အာဆီယံ ဒေသတွင်း ကုန်သွယ်မှု ပြုလုပ်ရာ၌ အကောက်ခွန် ကင်းလွတ်ခွင့်နှင့် နှုန်းထားများ လျှော့ချ ပေးနိုင်သည့် Form D လက်မှတ် အစီအစဉ်ကို နိုဝင်ဘာလ အတွင်း အွန်လိုင်းစနစ်ဖြင့် စတင် ဆောင်ရွက်နိုင်မည် ဖြစ်ကြောင်း သိရ သည်။
အာဆီယံ ပင်ရင်းနိုင်ငံ ထောက်ခံချက် လက်မှတ် Form D (Certificate of Origin) ပြရုံနှင့် ကုန်သွယ်မှုတွင် တနိုင်ငံ နှင့် တနိုင်ငံ သတ်မှတ်ထားသော ကုန်ပစ္စည်းများအလိုက် အကောက်ခွန် ကင်းလွတ်ခွင့် နှင့် လျှော့ချခွင့်ကို ရရှိနိုင်မည် ဖြစ်သည်ဟု အကောက်ခွန် ဦးစီးဌာန အလိုအလျောက် ကုန်တင် ရှင်းလင်းရေး စနစ် (MACCS) ဌာနခွဲ ညွှန်ကြားရေး မှူး ဦးဝင်းသန့်က ပြောသည်။
ဦးဝင်းသန့်က“တနိုင်ငံနဲ့ တနိုင်ငံ အကောက်ခွန် ကင်းလွတ်ခွင့်တွေ၊ နှုန်းထား လျှော့ချတာတွေကို ခံစားနိုင်ဖို့အတွက် ဒီနိုင်ငံရဲ့ ပင်ရင်း ကုန်ပစ္စည်း ဖြစ်ကြောင်း သက်သေခံလက်မှတ် ထုတ်ပေးတာကို (Form D) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒါကို သက်ဆိုင်ရာ ပို့ကုန်နိုင်ငံ အာဏာပိုင်ကနေ ထုတ်ပေးလိုက်တယ်။ အဲဒီတော့ လုပ်ငန်းရှင်က ကျနော်တို့ သွင်းကုန် နိုင်ငံရဲ့ အကောက်ခွန် ဦးစီးဌာနကို တင်ပြတယ်ဆိုရင် တင်သွင်းလာတဲ့ ကုန်ပစ္စည်းတွေကို အကောက်ခွန်လျှော့တာ တွေ၊ ကင်းလွတ်ခွင့်တွေ ပေးတာ ဖြစ်တယ်”ဟု ရှင်းပြသည်။
ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ ကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်းချုပ် (UMFCCI)တွင် အောက်တိုဘာ လ ၁၇ ရက်က ပြုလုပ်သော“ASEAN Single Window စနစ်တွင် Form D လဲလှယ်ခြင်း ကိစ္စရပ်များ အများပြည်သူ အသိပညာပေးခြင်း”အခမ်းအနား၌ ၎င်းက ပြောကြားခြင်း ဖြစ်သည်။
ယင်းစနစ်သည် ယခင်က စာရွက်စာတမ်းများဖြင့် သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာနရုံးများသို့ သွားရောက်ဆောင်ရွက်ရ၍ စရိတ် စကများစွာ ကုန်ကျခြင်း၊ အချိန်ကုန်ခြင်းတို့ကြောင့် ယခုကဲ့သို့ အွန်လိုင်းစနစ်ဖြင့် လုပ်ဆောင်မည် ဆိုပါက အချိန်နှင့် ကုန်ကျစရိတ်များကို လျှော့ချနိုင်မည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ယခုအချိန်တွင် အာဆီယံနိုင်ငံ အချင်းအချင်း ကုန်သွယ်ရာ၌ စာရင်း အချက်အလက်များ အပြန်အလှန် ပေးပို့နိုင်သည့် ကြားခံ အီလက်ထရွန်နစ် စနစ် (ASEAN Single Window) ကို မြန်မာနိုင်ငံ အနေနှင့် စမ်းသပ် ဆောင် ရွက်နေသည် မှာ အောင်မြင်နေပြီ ဖြစ်သဖြင့် ယင်းစနစ်မှ အဆင့်တဆင့်ဖြစ်သော Form D စနစ်ကို အာဆီယံ နိုင်ငံ တချို့နှင့် အတူ စတင်ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ဦးဝင်းသန့်က ပြောဆိုသည်။
Form D ကို စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန (စီးပွား/ကူးသန်း)၊ ကုန်သွယ်ရေး ဦးစီးဌာန၏ ဝက်ဘ် ဆိုက်သို့ ဝင်ရောက်၍ Online Co Application system ဖြင့် လျှောက်ထားနိုင်မည်ဟု ဆိုသည်။
