အရှေ့တောင်အာရှမှ အာဏာပိုင်များသည် မကြာသေးမီက ထိုင်းနှင့် မြန်မာတွင် ရေပန်းစားလာသော မူယစ်ဆေးပေါင်းစုံ ရောစပ်ထားသည့် စိတ်ကြွရည် ကော့တေးလ်နှင့် ပတ်သက်ပြီး စိုးရိမ်ပူပန်လာကြသည်။
ထိုကော့တေးလ်တွင် MDMA (အက်တစီ)၊ မက်သာဖက်တမင်း၊ ဒိုင်ယာဇီပင်နှင့် ကက်တမင်းတို့ အပါအဝင် ဓာတုဆေးဝါးများကို အမှုန့်ကြိတ် အရည်ဖျော်ပြီး ဟက်ပီးဝါးတား “happy water” ဟုခေါ်သည် စိတ်ကြွဆေးရည်ကို ဖော်စပ်ထားသည်။
ပေါက်ဈေးအားဖြင့် ၅,၆၈၀,၀၀၀ ကျပ် (၃,၀၅၅ ဒေါ်လာ) တန်ကြေးရှိ ဟက်ပီးဝါးတား အမှုန့်ထုတ် ၄၉၇ ဂရမ်ကို ဖမ်းမိကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ မူးယစ်ဆေးထိန်းချုပ်ရေး ဗဟိုကော်မတီ (CCDAC) က လွန်ခဲ့သော အပတ်က ကြေညာသည်။ တထုတ်စီလျှင် ၄၃ ဒေါ်လာနှင့် ညီမျှသောဈေးနှုန်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကြီးမားဆုံးမြို့ဖြစ်သော ရန်ကုန်ရှိ ဖျော်ဖြေရေးနေရာများ၊ ဘားများနှင့် ကလပ်များတွင် ရောင်းချသည်ဟု CCDAC က ဖော်ပြသည်။
“ထိုသို့ အန္တရာယ်ရှိသော မူးယစ်ဆေးများကို လူငယ်များသို့ ဖြန့်ချိနေသူများအား ဖော်ထုတ်ရန် နောက်ဆက်တွဲ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်နေသည်” ဟု CCDAC က ပြီးခဲ့သည့် စနေနေ့က ၎င်းတို့၏ Facebook ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ပြောထားသည်။ သို့သော် ထိုသို့ မူးယစ်ဆေးဝါး အရောအနှောများကို ဒေသတွင်း မူးယစ်အာဏာပိုင်များ တွေ့ရှိသည်မှာ ယခုအကြိမ်သည် ပထမဆုံးအကြိမ် မဟုတ်ပေ။
တထုတ်စီလျှင် ၄၃ ဒေါ်လာနှင့် ညီမျှသောဈေးနှုန်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကြီးမားဆုံးမြို့ဖြစ်သော ရန်ကုန်ရှိ ဖျော်ဖြေရေးနေရာများ၊ ဘားများနှင့် ကလပ်များတွင် ရောင်းချသည်
ပြီးခဲ့သည့် မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် ကမ်းခြေအပမ်းဖြေစခန်းမြို့ဖြစ်သော ပတ္တယားမြို့လယ်မှ အပမ်းဖြေကမ်းခြေအိမ်ကြီးတလုံးကို စီးနင်းပြီး လူ ၂၀ ကျော်ကိုဖမ်းကာ ဟက်ပီးဝါးတား အပါအဝင် တရားမဝင် မူးယစ်ဆေး အများအပြားကို သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။
