမူနေကြခြင်းဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်ခံ အစိုးရသစ်ကို ကြိုဆိုရန် တန်းစီနေသည့် လူတန်းတွင် နေရာကောင်းကောင်းရရန် ရွေးကောက်ပွဲ ရထားစီးရန် လိုသည်ဟု အများအပြားက ထင်နေကြသည်။
ရွေးကောက်ပွဲတခု ကျင်းပမည် မကျင်းပမည်မှာ အလွန်မရေရာသော်လည်း ထိုကိစ္စသည် ၎င်းတို့အတွက် အရေးမကြီးပေ။ ရွေးကောက်ပွဲ အတုအယောင်ကို ကျင်းပလျှင်ပင် နိုင်ငံပိုင်နက် ၃ ပုံတပုံတွင်သာ ကျင်းပပြီး လုံးဝ လှည့်ဖြားလိမ်လည်မည် ဆိုသည့်အချက်သည်လည်း ၎င်းတို့အတွက် အရေးမကြီးပေ။ သို့သော် ထိုအသိုက်အဝန်းမှ လူတိုင်းသည် “လမ်းပွင့်လာခြင်း” နှင့် “လက်မလွှတ်သင့်သည့် အခွင့်အရေး”ဟု ဆိုကာ ကြိုဆိုရန် အသင့်ရှိပုံရသည်။
စစ်ကောင်စီသည် မပြိုကွဲနိုင်လောက်အောင် အင်အားတောင့်တင်းသည်ဟု ဆွေးနွေးကြသူများ၏ ထုံးစံ စဉ်းစားသုံးသပ်မှုမှာ မြန်မာစစ်တပ်ကို ချော့မော့ခြင်းကသာ နောက်ထပ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်ရန်၊ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန်၊ တည်ငြိမ်မှု ပြန်ရပြီး အရပ်သားများ ဒုက္ခ လျှော့ချရန် တခုတည်းသော အဖြေဖြစ်သည် ဆို၏။
ထိုသို့သော ဆွေးနွေးမှုသည် ရှက်စရာကောင်းသော မရိုးသားမှုမှလွဲပြီး အခြားမည်သည်မျှမဟုတ်ပေ။ အရပ်သားများကို ဒုက္ခရောက်စေသည်မှာ တော်လှန်ရေးတပ်များမဟုတ်ဆိုသည့် အချက်ကို ထိုဆွေးနွေးမှုက အသိအမှတ်မပြုပေ။ အရပ်သားများကို ဒုက္ခများ ဖန်တီးပေးနေသည်မှာ အရပ်သားပြည်သူများနှင့် အရပ်ဘက်အခြေခံအဆောက်အအုံများကို စစ်ကောင်စီ၏ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ပစ်မှတ်ထားခြင်းသာဖြစ်သည်။
အရပ်သားများ ပစ်မှတ်ထားသည့် စစ်ကောင်စီ၏ စွမ်းရည် လျှော့ကျစေမည့် မည်သည့်အရာကိုမျှ မြန်မာ၏ အိမ်နီးချင်းများ မလုပ်ဆောင်ကြပေ။
အရပ်သားများကို ပစ်မှတ်ထားခြင်း ရပ်ရန် စစ်ကောင်စီကို ၎င်းတို့ ဖိအားမပေးသလောက်ပင်ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်တို့သည် စစ်ကောင်စီကို လက်နက်ရောင်းချနေဆဲဖြစ်သည်။ အရပ်သားပြည်သူများကို အကြောက်တရားစစ် ဆင်နွှဲရန်အတွက် ငွေကြေးဆက်လက်ထောက်ပံ့ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက စစ်ကောင်စီကို ဓာတ်ငွေ့ဖိုးငွေ ပေးနေဆဲဖြစ်သည်။
အရပ်သားများကို ပစ်မှတ်ထားခြင်း ရပ်ရန် စစ်ကောင်စီကို ၎င်းတို့ ဖိအားမပေးသလောက်ပင်ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်တို့သည် စစ်ကောင်စီကို လက်နက်ရောင်းချနေဆဲဖြစ်သည်။ အရပ်သားပြည်သူများကို အကြောက်တရားစစ် ဆင်နွှဲရန်အတွက် ငွေကြေးဆက်လက်ထောက်ပံ့ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက စစ်ကောင်စီကို ဓာတ်ငွေ့ဖိုးငွေ ပေးနေဆဲဖြစ်သည်။
မြန်မာ၏ အိမ်နီးချင်းများနှင့် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း တဖွဲ့လုံးသည် ပြည်တွင်းနေရပ်စွန့်ခွာသူ သန်းပေါင်းများစွာဆီသို့ အဓိပ္ပါယ်ပြည့်ဝသည့် လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီမပေးကြသေးပေ။ စစ်၏ သားကောင် အရပ်သားများကို ခိုလှုံခွင့်မပေးကြပေ။ စစ်၏ သားကောင်အရေအတွက်သည် လူသားချင်းစာနာမှုကပ်ဆိုး အရွယ်အစားအထိ ရှိလာသည်။ ခိုလှုံခွင့်မပေးသည့်အပြင် အိမ်နီးချင်းများသည် ၎င်းတို့ကိုယ်၎င်းတို့ ဒုက္ခသည်များနှင့် အခြားဆင့်ကဲ သက်ရောက်မှုများမှ ကာကွယ်ရန် ထိရောက်ပြီး မမြင်နိုင်သည့် အကာအကွယ်များ လုပ်ဆောင်ခြင်းကို ပိုမိုလိုလားကြသည်။