လက်ရှိတွင် အာဆီယံ ပင်ရင်းနိုင်ငံ ထောက်ခံချက် လက်မှတ် (Form D) ကို ဘရူနိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူ၊ ထိုင်းနှင့် ဗီယမ်နမ်နိုင်ငံများက မြန်မာနိုင်ငံထက် စော၍ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကာ မြန်မာအနေဖြင့် ထိုသို့ အီလက်ထရွန်နစ် စနစ် ပြောင်းလဲရခြင်းသည် အာဆီယံ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတနိုင်ငံ အနေဖြင့် National Window စနစ် ထူထောင်ရခြင်း အတွက် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
စီးပွား/ကူးသန်း ကုန်သွယ်ရေး ဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးတင်လတ်က“Form D ကို အွန်လိုင်းစနစ်နဲ့ လဲလှယ် ခြင်းဖြင့် ကုန်ပစ္စည်း တင်သွင်းသူ တင်ပို့သူ ကုန်သည်တွေ အနေနဲ့ တိကျမှန်ကန်မှုနဲ့ အချိန်ကုန် သက်သာစေမှာ ဖြစ် တယ်”ဟု ပြောသည်။
အဆိုပါ Form D စနစ်နှင့် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် အာဆီယံ ဒေသတွင်း နိုင်ငံများ အချင်းချင်း ကုန်သွယ်မှု ကဏ္ဍတွင် ပူး ပေါင်း ဆောင်ရွက်မည် ဆိုသော ကတိကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခြင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသည်လည်း ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများ နည်း တူ နည်းပညာများကို တန်းတူဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း တို့ကြောင့် ကုန်သွယ်မှုကဏ္ဍတွင် နိုင်ငံတကာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ဖိတ် ခေါ်နိုင်ခြင်း စသည်တို့အပြင် အွန်လိုင်းဖြင့် ဆောင်ရွက်ရခြင်းကြောင့် ကုန်သွယ်မှုတွင် လွယ်ကူ လျင်မြန်လာမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ထို့ပြင် အီလက်ထရွန်နစ် စနစ်ဖြင့် လုပ်ဆောင်ရခြင်းကြောင့် လုပ်ငန်းများတွင် တိကျမှု၊ မြန်ဆန်မှု၊ စာရင်းဇယား ထိန်း သိမ်းမှု၊ အချိန်နှင့် ကုန်ကျစရိတ်များကို လျှော့ချနိုင်မည်ဟု အကောက်ခွန် ဦးစီးဌာနက ပြောသည်။
အဆိုပါ နည်းပညာ အသုံးပြုရန် အတွက် အမေရိကန် နိုင်ငံတကာ ဖွံ့ဖြိုးရေး အေဂျင်စီ (USAID)မှ ငွေကြေးနှင့် နည်း ပညာပိုင်းကို ပံ့ပိုးပေးထားပြီး ပြည်တွင်း နည်းပညာကို အခြေခံ၍ ရေးဆွဲထားခြင်း ဖြစ်သည်။
အမေရိကန် နိုင်ငံတကာ ဖွံ့ဖြိုးရေး အေဂျင်စီ (USAID) စီးပွားရေး တာဝန်ခံ အဲလက်စ်အယ်ဘာတင်က“မြန်မာနိုင်ငံ အနေနဲ့ ဒီ ASEAN Single Window စနစ်ကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် အလွဲသုံးစားပြုလုပ်မှုတွေကိုလည်း လျှော့နိုင်မှာ ဖြစ် တယ်။ စစ်ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်တဲ့နေရာမှာလည်း ပိုပြီး ထိရောက်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်မှာ ဖြစ်တယ်။ ကုန်သွယ်မှုကိုလည်း ပိုပြီး တိုးတက်လာနိုင်မှာ ဖြစ်တယ်”ဟု ပြောသည်။