အဆိုပါမူးယစ်ဆေးကို လူမှုကွန်ရက်နှင့် ထိုဒေသမှ ဖျော်ဖြေရေးနေရာများတွင် တရားမဝင် ရောင်းနေကြောင်း နောက်တလကြာသောအခါ အာဏာပိုင်များက လူသိရှင်ကြား သတိပေးသည်။ မူးယစ်ဆေးဝါး တိုက်ဖျက်ရေးဗျူရို (NSB) အကြီးအကဲ ရဲဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဆူရာယွတ် ဆန်ဂွန်ပေါ့ခိုင်ကလည်း အလားတူစွာပင် ထိုမူးယစ်ဆေးသည် ထိုင်းနိုင်ငံသားများနှင့် ပြည်တွင်းရှိ ညဘက် လူစည်ကားသောနေရာ နိုင်ငံခြားသားများ အကြားတွင် ရေပန်းစားနေကြောင်းပြောပြီး ထိုဆေးဝါးကို ဖြန့်ချိရာတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသည့် မူးယစ်ဂိုဏ်းများကို ဖြိုခွဲရန် ရဲတပ်ဖွဲ့၏ အားထုတ်မှုများကို ရှင်းပြသည်။
ထိုအချိန်မှစတင်ပြီး အာဏာပိုင်များသည် ဟက်ပီးဝါးတား ကော့တေးလ်ရောင်းသူများကို စစ်ဆင်ရေးအရှိန် မြှင့်တင်ပြီး ရောင်းချသူဟု သံသယရှိသူများကို ဖမ်းဆီးသောကြောင့် ထိုမူးယစ်ဆေး ကော့တေးလ် သတင်းများသည် ချွန်ဘူရီပြည်နယ်တွင် အနည်းငယ်ကြားရသည်။
ထိုမူးယစ် ကော့တေးလ်များ အနှံ့အပြားတွင် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းသည် ဓာတုမူးယစ်ဆေးဝါးများ၏ စိန်ခေါ်မှု တစိတ်အပိုင်းမျှသာဖြစ်ကြောင်း နားလည်သင့်ပြီး ထိုကော့တေးလ်များသည် လွန်ခဲ့သော ၁၈ လအတွင်း ဒေသတွင်းတွင် သမိုင်းဝင် များပြားလာကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ပြစ်မှုဆိုင်ရာရုံး (UNODC) မှ တရားမဝင် မူးယစ်ဆေးဝါးများဆိုင်ရာ သုတေသီ အင်ရှစ်ခ် ဆင်းမ်က VICE World News သို့ ထိုစဉ်က ပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုမူးယစ် ကော့တေးလ်များ အနှံ့အပြားတွင် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းသည် ဓာတုမူးယစ်ဆေးဝါးများ၏ စိန်ခေါ်မှု တစိတ်အပိုင်းမျှသာဖြစ်ပြီး ထိုကော့တေးလ်များသည် လွန်ခဲ့သော ၁၈ လအတွင်း ဒေသတွင်းတွင် သမိုင်းဝင် များပြားလာသည်
ယခုအခါ ဟက်ပီးဝါးတားကို မြန်မာတွင်လည်း တွေ့လာရပြီး အရှေ့တောင်အာရှမှ အခြားနိုင်ငံများအနေဖြင့် ဆန်းပြားပြီး အန္တရာယ်များနိုင်ခြေရှိသည့် ဓာတုဆေးဝါးကို ပိုမိုအာရုံစိုက်ရန်လိုကြောင်း အင်ရှစ်ခ် ဆင်းမ်က သတိပေးသည်။
“ဒီမူးယစ်ဆေးက ထိုင်းမှာ ဘယ်အချိန်က စပေါ်သလဲဆိုတာ အတိအကျ ပြောရခက်ပေမယ့် နှိုင်းယှဉ်ချက်အားဖြင့် ပြောရရင် အသစ်အဆန်း ဖြစ်ပုံရတယ်” ဟုလည်း သူက ပြောသည်။ ထိုင်းတွင် ထိုမူးယစ်ဆေးကြောင့် သေဆုံးမှုနှုန်းကို အတိအကျ မသိရသေးသော်လည်း “စိုးရိမ်စရာကောင်းတာက ဓာတုဆေးဝါး အရောအနှောတွေကို သုံးစွဲလို့ သေဆုံးမှုတွေကို မကြာခဏ တွေ့နေရတာပဲ” ဟု သူက ဆက်ပြောသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်က စတင်တွေသည့် အလားတူ ဓာတုဆေးဝါး အရောအနှောဖြစ်သော မက်သာဖက်တမင်း၊ ကတ်တမင်း၊ ဒိုင်ယာဇီပင်နှင့် MDMA အရည်အရောအနှောကို ကမ္ဘောဒီယားမှ ကလပ်များတွင် တွေ့လာရကြောင်းလည်း ဆင်းမ်က ပြောသည်။