စစ်ပွဲ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေလျှင် အရပ်သားများအတွက် စိုးရိမ်ကြောင်း ဖေါက်မထွက်နိုင်သည့် သံတမန်များပြောနေသော်လည်း ၎င်းတို့သည် လက်တွေ့တွင် စစ်ကောင်စီ နောက်ဆုံး ကျဆုံးနိုင်ခြေကို စိုးရိမ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ကောက်ချက်ချလျှင် မှန်နိုင်သည်။
မြန်မာ၏ အိမ်နီးချင်းများနှင့် အခြား အာဆီယံနိုင်ငံများသည် စစ်တပ်အုပ်ချုပ်ရေးမရှိသည့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ကို စိတ်ကူးပုံဖေါ် မကြည့်နိုင်ကြပေ။ အစိုးရအဖြစ် စစ်တပ်မရှိလျှင် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု အာဏာမရှိဟု ၎င်းတို့ထင်ကြပြီး ထိုအခြေအနေသည် ၎င်းတို့အမြင်တွင် ဖရိုဖရဲနှင့် ကျဆုံးနိုင်ငံဖြစ်သည်။ (လက်ရှိအချိန်တွင် ထိုအခြေအနေကို ၎င်းတို့က ဘော်လကန်ဒေသသဖွယ် အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာကွဲခြင်းဟု ခေါ်ကြသည်။)
အကျိုးဆက်မှာ မြန်မာ၏ အိမ်နီးချင်းများနှင့် နိုင်ငံတကာကျွမ်းကျင်သူများသည် ၎င်းတို့ စိုးရိမ်နေသည့် စစ်ကောင်စီကျဆုံးမည့် ဖြစ်နိုင်ခြေအတွက် အသင့်မရှိကြပေ။ ပကတိအခြေအနေကို ၎င်းတို့၏ ငြင်းပယ်မှုကြောင့်ပင် ၎င်းတို့သည် မျက်ကန်းသဖွယ်ဖြစ်နေကြသည်။
ထို့ကြောင့် စစ်ကောင်စီသည် ဗဟိုတွင် ခိုင်မာနေဆဲဖြစ်သည်၊ (သို့သော် ခိုင်မာတောင့်တင်းခြင်းမရှိတော့ဘဲ ကျဆုံးနိုင်သည့်) စစ်တပ်သည် မကျဆုံးနိုင်ဟု ၎င်းတို့ဖြစ်စေချင်သည့်အတိုင်း ပြောခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီသည် ဗဟိုတွင် ခိုင်မာနေစေလိုပြီး စစ်တပ်ကျဆုံးမည်ကို ၎င်းတို့မလိုလားကြပေ။
ထိုကြောင့် ၎င်းတို့သည် ထင်ယောင်ထင်မှား အမြင်များကို ဖန်တီးကြပြီး ၎င်းတို့၏ အယူအဆ ပဲ့တင်ခန်းမများတွင် အကြိမ်ကြိမ်ပြောဆိုကြသည်။
အကျိုးဆက်မှာ မြန်မာ၏ အိမ်နီးချင်းများနှင့် နိုင်ငံတကာကျွမ်းကျင်သူများသည် ၎င်းတို့ စိုးရိမ်နေသည့် စစ်ကောင်စီကျဆုံးမည့် ဖြစ်နိုင်ခြေအတွက် အသင့်မရှိကြပေ။ ပကတိအခြေအနေကို ၎င်းတို့၏ ငြင်းပယ်မှုကြောင့်ပင် ၎င်းတို့သည် မျက်ကန်းသဖွယ်ဖြစ်နေကြသည်။
(ဧရာဝတီ အင်္ဂလိပ်ပိုင်းပါ Igor Blazevic ၏ In Myanmar, Diplomats Are Being Trapped Inside a Disquieting Bubble ကို ဘာသာပြန်သည်။ အီဂေါ ဘလက်ဇီဗစ်သည် Pague Civil Society Centre တွင် အထက်တန်းအကြံပေးဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်ကြာက သူသည် မြန်မာမှ Educational Initiatives Program တွင် ဦးစီးခဲ့သည်။)
You may also like these stories:
မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် မင်းအောင်လှိုင်သာ ခေါင်းခံရမည်
UWSA ကို ဦးတည်လာသည့် စစ်ကောင်စီ၏ သွေးခွဲရေးခြေလှမ်း
မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တရုတ်နှင့် အနောက်တိုင်း အားထုတ်မှု ခြားနားချက်
မင်းအောင်လှိုင်ကို တရုတ်က မမြင်ချင်တော့ဘူးလား