USAID အနေနှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင်း ကုန်သွယ်မှု ပိုမို မြန်ဆန်ကောင်းမွန်လာစေရေး အတွက် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောဆိုသည်။
အထက်ပါ ASEAN Single Window စနစ်မှာ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေး အဖွဲ့ (World Trade Organization-WTO) ၏ Trade facilitation ဆိုသည့် တကမ္ဘာ့လုံး ကုန်သွယ်မှု လွယ်ကူ ချောမွေ့စေရေး ခေါင်းစဉ်အောက်တွင်လည်း ပါဝင်ပြီး အာဆီယံစီးပွားရေး အသိုက်အဝန်း (AEC) တွင်လည်း ကုန်စည်များ လွတ်လပ်စွာ စီးဆင်းနိုင်ရန် ယင်းစနစ်ကို အသုံး ပြုရမည့် အချက်တခု အဖြစ် ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။
Kyaw Eleven Trading ဒါရိုက်တာ ဦးသက်တင်ဦးက“ကုမ္ပဏီအနေနဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေ အရင်ထက် စာ ရင် ပိုပြီး တိကျဖို့ လိုတယ်။ အရင်တုန်းက စာရွက်စာတမ်းနဲ့ လုပ်တာ အခုကျတော့ နိုင်ငံတကာ အကုန်သိအောင် သွားမယ့် အွန်လိုင်းစနစ်နဲ့ သွားမှာ အရင်က စာရွက်က ပြင်လို့ ရတယ်။ အခုက ပြင်လို့မရဘူး။ မှားရင် ပယ်ဖျက်ပြီး အသစ် လုပ်ရမယ်။ ဒါကြောင့် Information ပိုင်းမှာ ပိုတိကျဖို့ လိုတယ်”ဟု ပြောသည်။
ယခင်စာရွက်စာတမ်းနှင့် Form D လုပ်ဆောင်ရာတွင် မလိုအပ်သော အကြောင်းအရာများသော်လည်း ယခု အွန်လိုင်း စနစ်နှင့် လုပ်ဆောင်ရာတွင် ယင်းအချက်များ သက်သာစေခြင်း၊ သွားလာရသည့် စရိတ်များနှင့် အချိန်ကုန်လည်း သက်သာစေသဖြင့် အွန်လိုင်းစနစ်ကို ကြိုဆိုကြောင်းလည်း ၎င်းက ပြောဆိုသည်။
ပို့ကုန် တင်ပို့သူများ အနေနှင့် အာဆီယံ ကုန်စည် ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ် ASEAN Trade in Goods Agreement (ATIGA) အရ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အခွန် သက်သာခွင့်ပေးထားသည့် ကုန်စည်များ အကျိုးခံစားခွင့် ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။
အကောက်ခွန်နှုန်းထား လျှော့ချမှု နှင့် ကင်းလွတ်သည့် ကုန်စည်များတွင် လယ်ယာထွက်ကုန် ပစ္စည်းများ၊ စက်မှု လုပ်ငန်းသုံး ပစ္စည်းများ၊ လူသုံးကုန် ပစ္စည်းများ၊ လုပ်ငန်းသုံး ပစ္စည်းများ အစရှိသည့် ပြည်တွင်းမှ ထွက်ရှိသော ကုန်ပစ္စည်းများ ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။
You may also like these stories:
မြန်မာနိုင်ငံ၌ အမေရိကန် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု တိုးမြှင့်ရန် ရှိနေ
စင်ကာပူ-မြန်မာ ကုန်သွယ်ရေး မြှင့်တင် ကာကွယ်ရန် သဘောတူစာချုပ်ချုပ်ဆို
တောင်ကိုရီးယား- မြန်မာ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု တိုးမြှင့်ရန် သဘောတူ
ပြည်ပက မျက်နှာသစ် ပြိုင်ဘက်များ ဝင်လာတော့မည့် ပို့ကုန်ကဏ္ဍ