ဟက်ပီးဝါးတား happy water အမည်ဖြင့် ရောင်းချသည့် အဖျော်ယမကာများဖြစ်ပြီး မက်သာဖက်တမင်း၊ ကတ်တမင်းနှင့် MDMA တို့ အရောအနှောများပါသည့် အဖျော်ယမကာများကို တရုတ်နိုင်ငံတွင်လည်း တွေ့လာရကြောင်း ဆင်းမ်က ပြောသည်။
MDMA, ကိုဒင်း (codeine) နှင့် စွမ်းအားပြင်း အိပ်မွေ့ချဆေး နင်မက်တဇီပမ် (nimetazepam) တို့ပါသည့် fairy water အမည်ဖြင့် ဈေးကွက်တင်သည့် အခြားအဖျော်ယမကာ တခုလည်း တချိန်တည်းနီးပါးတွင် ပေါ်လာကြောင်း သူကပြောသည်။
ထိုသို့သော ကိစ္စများတွင် အလွန်အကျွံသုံးစွဲမှု အန္တရာယ်များနှင့် အကျိုးဆက်များကို ခန်မှန်းရန် ခက်ခဲခြင်းသည် စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်ကြောင်း ဆင်းမ်က ပြောသည်။ ဘေးထွက် ဆိုးကျိုးမရှိဘဲ ဟက်ပီးဝါးတား တထုတ်ကို သုံးစွဲလျှင်ပင် အမျိုးတူ ဆေးဝါး နောက်တထုတ်တွင် မည်မျှအချိုးအစား ပါသည်ကို အတိအကျသိရန် ခက်ခဲကြောင်းလည်း သူက ပြောသည်။
အမျိုးမျိုးသော ဟက်ပီးဝါးတားများတွင် မတူညီသော ဓာတုဆေးဝါးမျိုးစုံ ပါဝင်နေပြီး ဓာတုဆေးဝါးများကို ဖန်းတီးရာတွင် မူးယစ်ဂိုဏ်းများက အမျိုးမျိုးပြောင်းလဲ လုပ်ကိုင်နိုင်ကြောင်း ပြသနေသည်
အမျိုးမျိုးသော ဟက်ပီးဝါးတားများတွင် မတူညီသော ဓာတုဆေးဝါးမျိုးစုံ ပါဝင်နေပြီး ဓာတုဆေးဝါးများကို ဖန်းတီးရာတွင် မူးယစ်ဂိုဏ်းများက အမျိုးမျိုးပြောင်းလဲ လုပ်ကိုင်နိုင်ကြောင်း ပြသနေသည်ဟု ဆင်းမ်က ဆက်လက်ပြောကြားပြီး “ဒီနေရာမှာ အဓိကပြဿနာက အရည်အသွေး ထိန်းချုပ်မှုမရှိလို့ တချို့ ဟက်ပီးဝါးတား အမျိုးအစားမှာ အခြားအမျိုးအစားတွေထက် ဓာတုဆေးတွေ ပိုမိုပါဝင်နိုင်တာပဲ” ဟု ဆိုသည်။
“ဓာတုဆေး အများအပြားပါတဲ့ အထုပ်ကို သောက်မိတဲ့အခါ ဆေးလွန်ပြီး သေနိုင်တဲ့အန္တရာယ်က အရမ်းမြင့်မားလာတယ်” ဟု သူကရှင်းပြသည်။
(VICE World News မှ Gavin Butler ၏ What’s in ‘Happy Water,’ a Synthetic Drug Cocktail Being Taken by Partygoers? ကို ဘာသာပြန် ဖော်ပြသည်။)
You may also like these stories:
တာချီလိတ်၌ မူးယစ်ဆေး ကျပ် ၁၄ ဘီလီယံကျော်ဖိုး ဖမ်းမိပြီးနောက် ခရိုင်ရဲရုံး ပစ်ခတ်ခံရ
မလေးရှားပို့မည့် အိုက်စ် မူးယစ်ဆေး ၁ တန်ခွဲခန့် တနင်္သာရီပင်လယ်ပြင်တွင် ဖမ်းမိ
မန္တလေး သယ်လာမယ့် ကျပ် ၃၂ ဘီလီယံခန့် တန်ဖိုးရှိ ICE မူးယစ်ဆေးများ ဖမ်းမိ
လာအို ဖမ်းမိသော မူးယစ်ဆေးများ အာရှတွင် အများဆုံး
ကုလသမဂ္ဂကြောင့် မြန်မာ့မူးယစ်ဆေးပြဿနာ ပိုမိုဆိုးရွားနေသလား
