အရှေ့တီမော ဝန်ကြီးချုပ် ဇနားနား ဂတ်ရှမို က မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကျပ်အတည်းအား ပြေလည်အောင် မဖြေရှင်းနိုင်လျှင် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများအသင်း (အာဆီယံ) မှာ ပါဝင်ရေး ရည်မှန်းချက်ကို ပြန်စဉ်းစားမည်ဟု ပြောကြားလိုက်သည်။
တီမောလက်ရှ်တေးဟုလည်း ခေါ်သော ၎င်း၏နိုင်ငံသည် “မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်အာဏာရှင်များအား (ပဋိပက္ခများ ရပ်စဲရေး) မစည်းရုံးနိုင်ပါက အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် လုပ်မည်မဟုတ်” ဟု Jakarta Post က ကိုးကားဖော်ပြခဲ့သည်။ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် အာဆီယံ ခေါင်းဆောင်များသည် အရှေ့တီမော ကျွန်းနိုင်ငံအား အဖွဲ့၏ ၁၁ နိုင်ငံမြောက် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် လက်ခံရန် မူအားဖြင့် သဘောတူခဲ့သည်။
မြန်မာ အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် လွန်ခဲ့သည့် ၂ နှစ်က ဂျကာတာတွင် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များနှင့် သဘောတူညီထားသည့် အချက်ငါးချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် အသင်း၏ ထပ်ခါတလဲလဲ တောင်းဆိုမှုများအား မကြားဟန်ဆောင်ထားသည်။
အရှေ့တီမောသည် မြန်မာ၏ စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုကို ထောက်ခံကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် အရှေ့တီမော အစိုးရသစ်၏ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပွဲသို့ မြန်မာနိုင်ငံ အရပ်သား အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ကို တရားဝင်ဖိတ်ကြားခဲ့ပြီး ယမန်နှစ် ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံတွင် တီမောသမ္မတ ဂျိုဆေးရာမို့စ်ဟော်တာ က ယူကရိန်းကျ ကူညီနေပြီး မြန်မာနိုင်ငံအား အဘယ်ကြောင့် ကူညီမပေးသနည်းဟု ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်များကို မေးခွန်းထုတ်သည်။
NUG နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါ်ဇင်မာအောင်ထံမှ အကျဉ်းကျခံနေရသော အရပ်သားခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ပုံတူကို အရှေ့တီမော သမ္မတကပင် လက်ခံခဲ့သည့် ဇူလိုင်လ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပွဲ ဖိတ်ခေါ်ချက်ကြောင့် အရှေ့တီမောသည် NUG ကို ဖိတ်ကြားသည့် ပထမဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တရားဝင်အစိုးရအဖြစ် အမျိုးသားအဆင့် ဆက်ဆံသောကြောင့် မြန်မာ စစ်ကောင်စီ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနသည် ဒေါသတကြီးဖြင့် ဇူလိုင် ၅ ရက် ရန်ကုန်မြို့ရှိ အရှေ့တီမောသံရုံးမှ သံအမတ်ကြီးအား နေပြည်တော်သို့ ဆင့်ခေါ်ပြီး ဖိတ်ကြားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ကန့်ကွက်သည်။
စစ်ကောင်စီ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက NUG အား အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း၊ NUG ကိုယ်စားလှယ်များအား ဆက်သွယ်ရန် ဖိတ်ကြားခြင်းသည် “နိုင်ငံတွင်း အကြမ်းဖက်မှုကို တွန်းအားပေးပြီး အကြမ်းဖက်မှုကို အားပေးကာ အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေး နိုင်ငံတကာ သဘောတူညီချက်များကို ချိုးဖောက်သည်” ဟု ဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးဌာနသည် အဆိုပါ “အကြမ်းဖက်အဖွဲ့” နှင့် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်စားလှယ်များအား မည်သည့်ပုံစံဖြင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ရန် အရှေ့တီမောအစိုးရအား တောင်းဆိုသည်။
ထိုသို့ လိုက်နာရန် ဝေးစွ၊ ဇူလိုင် ၆ ရက်တွင် အရှေ့တီမောဝန်ကြီးချုပ်သည် ဒေါ်ဇင်မာအောင်အား အစည်းအဝေးပြုလုပ်ရန် ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။ အရှေ့တီမောသည် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နောက်ထပ် ခြောက်လကြာ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး သက်တမ်းတိုးလိုက်ပြီးနောက် မြန်မာစစ်ကောင်စီကို ထပ်မံဝေဖန်ခဲ့သည်။
ပေါ်တူဂီ ကိုလိုနီဟောင်း အရှေ့တီမောကို အင်ဒိုနီးရှားက ဆယ်စုနှစ် နှစ်ခုကျော် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂက ကမကထပြုသော လူထုဆန္ဒခံယူပွဲအပြီးတွင် ၎င်းသည် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
You may also like these stories:
သက်တမ်း ၅၆ နှစ်ပြည့် အာဆီယံတွင် မြန်မာ့အကြမ်းဖက်ပဋိပက္ခ အရိပ်မိုးနေ
အရှေ့တောင် အာရှ၊ အာဆီယံ ၅၆ နှစ်ကြာ ခရီးနှင့် မြန်မာ့အရေး
မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေး နောက်ဆုံးအားထုတ်မှုအပေါ် အာဆီယံ သဘောထား ကွဲနေ
အာဆီယံအက်ကြောင်းနှင့် ဗြဟ္မာကြီးဦးခေါင်း မြန်မာ
အာဆီယံ ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် မြန်မာစစ်တပ်
